VIII SA/Wa 915/12
WyrokWSA w Warszawie2013-03-06
Skład orzekający: Renata Nawrot, Leszek Kobylski, Cezary Kosterna
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania, stosując art. 138 § 2 K.p.a., ze względu na istotne braki postępowania wyjaśniającego przeprowadzonego przez organ pierwszej instancji, w szczególności dotyczące zgodności planowanego przedsięwzięcia z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego?Ratio decidendi
Organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 K.p.a., uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, ponieważ postępowanie wyjaśniające przeprowadzone przez organ pierwszej instancji było niekompletne, zwłaszcza w zakresie oceny zgodności planowanego przedsięwzięcia z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, co stanowiło istotne naruszenie przepisów procesowych.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R., która uchyliła decyzję Burmistrza Gminy K. określającą środowiskowe uwarunkowania dla budowy progu stabilizującego na rzece Wiśle. Organ pierwszej instancji wydał decyzję po przeprowadzeniu oceny oddziaływania na środowisko, uwzględniając opinie RDOŚ i PPIS oraz procedurę udziału społeczeństwa. Organ odwoławczy uchylił decyzję, wskazując na braki we wniosku inwestora dotyczące mapy sytuacyjno-wysokościowej oraz niepełne ustalenie stron postępowania i zgodności z planem miejscowym. Sąd administracyjny rozpoznał skargę na decyzję organu odwoławczego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Nawrot /sprawozdawca/, Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędzia WSA Cezary Kosterna, Protokolant Specjalista Ilona Obara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 marca 2013 r. sprawy ze skargi Towarzystwa [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań oddala skargę.
Decyzją nr [...], znak [...] z dnia [...] maja 2012 r. Burmistrz Gminy K. (Burmistrz, organ I instancji) działając na podstawie art. 71, art. 75 ust. 1 pkt 4 oraz art. 82 i art. 85 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2008 r. Nr 199, poz. 1227 ze zm., zwanej dalej ustawą środowiskową), § 3 ust. 2 pkt 66a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2010 r. Nr 213, poz. 1397, zwane rozporządzeniem z 2010 r.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwany dalej Kpa), po rozpatrzeniu wniosku [...] "[...]" S.A. w Ś. (spółka, inwestor) określił środowiskowe uwarunkowania dla realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie progu stabilizującego na rzece Wiśle, w rejonie ujęcia wody chłodzącej [...] "[...]" S.A.
Burmistrz określił: rodzaj, miejsce realizacji i zakres przedsięwzięcia; warunki wykorzystania terenu w fazie realizacji i eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich; wymagania w zakresie dokumentacji niezbędnej do wydania decyzji, o których mowa w art. 71 ust. 1 ustawy środowiskowej; nałożone na inwestora dodatkowe obowiązki tj. monitorowanie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko
i przedstawienie analizy porealizacyjnej.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał, iż wniosek inicjujący przedmiotowe postępowanie wpłynął do organu w dniu [...] października 2011 r. Planowane przedsięwzięcie, zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 66 a rozporządzenia z 2010 r. należy do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Przedsięwzięcie realizowane będzie na terenie gminy K. i gminy M., przy czy większa część przedsięwzięcia znajdować się będzie na terenie gminy K., właściwym zatem do rozpoznania sprawy jest jej organ wykonawczy. Powierzchnia terenu pod budowę obiektów progu stabilizującego wynosić będzie około [...] ha, w tym na terenie gminy K. około [...] ha i na terenie gminy M. około [...] ha. Inwestycja zlokalizowana będzie na działkach nr [...], [...], [...] (w Ś., gmina K.) i nr [...] (w A., gmina M.). Zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego dla terenu położonego w obrębie geodezyjnym Ś., obrębie geodezyjnym W. i obrębie geodezyjnym M., zatwierdzonego Uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w K. z dnia [...] czerwca 2011 r., działka o nr [...] i część działki [...] zlokalizowane są na terenie oznaczonym symbolem 1P, dla którego podstawowym przeznaczeniem są obiekty produkcyjne, składy i magazyny, urządzenia energetyki zawodowej. Dla pozostałego terenu na którym realizowane będzie przedsięwzięcie tj. działki nr [...] w A. i nr [...] w Ś. brak jest planu zagospodarowania przestrzennego. O wszczęciu postępowania zawiadomiono strony, w tym Wójta Gminy M., na którego terenie realizowana będzie część inwestycji, który potwierdził zajęcie pozytywnego stanowiska co do realizacji przedsięwzięcia na administrowanym terenie.
W celu ustalenia potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania ww. przedsięwzięcia na środowisko, organ I instancji wystąpił do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w W. (RDOŚ) oraz Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. (PPIS) o wydanie opinii, a następnie Burmistrz wydał postanowienie o potrzebie przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i ustalił zakres raportu.
W dniu [...] grudnia 2011 r. spółka złożyła (opracowany przez [...] S.A.) raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko (raport), który organ I instancji przekazał do RDOŚ i PPIS w celu uzgodnienia środowiskowych uwarunkowań. Opinią z [...] stycznia 2012 r. PPIS ocenił planowane przedsięwzięcie pozytywnie, natomiast RDOŚ (po uzupełnieniu raportu), postanowieniem z dnia [...] marca 2012 r. uzgodnił środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia. Wobec wiążącej treści uzgodnienia, zostało ono uwzględnione w sentencji decyzji. Opinia PPIS akceptowała planowane przedsięwzięcie zobowiązując jednocześnie inwestora do przestrzegania wniosków i zaleceń zawartych w raporcie o oddziaływaniu na środowisko.
W raporcie przeprowadzona została analiza kilku wariantów, warunki realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia uzgodnione zostały dla wariantu 3, jako najkorzystniejszego dla środowiska i preferowanego przez inwestora, w którym prace na objętym ochroną przyrody brzegu prawym, będą ograniczone do minimum. Realizacja tego wariantu będzie gwarantować aktualnie i w przyszłości ciągłą pracę elektrowni nawet podczas niekorzystnych warunków hydrologicznych panujących
w Wiśle i przy pełnej mocy dyspozycyjnej elektrowni. Wariant ten uznano również za najkorzystniejszy dla środowiska z uwagi na jego stabilizującą rolę, zarówno w zakresie rzędnych dna, jak i lustra wody w Wiśle. Również ze względu na szlak żeglowny
i przepływy lodów preferowane jest rozwiązanie z zastosowaniem progu wyposażonego w pojedyncze zamknięcie powłokowe.
Dalej Burmistrz wskazał, iż zgodnie z obowiązującym w tym zakresie trybem postępowania, przed wydaniem decyzji dwukrotnie (z uwagi na uzupełnienie raportu) przeprowadzono procedurę udziału społeczeństwa. Podano do publicznej wiadomości informację o rozpoczęciu procedury udziału społeczeństwa, o możliwości zapoznania się z dokumentacją sprawy oraz składania uwag i wniosków (poprzez umieszczenie ogłoszeń: na tablicy ogłoszeń w siedzibie organu, w Biuletynie Informacji Publicznej strony internetowej organu oraz tablicy ogłoszeń [...] "[...]" S.A.). Termin składania uwag każdorazowo po przedłożeniu raportu określono na 21 dni. W ramach ww. procedury nie zostały złożone żadne uwagi i wnioski przez przedstawicieli społeczeństwa.
Do prowadzonego z wniosku skarżącej postępowania zgłosiły akces [...] ([...]) i [...] ([...]) i obie organizacje zostały dopuszczone do udziału w niniejszym postępowaniu. [...] w toku postępowania wniosło uwagi, które zostały uzupełnione i wyjaśnione w raporcie oraz w decyzji organu I instancji.
Na podstawie analizy materiału dowodowego sprawy organ I instancji stwierdził, iż roboty budowlane realizowane w korycie rzeki wykonywane będą odcinkami
w grodzach ze ścianek szczelnych, wyposażonych w instalacje do awaryjnego kontrolowanego zalewania terenu robót w przypadku pojawienia się wód powodziowych. Po wykonaniu odcinka konstrukcji progu grodzie będą wycinane
w technologii podwodnej, realizacja przedsięwzięcia nie będzie negatywnie oddziaływać na wody podziemne. Materiał denny wybierany w trakcie prac budowlanych wykorzystany zostanie do umocnienia obiektów na prawym brzegu rzeki. Do umocnienia dna przed i za progiem oraz do ubezpieczenia brzegów wykorzystywane będą materiały naturalne, obojętne dla środowiska wodnego. W celu ochrony gruntu
i wód gruntowych przed zanieczyszczeniem paliwem, olejami i smarami pochodzącymi z maszyn budowlanych, nawierzchnia dróg dojazdowych do terenu budowy zostanie utwardzona. Ewentualne zanieczyszczenia powierzchni będą usuwane przy pomocy sorbentów.
W trakcie eksploatacji, w okresach wyższych stanów wód, próg powłokowy będzie opuszczony w sposób niewywołujący spiętrzenia wody. Projektowana zabudowa hydrotechniczna nie będzie też miała zauważalnego wpływu na warunki przepływu wielkich wód. Oddziaływanie progu na wody powierzchniowe będzie miało miejsce wyłącznie w okresie niskich przepływów wód, kiedy poziom zwierciadła wody w rzece
w przekroju ujęcia wód chłodzących spadnie poniżej 101,9 m n.p.m. Podniesienie progu spowoduje spiętrzenie zwierciadła wody w rzece. W okresie występowania stanów średnich niskich (SNQ), kiedy rzędna zwierciadła wody układa się na poziomie ok. 101,53 m n.p.m. wysokość spiętrzenia wyniesie 0,37 m, a zasięg cofki ok. 2,5 km. Spiętrzenie wody będzie mieściło się w objętości naturalnego koryta rzeki. Okres prac progu nie spowoduje istotnych zmian w położeniu zwierciadła wody, a tym samym nie zmieni reżimu hydrologicznego rzeki. Podwyższenie lustra wody przed progiem ustabilizuje warunki gruntowo - wodne w rejonie objętym cofką. Na potrzeby progu będzie pobierana woda rzeki w celu napełnienia powłoki progu. Napełnianie powłoki będzie trwało maksymalnie 3 godziny, zaś opróżnianie maksymalnie 4 godziny. Jedynymi ściekami, jakie pojawią się w związku z eksploatacją progu będą ścieki
z czyszczenia filtrów samoczynnych, zabudowanych w pompowni na przewodach tłocznych. W wyniku działania filtrów woda pobierana z rzeki Wisły do napełniania powłoki progu zostanie oczyszczona z piasku i ewentualnych innych zanieczyszczeń pływających. Ścieki z czyszczenia filtrów kierowane będą do osadnika, zlokalizowanego w pobliżu pompowni i po oczyszczeniu odprowadzane będą do Wisły lub kierowane do istniejącej kanalizacji deszczowo - przemysłowej elektrowni.
Wskazał, że z przeprowadzonych w raporcie obliczeń w zakresie hałasu wynika, że prace budowlane przy realizacji inwestycji nie powinny mieć negatywnego wpływu na najbliżej położone tereny podlegające ochronie akustycznej (tereny zabudowy mieszkaniowej) bez względu na porę doby. Zasięg emisji hałasu o poziomie 45 dB tj. wartości dopuszczalnej w odniesieniu do pory nocnej (ani tym bardziej 55 dB tj. wartości dopuszczalnej w odniesieniu do pory dnia), nie będzie sięgał granic terenów podlegających ochronie. Ze względu na dużą izolacyjność akustyczną materiałów do konstrukcji komory oraz gwarantowane parametry akustyczne urządzeń pompowych, spodziewany poziom emisji hałasu na zewnątrz komory nie będzie większy niż 40 dB.
Z uwagi na lokalizację komory na terenie [...] (teren o charakterze przemysłowym) oraz znaczne oddalenie terenów podlegających ochronie akustycznej, stwierdza się, że w fazie eksploatacji planowanego przedsięwzięcia obowiązujące normy akustyczne zostaną dotrzymane.
Emisja substancji do powietrza (w toku realizacji inwestycji), związana będzie
z pracą maszyn budowlanych i ruchem samochodów. W celu ograniczenia oddziaływania na jakość powietrza, skrzynie ładunkowe samochodów transportujących materiały sypkie będą przykrywane plandekami. W okresie eksploatacji progu piętrzącego nie będzie występowała emisja zanieczyszczeń do powietrza.
Organ I instancji podał, iż w trakcie prowadzonej budowy progu powstawać będą odpady (głównie typowe budowlane), które będą zagospodarowane przez firmy świadczące usługi w tym zakresie, przy czym odpady te będą selektywnie gromadzone w wyznaczonym do tego miejscu na terenie zaplecza budowlanego, w sposób który zabezpieczy środowisko gruntowo - wodne przed zanieczyszczeniem.
W ocenie Burmistrza na etapie budowy, inwestycja nie będzie miała wpływu na powierzchnię ziemi, (przekształcenia powierzchni ziemi i dna Wisły), bowiem przewidywany pod inwestycję teren zostanie zabudowany i uzbrojony oraz powiązany
z infrastrukturą zewnętrzną. Zaznaczono również, że w ramach inwestycji przewidziano budowę miejsc postojowych dla sprzętu pływającego i stanowiska do przenoszenia kajaków na prawym brzegu rzeki oraz stanowiska postojowe dla barek i holowników przed i za progiem stabilizującym. Próg nie będzie pracował w okresach wystąpienia zjawisk lodowych lub wezbrań i nie będzie stanowił utrudnienia dla statków z klasą lodową oraz statków służb publicznych, biorących udział w akcji ratowniczej.
Planowana inwestycja zlokalizowana jest w granicach obszaru specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 PLB 140004 "[...]". Według Standardowego Formularza danych (SDF), planowana regulacja koryta rzeki może być zagrożeniem dla ww. obszaru chronionego. Zagrożeniami tego obszaru są również: płoszenie ptaków w okresie lęgowym, zanieczyszczenie wód, niszczenie lasów nadrzecznych. W zasięgu oddziaływania przedsięwzięcia znajdują się dwa stanowiska nurogęsi, które są gatunkiem chronionym na podstawie prawa krajowego i nie jest jednocześnie przedmiotem ochrony w przedmiotowym obszarze Natura 2000. W celu zminimalizowania niekorzystnego wpływu inwestycji na występujące tu siedliska tego gatunku, nałożono obowiązek umieszczenia pięciu budek lęgowych dla tracza nurogęsi w miejscach wskazanych przez nadzorującego ornitologia. Przepławka wykonana zgodnie z założeniami określonymi w raporcie oraz warunkami określonymi w decyzji zapewni możliwość pokonania bariery przez gatunki ichtiofauny - także stadiom młodocianym i gatunkom słabo pływającym.
Mając na uwadze wartości przyrodnicze terenu, lokalizację przedsięwzięcia, skalę, zakres i wielkość zamierzonej inwestycji oraz dotychczasowy sposób zagospodarowania terenu organ I instancji stwierdził, że po wprowadzeniu zaproponowanych warunków realizacja przedsięwzięcia nie wpłynie znacząco negatywnie na elementy przyrodnicze środowiska, gatunki zwierząt, roślin i siedliska przyrodnicze, a w szczególności nie wpłynie znacząco negatywnie na cele i przedmioty ochrony przedmiotowego obszaru Natura 2000. Inwestycja nie naruszy zapisów art. 33 ustawy o ochronie przyrody z 2004 r. i jako taka może być realizowana.
Dodatkowo organ I instancji wskazał, że w granicy realizacji inwestycji, ani w jej sąsiedztwie do 2 km, nie stwierdzono obszarów i obiektów wpisanych do rejestru
(i ewidencji) zabytków, stanowisk archeologicznych oraz dóbr materialnych, które mogłyby ulec uszkodzeniu lub zniszczeniu podczas budowy, czy eksploatacji inwestycji. Budowa i eksploatacja przedsięwzięcia nie stwarza także zagrożenia wystąpienia sytuacji definiowanej jako poważna awaria. Zgodnie z wymaganiami elementy progu jak i sąsiednie obiekty pomocnicze oraz instalacje spełniają wymagania ochrony przeciwpożarowej. Ponadto na inwestora nałożono obowiązek wykonania pięcioletniego (corocznego) monitoringu ichtiologicznego i ornitologicznego, w zakresie oddziaływania inwestycji na awifaunę i ichtiofaunę oraz wykonanie po pięcioletnim okresie istnienia inwestycji, analizy porealizacyjnej wpływu inwestycji na środowisko.
Odnosząc się do zgłoszonych w toku postępowania argumentów [...] organ
I instancji wyjaśnił, iż wariant 1 nie jest wariantem równorzędnym w stosunku do wariantu 2 i 3, a jedynie wariantem alternatywnym.
Co do progu w P. o podobnej konstrukcji, jak próg w K., Burmistrz wskazał, że zlokalizowano go na obszarze, który nie jest objęty żadną formą ochrony przyrody. Jego budowa nie była uwarunkowana oceną oddziaływania na środowisko, nie było zatem możliwe nałożenie na elektrownię obowiązku przeprowadzenia monitoringu ichtiologicznego i ornitologicznego, a w jego wyniku opracowania analizy porealizacyjnej, która mogłaby dostarczyć informacji o efektywności pokonywania progu przez ryby, oddziaływania na siedliska awifauny, w szczególności ptaki wodno-błotne oraz przeprowadzenia analizy wpływu tego progu na żeglugę śródlądową. Uznał, iż projektowany próg nie będzie stanowił bariery migracyjnej z uwagi na wyposażenie go w przepławkę dla ryb o przepływie operacyjnym w granicach od NNQ do SSQ, powyżej przepływu SSQ powłoki progu są położone i planowana budowa nie stanowi przeszkody w migracji ryb. Zaproponowane rozwiązania zapewnią dobre warunki migracji wszystkim gatunkom ryb występujących stale lub okresowo w środkowej Wiśle. Dotyczy to również wymienionych w raporcie gatunków ryb dwuśrodowiskowych (jesiotra, łososia, troci, węgorza, certy) oraz migrujących stadiów młodocianych ryb zapewniając im możliwość odbywania nie tylko wędrówek tarłowych lecz również: wędrówek sezonowych, pokarmowych oraz kompensacyjnych. Burmistrz wskazał, iż prognozowane oddziaływanie inwestycji na siedliska gatunków wodno-błotnych oraz będących przedmiotem ochrony PLB "[...]", a także na środowisko abiotyczne zostały szczegółowo opisane w raporcie (w części przyrodniczej, str. 42-58 i 66-69). Przeprowadzone analizy wykazały brak istotnego oddziaływania progu również na siedliska ptaków wodno - błotnych oraz środowisko abiotyczne. W konsekwencji uznał, iż podniesiony przez [...] zakaz dalszej zabudowy dolnego D. nie ma zastosowania w przypadku progu w K. Dalej organ I instancji podniósł, iż przewidywane oddziaływanie planowanego przedsięwzięcia na środowisko abiotyczne, jak i na przyrodę ożywioną (na etapie jego budowy) obejmujące bezpośrednie, pośrednie, wtórne, krótko -
i długoterminowe, stałe i chwilowe oddziaływanie, opisane zostało w części przyrodniczej raportu. Analiza raportu wykazała, że w odniesieniu do chronionych gatunków ptaków, dla ochrony których wyznaczono obszar Natura 2000 i [...], nie przewiduje się wystąpienia istotnego oddziaływania negatywnego skumulowanego. Pomiędzy terenem budowy progu i terenem wydobywania kruszywa istnieje bezpieczna odległość. Będą ponadto występować dwa odmienne i niezależne typy działań wobec awifauny związane z różnym rodzajem antropopresji. Teren wydobycia znajduje się poniżej progu piętrzącego. Funkcjonowanie progu nie będzie ograniczać nanoszenia piasków i w związku z tym nie nastąpi kumulacja oddziaływań, związanych z nadmiernym poborem (i niedoborem) materiału budującego ławice
i wyspy wykorzystywane jako lęgowiska ptaków wodno - błotnych. Pobór piasku nie będzie odbywać się z naruszeniem struktury sąsiednich wysp i ławic, z kolei istnienie progu także nie wpłynie negatywnie na te siedliska.
W odniesieniu do zarzutu dotyczącego charakterystyki hydrologicznej organ podał, że raport zawiera także te dane stwierdzając m.in., że konstrukcja tamy kierującej będzie odporna na zniszczenia i podmycia przy przepływie wód powodziowych (umocnienia typu ciężkiego), jak i ścieżka łącząca stanowiska cumownicze.
Odwołania na powołaną decyzję złożyły [...] (uczestnik) wnioskując
o uchylenie zaskarżonej decyzji i [...] (skarżący) wnioskując o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz wydanych w toku postępowania – postanowienia RDOŚ z [...] marca 2012 r. i opinii PPIS z [...] stycznia 2012 r.
Uczestnik wskazał, iż decyzja organu I instancji wydana została bez określenia
w sporządzonym raporcie prognozowanych oddziaływań omawianego przedsięwzięcia na inne niż ptaki i ryby gatunki zwierząt chronionych, w szczególności charakterystyczne dla doliny Wisły gatunki płazów, ssaków, bezkręgowców, minogów, pominięto także występowanie na terenie przedsięwzięcia oraz w jego pobliżu grzybów
i ich siedlisk. Nie oceniono wpływu przedsięwzięcia na chronione w Polsce gatunki ryb (na podstawie prawa krajowego) oraz chronione gatunki roślin np. kruszczyka i kaliny koralowej. W raporcie brak jest także rzetelnej analizy zgodności planowanego przedsięwzięcia z planem miejscowym (bez analizy, czy plan ten dopuszcza realizację budowli piętrzących wodę), określenia prognozowanego wpływu na walory przyrodnicze chronione w nadwiślańskim obszarze chronionego krajobrazu obejmującego całe międzywale Wisły w gminie M. (w tym działka nr [...] w A.), określenia oddziaływania skumulowanego na drożność korytarza ekologicznego Wisły dla ryb wędrownych, poprzez analizę utrudnień w przemieszczaniu tej grupy ryb reofilnych przez kolejne piętrzenia na Wiśle - poczynając od W. aż do elektrowni P. i piętrzeń żeglugowych znajdujących się na Wiśle [...] w okolicy K., przez co nie oceniono skumulowanego niekorzystnego wpływu na integralność specjalnych obszarów ochronnych siedlisk sieci Natura 2000, ustanowionych dla cennych gatunków ryb wędrownych na Wiśle i jej dopływach.
W dalszej części odwołania [...] wskazał na brak odniesienia się przez organ
I instancji do wszystkich argumentów zgłoszonych w toku postępowania, a także nieprawidłowego ustalenia stron postępowania w niniejszej sprawie.
Skarżący natomiast zarzucił, iż zaskarżona decyzja wydana została w oparciu
o raport oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, sporządzony niezgodnie
z wymogami art. 66 ust. 1 pkt 2, ust. 1 pkt 7 lit. a i ust. 5 ustawy środowiskowej. Decyzja ta zdaniem [...] narusza art. 80 ust. 1 pkt 3, art. 80 ust. 2, art. 81 ust. 3, art. 82 ust. 1 pkt 5, art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. a oraz c, art. 85 ust. 3 ustawy środowiskowej. Wobec nieodniesienia się organu I instancji do kwestii oddziaływania omawianego przedsięwzięcia na wskazane we wniosku oraz w wypisach i wyrysach z ewidencji gruntów, obszary pozostające w bezpośrednim oddziaływaniu inwestycji, skarżący wniósł o ustosunkowanie się do tego zagadnienia przez organ odwoławczy. Ponadto wywiódł, że postanowienie uzgadniające wydane zostało w oparciu o wadliwie sporządzony raport, bez stwierdzenia potrzeby przeprowadzenia ponownej procedury oceny oddziaływania na środowisko na etapie zatwierdzenia projektu budowlanego
i udzielenia pozwolenia na budowę, zaś opinia zobowiązująca inwestora do przestrzegania wniosków i zaleceń zawartych w raporcie, wykracza poza ustawowe kompetencje. W dalszej części odwołania [...] podało szczegółowo, jakie uwagi wnosi do raportu, decyzji oraz ww. postanowienia i opinii.
Decyzją znak [...] z dnia [...] lipca 2012 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. (Kolegium, organ odwoławczy), na podstawie art. 138 § 2 Kpa, orzekło o uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Rozpoznając sprawę na skutek wniesionych odwołań organ odwoławczy wskazał, iż postępowanie niniejsze wszczęte zostało na wniosek inwestora z dnia
[...] października 2011 r. w zakresie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Do wniosku dołączona została karta informacyjna przedsięwzięcia - Budowa Progu Stabilizującego na rzece Wiśle, w rejonie ujęcia wody chłodzącej [...] "[...]" S.A., plan orientacyjny projektowanego progu stabilizującego, plan sytuacyjny w skali 1:2000 z określeniem granic inwestycji, wskazaniem granic gminy K. i M., a także wskazaniem lokalizacji projektowanych obiektów. Nadto dołączono wypisy z rejestru gruntów dla działek nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]. Analiza ww. dokumentów skutkuje uznaniem – według Kolegium, że złożony wniosek nie spełnia wszystkich wymogów określonych w art. 74 ustawy środowiskowej, wedle bowiem ust. 1 pkt 4 powołanego przepisu do wniosku należało dołączyć mapę sytuacyjno - wysokościową sporządzoną w skali umożliwiającej szczegółowe przedstawienie przebiegu granic terenu, którego dotyczy wniosek, oraz obejmującą obszar, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie. Natomiast załączony do wniosku plan sytuacyjny i orientacyjny (karta 14 i 15 akt organu pierwszej instancji) oraz fragment planu sytuacyjnego w skali 1:2000 (karta 105 i 106 akt organu pierwszej instancji) nie może być uznany za dokument, o którym mowa w powołanym wyżej przepisie. W rezultacie wskazano, iż na podstawie przedłożonego planu sytuacyjnego nie da się ustalić wszystkich numerów działek przeznaczonych pod inwestycję, ani też zasięgu jej oddziaływania. Organ I instancji powinien zatem wezwać inwestora do uzupełnienia wniosku w trybie art. 64 § 2 Kpa (zgodnie z wymaganiami ww. art. 74).
Kolegium stwierdziło, iż prawidłowe opracowanie wniosku, w tym wskazanie terenu przedsięwzięcia i obszaru, na który będzie ono oddziaływać ma istotne znaczenie dla prawidłowego ustalenia stron postępowania. W tej kwestii w aktach powinien znaleźć się sporządzony wykaz podmiotów, którym przyznano przymiot strony postępowania ze wskazaniem i udokumentowaniem, których działek są oni właścicielami lub użytkownikami wieczystymi. Dalej organ odwoławczy wywiódł, że
w uzasadnieniu decyzji Burmistrz winien wskazać (czego nie uczynił), czym kierował się przy ustalaniu stron postępowania, tj. czy uwzględnił zasięg oddziaływania planowanego przedsięwzięcia, czy tylko fakt przylegania działek do terenu przeznaczonego pod jego realizację. Wskazano, iż powyższe uchybienia naruszają art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 Kpa i skutkują uchyleniem zaskarżonej decyzji.
Jednocześnie Kolegium stwierdziło, iż z karty informacyjnej przedsięwzięcia wynika, że budowa progu stabilizującego na rzece Wiśle zalicza się do budowli piętrzących wodę. Rodzaj i skala planowanego przedsięwzięcia zgodnie z § 3 pkt
66a rozporządzenia z 2010 r. zalicza je do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, zaś tego rodzaju przedsięwzięcia stosownie do art. 59 ust. 1 pkt 2 ustawy środowiskowej wymagają przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, jeżeli obowiązek jej przeprowadzenia został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1 ustawy w drodze postanowienia przez organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
W dalszej części uzasadnienia Kolegium szczegółowo przedstawiło przebieg postępowania w sprawie oraz przytoczyło przepisy prawa regulujące kwestie dotyczące sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko i decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach oraz tryb procedowania w tym zakresie. Analizując przebieg postępowania przed organem I instancji organ odwoławczy stwierdził prawidłowość podejmowanych przez ten organ czynności oraz uznał, że wydana przez Burmistrza decyzja spełnia wymogi ustawowe (art. 82 i 85 ustawy środowiskowej). W decyzji tej określono środowiskowe uwarunkowania realizacji zamierzonego przedsięwzięcia na terenie dwóch gmin – K. na około [...] ha i M. na około [...] ha, co jest zgodne z art. 75 ust. 4 ustawy środowiskowej. Decyzję podjęto po przeprowadzeniu oceny oddziaływania na środowisko na podstawie art. 82 ustawy z uwzględnieniem art. 85 ustawy. W podjętym rozstrzygnięciu uwzględnione zostały wyniki uzgodnienia
z RDOŚ zawarte w postanowieniu z [...] marca 2012 r. oraz opinii PPIS z [...] stycznia 2012 r. Na podstawie sporządzonego w sprawie raportu oraz rozwiązań w nim przyjętych organ I instancji określił warunki realizacji przedsięwzięcia, które zdaniem Kolegium (po ich spełnieniu) pozwalają stwierdzić, iż zachowane zostaną właściwe wymogi związane z ochroną środowiska, zdrowiem i życiem ludzi, jak też ochroną Natura 2000. Wykazano również, że przedsięwzięcie nie będzie oddziaływać transgranicznie na środowisko. Odnosząc się do kwestii udziału społeczeństwa
w postępowaniu organ I instancji wskazał, że nie składało ono uwag i wniosków.
Rozpoznając odwołanie Kolegium nie stwierdziło, aby społeczeństwo gmin K. i M. wnosiło zastrzeżenia do realizacji planowanego przedsięwzięcia. Kolegium uznało, że w uzasadnieniu decyzji organ I instancji szczegółowo odniósł się i wyjaśnił wszystkie zastrzeżenia uczestnika.
Jednocześnie za nieprawidłowe organ odwoławczy uznał zaniechanie wyjaśnienia przez Burmistrza zgodności planowanego przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy K. Ponadto dla udowodnienia zgodności przedsięwzięcia z prawem miejscowym należało na autoryzowanym rysunku planu miejscowego gminy K (obowiązującego
w terenie położenia przedsięwzięcia) oznaczyć miejsce lokalizacji przedsięwzięcia. Dopiero po ustaleniu w jakiej strefie, tj. oznaczonej odpowiednim symbolem, przedsięwzięcie będzie realizowane, można przystąpić do szczegółowej analizy, czy ustalenia dla strefy położenia części zamierzonej inwestycji dopuszczają jej realizację
i na jakich warunkach. Wszystkie te ustalenia powinny być udokumentowane poprzez załączenie do akt wypisu i wyrysu z planu miejscowego, a następnie w uzasadnieniu decyzji powinny znaleźć się szczegółowe rozważania w kwestii zgodności planowanego przedsięwzięcia z postanowieniami planu tak, aby nie budziły żadnych wątpliwości. Kolegium podało, iż przesądzenie o zgodności przedsięwzięcia z postanowieniami planu miejscowego jest podstawowym kryterium oceny zamierzeń inwestycyjnych podmiotu ubiegającego się o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
W odniesieniu do powołanych wyżej uchybień, Kolegium zaleciło organowi
I instancji, w toku ponownego rozpatrzenia sprawy, wezwać inwestora do uzupełnienia wniosku poprzez złożenie prawidłowej mapy, zgodnej z wymogami art. 74 ust. 1 pkt 4 ustawy środowiskowej, z zaznaczonym przebiegiem granic terenu objętego wnioskiem wraz ze wszystkimi numerami działek oraz obszaru, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie wskazując, iż dopiero po prawidłowym określeniu tych granic oraz obszaru oddziaływania organ ten będzie mógł właściwie rozważyć zasięg oddziaływania przedsięwzięcia, ponownie zweryfikować strony postępowania, jak też dokonać wnikliwej analizy ustaleń planu pod kątem nie tylko możliwości lokowania przedsięwzięcia, ale też warunków, na jakich może być ono realizowane i jego ewentualnego oddziaływania na środowisko z zachowaniem postanowień planu w tym zakresie. Zalecił także organowi I instancji rozważenie przeprowadzenia rozprawy
w celu uzgodnienia interesów stron postępowania.
W konsekwencji Kolegium podało, iż z uwagi, że zakres sprawy konieczny do wyjaśnienia ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, zasadnym jest uchylenie zaskarżonej decyzji w całości w trybie art. 138 § 2 Kpa.
Odnosząc się zarzutów odwołań organ odwoławczy wyjaśnił, że ustawa środowiskowa wymaga spełnienia warunku zgodności lokalizacji przedsięwzięcia
z ustaleniami planu miejscowego. Oznacza to, że jedynie stwierdzenie zgodności planowanego przedsięwzięcia z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, po spełnieniu pozostałych wymogów ustawy uprawnia organ do wydania pozytywnej dla inwestora decyzji. Dlatego też zobowiązał organ I instancji do analizy zgodności spornej inwestycji z ustaleniami planu i dopiero w zależności od poczynionych w tym zakresie ustaleń do wydania rozstrzygnięcia. Za zasadne uznał przy tym, by w przypadku stwierdzenia zgodności planowanej inwestycji
z postanowieniami planu, pozostałe zarzuty odwołań były przedmiotem rozważań organu pierwszej instancji w ponownym postępowaniu, które winny znaleźć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji.
Odnosząc się do wniosku skarżącej dotyczącego uchylenia postanowienia RDOŚ z dnia [...] marca 2012 r. i opinii PPIS z dnia [...] stycznia 2012 r. organ odwoławczy wskazał, że dla opinii PPIS ustawa nie wymaga formy postanowienia, takiej też formy nie miała opinia złożona w niniejszej sprawie, zatem nie mogła być ona zaskarżona w trybie art. 142 Kpa. Z kolei do postanowienia RDOŚ (wedle art. 77 ust. 7 ustawy środowiskowej), nie mają zastosowania przepisy art. 106 § 3, 5 i 6 Kpa, postanowienie to nie podlega zażaleniu, a więc nie może być uchylone. Wskazał jednak w tym zakresie, że wydając decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach organ powinien dokonywać analizy stanowiska organu uzgadniającego (opiniującego), gdyż to organ prowadzący postępowanie ponosi odpowiedzialność za końcowy wynik rozstrzygnięcia, czyli za warunki realizacji przedsięwzięcia określone w decyzji
o uwarunkowaniach środowiskowych. Analiza taka i konkluzje z niej wynikające winny znajdować odzwierciedlenie w decyzji kończącej postępowanie o wydanie decyzji
o uwarunkowaniach środowiskowych.
Skargę na powyższą decyzję do sądu administracyjnego złożyło [...] (skarżący) wnioskując o uchylenie zaskarżonej decyzji. Wydanemu rozstrzygnięciu zarzucił:
1) rażące naruszenie prawa strony ([...]) do dokonania przez Kolegium na podstawie art. 142 Kpa, kontroli prawnej i merytorycznej stanowisk dwóch organów współdziałających,
2) naruszenie art. 7 oraz art. 77 § 1 w związku z art. 140 Kpa, poprzez
brak rozpatrzenia przez Kolegium zarzutów skarżącego, odnoszących się do wskazanych szczegółowo w odwołaniu [...] braków w stanowiącym zasadniczy dowód w sprawie raporcie oddziaływania przedsięwzięcia, który zdaniem skarżącej sporządzony został niezgodnie z zakresem sprecyzowanym dla tego dokumentu
w art. 66 ustawy środowiskowej;
3) błędne uznanie (w uzasadnieniu decyzji), iż organ I instancji w decyzji z dnia 29 maja 2012 r. słusznie stwierdził, iż "społeczeństwo nie składało uwag i wniosków"
w sprawie prowadzonego w I instancji postępowania, wymagającego takiego udziału, co skutkowało tym, iż wniesionych w zawitym 21-dniowym terminie uwag
i wniosków uczestnika ([...]) tj. organizacji ekologicznej, która brała w tym postępowaniu udział na prawach strony, nie potraktowano jako uwag wniesionych przez społeczeństwo.
Rozwijając argumenty skargi skarżący podał, iż organ odwoławczy zaniechał zajęcia stanowiska co do jego wniosku (zawartego w odwołaniu) o uchylenie stanowisk organów współdziałających, na które stronom nie przysługiwało zażalenie. Nie rozstrzygnął także w sentencji zaskarżonej decyzji o dalszym losie tych postanowień
i odmówił dokonania takiego rozstrzygnięcia na wniosek skarżącej. Zdaniem skarżącego, nie ulega wątpliwości, iż wydane przez RDOŚ stanowisko uzgadniające środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia, przez organ ochrony środowiska jest postanowieniem administracyjnym. Formę taką winna mieć także opinia PPIS. Wskazał w tym zakresie, iż w przypadku opinii sanitarnej, wedle art. 77 ust. 7 ustawy środowiskowej nie stosuje się wyłącznie art. 106 § 3, 5 i 6 Kpa (czyli wyklucza się jedynie możliwość wniesienia zażalenia i obowiązek załatwienia sprawy w terminie przewidzianym w Kpa dla postanowień). W konsekwencji brak ustosunkowania się przez organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji do wymienionych w skardze dwóch stanowisk organów współdziałających, oznacza faktyczny brak przeprowadzenia przez Kolegium procedury zażądanej przez stronę skarżącą na podstawie art. 142 Kpa, co miało wpływ na wynik rozstrzygnięcia. Ponadto organ odwoławczy nie odniósł się
w żadnej mierze do szeregu zarzutów, podniesionych przez skarżącego w odwołaniu, odnośnie raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, który w jego ocenie nie spełnia ustawowych wymogów określonych w art. 66 ustawy środowiskowej, obowiązujących w niniejszej sprawie.
Skarżący nie zgodził się także ze stanowiskiem Kolegium, iż po wyłożeniu sporządzonego raportu wraz z innymi dokumentami sprawy do publicznego wglądu na okres 21 dni, społeczeństwo to nie składało uwag i wniosków. Uznał, iż taki pogląd organu odwoławczego neguje wnioski i uwagi wniesione przez [...]. Wedle jego oceny sformułowanie "udział społeczeństwa w postępowaniu" nie oznacza wyłącznie ewentualnego udziału osób fizycznych, czy też społeczności lokalnych gmin (na terenie których planowane jest przedsięwzięcie), wykluczając z kręgu tak rozumianego "społeczeństwa" ogólnopolską organizację ekologiczną.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym orzeczeniu.
Uczestnik postępowania [...] wniósł o oddalenie skargi odpierając jej zarzuty.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, zwanej dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami
i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.
Rozpatrując sprawę pod kątem zgodności z prawem Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja nie jest dotknięta wadą materialną lub procesową uzasadniającą jej uchylenie, skarga zaś nie jest zasadna.
Istotnym dla rozpoznania niniejszej sprawy jest ustalenie zasadności wydania przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej. Przechodząc dalej do analizy zaskarżonej decyzji należy wskazać, że zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części, tj.
w sytuacji, gdy organ pierwszej instancji w ogóle nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego, albo co prawda postępowanie takie przeprowadził, ale w rażący sposób naruszono w nim przepisy procesowe.
Zaskarżone rozstrzygnięcie oparte na art. 138 § 2 k.p.a. nie rozstrzyga sprawy, ma charakter formalny i przesądza jedynie o tym, że legalność decyzji organu I instancji została skutecznie zakwestionowana przez organ II instancji oraz o tym, że uchylona została decyzja określająca środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia pn. budowa progu stabilizującego na rzece Wiśle. W ocenie Sądu rozstrzygnięcie to
w okolicznościach rozpatrywanej sprawy było zasadne. W orzecznictwie NSA powszechnie przyjęto, że wydanie decyzji kasacyjnej stanowi wyjątek od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy w postępowaniu odwoławczym, a zatem nie może być ona podjęta w innych sytuacjach niż te, które zostały określone w art. 138 § 2 k.p.a. Niedopuszczalna jest wykładnia rozszerzająca tego przepisu. (Por. np. wyroki:
z 10 kwietnia 1997 r., I SA/Po 1237/96; z 16 czerwca 1997 r., II SA/Kr 2024/96 i z 28 maja 1998 r., I SA/Lu 519/97, I SA 343/00). W wypadku, gdy przedmiotem zaskarżenia do sądu administracyjnego jest rozstrzygnięcie kasatoryjne, rolą sądu jest dokonanie oceny, czy organ wydający rozstrzygnięcie nie przekroczył swoich tak ocenianych uprawnień, a określonych w przepisie art. 138 § 2 k.p.a. Przy czym Sąd musi wziąć pod uwagę, że zgodnie z treścią art. 136 k.p.a. organ odwoławczy może przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe. Konieczność zatem przeprowadzenia dowodu lub kilku dowodów mieści się w kompetencji organu odwoławczego do uzupełnienia postępowania wyjaśniającego, wyłączając dopuszczalność kasacji decyzji. Właściwy sens przepisu art. 138 § 2 k.p.a. można bowiem wydobyć jedynie w zestawieniu ze znaczeniem przepisu art. 136 k.p.a., skoro wady postępowania dowodowego przed organem pierwszej instancji mogą być tego rodzaju, że organ odwoławczy usunie je przez przeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego. W konsekwencji należy przyjąć, że organ odwoławczy może powołać się na przepis art. 138 § 2 zd. 1 k.p.a. tylko wówczas, gdy wykaże, że przeprowadzenie przezeń dodatkowego postępowania wyjaśniającego w granicach wyznaczonych przez art. 136 nie jest wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy. W sytuacji bowiem, gdy przeprowadzenie przez organ odwoławczy postępowania wyjaśniającego przewidzianego w art. 136 k.p.a. umożliwiłoby temu organowi prawidłowe załatwienie sprawy, podjęcie przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej z tym uzasadnieniem, że rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania w całości lub w znacznej części, jest równoznaczne z naruszeniem obu tych przepisów. Dlatego organ odwoławczy, czyniąc użytek z przepisu art. 138 § 2 k.p.a., powinien w uzasadnieniu decyzji kasacyjnej uzasadnić istnienie przesłanek wymienionych w tym przepisie.
Przenosząc wskazane rozważania na grunt niniejszej sprawy, wskazać należy, że zdaniem Sądu, zachodziły przesłanki uzasadniające uchylenie decyzji organu
I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Należy się zgodzić ze stanowiskiem organu odwoławczego, że postępowanie przeprowadzone przez Burmistrza nie było kompletne.
Materialnoprawną podstawą wydanej przez organ I instancji decyzji stanowiły przepisy ustawy środowiskowej. Planowane przedsięwzięcie zaliczane jest do kategorii przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, o których mowa w art. 59 ust. 1 pkt 2 ustawy środowiskowej, a więc zaliczane jest do tych przedsięwzięć, które wymagają przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, jeżeli obowiązek przeprowadzenia takiej oceny został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1 ww. ustawy, ponadto wskazane przedsięwzięcie wymienione jest w § 3 ust. 1 pkt 66a rozporządzenia z 2010 r., dla których zgodnie z art. 71 ust. 2 pkt 2 ustawy środowiskowej, wymagane jest uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Zgodnie natomiast z przepisem art. 63 ust. 1 ustawy, obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko stwierdza
w drodze postanowienia organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach następuje przed uzyskaniem m.in. decyzji o pozwoleniu na budowę, decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu ( art. 72 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy), co stanowi o prejudycjalności rozstrzygnięcia
o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia dla wymienionych rozstrzygnięć. Jak wynika z art. 73 ustawy środowiskowej, postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wszczyna się na wniosek podmiotu planującego podjęcie realizacji przedsięwzięcia, do którego winien on dołączyć odpowiednio dokumenty określone w art. 74 ustawy.
W przedmiotowej sprawie obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wraz z koniecznością sporządzenia raportu
o oddziaływaniu planowanej inwestycji na środowisko został nałożony postanowieniem Burmistrza z dnia [...] listopada 2011 r. W postanowieniu tym zakreślono również wymogi raportu, a w szczególności zakres, jaki winien on obejmować. Waga dokumentu jakim jest raport, jest niebagatelna, jako że stanowi on jeden z podstawowych dokumentów, na którym opiera się organ wydając decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. Sporządzony dla potrzeb uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko jest zatem jednym z najważniejszych elementów postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, mającym ułatwić ustalenie wszystkich potencjalnych zagrożeń związanych z realizacją planowanego przedsięwzięcia, ale nie jedynym, który warunkuje wydanie końcowej decyzji. Stosownie do art. 80 ust. 1 ustawy właściwy organ wydaje bowiem decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach biorąc pod uwagę: wyniki uzgodnień
i opinii, o których mowa w art. 77 ust. 1, ustalenia zawarte w raporcie, wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa i wyniki postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli zostało przeprowadzone. W myśl natomiast art. 80 ust. 2 ustawy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony. Restrykcja ta wynika wprost z kategorycznego brzmienia art. 80 ust. 2 ustawy, z treści którego wywieść należy, iż zgodność z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest podstawowym kryterium oceny zamierzeń inwestycyjnych podmiotu ubiegającego się o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Zwrócić przy tym należy uwagę, że ustawodawca wymaga w tym przypadku spełnienia warunku zgodności, a nie innej jego postaci. Powyższe jest równoznaczne z tezą, że jedynie stwierdzenie zgodności planowanej inwestycji
z miejscowym planem uprawnia organ do wydania decyzji pozytywnej, po spełnieniu pozostałych wymogów ustawy i a contrario brak takiej zgodności obliguje organ do wydania decyzji negatywnej. Podkreślić w tym miejscu należy, iż stwierdzenie sprzeczności lokalizacji przedsięwzięcia z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zwalnia organ prowadzący postępowanie
z konieczności przeprowadzania postępowania wyjaśniającego w szerszym zakresie,
w tym przeprowadzenia postępowania uzgodnieniowego z innymi organami (por. komentarz do art. 80 ustawy [w:] K. Gruszecki, Komentarz do ustawy z dnia
3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach o oddziaływania na środowisko). Podobne stanowisko wypracowało orzecznictwo na tle wcześniejszego analogicznego uregulowania zawartego w art. 56 ustawy Prawo ochrony środowiska (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 28 kwietnia 2010 r., sygn. akt II SA/Po 942/09, Lex nr 618725, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 25 lutego 2009 r., sygn. akt II SA/Gd 851/08, Lex nr 519769, wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 16 października 2007 r., sygn. akt II SA/Rz 231/07, Lex nr 413505). Jak z powyższego wynika, podstawowym zagadnieniem podlegającym weryfikacji w przedmiotowym postępowaniu winna być zgodność planowanego przedsięwzięcia z postanowieniami planu, a następnie wykazanie tego w uzasadnieniu rozstrzygnięcia w sposób nie budzący wątpliwości, odpowiadający również wymogom art. 107 § 3 k.p.a.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, stwierdzić należy, iż orzekający w sprawie organ I instancji uchybił obowiązkowi ustalenia zgodności planowanego przedsięwzięcia z planem miejscowym. Analiza wydanej przez Burmistrza decyzji, w kontekście zgromadzonych w sprawie dokumentów wskazuje, że organ przesłankę tę ocenił jedynie połowicznie poprzez ustalenie, że przedsięwzięcie realizowane będzie na terenie gminy K. i gminy M. Powierzchnia terenu pod budowę obiektów progu stabilizującego wynosić będzie około [...] ha, w tym na terenie gminy K. około [...] ha i na terenie gminy M. około [...] ha. Inwestycja zlokalizowana będzie na działkach nr [...], [...], [...] (w Ś., gmina K.) i nr [...] (w A., gmina M.). Zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego dla terenu położonego w obrębie geodezyjnym Ś., obrębie geodezyjnym W. i obrębie geodezyjnym M., zatwierdzonego Uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w K. z [...] czerwca 2011 r., działka o nr [...] i część działki [...] zlokalizowane są na terenie oznaczonym symbolem 1P, dla którego podstawowym przeznaczeniem są obiekty produkcyjne, składy i magazyny, urządzenia energetyki zawodowej. Dla pozostałego terenu, na którym realizowane będzie przedsięwzięcie tj. działki nr [...] w A. [...] i nr [...] w Ś. brak jest planu zagospodarowania przestrzennego. Wobec braku załączonego do wniosku autoryzowanego rysunku planu (obowiązującego w terenie położenia przedsięwzięcia) z zaznaczoną lokalizacją planowanego przedsięwzięcia, samo ustalenie symbolu i przeznaczenia części działek na których ma być realizowane przedsięwzięcie nie jest wystarczające do uznania, że wynikająca z art. 80 ust. 2 ustawy środowiskowej, ocena została przeprowadzona. Uchybienie powyższe niewątpliwie miało wpływ na treść podjętej przez organ I instancji decyzji.
Za prawidłowe Sąd uznał stanowisko organu odwoławczego, który wskazane wyżej uchybienie organu I instancji zauważył i ocenił, jako kluczowe dla ustalenia zgodności przedsięwzięcia z planem miejscowym w sprawie, w zakresie środowiskowych uwarunkowań. Sąd podziela także pogląd Kolegium, iż prawidłowe opracowanie wniosku (poprzez złożenie planu sytuacyjnego) ze wskazaniem terenu przedsięwzięcia i obszaru jego oddziaływania pozwoli także na wyczerpujące ustalenie stron postępowania i sporządzenia wykazu tych stron ze wskazaniem tytułu prawnego do nieruchomości. Zaakcentować w tym miejscu należy, co umknęło organowi odwoławczemu, iż Burmistrz nie wykazał w decyzji sposobu ustalenia stron postępowania, co jest wadą decyzji, nadto nie wskazał obszaru oddziaływania planowanego przedsięwzięcia. Jednocześnie za słuszny należy uznać pogląd organu odwoławczego sugerujący rozważenie przeprowadzenia rozprawy administracyjnej
w celu uzgodnienia interesów stron postępowania, po ustaleniu wszystkich stron.
Stwierdzone uchybienia decyzji musiały skutkować wydaniem decyzji kasatoryjnej. Wymaga podkreślenia, iż zalecenia Kolegium dotyczące czynności, jakie organ I instancji winien podjąć przy ponownym rozpatrywaniu sprawy (o których mowa wyżej) wyraźnie wskazują, iż konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Wobec powyższego sformułowane w skardze zarzuty nie miały zasadniczego znaczenia w sprawie.
Odnosząc się do trybu postępowania przed organem I instancji, Sąd wskazuje, iż podziela stanowisko Kolegium, co do prawidłowości podejmowanych przez ten organ czynności w poszczególnych fazach postępowania, w tym wdania odpowiednio opinii
i postanowienia przez PPIS i RDOŚ jako organy współdziałające.
Zarzuty skargi dotyczące braku ustosunkowania się przez Kolegium
w uzasadnieniu decyzji do stanowisk organów współdziałających Sąd uznaje za bezpodstawne. Stwierdzone przez organ odwoławczy wady decyzji organu I instancji skutkują tym, że w nowym postępowaniu organ je prowadzący zażąda ponownie uzgodnienia organów. Na marginesie wskazać należy, iż Kolegium odniosło się do oceny obu organów współdziałających.
Podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., Sąd uznaje za nietrafiony, bowiem Kolegium dokonało merytorycznej oceny raportu. Ponadto stwierdza, iż powoływane przez skarżącego argumenty dotyczące wad raportu nie zostały poparte żadnym dowodem przeciwnym, np. ekspertyzą (kontraportem). Odnosząc się z kolei do powoływanego na etapie postępowania odwoławczego oraz
w skardze, zarzutu dotyczącego nieprawidłowego ustalenia przez organy obu instancji, iż społeczeństwo nie wniosło uwag i zastrzeżeń do sporządzonego raportu oddziaływania planowanej inwestycji na środowisko, Sąd uznaje go za nieuprawniony. Jak wynika z przedstawionych przy skardze akt administracyjnych w dniu [...] lutego 2012 r. (data nadania) [...] zgłosiło swój udział w niniejszym postępowaniu, i zostało do udziału w tym postępowaniu dopuszczone. Skutkiem powyższego [...] uzyskało
w postępowaniu tym status strony – uczestnika. Trafnie zatem organy nie uznały wniesionych przez ww. uczestnika uwag i zastrzeżeń w sprawie jako uwag i zastrzeżeń społeczeństwa.
Oceniając zatem prawidłowość zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. należy wskazać, że organ odwoławczy mógł uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji, gdyż rozstrzygnięcie sprawy wymagało uprzedniego zebrania i oceny istotnych w sprawie dokumentów, a więc przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w zakresie znacznie szerszym niż określone w art. 136 k.p.a., bowiem organ pierwszej instancji nie przeprowadzając postępowania wyjaśniającego, w poważnym stopniu naruszył przepisy procesowe.
Mając na uwadze powołane okoliczności, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło