I SA/Sz 278/14
WyrokWSA w Szczecinie2014-10-08
Skład orzekający: Alicja Polańska, Kazimierz Maczewski, Ewa Wojtysiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wszczęcie postępowania karnego skarbowego wobec osoby trzeciej (małżonka podatniczki) może skutecznie zawiesić bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego podatniczki?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, ponieważ organ nie wykazał należycie, że bieg terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych został skutecznie zawieszony. W szczególności, pismo zawiadamiające o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zostało doręczone po upływie terminu przedawnienia. Sąd odwołał się do wyroku Trybunału Konstytucyjnego, zgodnie z którym przepis pozwalający na zawieszenie biegu terminu przedawnienia bez poinformowania podatnika o tym fakcie jest niezgodny z Konstytucją.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła o umorzenie postępowania egzekucyjnego dotyczącego zobowiązań z tytułu podatku od towarów i usług za lata 2004-2007, podnosząc zarzut przedawnienia. Organy egzekucyjne odmawiały umorzenia, twierdząc, że bieg terminu przedawnienia został zawieszony w związku z wszczęciem postępowania karnego skarbowego. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji odmawiające umorzenia. Skarżąca zaskarżyła to postanowienie, zarzucając naruszenie prawa materialnego, w tym art. 70 § 6 Ordynacji podatkowej.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, stwierdził, że nie podlega ono wykonaniu, i zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Polańska, Sędziowie Sędzia WSA Kazimierz Maczewski (spr.),, Sędzia WSA Ewa Wojtysiak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Edyta Wójtowicz, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 8 października 2014 r. sprawy ze skargi J. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej J. K. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. P. występujący jednocześnie w roli wierzyciela i organu egzekucyjnego wszczął postępowanie egzekucyjne do majątku J. K. odnośnie zobowiązań z tytułu podatku od towarów i usług za poszczególne okresy 2004 r., 2005 r., 2006 r. i 2007 r.
W toku prowadzonego postępowania pismem z dnia 13.12.2012 r. J. K. reprezentowana przez pełnomocnika I. K. zwróciła się do ww. organu o zaniechanie postępowania egzekucyjnego dotyczącego zobowiązań z tytułu podatku od towarów i usług za poszczególne okresy 2004-2006 r. z innych składników majątku niż nieruchomość, na której ustanowiono zabezpieczenie hipoteczne, w związku z brakiem wymagalności tych zobowiązań. Wniosła również o zwrot już wyegzekwowanych kwot z wynagrodzenia za pracę. W ocenie Zobowiązanej upłynął termin przedawnienia przedmiotowych zobowiązań a postępowanie karne skarbowe, na które powołał się Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. P., nie może mieć wpływu na bieg terminu przedawnienia tego zobowiązania.
W odpowiedzi na wniosek Zobowiązanej Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. P. w dniu 14.01.2013 r. wydał postanowienie nr[...] , w którym na podstawie art. 61a Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: K.p.a.) odmówił wszczęcia postępowania w sprawie zainicjowanej ww. wnioskiem Zobowiązanej.
W wyniku rozpatrzenia zażalenia Zobowiązanej Dyrektor Izby Skarbowej w Szczecinie postanowieniem z dnia 04.03.2013 r. nr [...] uchylił zaskarżone postanowienie w całości i sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Również kolejne postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. P. wydane w dniu 30.04.2013 r. na podstawie art. 59 § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (dalej: u.p.e.a.) o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: [...] w wyniku rozpatrzenia zażalenia Zobowiązanej zostało uchylone postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie z dnia 30.08.2013 r. nr [...] . Organ ten uznał bowiem, że w sytuacji, gdy Zobowiązana wnosi o umorzenie postępowania egzekucyjnego a tymczasem zostało ono już zakończone, brak jest podstaw do rozstrzygnięcia w przedmiocie tego wniosku w oparciu o normę art. 59 u.p.e.a.). Za bezprzedmiotowy organ uznał wniosek o umorzenie postępowania do tej części należności, które wyegzekwowano przed wniesieniem przedmiotowego wniosku, stąd rozstrzygnięcie organu egzekucyjnego, którym odmówiono umorzenia postępowania egzekucyjnego [...] uznano za wydane z naruszeniem prawa i uchylono.
W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. P. działając na podstawie art. 59 § 3 u.p.e.a. postanowieniem z 29.11.2013 r. nr [...] odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: [...] uznając, iż zobowiązania podatkowe objęte tymi tytułami egzekucyjnymi nie uległy przedawnieniu stosownie do art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej (O.p.).
W zażaleniu na to postanowienie pełnomocnik Zobowiązanej wniósł o jego uchylenie i umorzenie postępowania egzekucyjnego z wynagrodzenia za pracę na podstawie tytułów wykonawczych [...] oraz o wydanie postanowienia o wszczęciu postępowania dotyczącego zwrotu bezpodstawnie wyegzekwowanych kwot z wynagrodzenia za pracę, a ponadto o umorzenie postępowania egzekucyjnego w całości za lata 2004-2007 i wszczęcie postępowania dotyczącego zwrotu wyegzekwowanych kwot w całości.
Uzasadniając zażalenie pełnomocnik strony podniósł m.in. zarzut niedopuszczalności zastosowanego zajęcia wynagrodzenia za pracę wobec upływu terminu przedawnienia zaległości za lata 2004-2007, kwestionując przy tym (w odniesieniu do zaległości za IV kw. 2004 r. oraz I, II i III kw. 2005 r. - tytuły wykonawcze [...] ) skuteczność zawiadomienia Zobowiązanej o zajęciu rachunku bankowego z dnia 28.12.2009 r. przed upływem terminu przedawnienia, skuteczność doręczenia Zobowiązanej w dniu 22.12.2010 r. zawiadomienia o zastosowanym zajęciu wynagrodzenia za pracę wraz z odpisami tytułów wykonawczych a także uznał, że ustała podstawa do egzekwowania w związku z wydanymi w dniu 16.05.2011 r. decyzjami Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie. Ponadto zakwestionował skuteczność zawieszenia biegu terminu przedawnienia z dniem 24.11.2010 r. stwierdzając, że postawienie zarzutów innej osobie niż podatnik pozostaje bez wpływu na zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania i określił za nieuprawnione twierdzenie organu I instancji, że doszło do przestępstwa skarbowego.
W odniesieniu do zaległości za IV kw. 2005 r. oraz I, II i III kw. 2006 r. (tytuły wykonawcze [...] ) podał, że postępowanie podatkowe nie jest jeszcze zakończone w związku ze złożoną do NSA w Warszawie skargą kasacyjną i w tym zakresie przywołał okoliczności odnoszące się do wymiaru podatku.
Postanowieniem z dnia 20.01.2014 r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Szczecinie utrzymał w mocy zaskarżone organu I instancji. Uzasadniając takie rozstrzygnięcie organ II instancji wyjaśnił, że żądanie Zobowiązanej z 13.12.2012 r. obejmuje dwie grupy należności, tj. takie, w odniesieniu do których, na dzień złożenia wniosku, postępowanie egzekucyjne zostało skutecznie zakończone wskutek wyegzekwowania należności oraz należności, do których postępowanie egzekucyjne było w toku (tytuły wykonawcze [...] - zaległości za IV kw. 2005 r. oraz I, II i III kw. 2006 r.). Tej drugiej grupy dotyczy zaskarżone postanowienie organu I instancji, a w odniesieniu do pozostałych zaległości, do których egzekucja została efektywnie zakończona przed dniem złożenia wniosku z 13.12.2014 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. P. wydał odrębne postanowienie z dnia 28.10.2013 r. nr [...] . Postanowieniem tym, wydanym na podstawie art. 169 O.p., wniosek w sprawie zwrotu wyegzekwowanych kwot od J. K. przed dniem 13.12.2012 r. pozostawiono bez merytorycznego rozpatrzenia. Ponadto Dyrektor Izby Skarbowej w Szczecinie uznał, że żądanie umorzenia postępowania egzekucyjnego, które na dzień złożenia wniosku z 13.12.2012 r. było w toku należy rozpoznać w trybie art. 59 u.p.e.a., natomiast wniosek o zwrot kwot wyegzekwowanych przed dniem złożenia tego wniosku należy załatwić wydaniem na podstawie art. 207 O.p. decyzji o odmowie zwrotu wyegzekwowanego podatku, bądź - w przypadku uznania żądania za uzasadnione - zwrot wyegzekwowanych kwot.
Odnosząc się do kwestii dotyczących zaległości za IV kw. 2005 r. oraz I, II i III kw. 2006 r. (tytuły wykonawcze [...] ) będących przedmiotem zaskarżonego postanowienia organu I instancji, Dyrektor Izby Skarbowej w Szczecinie po przytoczeniu brzmienia przepisów art. 70 O.p. oraz art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2011 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054 ze zm.) wskazał, że w odniesieniu do tych zobowiązań podatkowych przewidziany w art. 70 § 1 O.p. pięcioletni termin ich przedawnienia upływał z końcem 2011 r. Organ uznał jednak, że wszczęcie w dniu 24.11.2010 r. postępowania karnego skarbowego nr [...] w związku z niewykonaniem zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za lata 2004-2006 r. oraz za kwartały od I do II 2007 r. w działalności gospodarczej J. K., tj. o czyn z art. 56 ustawy z dnia 10 września 1999 r. Kodeks karny skarbowy (Dz. U. z 2012 r., poz. 186) w zb. z art. 60 § 1 kks w zw. z art. 61 § 2 kks w zw. z art. 6 § 2 kks w zw. z art. 7 § 1 kks w zw. z art. 9 § 3 kks - zawiesiło bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego za IV kwartał 2005 r. oraz I, II, III kw. 2006 r. na podstawie przepisu art. 70 § 6 ust. 1 O.p. W niniejszej sprawie postępowanie karne skarbowe zostało wszczęte na skutek podejrzenia popełnienia przestępstwa skarbowego, które wiąże się z niewykonaniem zobowiązania podatkowego w działalności gospodarczej J. K.. Bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego został skutecznie zawieszony z dniem 24.11.2010 r., natomiast przedstawienie zarzutu innej osobie, tj. małżonkowi i jednocześnie pełnomocnikowi I. K. w niniejszej sprawie pozostaje bez wpływu na skuteczność tego zawieszenia.
W związku z tym – zdaniem organu II instancji - wszczęcie egzekucji na podstawie ww. czterech tytułów wykonawczych poprzez zajęcie wynagrodzenia za pracę zawiadomieniem nr [...] z dnia 21.06.2011 r. doręczonym w tym samym dniu Starostwu Powiatowemu w K. P. (Zobowiązana została powiadomiona o zajęciu wynagrodzenia w dniu 24.06.2011 r.) nastąpiło w okresie wymagalności tego zobowiązania, którego termin 5 letni upływał z końcem 2011 r. Organ nie stwierdził zatem niedopuszczalności zastosowania egzekucji z wynagrodzenia za pracę na podstawie tych tytułów wykonawczych, bowiem przed upływem terminu przedawnienia, o którym mowa w art. 70 § 1 O.p., podjęto działania skutkujące zawieszeniem biegu terminu przedawnienia. Tym samym brak jest podstaw do zwrotu kwot wyegzekwowanych.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie J. K. – reprezentowana przez męża I. K. - zarzuciła naruszenie prawa materialnego, tj. art. 70 § 6 O.p. i art. 138 § 2 K.p.a., spowodowane błędną wykładnią i nieprawidłowym dostosowaniem do stanu faktycznego sprawy. Podnosząc taki zarzut wniosła o:
- uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości,
- stwierdzenie wydania skarżonego postanowienia z naruszeniem prawa z uwagi na przepis art. 138 § 2 K.p.a. oraz art. 70 § 6 O.p.,
- zasądzenie na rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego w kwocie [...] zł.
W uzasadnieniu skargi Skarżąca zarzuciła błędną interpretację przepisów, jaka została przyjęta przy załatwianiu wniosku z dnia 13.12.2012 r. wskazując, że organy obu instancji ograniczyły się w postanowieniu do tytułów wykonawczych będących w trakcie realizacji, tj. [...] (zaległości za IV kw. 2005 r. oraz I, II i III kw. 2006 r.). Zdaniem Skarżącej organy błędnie interpretują przepisy twierdząc, że z uwagi na fakt zakończenia czynności egzekucyjnych prowadzonych na podstawie tytułów wykonawczych [..] nie może umorzyć postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 u.p.e.a.
Powołując okoliczności które w ocenie Skarżącej zadecydowały o przedawnieniu należności i czynią egzekucję niedopuszczalną, wskazała ona, że:
- w odniesieniu do należności za II i III kwartał 2004 r. - Skarżąca nie została zawiadomiona o zajęciu rachunku bankowego z 28.12.2009 r. przed upływem 5 lat, bowiem zawiadomienie zostało doręczone pełnomocnikowi 06.01.2010 r., który nie miał pełnomocnictwa,
- w odniesieniu do należności za IV kwartał 2004 r. oraz I, II i III kwartał 2005 r. -wskazała, że zawiadomienie o zajęciu wynagrodzenia za pracę z 22.12.2010 r. zostało doręczone w dniu.04.01.2011 r., a dokument sporządzony przez pracownika organu egzekucyjnego został sfałszowany, co zostało objęte postępowaniem Sądu Rejonowego w K. P.,
- w odniesieniu do należności za IV kwartał 2005 r. oraz I, II i III kwartał 2006 r. -postępowanie karne skarbowe nie wywołało zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, bowiem wszczęte zostało w sprawie przestępstwa lub wykroczenia popełnionego przez inną osobę niż podatnik.
W uzasadnieniu skargi podniesiono też okoliczności dotyczące zastawu na ruchomościach oraz zarzuty odnoszące się do egzekwowanej należności, uznając za błędne ustalenia w zakresie przychodu Skarżącej.
Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Szczecinie wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie u z n a ł, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012.270, ze zm.) – dalej: p.p.s.a., kontrola zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a. sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Kontrola zgodności z prawem dotyczy właściwości organu administracyjnego w sprawie, jego kompetencji do załatwienia spraw decyzjami administracyjnymi, poprawnego zastosowania przepisów postępowania administracyjnego oraz załatwienia sprawy na podstawie prawidłowo stosowanych, pod względem zakresu obowiązywania i treści, przepisów prawa materialnego. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Badając niniejszą sprawę w ramach powyższych przepisów i w oparciu o akta sprawy, Sąd uznał, że skargę należało uwzględnić, bowiem zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem przepisu prawa materialnego mającym wpływ na wynik sprawy.
W zaskarżonym postanowieniu organ II instancji uznał bowiem, że wszczęcie w dniu 24.11.2010 r. postępowania karnego skarbowego zawiesiło bieg terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych objętych 4 przedmiotowymi tytułami wykonawczymi, tj. za IV kwartał 2005 r. oraz za I, II i III kwartał 2006 r. Prawidłowo przy tym organ ustalił, że ustawowy pięcioletni okres przedawnienia tych zobowiązań upływał 31.12.2011 r. Organ wyjaśnił ponadto, że bieg terminu przedawnienia ww. zobowiązań podatkowych uległ zawieszeniu zgodnie z brzmieniem art. 70 § 6 ust. 1 O.p., a zatem wszczęcie egzekucji w dniu 21.06.2011 r. (o czym Zobowiązana została powiadomiona w dniu 24.06.2011 r.) nastąpiło w okresie wymagalności tych zobowiązań, bowiem przed upływem pięcioletniego okresu przedawnienia, o którym mowa w art. 70 § 1 O.p., podjęto działania skutkujące zawieszeniem biegu terminu przedawnienia.
Sąd nie podzielił jednak stanowiska organu II instancji, że w rozpoznawanej sprawie doszło do zawieszenia biegu przedawnienia zobowiązania na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 O.p. (w zaskarżonym postanowieniu omyłkowo wskazano ust. 1 – takiej jednostki redakcyjnej wskazany przepis nie zawiera). Organ nie wykazał bowiem należycie, że przed upływem pięcioletniego okresu przedawnienia Podatniczka została powiadomiona o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych powstałych w IV kwartale 2005 r. i w I, II i III kwartale 2006 r.
Wprawdzie w aktach sprawy znajduje się pismo organu I instancji do Podatniczki zawiadamiające o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych m.in. za ww. okresy (wskazane w zawartym w zaskarżonym postanowieniu opisie przebiegu postępowania w sprawie), jednak organ II instancji nie powołuje się na ten dowód przy uzasadnianiu stanowiska o skutecznym (jego zdaniem) zawieszeniu biegu przedawnienia wskutek wszczęcia w dniu 24.11.2010 r. ww. postępowania karnego skarbowego w związku z podejrzeniem popełnienia przestępstwa skarbowego, które wiąże się z niewykonaniem zobowiązania podatkowego w działalności gospodarczej skarżącej Podatniczki. Należy jednak podkreślić, że pismo to nosi datę 07.12.2012 r., zatem niewątpliwie nie zostało ono doręczone Podatniczce przed upływem terminu przedawnienia (31.12.2011 r.). Wszczęcie wskazanego postępowania karnego skarbowego nie spowodowało więc zawieszenia biegu terminu przedawnienia przedmiotowych zobowiązań podatkowych na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 O.p.
Zgodnie z tym przepisem w brzmieniu obowiązującym w dniu upływu okresu przedawnienia w rozpoznawanej sprawie (tj. 31.12.2011 r.): "§ 6. Bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu z dniem: 1) wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania;". Ani ten przepis, ani inne przepisy Ordynacji podatkowej nie wymagały dla wywołania skutku zawieszenia biegu terminu przedawnienia aby podatnik został powiadomiony o takim fakcie i stan taki aprobowany był w ówczesnym orzecznictwie. Zgodnie jednak z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17.07.2012 r. sygn. akt P 30/11 (Dz. U. 2012. 848) przepis ten, "w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 58 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 169, poz. 1387 oraz z 2007 r. Nr 221, poz. 1650), w zakresie, w jakim wywołuje skutek w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w związku z wszczęciem postępowania karnego lub postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym to postępowaniu podatnik nie został poinformowany najpóźniej z upływem terminu wskazanego w art. 70 § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa, jest niezgodny z zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.". Wprawdzie wyrok Trybunału odnosi się do brzmienia przepisu obowiązującego w okresie od 01.01.2003 r. do 31.08.2005 r., jednakże – zdaniem Sądu – dokonane po tej dacie zmiany (poprzez dodanie w zdaniu wstępnym określenia "zobowiązania podatkowego" a następnie poprzez zastąpienie zwrotu "zostaje zawieszony" określeniem "nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu" nie miały jakiegokolwiek wpływu na podniesione w wyroku TK kwestie skuteczności zawieszenia biegu przedawnienia, zatem przytoczona sentencja wyroku - przy uwzględnieniu prokonstytucyjnej wykładni przepisów prawa, w tym w szczególności zasady równego traktowania podmiotów w identycznej (w istocie) sytuacji prawnej - powinna być odnoszona także do brzmienia tego przepisu obowiązującego w dniu 31.12.2011 r. Podobne poglądy podnoszone są także w orzecznictwie (vide: wyrok WSA w Krakowie z 05.09.2013 r. sygn. akt I SA/Kr 1790/12 i wyroki WSA we Wrocławiu z 07.08.2013 r. sygn. akt I SA/Wr 887/13 i 888/13). W ocenie Sądu, stanowisko TK dotyczące niekonstytucyjności tego przepisu należy też odnosić do toczących się postępowań (w tym egzekucyjnych) dotyczących zobowiązań podatkowych powstałych przed opublikowaniem wyroku TK (tj. 24.07.2012 r.), a zatem także do przedmiotowego postępowania administracyjnego.
Zauważyć przy tym należy także, iż z dniem 15.10.2013 r. omawiany przepis otrzymał brzmienie: "§ 6. Bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu, z dniem: 1) wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym podatnik został zawiadomiony, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania;". Ponadto z tym dniem dodano do Ordynacji podatkowej art. 70c w brzmieniu: "Organ podatkowy właściwy w sprawie zobowiązania podatkowego, z którego niewykonaniem wiąże się podejrzenie popełnienia przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego, zawiadamia podatnika o nierozpoczęciu lub zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w przypadku, o którym mowa w art. 70 § 6 pkt 1, najpóźniej z upływem terminu przedawnienia, o którym mowa w art. 70 § 1, oraz o rozpoczęciu lub dalszym biegu terminu przedawnienia po upływie okresu zawieszenia.".
Postanowienia organów obu instancji wydane zostały zarówno po opublikowaniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego jak i ww. zmian w przepisach Ordynacji podatkowej, jednak organy te do tych kwestii prawnych – ściśle związanych ze skutecznością zawieszenia biegu terminu przedawnienia na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 O.p. – w ogóle się nie odniosły, uznając jednoznacznie, że do takiego zawieszenia doszło.
Powołując się na zawieszenie biegu terminu przedawnienia na ww. podstawie prawnej w zaskarżonym postanowieniu nie wykazano też należycie przesłanki związku pomiędzy podejrzeniem popełnienia przestępstwa lub wykroczeni z niewykonaniem zobowiązania przez Skarżącą - mimo podnoszonych w odwołaniu (ponowionych w skardze) zarzutów. Organy te powinny tę kwestię wyjaśnić i udokumentować, np. załączając do akt kopię postanowienia o wszczęciu postepowania karnego skarbowego, aby Sąd mógł zweryfikować zasadność zarzutu strony skarżącej.
W zaskarżonym postanowieniu nie wyjaśniono też – mimo zarzutu podniesionego w odwołaniu, ponawianego w skardze, z powołaniem się na wyrok WSA w Warszawie (co do którego NSA wyrokiem z 16.01.2013 r. sygn. akt I FSK 1198/11 oddalił skargę kasacyjną organu) – czy we wskazywanym w uzasadnieniu postanowienia fakcie przedstawienia zarzutów pełnomocnikowi Podatniczki organ upatruje spełnienie przesłanki wymogu powiadomienia Skarżącej o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia. Zauważyć należy przy tym, że w zaskarżonym postanowieniu nie wskazano też daty przedstawienia takich zarzutów.
Stwierdzić więc należy, że w zaskarżonym postanowieniu nie wykazano należycie zaistnienia wobec Skarżącej okoliczności skutkującej zwieszeniem biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za IV kwartał 2005 r. oraz I, II i III kwartał 2006 r. (egzekwowanego ww. czterema tytułami wykonawczymi), polegającej na poinformowaniu Skarżącej przed upływem okresu przedawnienia (31.12.2011 r.) o zaistnieniu okoliczności, o której mowa w art. 70 § 6 pkt 1 O.p. W związku z tym zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem tego przepisu, co skutkowało jego uchyleniem przez Sąd.
Ponownie rozpatrując sprawę organ II instancji oceni zasadność zgłoszonego przez Skarżącą zarzutu przedawnienia egzekwowanych zobowiązań podatkowych, uwzględniając przy tym ocenę prawną dokonaną przez Sąd w powyższym uzasadnieniu.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi stwierdzić należy, że przedmiotem zaskarżonego postanowienia jest odmowa umorzenia postępowania egzekucyjnego dotyczącego zobowiązań w podatku od towarów i usług za IV kwartał 2005 r. oraz I, II i III kwartał 2006 r., zatem zarzuty dotyczące wymagalności zobowiązań podatkowych za inne (w szczególności wcześniejsze) okresy lub kwestie prawidłowości doręczania pism w postępowaniu egzekucyjnym dotyczących takich wcześniejszych zobowiązań nie mogły być przez Sąd brane pod uwagę przy ocenie legalności zaskarżonego postanowienia. Także kwestie dotyczące zasadności określenia przedmiotowych zobowiązań podatkowych za IV kwartał 2005 r. oraz I, II i III kwartał 2006 r. nie mogły być rozpatrywane przez Sąd, bowiem kwestie te zostały rozstrzygnięte w ostatecznych decyzjach podatkowych wydanych w innych postępowaniach i na możliwość egzekwowania tak określonych należności podatkowych nie ma wpływu fakt braku prawomocności tych decyzji (lub niektórych z nich) w związku z rozpatrywaniem przez Naczelny Sąd Administracyjny skargi kasacyjnej Skarżącej.
Mając powyższe stwierdzenia na względzie Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 152 p.p.s.a. orzekł jak w pkt I i II sentencji postanowienia.
Rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów postępowania znajduje uzasadnienie w przepisach art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło