II OSK 627/15
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2016-12-07
Skład orzekający: Arkadiusz Despot – Mładanowicz, Anna Łuczaj, Jerzy Bortkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pozbawienie społeczeństwa możliwości udziału w postępowaniu dotyczącym wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, na skutek braku właściwego podania informacji do publicznej wiadomości, stanowi rażące naruszenie prawa uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji?Ratio decidendi
Pozbawienie społeczeństwa możliwości udziału w postępowaniu dotyczącym wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, na skutek braku właściwego podania informacji do publicznej wiadomości, stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Jest to naruszenie jednej z naczelnych zasad ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, realizującej konstytucyjne prawo do informacji o środowisku, które ma pierwszeństwo przed zasadą trwałości decyzji ostatecznych.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na badaniach geofizycznych i pracach geologicznych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło nieważność decyzji Burmistrza L. z 2011 r., wskazując na pozbawienie społeczeństwa udziału w postępowaniu z powodu wadliwych ogłoszeń. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę spółki na decyzję SKO. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną spółki.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Arkadiusz Despot – Mładanowicz (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Anna Łuczaj sędzia del. WSA Jerzy Bortkiewicz Protokolant: starszy inspektor sądowy Anna Połoczańska po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2016 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] sp. z o.o. z siedzibą we W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 14 października 2014 r. sygn. akt II SA/Wr 382/14 w sprawie ze skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą we W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia oddala skargę kasacyjną
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 14 października 2014 r., sygn. akt II SA/Wr 382/14 oddalił skargę E. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia.
Wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy:
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. ww. decyzją z dnia [...] marca 2014 r. na podstawie art. 127 § 3 w związku z art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 158 § 1 i art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 267), dalej "k.p.a.", oraz art. 3 ust. 1 pkt 11, art. 5, art. 30, art. 33, art. 38, art. 75 ust. 4, art. 79 ust. 1, art. 82 ust. 3 oraz art. 85 ust. 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2013 r. poz. 1235 ze zm.), dalej "ustawa", "ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku", po rozpoznaniu wniosku E. Sp. z o. o. z siedzibą w W. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] o stwierdzeniu nieważności decyzji Burmistrza L. z dnia [...] lipca 2011 r. [...] – utrzymało w mocy decyzję z dnia [...] listopada 2013 r.
W uzasadnieniu organ wskazał, że Burmistrz L. decyzją z dnia [...] lipca 2011 r. ustalił na rzecz E. Sp. z o.o. z siedzibą w W. środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na wykonaniu badań geofizycznych i prac geologicznych, mających na celu poszukiwanie złoża polimetalicznego z uranem w obszarze koncesyjnym "R".
Decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J., w wyniku rozpoznania wniosku A.M., stwierdziło nieważność decyzji Burmistrza L. z dnia [...] lipca 2011 r. Kolegium wskazało, że ocena kontrolowanej decyzji i poprzedzającego ją postępowania pod kątem spełnienia ustawowych wymogów prowadzi do wniosku, że w postępowaniu tym społeczeństwo zostało pozbawione należnych mu praw, zaś zapewnienie społeczeństwu udziału w tym postępowaniu miało charakter pozorny. Kolegium podniosło, że w kontrolowanym postępowaniu nie zostało dokonane ani jedno prawidłowe, wymagane prawem ogłoszenie. W sposób zgodny z przepisami do publicznej wiadomości nie podano ani informacji o wszczęciu postępowania (łącznie z dalszymi informacjami, o których mowa w art. 33 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku), ani też o zgromadzeniu materiału dowodowego (co było istotne z uwagi na uzupełnienie raportu, dokonane przez inwestora na wezwanie RDOŚ w czerwcu 2011 r.), ani wreszcie o wydaniu kontrolowanej decyzji (stosownie do art. 85 ust. 3 ustawy). Kolegium podkreśliło, że zgodne z prawem - a tym samym skuteczne - "podanie do publicznej wiadomości", wymaga dopełnienia wszystkich wskazanych w art. 3 pkt 11 ustawy form ogłoszenia. Kolegium wskazało, że brak społecznego odzewu w tymże postępowaniu świadczy o tym, że cel w postaci informowania zainteresowanej społeczności nie został w tym postępowaniu osiągnięty, co stanowi rażące naruszenie prawa.
Decyzją z dnia [...] marca 2014 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J., po rozpoznaniu wniosku E. sp. z o.o. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymało w mocy decyzję z dnia [...] listopada 2013 r.
Kolegium zwróciło uwagę na specyfikę postępowania w przedmiocie ocen oddziaływania na środowisko - jeśli chodzi o stronę podmiotową tego postępowania i wskazało, że obowiązująca w tym zakresie regulacja prawna - ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, obok stron postępowania, wprowadza do tej procedury "społeczeństwo", którego byt w tym postępowaniu jest jednak całkowicie niezależny od statusu strony. W szczególności, rolą organu I instancji jest takie prowadzenie postępowania, aby zapewnić prawo do informacji o środowisku oraz zagwarantować udział społeczeństwa w tym postępowaniu przy jednoczesnym poszanowaniu statusu osób, będących stronami toczącego się postępowania. Organ zaznaczył, że brak udziału społeczeństwa należy uznać za naruszenie jednej z podstawowym zasad prowadzenia postępowania zmierzającego do określenia środowiskowych uwarunkowań, a w kontrolowanym postępowaniu nie zostało dokonane ani jedno prawidłowe, wymagane prawem ogłoszenie, tj. nie podano prawidłowo do publicznej wiadomości informacji o wszczęciu postępowania, ani o wydaniu kontrolowanej decyzji. Obwieszczenia te zostały zamieszczone jedynie na stronie BIP Urzędu L. oraz na tablicy ogłoszeń Urzędu. Nie nastąpiło zatem ani obwieszczenie w miejscu realizacji przedsięwzięcia - na terenie sołectw R. i K., ani też w prasie lub w miejscowości właściwej ze względu na przedmiot postępowania (art. 3 pkt 11 lit. d ustawy). W identyczny sposób obwieszczono także o zgromadzeniu materiału dowodowego w sprawie (obwieszczenie z [...] lipca 2011 r.), które to obwieszczenie było zresztą adresowane wyłącznie do stron postępowania, a zatem w ogóle nie powinno być brane pod uwagę w kontekście instytucji udziału społeczeństwa. Z uwagi na powyższe, zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J., decyzja Burmistrza L. jest dotknięta kwalifikowaną wadą w postaci rażącego naruszenia prawa. W przedmiotowej sprawie pozbawienie społeczeństwa należnych mu praw stanowi wadę, którą obarczone jest całe postępowanie administracyjne, a tym samym rażąco narusza wskazane normy wydana w jego wyniku decyzja. W sprawie tej organ nie zapewnił gwarantowanej społeczeństwu w art. 29, art. 30, art. 33 ust. 1 i art. 79 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, możliwości udziału w postępowaniu, a waga naruszenia w pełni uzasadnia uznanie go za rażące. Stwierdzenie rażącego naruszenia prawa uzależnione jest bowiem od porównania treści normy prawnej z faktycznym działaniem organu. Pozbawienie zaś społeczeństwa możliwości udziału w postępowaniu zmierzającym do wydania decyzji określającej środowiskowe uwarunkowania stanowi zaprzeczenie jednej z naczelnych, wyrażonych w ustawie o środowiskowych uwarunkowaniach zasad. Organ stwierdził, że decyzja Burmistrza L., określająca warunki realizacji przedsięwzięcia polegającego na wykonaniu badań geofizycznych i prac geologicznych mających na celu poszukiwania złoża polimetalicznego z uranem w obszarze koncesyjnym "R.", zawiera wady, które należy zakwalifikować jako rażące naruszenie prawa, a których nie można konwalidować w trybie wznowienia postępowania, a tym samym stwierdzenie nieważności tej decyzji jest uzasadnione. Odnosząc się w tym miejscu do zarzutu, że Kolegium stwierdzając nieważność nie rozważyło ekonomicznych i gospodarczych skutków jakie wywołuje ta decyzja, organ wskazał, iż aspekt ten był rozważany przez Kolegium jednak na decyzję o stwierdzeniu nieważności decyzji Burmistrza L. wpływ miała przede wszystkim ocena, iż decyzja ta wywołuje skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności, których wystąpienie powoduje, że nie było możliwe zaakceptowanie tej decyzji jako aktu wydanego przez organ praworządnego państwa.
Organ wskazał ponadto, że stosownie do art. 82 ust. 3 ustawy, charakterystyka przedsięwzięcia stanowi załącznik do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W niniejszej sprawie, charakterystyka ta nie została dołączona przez organ do decyzji, co powoduje, iż decyzja ta jest niekompletna na gruncie wymogów wynikających z ustawy. Skoro ustawodawca wskazał, iż jest ona częścią decyzji, a zatem nakłada ona na strony obowiązki i daje uprawnienia z niej płynące, jest więc tak samo wiążąca dla inwestora jak treść samej decyzji, a zatem jej brak stanowi rażące naruszenie prawa.
Oddalając skargę wskazanym na wstępie wyrokiem, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że nie doszło do naruszenia prawa materialnego ani przepisów postępowania administracyjnego, dającego podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Sąd stwierdził, że decyzja Burmistrza L. z dnia [...] lipca 2011 r., określająca warunki środowiskowe realizacji przedsięwzięcia zawiera wady, które należy zakwalifikować jako rażące naruszenie prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., tym samym stwierdzenie jej nieważności zaskarżoną decyzją jest uzasadnione.
Sąd wskazał, że zgodnie z art. 79 ust. 1 ustawy zasadą jest, że przed wydaniem decyzji środowiskowej organ właściwy do jej wydania zapewnia możliwość udziału społeczeństwa w postępowaniu, w ramach którego przeprowadza ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.
Sąd powołał art. 80 ust. 1, art. 29, art. 30, art. 33 ust. 1 i ust. 2, art. 34, art. 36, art. 37, art. 38, art. 3 ust. 1 pkt 11 ustawy, a następnie podzielił stanowisko organu zawarte w zaskarżonej decyzji, że postępowanie przed wydaniem decyzji środowiskowej nie spełniało wymogów określonych ww. przepisami, bowiem nie toczyło się z udziałem społeczeństwa na skutek braku właściwego podania stosownych informacji do publicznej wiadomości.
W toku bowiem postępowania w przedmiocie wydania decyzji środowiskowej dokonano jedynie obwieszczenia informacji o wszczęciu postępowania i o wydaniu tej decyzji na stronie BIP Urzędu L. oraz na tablicy ogłoszeń Urzędu, zaś obwieszczenie o zgromadzeniu materiału dowodowego skierowano tylko do stron postępowania, co oczywiście nie stanowi zapewnienia możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu tego rodzaju. W świetle ustawy o udostępnieniu informacji o środowisku organ nie dokonał obwieszczenia w miejscu realizacji przedsięwzięcia na terenie sołectw R. i K., ani w prasie lub w miejscowości właściwej ze względu na przedmiot postępowania.
W tej sytuacji Sąd uznał, że naruszenie przez organ w toku prowadzonego postępowania w przedmiocie decyzji środowiskowej przepisów zawartych w art. 29 ust. 1, art. 30, 33 i art. 79 ust. 1 ustawy o udostępnieniu informacji o środowisku powodujące niczym nie uzasadnione wyłączenie jednej z podstawowych zasad zawartych w tej ustawie, to jest zasady udziału społeczeństwa w ochronie środowiska stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Prawo udziału każdego w postępowaniu prowadzonym z udziałem społeczeństwa zostało bowiem przewidziane w celu realizacji ochrony dobra, jakim jest środowisko. Aby uprawnienie to miało rzeczywisty charakter, niezbędne było sprecyzowanie sposobu, w jaki to prawo ma być realizowane. W celu zapewnienia realizacji tego prawa ustawodawca przewidział określony tryb podania do publicznej wiadomości informacji o wniosku o wydanie decyzji oraz o możliwości składania uwag i wniosków. Realizacja tego prawa zakłada, by wymogi formalne dotyczące ogłoszeń zostały szczegółowo dochowane. Tylko bowiem w takim przypadku stwierdzić można, że została spełniona przesłanka zapewnienia udziału każdego w postępowaniu. W przeciwnym bowiem wypadku stwierdzić można jedynie, że w postępowaniu spełniono przesłankę zapewnienia w postępowaniu udziału wyłącznie tych osób, które wzięły w nim udział i rozważono takie uwagi i wnioski, które zostały złożone.
Sąd podkreślił, że udział społeczeństwa oraz składane uwagi i wnioski nie muszą sprowadzać się do ochrony interesu poszczególnych osób, które nie nabywają przez fakt złożenia uwag i wniosków statusu stron postępowania, lecz w istocie mają na celu zwrócenie uwagi na różne aspekty ochrony środowiska, jakim zagraża realizowana inwestycja, które winny być przez organ rozpatrzone. Uzasadnione jest zatem stwierdzenie, że w sytuacji braku ogłoszeń, czy też ich wadliwości, zawsze dochodzi do sytuacji, w której szereg osób pozbawiono możliwości udziału w postępowaniu, a organ nie dokonywał rozważenia takich uwag i wniosków, które mogły wpłynąć na treść rozstrzygnięcia. Ustawodawca przewidział udział społeczeństwa w określonym celu. Nie sprowadza się on do uzyskania przez społeczeństwo wiedzy o postępowaniu i zajęcia stanowiska w sprawie, lecz istotą tego udziału jest zapewnienie możliwości wpływu społeczeństwa na ochronę środowiska, przez składanie uwag i wniosków. Uznać zatem należy, iż to właśnie ich rozpatrzenie przez organ stanowi istotę udziału społeczeństwa w postępowaniu, a odstąpienie od niego podważa sens udziału społeczeństwa w prowadzonym postępowaniu. Nieprawidłowości, które miały miejsce w zakresie podania wymaganych informacji do publicznej wiadomości uniemożliwiły zatem właściwemu organowi uzyskanie i rozpatrzenie ewentualnych uwag i wniosków pochodzących od społeczeństwa (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 8 grudnia 2010 r., II SA/Gd 716/10 i wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., II OSK 460/11).
Z tych też powodów Sąd uznał, że organ nie naruszył przepisów art. 7, 77 § 1, art. 16 i art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Wskazanych przez organ wad nie można naprawić w trybie nadzwyczajnym wznowienia postępowania z uwagi na ich rażący charakter oraz brak nadto załącznika do decyzji w postaci charakterystyki przedsięwzięcia, co rażąco narusza przepis art. 82 ust. 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku.
Sąd wskazał, że wbrew zarzutom skargi organ w skarżonej decyzji obszernie i wnikliwie rozpatrzył wszystkie podstawy (przesłanki) stwierdzenia nieważności decyzji środowiskowej na tle zasady zawartej w art. 16 k.p.a. Także racje ekonomiczne lub gospodarcze – skutki, które wywołuje decyzja przemawiają za trafnością stwierdzenia jej niewłaściwości, skoro waga rażących naruszeń przepisów prawa już opisanych wyżej, a zawartych w ustawie o udostępnianiu informacji, realizujących podstawowe zasady konstytucyjne (art. 5 i art. 74 Konstytucji RP) jest nie do zaaprobowania w demokratycznym państwie prawa, tworzącym właściwe relacje prawne dla życia społeczno-gospodarczego społeczeństwa. Racje te w takiej sytuacji muszą mieć pierwszeństwo przed indywidualnym interesem inwestora.
W tej sytuacji Sąd uznając zarzuty skargi za nietrafne, skargę tę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), dalej "p.p.s.a."
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła E. sp. z o.o. z siedzibą w W., zaskarżając wyrok w całości, zarzucając naruszenie przepisów postępowania:
1. art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz.U. z 2014 r. poz. 1647) dalej "p.u.s.a." oraz art. 3 § 1 p.p.s.a. poprzez nienależyte wykonanie obowiązków kontroli w zw. z art. 141 § 4 i art. 134 § 1 p.p.s.a. i pominięcie w rozważaniach naruszenia przez Samorządowego Kolegium Odwoławcze w J. art. 10 § 1 k.p.a. oraz art. 9 k.p.a., bowiem strona została pozbawiona możliwości aktywnego uczestniczenia w postępowaniu, co miało istotny wpływ na wynik sprawy;
2. art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, 8, 9, 16 § 1 i 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. polegające na oddaleniu zamiast uwzględnieniu skargi, a w konsekwencji nieuchyleniu decyzji organów obu instancji, pomimo iż nie zebrano i nie rozważono całego materiału dowodowego, w tym nie wyjaśniono skutku ekonomicznego i gospodarczego stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza L. z dnia [...] lipca 2011 r. o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na wykonaniu badań geofizycznych i prac geologicznych mających na celu poszukiwanie złoża polimetalicznego z uranem w obszarze koncesyjnym "R.", co skutkowało nienależytym i niewyczerpującym wyjaśnieniem skarżącej powodów uchylenia decyzji.
Skarżąca kasacyjnie Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącej, kosztów postępowania według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., a nadto nie zachodzi również żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu, dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku Sądu I instancji, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał kontroli zaskarżonego wyroku w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej.
Skarżąca kasacyjnie zarzuca Sądowi I instancji pominięcie w rozważaniach naruszenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. art. 10 § 1 k.p.a. oraz art. 9 k.p.a., a także zaakceptowanie braku wyjaśnienia przez organy skutku ekonomicznego i gospodarczego stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza L. z dnia [...] lipca 2011 r., co w ocenie skarżącej skutkowało nienależytym i niewyczerpującym wyjaśnieniem powodów stwierdzenia nieważności decyzji.
Przechodząc do oceny zarzutów skargi kasacyjnej należy mieć na względzie, że zasadniczym powodem stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza L. z dnia [...] lipca 2011 r. było uznanie, że organ na skutek braku właściwego podania stosownych informacji do publicznej wiadomości nie zapewnił społeczeństwu zagwarantowanej przez art. 29, art. 30, art. 33 ust. 1 i art. 79 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, możliwości udziału w postępowaniu. Jak słusznie zauważyło SKO w J., w zaskarżonej decyzji, co następnie trafnie zaaprobował Sąd I instancji, pozbawienie społeczeństwa możliwości udziału w postępowaniu zmierzającym do wydania decyzji określającej środowiskowe uwarunkowania stanowi zaprzeczenie jednej z naczelnych zasad wyrażonych w ustawie o udostępnianiu informacji o środowisku i tym samym stanowi wadę, którą należy zakwalifikować jako rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Z powołanych przez organ w zaskarżonej decyzji, jak i Sąd I instancji, przepisów ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku wynika, że prawidłowe przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko wymaga zapewnienia udziału społeczeństwa w tym postępowaniu. Ustawodawca zagwarantował społeczeństwu możliwość wpływu na ochronę dobra, jakim jest środowisko poprzez składanie uwag i wniosków, które winny być rozpatrzone przez organ prowadzący postępowanie. Pominięcie udziału społeczeństwa stanowi zaprzeczenie celu, osiągnięciu którego służy ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku. Należy zauważyć, że przepisy zawarte w ustawie o udostępnianiu informacji o środowisku realizują konstytucyjnie zagwarantowane prawo do informacji o stanie i ochronie środowiska, wyrażone w art. 74 ust. 3 Konstytucji RP. Tym samym prawidłowo organ uznał, że charakter i doniosłość naruszonych przepisów powodują, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji Burmistrza L. z dnia [...] lipca 2011 r. jako aktu wydanego przez organ praworządnego państwa. Wskazać należy, że już sam brak zapewnienia możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu uzasadniał stwierdzenie nieważności decyzji wydanej w oparciu o tak przeprowadzone postępowanie.
Skarżąca kasacyjnie podniosła, że Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wskazał na trzy przesłanki decydujące o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. - oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze – skutki, które wywołuje decyzja, jednakże, w ocenie skarżącej, Sąd nie dostrzegł, że organ nie rozważył ekonomicznego skutku decyzji nieważnościowej. Wobec tego wskazać należy, że skarżąca kasacyjnie błędnie utożsamia skutki wydania decyzji uznanej za rażąco naruszającą prawo, ze skutkami stwierdzenia nieważności tej decyzji. Tymczasem, dla oceny przesłanki rażącego naruszenia prawa znaczenie mają skutki, jakie wywołuje decyzja będąca przedmiotem kontroli w postępowaniu nieważnościowym, nie zaś skutki wydania decyzji stwierdzającej nieważność decyzji.
Stwierdzić natomiast należy, że oceniając dopuszczalność stwierdzenia nieważności decyzji Sąd I instancji miał na uwadze wyrażoną w art. 16 § 1 k.p.a. zasadę trwałości decyzji ostatecznych i prawidłowo uznał, że wskazane przez organ powody stwierdzenia nieważności decyzji miały pierwszeństwo przed indywidualnym interesem inwestora. Stwierdzone naruszenia przepisów ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku miały znacznie większą wagę niż stabilność ostatecznej decyzji administracyjnej, dlatego uzasadnione i konieczne było odstąpienie od ustanowionej w art. 16 § 1 k.p.a. zasady trwałości decyzji i wyeliminowanie takiego rażąco wadliwego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego. Wobec stwierdzenia uchybień normom gwarantującym udział społeczeństwa w postępowaniu dotyczącym określenia środowiskowych uwarunkowań przedsięwzięcia powoływanie się na skutki ekonomiczne stwierdzenia nieważności decyzji dla podmiotu, który w toku wadliwie przeprowadzonego postępowania, dotykającego wprost jego istoty uzyskał decyzję ustalającą środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia nie mogło odnieść zamierzonego rezultatu. Tym samym nie można podzielić zarzutu naruszenia przez organ art. 7, 8, 9, 16 § 1 i 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. Jak słusznie stwierdził Sąd I instancji, organ w należyty sposób rozważył i wyjaśnił powody stwierdzenia nieważności decyzji z uwzględnieniem zasady trwałości decyzji ostatecznych, co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji.
Mając na uwadze powyższe rozważania, w realiach rozpoznawanej sprawy nie można uznać, żeby podnoszone przez skarżącą kasacyjnie naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. wyrażające się w braku doręczenia zawiadomienia o zakończeniu postępowania mogło mieć jakikolwiek wpływ na wynik sprawy. Brak odniesienia się do tej kwestii przez Sąd I instancji nie świadczy o naruszeniu przez ten Sąd art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a., art. 3 § 1 p.p.s.a., jak i art. 141 § 4 p.p.s.a. i art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd I instancji przeprowadził prawidłową kontrolę zaskarżonej decyzji, co wynika z uzasadnienia wyroku, zawierającego stanowisko co do kwestii istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, zasadnie uznając, że wskazane przez organ wady decyzji Burmistrza L. z dnia 27 lipca 2011 r. uzasadniały stwierdzenie jej nieważności.
Z tych przyczyn, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło