I OZ 1048/14

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2014-11-26

Skład orzekający: Joanna Banasiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny powinien rozpoznać wniosek o wymierzenie grzywny Stowarzyszeniu za nieprzekazanie skargi, jeśli skarżący wskazał, że wniosek dotyczy Stowarzyszenia, a nie jego Prezesa, mimo wcześniejszych wskazań NSA, że wniosek dotyczył Prezesa?
Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny powinien rozpoznać wniosek o wymierzenie grzywny Stowarzyszeniu, jeśli skarżący sprecyzował, że wniosek dotyczy Stowarzyszenia, a nie jego Prezesa. Sąd jest związany wykładnią prawa dokonaną przez NSA, ale powinien również uwzględnić późniejsze oświadczenia strony i ocenić zasadność żądania wymierzenia grzywny Stowarzyszeniu.
Stan faktyczny
T. K. złożył wniosek o wymierzenie grzywny Stowarzyszeniu za nieprzekazanie w terminie skargi na bezczynność w sprawie udostępnienia informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny (WSA) pierwotnie wymierzył grzywnę Stowarzyszeniu, ale NSA uchylił to postanowienie, wskazując, że wniosek dotyczył Prezesa Zarządu Stowarzyszenia, a nie samego Stowarzyszenia. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, WSA oddalił wniosek, uznając, że Prezes nie reprezentuje samodzielnie Stowarzyszenia. T. K. złożył zażalenie, a NSA uchylił postanowienie WSA, nakazując ponowne rozpoznanie sprawy i rozważenie, którego podmiotu dotyczył wniosek, zwłaszcza po tym, jak skarżący sprecyzował, że wniosek dotyczy Stowarzyszenia.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Banasiewicz po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia T. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 września 2014 r., sygn. akt II SO/Wa 46/14 oddalające wniosek T. K. o wymierzenie Stowarzyszeniu "[...]" z/s w Warszawie grzywny za nieprzekazanie w ustawowym terminie skargi z dnia 23 października 2013 r. wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Wnioskiem z 10 stycznia 2014 r. T. K. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o wymierzenie Prezesowi Zarządu Krajowego Stowarzyszenia "[...]" z/s w Warszawie grzywny w trybie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – dalej "p.p.s.a.") za nieprzekazanie w ustawowym terminie skargi z 23 października 2013 r. na bezczynność Stowarzyszenia w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Stowarzyszenie, w odpowiedzi na powyższy wniosek, pismem z dnia 20 lutego 2014 r. stwierdziło, że zobowiązanie Sądu do udziału Stowarzyszenia w niniejszym postępowaniu jest bezprawne, ponieważ nie podlega ono przepisom ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ani przepisom Kodeksu postępowania administracyjnego. Dodatkowo Stowarzyszenie odniosło się do wniosku T. K. o udostępnienie informacji publicznej i stwierdziło, że żądane informacje nie mają charakteru informacji publicznych. W wykonaniu zarządzenia Sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, pismem z dnia 3 kwietnia 2014 r. wezwano Stowarzyszenie m.in. do przedstawienia sprawozdania finansowego, bądź też innego dokumentu z którego wynika, jakie są źródła finansowania Stowarzyszenia. Stowarzyszenie nie odpowiedziało na powyższe wezwanie Sądu. Postanowieniem z dnia 14 maja 2014 r., sygn. akt II SO/Wa 4/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 55 § 1 w związku z art. 154 § 6 p.p.s.a., wymierzył Stowarzyszeniu "[...]" grzywnę w wysokości 3 000 zł. Na powyższe postanowienie Stowarzyszenie "[...]" wniosło zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 8 lipca 2014 r., sygn. akt I OZ 535/14, uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu postanowienia Naczelny Sąd Administracyjny podniósł, że skarga T. K. na bezczynność z dnia 23 października 2013 r., choć nadana na adres siedziby Stowarzyszenia "[...]" z siedzibą w Warszawie, to w istocie dotyczyła bezczynności Prezesa Zarządu Krajowego tego Stowarzyszenia – L. K. Zatem, ewentualne wymierzenie grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. winno być rozważane nie w stosunku do Stowarzyszenia "[...]", lecz jego Prezesa. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie można uznać, że wniesiona przez T. K. skarga na bezczynność, choć odnosi się wprost do Prezesa Zarządu Krajowego Stowarzyszenia "[...]", to w istocie dotyczy wskazanego Stowarzyszenia. Pomimo iż te dwa podmioty są ze sobą związane, nie można ich jednak utożsamiać. W statucie Stowarzyszenia nie ma bowiem mowy o tym, aby Prezesowi przysługiwały przymioty samego Stowarzyszenia (np. zdolność sądowa) i odwrotnie. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że również wniosek o udostępnienie informacji publicznej z dnia 14 października 2013 r. skierowany został przez T. K. bezpośrednio do Prezesa Zarządu Krajowego Stowarzyszenia "[...[" L. K. Sąd podkreślił, że w kwestii dostępu do informacji publicznej zobowiązanym może być nie tylko podmiot funkcjonujący w obrocie prawnym, ale też jego oddział, czy organ generalnie niemający stosownych zdolności. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że to strona jest odpowiedzialna za prawidłowe oznaczenie podmiotu, którego zbadania bezczynności się domaga. Jeżeli zatem z wniosku z dnia 23 października 2013 r. wynika, iż dotyczy on wymierzenia grzywny Prezesowi Zarządu Krajowego Stowarzyszenia "[...]" L. K., to przed rozstrzygnięciem tego wniosku – w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego – należałoby ustalić, kto był zobowiązany do przekazania skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, czego Sąd Wojewódzki nie uczynił. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ponownie rozpoznając sprawę będzie zobligowany rozważyć, którego dokładnie podmiotu dotyczył wniosek o wymierzenie grzywny z powodu nienadania skardze biegu. W dniu 22 lipca 2014 r. Stowarzyszenie "[...]" przekazało do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odpowiedź na skargę T. K. z dnia 23 października 2013 r. oraz kopię tej skargi. Pismem z dnia 28 lipca 2014 r. Sąd wezwał pełnomocnika Stowarzyszenia do nadesłania oryginału przedmiotowej skargi. Wezwanie to zostało wykonane przez pełnomocnika Stowarzyszenia w dniu 5 sierpnia 2014 r. i w dniu 7 sierpnia 2014 r. sprawa ze skargi T. K. z dnia 23 października 2013 r. została zarejestrowana w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie pod sygnaturą akt II SAB/Wa 544/14. W sprawie o sygn. akt II SAB/Wa 544/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie pismem z dnia 18 sierpnia 2014r., wezwał skarżącego do sprecyzowania skargi poprzez wskazanie, czy skarga ta dotyczy bezczynności Stowarzyszenia "[...]", czy też bezczynności Prezesa tego Stowarzyszenia. Pismem z dnia 19 sierpnia 2014 r. analogiczne wezwanie skierowano do skarżącego w sprawie o sygn. akt II SO/Wa 46/14. W piśmie z dnia 25 sierpnia 2014 r. złożonym do sprawy o sygn. akt II SAB/Wa 544/14 skarżący wskazał, że jego skarga dotyczy Stowarzyszenia "[...]". W piśmie z tej samej daty złożonym do akt sprawy II SO/Wa 46/14 skarżący wskazał, że jego wniosek o wymierzenie grzywny dotyczy Stowarzyszenia "[...]". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 25 września 20012 r., sygn. akt II SO/Wa 46/14, na podstawie art. 55 § 1 w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a., oddalił wniosek T. K. o wymierzenie Stowarzyszeniu "[...]" z/s w Warszawie grzywny za nieprzekazanie w ustawowym terminie skargi z dnia 23 października 2013 r. wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. W uzasadnieniu Sąd wskazał na treść art. 190 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny, w tym przypadku w postanowieniu z dnia 8 lipca 2014 r., sygn. akt I OZ 535/14. Sąd przedstawił regulację zawartą w art. 54 p.p.s.a. oraz w art. 21 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej i stwierdził, że do skarg rozpatrywanych w postępowaniu sądowoadministracyjnym o udostępnienie informacji publicznej, przekazanie skargi, akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. Następnie Sąd omówił regulację zawartą w art. 55 § 1 p.p.s.a. i stwierdził, że wyłączną materialnoprawną przesłanką wymierzenia grzywny jest niewypełnienie przez organ obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. w przepisanym w ustawie terminie. Sąd, zgodnie z art. 55 § 1 p.p.s.a. "może orzec" o wymierzeniu organowi grzywny, co oznacza, że rozstrzygając w tej kwestii Sąd musi wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, m. in. przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., czas, jaki upłynął od wniesienia skargi, czy przed rozpoznaniem wniosku organ obowiązek wypełnił i wyjaśnił przyczyny niedotrzymania terminu. Sąd stwierdził, że w niniejszej sprawie niewątpliwie doszło do znacznego opóźnienia w przekazaniu skargi do Sądu, gdyż skarga T. K. z dnia 23 października 2013 r. wpłynęła do siedziby Stowarzyszenia w dniu 25 października 2013 r. Odpowiedź na tę skargę została do Sądu przekazana w dniu 22 lipca 2014 r., a sama skarga w dniu 5 sierpnia 2014 r. Sąd I instancji zauważył ponadto, że stosownie do postanowień statutu Stowarzyszenia oraz ujawnionych w Krajowym Rejestrze Sądowym zasad reprezentacji Stowarzyszenia, Prezes Zarządu Krajowego Stowarzyszenia nie jest uprawniony do samodzielnej reprezentacji Stowarzyszenia. Organem reprezentującym Stowarzyszenie jest Zarząd Krajowy, a do składania oświadczeń woli w imieniu Stowarzyszenia wymagane jest łączne działanie dwóch członków Zarządu. Prezes Zarządu Krajowego wchodzi zaś w skład Zarządu Krajowego. Działań Prezesa Zarządu Krajowego nie można zatem poczytywać jako działań samego Stowarzyszenia. Wobec powyższego Sąd I instancji stwierdził, że wniosek o wymierzenie grzywny Stowarzyszeniu "[...]" za nieprzekazanie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę nie zasługuje na uwzględnienie. Na powyższe postanowienie T. K. wniósł zażalenie, domagając się zmiany zaskarżonego postanowienia, poprzez wymierzenie grzywny. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 190 p.p.s.a., Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. W niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 8 lipca 2014 r., sygn. akt I OZ 535/14, wskazał, że jeżeli z wniosku skarżącego z dnia 23 października 2013 r. wynika, iż dotyczy on wymierzenia grzywny Prezesowi Zarządu Krajowego Stowarzyszenia "[...]", to przed rozstrzygnięciem tego wniosku należało ustalić, kto był zobowiązany do przekazania skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, czego Sąd I instancji nie uczynił. Oznacza to, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ponownie rozpoznając sprawę winien rozważyć, którego dokładnie podmiotu dotyczył wniosek o wymierzenie grzywny z powodu nie nadania skardze biegu. Jak ustalił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, stosownie do postanowień statutu Stowarzyszenia "[...]" oraz do ujawnionego w Krajowym Rejestrze Sądowym sposobu reprezentacji Stowarzyszenia, Prezes Zarządu Krajowego Stowarzyszenia nie jest uprawniony do samodzielnej reprezentacji Stowarzyszenia. Do reprezentacji tego podmiotu uprawniony jest Zarząd Krajowy, zaś do składania oświadczeń woli za Stowarzyszenie wymagane jest łączne działanie dwóch członków zarządu. Natomiast z pisma T. K. z dnia 25 sierpnia 2014 r. – które nadesłał w odpowiedzi na wezwanie Sądu do sprecyzowania, przeciwko komu skierowany jest wniosek o wymierzenie grzywny – wynika, że wniosek o wymierzenie grzywny dotyczy Stowarzyszenia. W takiej sytuacji, mając na uwadze wskazania zawarte w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lipca 2014 r., sygn. akt I OZ 535/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie winien rozpoznać merytorycznie wniosek i ocenić zasadność żądania wymierzenia Stowarzyszeniu "[...]" z siedzibą w Warszawie grzywny za nieprzekazanie w ustawowym terminie skargi z dnia 23 października 2013 r. wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło