II FSK 327/15
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-03-17
Skład orzekający: Stefan Babiarz, Jolanta Sokołowska, Cezary Koziński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przejściowe niewykorzystywanie nieruchomości przez przedsiębiorcę do prowadzenia działalności gospodarczej, spowodowane pracami modernizacyjnymi lub brakiem koncesji, stanowi "względy techniczne" wyłączające opodatkowanie podatkiem od nieruchomości według stawki dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą?Ratio decidendi
Przejściowe niewykorzystywanie nieruchomości przez przedsiębiorcę do prowadzenia działalności gospodarczej, spowodowane pracami modernizacyjnymi lub brakiem koncesji, nie stanowi "względów technicznych" w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. "Względy techniczne" muszą mieć charakter trwały i obiektywny, wynikający bezpośrednio ze stanu technicznego nieruchomości, który uniemożliwia jej wykorzystanie do jakiejkolwiek działalności gospodarczej. Samo posiadanie nieruchomości przez przedsiębiorcę przesądza o jej związku z działalnością gospodarczą i podleganiu opodatkowaniu według wyższej stawki, niezależnie od faktycznego wykorzystania.Stan faktyczny
Spółka "K." sp. z o.o. kwestionowała decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie dotyczącą podatku od nieruchomości za 2011 r. Spółka zarzucała błędy w ustaleniach faktycznych i naruszenie przepisów prawa materialnego, twierdząc, że budynki magazynowy i produkcyjny, znajdujące się w stadium rozbiórki lub budowy, oraz utwardzone place i ogrodzenia, nie powinny być opodatkowane według stawki dla działalności gospodarczej ze względu na "względy techniczne" oraz utratę koncesji na wydobycie surowca. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę, uznając, że "względy techniczne" nie zachodzą, a posiadanie nieruchomości przez przedsiębiorcę przesądza o opodatkowaniu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Stefan Babiarz (sprawozdawca), Sędzia NSA Jolanta Sokołowska, Sędzia WSA del. Cezary Koziński, Protokolant Joanna Bańbura, po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2017 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej "K." sp. z o.o. z siedzibą w B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 23 września 2014 r. sygn. akt I SA/Gl 245/14 w sprawie ze skargi "K." sp. z o.o. z siedzibą w B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia 10 grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2011 r. oddala skargę kasacyjną.
1. Wyrokiem z dnia 23 września 2014 r., I SA/Gl 245/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę K.sp. z o.o. w B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia 10 grudnia 2013 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2011 r.
2. Ze stanu sprawy przyjętego przez sąd pierwszej instancji wynika, że organ I instancji decyzją z dnia 19 kwietnia 2013 r. określił spółce wysokość zobowiązania
w podatku od nieruchomości .
W odwołaniu spółka domagając się uchylenia rozstrzygnięcia, zarzuciła mu:
- błąd w ustaleniach faktycznych, gdyż organ w sposób nieuzasadniony zakwalifikował obiekty budynku magazynowego oraz budynku produkcyjnego, znajdujące się od października 2008 r. w stadium rozbiórki lub budowy, jako budynki "związane z prowadzeniem działalności gospodarczej", w których bez przeszkód możliwe jest prowadzenie statutowej działalności gospodarczej,
- niewłaściwe ustalenie wartości budowli – placów utwardzonych płytami betonowymi oraz wartość ogrodzeń posesji, skutkujące wycenę przewyższającą wartość podobnych nowych przedmiotów,
- naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 1a ust. 1 pkt. 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach
i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 121, poz. 844 ze zm. - dalej: u.p.o.l.) - polegające na nieuwzględnieniu toczących się prac budowlanych, w tym rozbiórkowych, stanowiących względy techniczne, które powodują, że budynek magazynowy i produkcyjny nie są i nie mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej,
- naruszenie art. 6 ust. 3 u.p.o.l. oraz § 1 pkt. 5 i pkt. 7 ppkt "b" Uchwały Rady Miejskiej polegające na przyjęciu, że zmiana sposobu wykorzystywania przedmiotu opodatkowania, polegająca na wyłączeniu z użytkowania ze względu na zawinioną przez Urząd Miasta i Gminy utratę koncesji na wydobywanie surowca niezbędnego do prowadzenia podstawowej działalności spółki nie stanowi podstawy do obniżenia podatku,
- nieprawidłowe ustalenie wysokości podatku od nieruchomości poprzez zawyżenie wartości budowli: placów utwardzonych o nawierzchni z płyt betonowych, placów utwardzonych o nawierzchni z płyt betonowych pokrytych asfaltem, ogrodzenia frontowego terenu i ogrodzenia terenu z siatki stalowej do cen przewyższających wartość rynkową tych budowli według stanu na dzień powstania obowiązku podatkowego zwłaszcza, że budowle te zostały w pełni zamortyzowane,
- nieprzeprowadzenie dowodu z opinii uwzględniającej wnioski dowodowe podatnika.
Według spółki grunty, w odniesieniu do których została cofnięta koncesja na prowadzenie działalności w zakresie wydobycia surowców ilastych nie są, i nie mogą być, wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej z powodu zaistnienia względów technicznych, przez co powinny być opodatkowane według stawki przewidzianej dla gruntów pozostałych. Spółka podkreśliła, że do utraty koncesji w powyższym zakresie doszło z przyczyn zawinionych przez gminę. Podatnik kwestionował opodatkowanie tej części powierzchni gruntu, która powinna być zakwalifikowania jako grunty pozostałe z uwagi na utratę koncesji na wydobywanie kopalin ze złoża ilastego, z przyczyn zawinionych przez organ I instancji.
3. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 10 grudnia 2013 r. uchyliło w całości zaskarżoną decyzję i określiło spółce wysokość zobowiązania.
W ocenie Kolegium materiał dowodowy zebrany w sprawie pozwala na stwierdzenie, że w okresie objętym w niniejszej sprawie opodatkowaniem podatkiem od nieruchomości w odniesieniu do budynku magazynowego oraz budynku produkcyjnego nie zachodziły "względy techniczne", na skutek których budynki te nie były i nie mogły być wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej.
Z decyzji wynika, że przed rozpoczęciem budowy nastąpić ma rozbiórka istniejących obiektów budowlanych nieprzewidzianych do dalszego użytkowania. Decyzja ta została następnie zmieniona w drodze decyzji z dnia 30 listopada 2011 r. wprowadzającej istotne zmiany polegające m.in. na przebudowie istniejące część budynku, powiększeniu hali zgodnie z projektem budowlanym zamiennym. Organ powołał się także na opinię biegłego, z której wynika, że w odniesieniu do budynku produkcyjnego rozebraniu uległy pomieszczenia: magazynu grysu, warsztatu oraz kotłowni. Powierzchni rozebranych pomieszczeń biegły nie uwzględnił przy obmiarze powierzchni użytkowej budynku magazynowego. Pozostała powierzchnia użytkowa tego budynku według wyliczeń biegłego wyniosła 611,36 m2. Zdaniem Kolegium, opinia biegłego daje podstawę do przyjęcia, że w roku podatkowym objętym niniejszym postępowaniem powierzchnia użytkowa spornych budynków (magazynowego i produkcyjnego) wynosiła odpowiednio 134,48 m2 i 611,36 m2. Na podstawie materiału dowodowego organy przyjęły, że spółka zmierza do rozbudowy i modernizacji obiektu cegielni. Nie jest to jednak okoliczność pozwalająca na
przyjęcie, że w odniesieniu do powierzchni użytkowej spornych budynków zachodzą "względy techniczne", o których mowa w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. Nie można
bowiem w kategoriach takich względów technicznych traktować sytuacji, w których
w określonych budynkach, czy pomieszczeniach podatnik zaprzestaje prowadzenia dotychczasowej działalności produkcyjnej w związku z podjęciem decyzji
o modernizacji i rozbudowy swojego zakładu produkcyjnego. W niniejszej sprawie przejściowe niewykorzystywanie powierzchni użytkowej budynków (magazynowego
i produkcyjnego) nie jest spowodowane przyczynami tkwiącymi bezpośrednio
i wyłącznie w stanie technicznym tych budynków, lecz wiąże się z określonymi decyzjami przedsiębiorcy rozpoczynającego zaplanowany proces inwestycyjny. Decyzja o modernizacji i rozbudowie budynku posiadanego przez przedsiębiorcę
z założenia opiera się na negatywnej ocenie przydatności obiektu do prowadzonej działalności gospodarczej i jest najczęściej uwarunkowana jego stanem technicznym rozmijającym się z oczekiwaniami - czy potrzebami danego przedsiębiorcy. Aby stan techniczny budynku mógł być kwalifikowany jako "względy techniczne", o których mowa w art. 1a ust. 1 pkt. 3 u.p.o.l., musi on już z samego założenia wykluczać prowadzenie działalności gospodarczej w tym budynku i przejawiać się np. w decyzji o nakazie rozbiórki, a nie tylko być jednym z czynników skłaniających przedsiębiorcę do rozbudowy, czy modernizacji, a nawet wyburzenia danego budynku po to, aby
w jego miejsce wznieść nowy obiekt.
Dodatkowo organ zauważył, że proces inwestycyjny jest rozciągnięty w czasie, na co wskazuje data wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, a spółka w roku podatkowym objętym niniejszą decyzją nie wykorzystywała spornych budynków do prowadzenia w nich działalności gospodarczej. Taki stan rzeczy ma z założenia charakter przejściowy. Na gruncie omawianego przepisu na treść zobowiązania podatkowego wpływać mogą jedynie te "względy techniczne", które w sposób trwały wykluczają wykorzystywanie budynku do prowadzenia działalności gospodarczej.
4. W skardze, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego spółka domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 10 grudnia 2013 r. w całości. Powtórzyła zarzuty zawarte w odwołaniu.
SKO, w odpowiedzi na skargę, wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu 23 września 2014 r. pełnomocnik spółki podtrzymując skargę podniósł, że spółka nie utraciła prawa do koncesji na wydobywanie surowców ilastych, a koncesja ta wygasła z końcem 2008 r. i nie było możliwe jej ponowne uzyskanie z uwagi na zmianę przez Gminę planu zagospodarowania przestrzennego. Zwrócił również uwagę na powiązanie budynków, w których była prowadzona działalność gospodarcza z gruntami, na których wydobywano ww. surowiec. Zaakcentował ponadto, że przebudowa miała istotny charakter i w przypadku budynków zachowano około 10% dotychczasowej substancji. Prezes zarządu spółki podniósł, że modernizacja wiązała się z koniecznością wyburzenia budynków
z uwagi na ich stan techniczny i wybudowania w ich miejsce nowych obiektów.
5. Sąd oddalając skargę zauważył, że podstawowym kryterium związku
z działalnością gospodarczą jest samo posiadanie gruntów, budynków i budowli przez przedsiębiorcę lub inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą. Zasada ta ulega wyłączeniu w stosunku do przedmiotu opodatkowania, który choć znajduje się w posiadaniu przedsiębiorcy "nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności (gospodarczej) ze względów technicznych". Sąd zauważył, że zmiana miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie powoduje trwałego wyłączenia gruntu z prowadzenia działalności gospodarczej. Nieuprawnione jest dokonywanie w tym zakresie rozszerzającej interpretacji "względów technicznych". Ograniczenia w wykorzystywaniu gruntów w związku
z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie mają same w sobie charakteru technicznego i mogą jedynie powodować ograniczenia
o charakterze prawnym. Po drugie - w przypadku skarżącej brak możliwości odnowienia koncesji na wydobywanie surowców miał charakter przejściowy.
Tym samym sąd uznał, że organy prawidłowo przyjęły, iż grunty znajdowały się
w posiadaniu skarżącej spółki będącej przedsiębiorcą i jednocześnie, jak wykazały, nie zaistniały "względy techniczne" uniemożliwiające ich wykorzystywanie do prowadzenia działalności gospodarczej, o których mowa w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., grunty te stosownie do art. 2 ust. 1 u.p.o.l. należało opodatkować podatkiem od nieruchomości według stawki przewidzianej dla gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej (art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.p.o.l.), niezależnie od tego, czy grunty te faktycznie były wykorzystywane na cele związane z działalnością gospodarczą. Sąd uznał, że organ obu instancji dokonał prawidłowej subsumpcji prawa materialnego do ustalonego w sprawie stanu faktycznego.
Zauważył również, że na rozprawie obecni prezes zarządu oraz pełnomocnik spółki potwierdzili przemijający charakter podjętych przez spółkę przedsięwzięć. Podkreślili, że koncesji nie utracili, a jedynie koncesja ta wygasła. Potwierdzili również, że w toku pozostaje modernizacja budynków, która wiąże się koniecznością wyburzenia i postawienia w ich miejsce nowych budynków. Sąd stwierdził, że organ odwoławczy prawidłowo wywiódł, w zakresie prowadzonych prac modernizacyjnych budynków, iż z ustaleń dowodowych jednoznacznie wynika, że względy techniczne występujące w sprawie nie mają charakteru trwałego, lecz przemijający i mogą być usunięte poprzez wykonanie remontu. W takim zaś przypadku nie dochodzi do obalenia domniemania, że budynki posiadane przez spółkę są związane
z prowadzeniem działalności gospodarczej, co oznacza obowiązek zastosowania najwyższej stawki podatkowej. Zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwalał na stwierdzenie, że stan techniczny przedmiotu opodatkowania pozwalał na dokonanie remontów i przystosowania jej do prowadzenia na jej terenie określonego rodzaju działalności gospodarczej. Subiektywne przekonanie podatnika, czy też samo jego oświadczenie o niemożności wykorzystania budynku do prowadzonej działalności, nie jest dowodem, na którym można by oprzeć ustalenie o technicznych względach wykluczających możliwość wykorzystania ich do takiej działalności. Sąd podzielił stanowisko zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 kwietnia 2014 r., II FSK 821/12 (Lex nr 1475122), że przez użyte w przepisie art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. określenie "nie mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych" należy rozumieć – w odniesieniu do budynków – sytuację, w której istniejąca w roku podatkowym zabudowa jest w takim stanie technicznym, że nie może być wykorzystywana (nie nadaje się) do prowadzenia działalności gospodarczej, nawet po realizacji prac remontowych (odtworzeniowych) oraz adaptacyjnych, których efektem nie jest powstanie nowego budynku. Sąd uznał, że organ właściwie na podstawie art. 4 ust. 5 u.p.o.l. przyjął wartość rynkową budowli na podstawie opinii biegłego, stosując stawkę 2% wartości budowli (art. 5 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l.).
6. Powyższy wyrok oddalający skargę spółka zaskarżyła w całości skargą kasacyjną, zarzucając sądowi I instancji naruszenie "art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. poprzez przyjęcie, że do wyłączenia z opodatkowania podatkiem od nieruchomości niektórych nieruchomości (gruntów i budynków) niezbędne jest trwałe występowanie przeszkód natury technicznej uniemożliwiających wykorzystywanie tych nieruchomości do celów działalności gospodarczej oraz, że w przypadku skarżącej zachodzą podstawy do opodatkowania podatkiem od nieruchomości gruntów skarżącej w części dotyczącej działki, z której 2,0456 ha oznaczone jako "Bi" oraz 2,0589 ha oznaczone jako "K" zostały zakwalifikowane do podstawy opodatkowania, oraz budynków - magazynowego i produkcyjnego, mimo, że od października 2008 r. zachodzą podstawy do ich wyłączenia z opodatkowania, bowiem z uwagi na toczące się prace rozbiórkowe umotywowane stanem technicznym tych budynków, stwarzającym zagrożenie dla bezpieczeństwa eksploatacji zachodzą podstawy do wyłączenia ze względu na tą okoliczność, iż wskazane przedmioty opodatkowania nie są i nie mogą być wykorzystywane do prowadzenia statutowej działalności gospodarczej skarżącej z przyczyn technicznych, względnie powinny być zakwalifikowane jako "grunty pozostałe" i "budynki pozostałe", a z przywołanego przepisu art. 1 a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. nie wynika, że przeszkody wyłączające opodatkowanie nieruchomości mają mieć charakter trwały i wyłącznie techniczny
w ścisłym znaczeniu tego słowa, przy czym ustawa nie definiuje "względów technicznych", nadto również art. 6 ust. 3 u.p.o.l. oraz § 1 pkt 5 i pkt 7 ppkt b) Uchwały Rady Miejskiej poprzez przyjęcie, że zdarzenie mające wpływ na wysokość opodatkowania, w szczególności zmiana sposobu wykorzystywania przedmiotu opodatkowania, polegająca w przypadku skarżącego na wyłączeniu części nieruchomości z ich użytkowania w celu prowadzenia działalności gospodarczej
z uwagi na zawinioną przez Urząd Miasta i Gminy utratę możliwości ubiegania się
o koncesję na wydobywanie surowca niezbędnego do prowadzenia podstawowej działalności skarżącego nie stanowi podstawy do obniżenia podatku zgodnie z dyspozycją art. 6 ust. 3 ww. ustawy, nadto również obrazę prawa materialnego poprzez pominięcie obowiązywania przepisu art. 21 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. – Prawo geologiczne i górnicze, zezwalającego na wydobywanie kopaliny, a więc prowadzenie działalności gospodarczej przez podatnika, wyłącznie po uzyskaniu koncesji, podczas gdy sąd, a także organy podatkowe obu instancji twierdziły, iż zawiniony przez Urząd Miasta i Gminy brak możliwości ubiegania się o koncesję w wyniku wadliwej zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i związana z tym niemożność eksploatacji nie stanowiły przeszkody do prowadzenia działalności gospodarczej,
a podatnik rzekomo miał możliwość prowadzenia na posiadanych przez siebie nieruchomościach innej działalności gospodarczej, co z kolei stanowiłoby naruszenie przepisu art. 72 ust, 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, nakazującego ochronę złóż kopalin.
Mając na uwadze powyższe, spółka wniosła o:
- uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach,
- zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i dlatego podlega oddaleniu.
7. Art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.- dalej: p.p.s.a.) stanowi, że skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1), lub naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2).
Stosownie do postanowień art. 176 p.p.s.a. wskazanie i uzasadnienie podstaw kasacyjnych należy do koniecznych i istotnych wymogów skargi kasacyjnej. Przez przytoczenie podstaw kasacyjnych rozumieć należy przede wszystkim dokładne wskazanie podstawy kasacyjnej oraz określenie tych przepisów prawa, które - zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną - uległy naruszeniu przez sąd wydający zaskarżone orzeczenie i w jaki sposób. Z kolei uzasadnienie skargi kasacyjnej powinno zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych przez przedstawienie argumentacji na poparcie odmiennej wykładni przepisu niż zastosowana
w zaskarżonym orzeczeniu lub uzasadnienie zarzutu "niewłaściwego zastosowania" przepisu, zaś w odniesieniu do uchybień przepisom procesowym - także wykazanie, że zarzucane uchybienie rzeczywiście mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Zatem uzasadnienie skargi kasacyjnej powinno zawierać rozwinięcie postawionych
w petitum skargi kasacyjnej zarzutów kasacyjnych, co oznacza, iż winno korelować
z nimi. Podkreślić należy, że związanie sądu kasacyjnego granicami skargi kasacyjnej powoduje, iż nie może on zastępować strony i precyzować, czy uzupełniać przytoczonych podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia.
We wniesionej w niniejszej sprawie skardze kasacyjnej postawiono wyłącznie zarzut naruszenia prawa materialnego, natomiast argumentacja podniesiona w jej uzasadnieniu oscyluje wokół ustaleń faktycznych. Spółka podnosi bowiem, że organy podatkowe i sąd pierwszej instancji, mimo jej wyraźnych wskazań, uznali, iż budynki modernizowane i rozebrane to te same budynki, podczas gdy w rzeczywistości chodziło o zupełnie odrębne obiekty, z których jedne ze względu na stan faktyczny zostały rozebrane i z tego względu powinny być wyłączone z opodatkowania. Skarżąca podważa zatem przyjęty przez sąd pierwszej instancji i organy podatkowe stan faktyczny, ale nie powołuje się na przepisy postępowania, nie tylko w petitum skargi kasacyjnej, ale również w jej uzasadnieniu, które przez to jest niekoherentne ze wskazanymi w podstawie kasacyjnej przepisami prawa. Wobec braku zarzutu naruszenia przepisów postępowania argumenty zmierzające do podważenia stanu faktycznego nie mogą być wzięte pod uwagę.
Oznacza to, że Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do postanowień art. 183 § 1 p.p.s.a., związany jest ustaleniami w ramach stanu faktycznego przyjętego
w zaskarżonym wyroku.
W wyroku tym przyjęto, że w obiektach budowlanych były prowadzone prace remontowe i modernizacyjne. SKO w odniesieniu do budynku produkcyjnego wskazało, że rozebraniu uległy pomieszczenia: magazynu grysu, warsztatu oraz kotłowni. Powierzchni rozebranych pomieszczeń biegły nie uwzględnił przy obmiarze powierzchni użytkowej budynku magazynowego, a organy w podstawie opodatkowania nie uwzględniły tych powierzchni.
Odnośnie do zarzutów naruszenia prawa materialnego przede wszystkim stwierdzić należy, że sąd pierwszej instancji przypisał prawidłowe znaczenie użytemu w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. terminowi "względy techniczne". Przypomnieć warto, że według tego przepisu określenia grunty, budynki i budowle związane
z prowadzeniem działalności gospodarczej to są grunty, budynki i budowle będąceW
w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b), chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych.
Ustawodawca definiując pojęcie gruntów i budynków związanych
z działalnością gospodarczą nie wyjaśnił znaczenia terminu "względy techniczne". W związku z brakiem ustawowej definicji w pierwszej kolejności należy odwołać się do potocznego rozumienia pojęcia "techniczny", a tym samym odnosić je należy do stanu nieruchomości, nie pozwalającego na ich wykorzystanie do prowadzonej działalności. Z treści analizowanego przepisu można wyczytać także, że "względy" muszą mieć charakter techniczny, a zatem nie, np. prawny, finansowy oraz że mogą się one odnosić zarówno do gruntów, budynków, jak i budowli. Wyłączenie przedmiotów opodatkowania z kategorii związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej musi mieć charakter obiektywny, tj. przedmiot opodatkowania nie może nadawać się do prowadzenia działalności gospodarczej przez konkretnego przedsiębiorcę i jednocześnie nie mógłby być wykorzystywany przez inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą o innym charakterze. Względy techniczne dotyczą więc jedynie możliwości wykorzystywania konkretnego przedmiotu opodatkowania i są okolicznością faktyczną niezależną od woli przedsiębiorcy, wynikającą bezpośrednio ze stanu technicznego tego przedmiotu powodującego "zerwanie" jego związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Stanowią o tym, że pod względem technicznym dany przedmiot nie nadaje się do użytku nie tylko
w prowadzonym przedsiębiorstwie, ale do żadnej innej działalności gospodarczej, gdyż nie spełnia określonych wymogów technicznych niezbędnych do jego wykorzystania w celach gospodarczych. Jeżeli przedsiębiorca nie wykorzystuje do działalności gospodarczej posiadanych przez siebie gruntów, budowli lub budynków to przedmioty te nadal pozostają związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, a zatem to czy działalność gospodarcza jest w danym obiekcie
i w danym czasie rzeczywiście prowadzona nie przesądza o związaniu tego obiektu
z działalnością gospodarczą. Przejściowe niewykorzystywanie przez przedsiębiorcę posiadanej przez siebie nieruchomości do wykonywania działalności gospodarczej nie uzasadnia odstąpienia od stosowania przy wymiarze podatku od tej nieruchomości stawek przewidzianych dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 marca 2014 r., II FSK 944/12, z dnia 7 czerwca 2016 r., II FSK 1302/14 – dostępne na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl – CBOSA).
Zauważenia wymaga, że ustawodawca w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. posłużył się z sformułowaniem "nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności". Wynika z niego wyraźnie, że nie chodzi o jakąś przemijającą przeszkodę w korzystaniu z posiadanych gruntów, budynków i budowli. Zasadniczo powinna ona mieć, jak już powiedziano, charakter trwały, ale też obiektywny, jak wskazał to Sąd pierwszej instancji.
Remont lub modernizacja budynku (budowli) jest przeszkodą przejściową
w prowadzeniu w nim działalności gospodarczej. Podobnie brak koncesji na wydobywanie kopalin, jak wynika z okoliczności sprawy, był przeszkodą przejściową w prowadzeniu tego rodzaju działalności gospodarczej. Poza tym brak koncesji jest przeszkodą o charakterze prawnym, a nie technicznym, na co trafnie wskazał sąd pierwszej instancji. Zgodzić też należy się ze stanowiskiem wyrażonym
w zaskarżonym wyroku, że samo posiadanie gruntu przez podmiot prowadzący działalność gospodarczą przesądza o związku z działalnością gospodarczą, dlatego grunt ten podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, stosownie do postanowień art. 2 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.p.o.l. Pogląd taki jest prezentowany w wielu orzeczeniach i tak np. w wyroku z dnia 14 listopada 2014 r., sygn. akt II FSK 3049/1 (CBOSA) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "podstawowym kryterium związku z działalnością gospodarczą jest samo posiadanie danej nieruchomości przez prowadzący działalność gospodarczą podmiot. Istotne jest, że związek danej nieruchomości z prowadzeniem działalności gospodarczej oznacza także związek pośredni, służący prowadzonej działalności
i nie może być utożsamiany jedynie z działalnością faktyczną. Tym samym o tym, czy dana nieruchomość pozostaje związana z działalnością gospodarczą nie przesądza to, czy działalność gospodarcza jest w danym obiekcie rzeczywiście prowadzona, ale to, czy jest w posiadaniu przedsiębiorcy".
Z powyżej wskazanych względów stwierdzić należy, że niezasadne są zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia art. 1a ust. 1 pkt 3 oraz art. 6 ust. 3 u.p.o.l. Okoliczności związane ze zmianą planu zagospodarowania przestrzennego pozostają bez znaczenia dla wyniku niniejszej sprawy. Jak już wykazano nie mieszczą się one w terminie "względy techniczne", a ustawodawca nie przewidział innych przesłanek wyłączenia z opodatkowania podatkiem od nieruchomości
w wysokości określonej przez organy podatkowe gruntów, budynków i budowli będących w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą. W konsekwencji jako nietrafne trzeba ocenić zarzuty naruszenia przez sąd pierwszej instancji art. 72 ust. 1 pkt ustawy - Prawo ochrony środowiska oraz art. 21 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo górnicze, szczególnie że przepisów tych nie stosował.
8. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną jako niezasadną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło