I SA/Bd 992/12
WyrokWSA w Bydgoszczy2013-04-19
Skład orzekający: Mirella Łent, Teresa Liwacz, Izabela Najda-Ossowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktury, jeśli faktura ta nie odzwierciedla faktycznie dokonanej przez wystawcę czynności podlegającej opodatkowaniu, a podatnik miał świadomość lub powinien mieć świadomość, że towar pochodzi z nieznanego źródła?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy podatkowe nie wykazały w sposób przekonujący, że skarżąca miała świadomość uczestnictwa w nielegalnym obrocie lub że sprzedawca towaru nie mógł dokonać rzeczywistej sprzedaży. Organy nie podważyły faktu nabycia towaru przez skarżącą i jego posiadania w magazynie. W związku z tym, organy nie mogły odmówić prawa do odliczenia podatku naliczonego, opierając się jedynie na nieprawidłowościach w działalności kontrahenta i braku szczególnej staranności skarżącej, które nie zostały wystarczająco udowodnione.Stan faktyczny
Spółka "T." sp. z o.o. odliczyła podatek naliczony wynikający z faktur wystawionych przez Spółkę K. za dostawę elementów palet. Organy podatkowe zakwestionowały prawo do odliczenia, twierdząc, że faktury te nie dokumentują rzeczywistej dostawy towarów, a Spółka K. nie prowadziła faktycznej działalności gospodarczej, wystawiając fikcyjne faktury. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, twierdząc, że transakcje miały miejsce, a organy nieprawidłowo oceniły dowody i zeznania świadków. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. i zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirella Łent Sędziowie: Sędzia WSA Teresa Liwacz Sędzia WSA Izabela Najda-Ossowska (spr.) Protokolant Asystent sędziego Waldemar Dąbrowski po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi "T." sp. z o.o. joint venture w G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za styczeń 2008 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości, 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w B. na rzecz "T." sp. z o.o. joint venture w G. kwotę 3095 zł (trzy tysiące dziewięćdziesiąt pięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
1. Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Skarbowej w B. (Organ) utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. z dnia [...]r. określającą "T." Sp. z o.o. joint venture w G. (Skarżąca) wysokość nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za styczeń 2008r. w kwocie [...]zł.
2. W uzasadnieniu Organ podał, że w wyniku przeprowadzonego postępowania kontrolnego ustalono, że Spółka w rejestrze zakupów za styczeń 2008 roku ujęła 9 faktur wystawionych przez Spółkę z o.o. K. w W. a następnie wynikający z nich podatek naliczony w wysokości [...] zł odliczyła w deklaracji VAT - 7 za styczeń 2008 roku. Przedmiotem sprzedaży były elementy palet. W ocenie organu podatkowego I instancji dostawy te nie zostały dokonane, a faktury wystawione przez Skarżącą nie dokumentują rzeczywistej dostawy towarów, w związku z powyższym, zgodnie z art. 88 ust. 3a pkt 4 lit a ustawy o z dnia 11 marca 2004r o podatku od towarów i usług (Dz. U. nr 54 poz.535 ze zm. dalej ustawa o VAT) nie mogą stanowić podstawy do obniżenia podatku należnego.
3. We odwołaniu od tej decyzji Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, a w szczególności: art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT poprzez jego bezpodstawne zastosowanie w sprawie, art. 86 ust. 1 ustawy o VAT przez brak jego zastosowania oraz przepisów prawa proceduralnego, a w szczególności: art. 122 art. i 187 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2012r. poz. 749; dalej O.p.) poprzez pominięcie ich w sprawie.
4. Dyrektor Izby Skarbowej w B. rozpoznając sprawę wskazał, że z analizy regulacji art. 86 ust. 2 pkt 1 lit.a) oraz doprecyzowującego art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy o VAT wynika, że podatnik może korzystać z prawa do odliczenia podatku od towarów i usług, przewidzianego w tej ustawie z tytułu dostaw towarów lub świadczenia usług, dokonanych przez innego podatnika, wyłącznie w odniesieniu do podatku wynikającego z faktury dokumentującej faktycznie zrealizowaną przez jej wystawcę czynność, podlegającą opodatkowaniu tym podatkiem. W przypadku, gdy podmiot nie nabył towaru i tym samym nie posiadał go, nie można uznać sprzedaży wynikającej z wystawionych faktur za rzeczywistą, bowiem nie jest ona związana z przepływem towaru, a więc rzeczywistym dokonaniem transakcji przez podmioty wskazane na fakturze jako podatnicy VAT. W konsekwencji nie ma podstaw do uznania transakcji za spełniającą warunki do przyznania nabywcy prawa do odliczenia podatku naliczonego.
5. W ocenie Organu sposób prowadzenia działalności przez D. K. naruszał przepisy prawa (zarówno prawa handlowego jak i podatkowego). Natomiast z protokołów przesłuchań przeprowadzonych przez Prokuraturę Okręgową VI Wydział ds. Przestępczości Gospodarczej oraz Agencję Bezpieczeństwa Wewnętrznego Delegatura w B. Wydział Postępowań Karnych wynika, że nie prowadził faktycznie działalności, lecz działał w celu uzyskania korzyści majątkowych wystawiając fikcyjne faktury VAT.
6. Zdaniem Organu analiza samych zeznań złożonych przez D. K. (w dniach [...]r.) oraz A. N. (w dniu [...]r.) wskazuje, że Spółka K. kierowana przez Da.K. jako Prezesa została utworzona dla pozorowania działalności i w jej ramach nie były przeprowadzane rzeczywiste transakcje. Jak podkreślił Organ wbrew stanowisku zawartemu w odwołaniu wystawianie "pustych faktur" nie dotyczyło wyłącznie sprzedaży złomu. D. K. nie przedłożył dokumentacji, potwierdzającej zakup towarów oraz dowodów świadczących o faktycznym prowadzeniu działalności gospodarczej, nie miał wiedzy ani w zakresie swoich dostawców ani odbiorców, a okoliczności przedstawiane jako związane z dokonywaniem dostaw do Skarżącej były niespójne i zmieniane. Ponadto jako Prezes Spółki nie rozliczył prawidłowo oraz nie wpłacił podatku od towarów i usług - dopasowywał wielkości w deklaracjach VAT -7.
7. Organ podkreślił, że zgromadzony materiał jednoznacznie wskazuje, iż Spółka K. działając jako podatnik VAT nie dysponowała towarem, więc nie mogła sprzedać go skarżącemu. Tym samym Skarżąca nie może skorzystać z uprawnienia wynikającego z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT i odliczyć podatku naliczonego, wynikającego z faktur wystawionych przez Spółkę K., bowiem nie dokonała z nią transakcji zakupu drewna.
8. Odnosząc się do zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania podatkowego, w tym, art. 122 oraz art. 187 O.p. Organ uznał, że materiał dowodowy został przeanalizowany przez organ podatkowy pierwszej instancji prawidłowo, a dokonane ustalenia są spójne i logiczne. Bez znaczenia dla sprawy pozostają przesłuchania świadków A. D., Iz. J., S. R. oraz Z. P., ponieważ wskazywali oni na znajomość D. K., a nie na fakt dokonywania rzeczywistych transakcji Spółki K. ze Skarżącą.
9. Organ uznał za nieuzasadnione twierdzenie, że Spółka nie wiedziała ani nie mogła się dowiedzieć o nielegalnych działaniach jej kontrahenta, pomimo dochowania należytej staranności. Zdaniem Organu w analizowanej sprawie specyfika branży wymagała dochowania szczególnej staranności w zakresie doboru dostawcy, a Spółka dokonując zakupu drewna miała świadomość, lub przynajmniej powinna mieć, iż towar pochodzi z niewiadomego źródła. Potwierdza to pełnomocnik Spółki w uzasadnieniu odwołania, wskazując, że w badanym okresie panował deficyt drewna i trudno było pozyskać ten surowiec od firm, z którymi Spółka wcześniej współpracowała. W ocenie Organu elementy takie jak: pośrednictwo w handlu drewnem, brak jakiejkolwiek formy reklamy działalności Spółki kontrahenta (internet, szyldy), brak pisemnej umowy regulującej zasady kooperowania z kontrahentem, brak regulacji dotyczącej zabezpieczenia zobowiązań bądź naliczania odsetek za nieterminową spłatę, powinny wzbudzać u Skarżącej wątpliwości, co do wiarygodności kontrahenta. Organ wskazał, że z akt sprawy wynika także, iż Strona nie próbowała zweryfikować Spółki K. poprzez przykładowo sprawdzenie adresu prowadzenia działalności gospodarczej. Zatem zasadnym jest stwierdzenie, że działając w szczególnie ryzykownej branży nie dochowała należytej staranności przy weryfikowaniu podmiotów mających dokonywać dostaw towarów na jej rzecz. Decydując się na odliczenie podatku zawartego w zakwestionowanych fakturach powinna i bez trudu mogła się dowiedzieć o ich fikcyjnym charakterze.
10. Odpowiadając na zarzut niezbadania przez kontrolujących magazynu Spółki, Organ wskazał, że organ I instancji nie zakwestionował zakupu elementów drewnianych w ogóle, lecz wykazał, iż towar nie pochodził od podmiotu, który wystawił faktury. Tym samym okoliczność "znajdowania się drewna na stanie magazynowym" (także w końcowym remanencie) nie ma wpływu na dokonane ustalenia i wydane przez organ I instancji rozstrzygnięcie.
11. W skardze skarżąca wniosła o uchylenie decyzji obu instancji zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy o VAT przez jego bezpodstawne zastosowanie oraz art. 86 ust. 1 ustawy o VAT poprzez brak jego zastosowania, a także naruszenie przepisów postępowania, art. 122 i art. 187 § 1 O.p. poprzez pominięcie ich w sprawie.
12. W ocenie Skarżącej całokształt okoliczności sprawy jednoznacznie potwierdza, że VAT wykazany na fakturach, w związku z zakupem od Spółki K. drewna stanowi podatek naliczony do odliczenia przez Skarżącą. Jako kluczowy argument potwierdzający zakup drewna od Spółki K. Skarżąca przedstawiła zeznania świadków przesłuchanych w toku prowadzonego postępowania kontrolnego. Jednocześnie zarzuciła Organowi, że zamiast skupić się na ocenie dowodów i zeznań świadków na okoliczność zakupu drewna, zajął się Prezesem Spółki K., D. . i wykazywaniem jego oszustw związanych z innymi transakcjami niż Skarżąca,.
13. Skarżąca powołała się na zeznania D. K. z [...]r., którymi potwierdził dokonanie sprzedaży elementów drewnianych Skarżącej, opisując szczegółowo transakcje. Zarzuciła, że organy podatkowe nie odniosły się do tych zeznań i skoncentrowały tylko na wykazaniu nieuczciwych transakcji firmy K. związanych z handlem złomem. Za nieistotną kwestię Skarżąca uznała sposób nabycia drewna przez Spółkę K..
14. Zdaniem skarżącej organy podatkowe manipulowały zeznaniami świadka, D. K., uznając je wybiórczo za wiarygodne, aby w ten sposób potwierdzić swoją wersji wydarzeń.
15. Skarżąca zarzuciła także brak uznania przez organ odwoławczy za wiarygodne zeznań Prezesa Spółki, A. G., który wskazał na wiele szczegółów dotyczących dostaw drewna przez Spółkę K. i udowodnił, że transakcje miały miejsce. W ocenie Skarżącej dokonywanie transakcji zakupu drewna od Spółki K. potwierdził również S. R., który jako osoba bezpośrednio nadzorująca rozładunek towarów zakupionych od Spółki K. posiadał wiedzę o przebiegu transakcji zakupu drewna. Ponadto wskazał, podobnie jak Da. K., jako osoby przywożące drewno kierowców z L.
16. Zakup drewna potwierdzają także zeznania Z. P., który jak oświadczył interweniował, na prośbę D. Ka., aby A. G. dokonał zapłaty za towar zakupiony od Spółki K.. Kolejnymi świadkami, którzy potwierdzili fakt zakupu drewna od Spółki K. są A. D. oraz I. J..
17. Skarżąca zarzuciła Organowi dokonanie niewłaściwej interpretacji stanu faktycznego oraz fakt, że uzależnia wiarygodność świadków od posiadania szczegółowej wiedzy o transakcjach.
18. Zdaniem Skarżącej, nie ma znaczenia, że D. K. działał sprzecznie z prawem i nie nabywał drewna, albowiem istotnym jest, że drewno zostało zakupione od niego przez Skarżącą. Spółka zarzuciła także, że kontrolujący nie zbadali magazynu pod kątem zakupu drewna, a z dokumentacji jednoznacznie wynika dokonanie zakupu tego towaru.
19. Skarżący podkreślił, że dołożył odpowiedniej staranności w doborze dostawcy. W przekonaniu Skarżącej sprawdzanie pochodzenia nabywanego towaru jest niemożliwe do ustalenia, ze względu na tajemnicę handlową i zdrowy rozsądek. Skarżąca wskazała, że D. K.złożył korekty zeznań podatkowych za okresy, w których dokonywał ze Spółką transakcji, co również potwierdza dokonanie transakcji.
20. Skarżąca podkreśliła, że gdyby uznać, że nie nabyła drewna od Spółki K. to oznaczałoby, że płaciła dwukrotnie za zakupiony towar tzn. raz Spółce K., a drugi płacąc za towar z niewiadomego źródła. Na potwierdzenie swojego stanowiska skarżąca powołała orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 czerwca 2012r. syg. akt I FSK 1200/11 oraz orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości UE z 21 czerwca 2012r.
21. Końcowo zarzuciła naruszenie przepisów proceduralnych, art. 122 oraz art. 187 § 1 O.p. wskazując, że działanie organów podatkowych nie doprowadziło do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a w szczególności kwestii przepływów finansowych Skarżącej w badanym okresie. Organy nie odniosły się bowiem do argumentacji dotyczącej "ruchów na magazynie", co dla sprawy jest istotne. W ocenie Spółki Organ odwoławczy dokonał, w sytuacji występujących wątpliwości, wykładni stanu faktycznego sprawy na niekorzyść Skarżącej Spółki, co odbiega od zasady demokratycznego państwa prawa.
22. W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentacje w sprawie.
23. Pismem z dnia [...]r. Skarżąca złożyła do akt sprawy opinię biegłego rewidenta, H. S. sporządzoną dla skarżącej w dniu [...]r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
24. Skarga jest zasadna. Należy wskazać, że sąd administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt.1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r poz.270 dalej ustawa p.p.s.a.) uchyla decyzję, kiedy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
25. Oceniając zaskarżoną decyzję w świetle wskazanych wyżej przesłanek Sąd uznał, że wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, co skutkowało nieprawidłowym zastosowaniem do tak ustalonego stanu faktycznego przepisów prawa materialnego.
26. Zgodzić się należy co do zasady ze stanowiskiem organu, że na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy o VAT podatnik może korzystać z prawa do odliczenia podatku od towarów i usług przewidzianego w tej ustawie z tytułu dostaw towarów lub świadczenia usług dokonanych przez innego podatnika, wyłącznie w przypadku podatku wynikającego z faktury, dokumentującej faktycznie zrealizowaną przez jej wystawcę czynność, podlegającą opodatkowaniu tym podatkiem. W przypadku, gdy podatek wynika jedynie z faktury, która nie dokumentuje faktycznego zdarzenia rodzącego obowiązek podatkowy u jej wystawcy, faktura taka nie daje uprawnienia do odliczenia wykazanego w niej podatku. Podnieść przy tym należy, że faktura wystawiona przez podmiot, który nie jest faktycznym dostawcą towaru, nie dokumentuje rzeczywistej sprzedaży przez podmiot firmujący jedynie obrót z innego źródła i nie rodzi u niego obowiązku podatkowego w VAT. Dysponowanie w tym przypadku przez nabywcę fakturą wystawioną przez zbywcę stanowi jedynie formalny warunek skorzystania z tego uprawnienia, który nie stanowi uprawnienia do odliczenia podatku, jeżeli nie towarzyszy mu spełnienie warunku w postaci wykonania rzeczywistej czynności, rodzącej u wystawcy faktury obowiązek podatkowy z tytułu jej realizacji na rzecz nabywcy.
27. Naczelny Sąd Administracyjny w wielu orzeczeniach wskazywał, że art. 86 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 lit. a) ustawy o VAT należy interpretować w taki sposób, że faktura nieodzwierciedlająca czynności rzeczywiście dokonanej przez jej wystawcę, która rodziłaby u niego obowiązek podatkowy z tytułu dokonanej dostawy (usługi), nie daje odbiorcy tej faktury prawa do odliczenia wykazanego w niej podatku. Przyznanie bowiem prawa do odliczenia podatku w takim przypadku oznaczałoby, że prawo takie przysługuje z tytułu samego tylko posiadania faktury z wykazanym podatkiem, który nie jest należny od podmiotu, który fakturę taką wystawił. Tymczasem prawo do odliczenia podatku jest następstwem powstania obowiązku podatkowego z tytułu faktycznej czynności podatnika wystawiającego fakturę, czyli obowiązku podatkowego powstałego na poprzednim etapie obrotu. Jeżeli brak jest takiej faktycznej czynności u wystawcy faktury, nie może z jej tytułu powstać obowiązek podatkowy, a tym samym, brak prawa do odliczenia podatku z takiej faktury. Względy bowiem obiektywne powodują, że nie można odliczyć podatku z faktury, która nie odzwierciedla faktycznego zobowiązania podatkowego podmiotu wskazanego w niej jako wystawca. Umożliwienie w takiej sytuacji skorzystania z prawa do odliczenia podatku z faktury dokumentującej czynność, która faktycznie nie została dokonana i nie zrodziła obowiązku podatkowego u jej wystawcy, byłoby sprzeczne z konstrukcją podatku od towarów i usług, umożliwiającą odliczenie zawartych w cenach towarów podatków faktycznie należnych z tytułu czynności ich nabycia.
28. Sąd zauważa jednocześnie, że orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości mocno akcentuje stanowisko, że prawo do odliczenia podatku naliczonego stanowi integralną część mechanizmu VAT i co do zasady nie podlega ograniczeniu. Trybunał Sprawiedliwości dostrzegał jednak problem walki z przestępczością podatkową i uchylaniem się od opodatkowania tudzież ewentualnych nadużyć wskazując, że podmioty prawa nie mogą powoływać się na przepisy prawa Unii Europejskiej w celu popełnienia przestępstwa lub nadużycia swoich uprawnień. W związku z tym krajowe organy administracyjne i sądowe powinny odmówić prawa do odliczenia, jeżeli zostanie udowodnione na podstawie obiektywnych przesłanek, że skorzystanie z tego prawa wiązałoby się z przestępstwem lub nadużyciem. Podatnika, który wiedział lub powinien był wiedzieć, że nabywając towar lub usługę uczestniczy w transakcji stanowiącej element przestępstwa w dziedzinie VAT, należy z punktu widzenia dyrektywy VAT uznać za wspólnika w tym przestępstwie, niezależnie od tego, czy uzyskuje on korzyści z dalszej sprzedaży tych towarów lub świadczenia usług w ramach dokonywanych przez siebie transakcji (vide wyrok TSUE z 21 czerwca 2012 w sprawach połączonych C-80/11 i C-142/11 i powołane w nim orzeczenia, podobnie wyrok w sprawie C-643/11 z 31 stycznia 2013r.)
29. Przenosząc powyższe na grunt rozstrzyganej sprawy należy wskazać, że organy zastosowały prawo materialne wg. wskazanej wyżej wykładni do stanu faktycznego, który na tym etapie ustaleń nie przystawał do powołanych przepisów.
30. Organy w zaskarżonej decyzji postawiły tezę, że skarżąca nie nabyła spornego towaru od Spółki K., co za tym idzie faktury dokumentujące te transakcje były nierzetelne. Organy jednocześnie nie zakwestionowały okoliczności, że skarżąca weszła w posiadanie przedmiotowego towaru, ale ich zdaniem nie mógł on pochodzić od wystawcy faktury.
31. Argumentami organów za przyjęciem ustalenia, że sporne faktury nie dokumentowały rzeczywistych transakcji były następujące twierdzenia:
- nieprawidłowości funkcjonowania kontrahenta skarżącej, spółki K. w szczególności jej prezesa, D. K., który – jak ustaliły to organy ścigania w innych postępowaniach – wystawiał tzw. puste faktury zajmując się głównie handlem złomem; D. K. nie przedstawił ewidencji ani żadnej dokumentacji dotyczącej jego działalności, nie opłacał podatku w należytej wysokości dopasowując wielkości w deklaracjach VAT-7 w sposób dowolny.
- brak staranności po stronie skarżącej w kontaktach handlowych ze spółką K. w sytuacji, gdy specyfika branży wymagała dochowania szczególnej staranności w doborze dostawcy a Skarżąca dokonując zakupu drewna powinna była mieć świadomość że towar pochodzi z niewiadomego źródła; towar był przywożony przez kierowców z L. i Ł. różnymi samochodami, nie będącymi transportem dostawcy tj. spółki K., co powinno wzbudzić czujność skarżącej, gotówkowe forma zapłaty, brak jakiejkolwiek formy reklamy działalności kontrahenta (Internet, szyldy), brak pisemnej umowy regulującej zasady kooperowania
31. W ocenie Sądu rozstrzygającego sprawę zgromadzony materiał dowodowy nie daje organom podstaw do formułowania ustaleń i wniosków zawartych w zaskarżonej decyzji.
32. Zdaniem Sądu nie do końca jasno z zaskarżonej decyzji wynika, czy organy kwestionowały, że sporny towar (skoro prezentowały pogląd, że skarżąca posiadała taki towar) został dostarczony w warunkach i terminach wskazanych przez skarżącą, lecz dokumentujące te dostawy faktury nie odzwierciedlały rzetelnie sprzedawcy, czy też pochodzenie spornych faktur było niezależne i nieskorelowane z dostawami.
33. Odnosząc się do argumentacji organów, wskazującej na nierzetelność transakcji, jak również posiadanie wiedzy przez skarżącego, że uczestniczy w przestępstwie, ponieważ ma świadomość, że dostawca nie jest rzeczywistym dostawcą towaru, zdaniem Sądu jest ona nieprzekonywująca.
34. Skarżąca zarzuciła organom, że dokonując oceny działalności Spółki K., zasugerowały się taką oceną dokonaną w związku z handlem złomem, czemu organ w zaskarżonej decyzji zaprzeczył. Tymczasem jednym z głównych argumentów stanowiska decyzji jest zarzut niedochowania przez skarżącą staranności przy dokonywaniu zakupu drewna, w sytuacji, gdy "specyfika branży wymagała dochowania szczególnej staranności w doborze dostawcy, a Spóła dokonując zakupu drewna miała świadomość lub powinna mieć świadomość, że towar pochodzi z niewiadomego źródła". W świetle zasad doświadczenia życiowego powyższe przytoczone twierdzenia nie mają żadnego uzasadnienia. Organ nie wykazał, dlaczego handel drewnem uznał za branżę obarczoną szczególnym ryzykiem (za taką branżę niewątpliwie można uznać handel złomem), w sytuacji, gdy zdaniem Sądu w 2008r była to branża jak wiele innych ale akurat bez wyjątkowej specyfiki.
35. Twierdzenie organu, że ryzyko handlu drewnem w ówczesnym okresie potwierdził pełnomocnik skarżącej, przyznając, że w badanym okresie na rynku występował deficyt drewna jest chybione, bo w istocie podważa ono dalsze zarzuty organu, że skarżąca korzystała z usług firmy która się nie reklamowała przez Internet, czy szyld reklamowy, brakowało także pisemnej umowy o warunkach współpracy. Zdaniem Sądu jedynie logicznym wnioskiem z akceptacji twierdzenia, że drewno stanowiło w 2008r towar trudno dostępny, jest przyjęcie, że w zakresie tego towaru obowiązywał rynek dostawcy, co oznaczało, że nabywcy musieli zabiegać o możliwość jego zakupu. Tym samym nie stwarzali sprzedającym dodatkowych barier w postaci konieczności zawierania pisemnych umów (które i obecnie w realiach polskiego rynku nie są dominującą formą przy współpracy).
36. Twierdzenie o braku szyldu jest w ogóle nietrafione mając na uwadze okoliczność, że Spółka K. jako siedzibę podawała adres w W., A. J. [...]. Praktycznie dla każdego obywatela w tym kraju oczywiste jest, że pod takim adresem nie funkcjonuje skład drewna, a więc decydując się na zakup takiego surowca od podmiotu, o takim adresie siedziby z pewnością skarżąca zakładała, że towar znajduje się w innym miejscu. Na marginesie Sąd zauważa, że Spółka K. nadal figuruje w Krajowym Rejestrze Sądowym pod nr [...] jako spółka z siedzibą pod w.w. adresem; natomiast jako osoba tworząca jednoosobowy zarząd wpisany jest D. H. K.Okoliczność ta musi być uwzględniana przy ocenie staranności w sprawdzaniu kontrahenta przez skarżącą.
37. Za nieprzekonywujący Sąd uznał argument organu na potwierdzenie twierdzeń o okolicznościach wskazujących na wiedzę o nierzetelności transakcji - gotówkowej formie zapłaty. Należy podkreślić, że wartość należności z tytułu poszczególnych faktur wynosiła od ok.12.000 do ok.14.000zł, nie była to więc kwota nadmiernie wysoka. Organ podkreślając gotówkową formę zapłaty zsumował należności z wszystkich faktur wskazując na nietypowość transakcji przy zapłacie gotówką kwoty ponad 126.000zł. Należy uwzględnić, że zapłata gotówką nie naruszała żadnych przepisów, jak również okoliczność, że obecna powszechność obrotu bezgotówkowego nie jest tożsama z tendencją sprzed np. pięciu lat wstecz.
38. Podobnie Sąd ocenił argument organu, że skarżąca powinna nabrać wątpliwości co do pochodzenia drewna w sytuacji, gdy towar był dostarczany różnymi samochodami (nie były to samochody dostawcy) i do tego pojazdy miały litewskie rejestracje. Okoliczność, że samochody nie należały do Spółki K. niczego nie potwierdza, szczególnie że powszechną praktyką gospodarczą jest korzystanie z firm przewozowych. Zeznania o zagranicznym transporcie korespondowały z wersją D. K., że nabywał towar od firmy z L.
39. Przywóz drewna samochodami o litewskich rejestracjach potwierdzili świadkowie P. W., P. W. Zakupy od Spółki K. potwierdzili w zeznaniach S. R., D. K.. Wbrew twierdzeniom organu zeznania I. J. i A. D. nie są nieistotne z punktu widzenia ustalania stanu faktycznego w sprawie albowiem dotyczą fragmentu opisu współpracy skarżącej z D. K., który bywał w firmie w okresach bliskich czasowo względem dokonywanych dostaw. Ustaleń w zakresie spornych dostaw nie potwierdzają ustalenia zaakceptowane przez Sąd w wyroku z dnia 18 grudnia 2012r w sprawie I SA/Bd 979/12, ponieważ odnoszą się do innego podmiotu. W tym kontekście Sąd w tamtej sprawie pominął ocenę dowodu z przesłuchania S. R.
40. Mając na uwadze powyższe niespójności w argumentacji organu Sąd uznał, że przedstawione w zaskarżonej decyzji ustalenia faktyczne nie pozwalają na zaakceptowanie wniosków wyprowadzonych przez organ. Brak w sprawie wykazania, że skarżąca miała przesłanki, by wiedzieć, że uczestniczy w nielegalnym obrocie a sprzedawca towaru, nie mógł dokonywać rzeczywistej sprzedaży. Szczególnie, że organ nie podważa, że skarżąca sporny towar nabyła i miała w magazynie. Należy podkreślić, że nie Sąd nie znajduje podstaw, by wątpliwości na tle stanu faktycznego ocenić na niekorzyść skarżącej, szczególnie, że w sprawie poza ewidentnie nielegalną działalnością D. K. w zakresie handlu złomem (wiedza organu w znacznym zakresie pochodzi od samego D. K.), nie ma innych dowodów o tym samym charakterze pewności (D. K. zeznał, że transakcje ze skarżącą miały miejsce).
41. Ponownie rozpoznając sprawę organ powinien rozważyć poszukiwanie dowodów, które uzupełniając materiał dowodowy uczynią ustalenia bardziej pewnymi. Zasadne pozostaje także ocenienie dowodu, którym dysponuje skarżąca co do ustalenia, czy daty dostawy wiązały się ze zmianą stanu magazynowego skarżącej w zakresie zaopatrzenia w elementy palet.
42. Mając na uwadze powyższe Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy p.p.s.a. , na podstawie art. 152 określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości. O kosztach postępowania orzekł zgodnie z art. 200 w związku z art. 205 § 1 .ustawy p.p.s.a. zasądzając od organu na rzecz skarżącego kwotę 3095zł tytułem zwrotu kosztów postępowania
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło