III SA/Kr 842/14
WyrokWSA w Krakowie2014-10-14
Skład orzekający: Hanna Knysiak-Molczyk, Dorota Dąbek, Wojciech Jakimowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić wydania wtórnika prawa jazdy kategorii C i C+E osobie, wobec której orzeczono zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych, ale z wyłączeniem tych kategorii?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może odmówić wydania wtórnika prawa jazdy kategorii C i C+E, jeśli sąd karny orzekł zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych z wyłączeniem tych kategorii. Organy administracyjne są jedynie wykonawcami wyroku sądowego i nie mogą rozszerzać zakazu orzeczonego przez sąd. Odmowa wydania wtórnika prawa jazdy w zakresie nieobjętym wyrokiem sądu jest niezasadna i stanowi wkroczenie w kompetencje sądu karnego.Stan faktyczny
Starosta odmówił K. S. wydania prawa jazdy kategorii C i C+E, powołując się na zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych orzeczony wyrokiem sądu, który obejmował kategorie A, B, B+E. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy, argumentując, że ustawa o kierujących pojazdami zakazuje wydawania prawa jazdy kategorii C i C+E w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów obejmującego kategorię B. K. S. zaskarżył decyzję, podnosząc, że wyrok sądu wyłączył kategorie C i E z zakazu, a organy administracji nie mogą rozszerzać jego zakresu.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Hanna Knysiak-Molczyk Sędziowie WSA Dorota Dąbek (spr.) WSA Wojciech Jakimowicz Protokolant Monika Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 października 2014 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 12 marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania prawa jazdy I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
wyroku WSA w Krakowie z dnia 14 października 2014 r.
Decyzją z dnia [...] 2013 r. nr [...] Starosta odmówił wydania K. S. prawa jazdy kat. C oraz C+E. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, iż wyrokiem z dnia 7 marca 2013 r. Sąd Rejonowy orzekł wobec K. S. zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych z wyłączeniem kat. C i E na okres 3 lat. Ponadto w dniu [...] 2013 r. Starosta wydał decyzję nr [...] o cofnięciu K. S. uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi kat. A, B, B+E. Organ I instancji stwierdził, że zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami prawo jazdy nie może być wydane osobie, w stosunku do której został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych – w okresie i zakresie obowiązywania zakazu. Natomiast w myśl art. 12 ust. 2 pkt 2 i 3, przepis ust. 1 pkt 2 stosuje się także wobec osoby ubiegającej się o wydanie prawa jazdy kategorii C i C+E w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kat. B, a także w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kat B. Wobec powyższego organ I instancji uznał, że wniosek K. S. nie może zostać pozytywnie rozpatrzony, ponieważ obowiązuje orzeczony wobec niego wyrokiem Sądu zakaz prowadzenia pojazdów w zakresie kat. A, B, B+E prawa jazdy.
W odwołaniu od powyższej decyzji Starosty K. S. wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez orzeczenie o wydaniu prawa jazdy kat. C i C+E, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Zdaniem odwołującego się, Starosta winien orzec o cofnięciu wszelkich uprawnień, a nie tylko wymienionych w decyzji o cofnięciu z dnia 12 czerwca 2013 r. Jednocześnie bezpodstawnie kierowano odwołującego się na badania specjalistyczne w sytuacji, w której wiadomym było, że uprawnień do kierowania pojazdami kat. C, C+E nie odzyska. Odwołujący się zarzucił również, że zaskarżona decyzja pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią prawomocnego wyroku, którym sąd nie orzekł o zakazie prowadzenia pojazdów według kat. C oraz C+E. Poza tym w ocenie odwołującego się postępowanie administracyjne prowadzone było z rażącą obrazą art. 35 i następnych Kodeksu postępowania administracyjnego.
Decyzją z dnia 12 marca 2014 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2013 r. poz. 267) oraz art. 12 ust. 1 pkt 2, ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2011 r. nr 30, poz. 151 z późn. zm.), Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Starosty z dnia [...] 2013 r. nr [...]. Kolegium powołało się na art. 12 ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy o kierujących pojazdami, w których ustawodawca wyraźnie wskazał, że prawo jazdy (jako dokument) nie może być wydane osobie ubiegającej się o wydanie prawa jazdy kategorii C i C+E w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B – co ma miejsce w rozpoznawanej sprawie. To, że odwołujący się przed wydaniem wyroku posiadał uprawnienia obejmujące kat. A, B, B+E, C, C+E, zaś sąd prawomocnym wyrokiem z dnia 17 stycznia 2013 r. odebrał mu je jedynie częściowo tzn. zakazał prowadzenia pojazdów mechanicznych kat. A, B, B+E nie oznacza zdaniem organu, że w trakcie obowiązywania tego zakazu odwołujący się może prowadzić pojazdy mechaniczne kat. C, C+E, albowiem jest to zakazane przez ustawodawcę. Kolegium stwierdziło zatem, że nawet jeśli sąd w wyroku wyłączył kat. C, C+E, to jednak nie można wydać odwołującemu się prawa jazdy w żądanych kategoriach, bowiem zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych kat. C, C + E wynika bezpośrednio z ustawy. W związku z powyższym Kolegium uznało, że skoro odwołujący się żądał od organu, aby ten wydał jemu w czasie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B, wtórnik dokumentu uprawniający do prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmujący uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii C i C+E, organ I instancji słusznie odmówił jego wydania.
W skardze na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego K. S. wniósł o jej uchylenie wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych i naruszenie art. 42 § 1 Kodeksu karnego wyrażające się nieuzasadnionym i bezpodstawnym przyjęciem – wbrew gwarancjom konstytucyjnym - że w świetle obowiązujących przepisów prawomocne orzeczenie sądu powszechnego wydane w oparciu o obowiązujący porządek prawny jest niewykonalne w świetle postanowień ustawy o kierujących pojazdami, co pozbawia go zagwarantowanych praw konstytucyjnych, tj. kierowania pojazdami określonego rodzaju. Za bezsporny skarżący uznał fakt, że wyrokiem Sądu Rejonowego orzeczono wobec niego zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych z wyłączeniem kat. C, C+E. Skarżący wskazał, że decyzją z dnia [...] 2013 r. Starosta odmówił wydania mu prawa jazdy kat. C, C+E, co w ocenie skarżącego pozostaje w oczywistej sprzeczności z art. 42 Kodeksu karnego. Za niedopuszczalne skarżący uważa niewykonywanie przez postanowień i zaleceń prawomocnego wyroku sądu. Ponadto skarżący podniósł, że skoro organ I instancji nie mógł mu wydać prawa jazdy w kat. C, C+E, to na jakiej podstawie nakładał na niego obowiązek dostarczenia dokumentów, a w szczególności badań specjalistycznych, narażając na znaczne koszty. Skarżący zarzucił również, że postępowanie w jego sprawie prowadzone było w sposób przewlekły, przy czym zaniechano poinformowania go o przyczynach zwłoki.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi. Odpowiadając na zarzut naruszenia art. 42 Kodeksu karnego Kolegium wskazało, iż zgodnie z powyższym przepisem sąd może orzec zakaz prowadzenia pojazdów określonego rodzaju w razie skazania osoby uczestniczącej w ruchu za przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, w szczególności jeżeli z okoliczności popełnionego przestępstwa wynika, że prowadzenie pojazdu przez tę osobę zagraża bezpieczeństwu w komunikacji. Kolegium stwierdziło, że właściwy organ administracji publicznej, który otrzymał odpis wyroku, zobowiązany jest cofnąć uprawnienia w orzeczonym zakresie. Poza tym organ nie może wydać uprawnień w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów orzeczony wyrokiem sądu karnego, gdyż jest nie tylko pozbawieniem prawa do prowadzenia pojazdów, ale równocześnie oznacza zakaz wydania takich uprawnień. Zakaz może dotyczyć wszystkich rodzajów pojazdów, może być ograniczony tylko do pojazdów mechanicznych albo odnosić się tylko do wybranego rodzaju pojazdów mechanicznych (samochodów osobowych).
Kolegium stwierdziło, że organy orzekające w niniejszej sprawie uwzględniły orzeczony względem skarżącego wyrokiem Sądu Rejonowego zakaz prowadzenia pojazdów m.in. kat. B. Zdaniem Kolegium, fakt orzeczenia przez sąd zakazu prowadzenia pojazdów, jak też wydanie przez Starostę w dniu [...] 2013 r. decyzji o cofnięciu skarżącemu uprawnienia do prowadzenia pojazdów według kat. A, B, B+E przesądził o niemożności wydania mu uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie kat. C prawa jazdy. A zatem jeśli nawet sąd w wyroku wyłączył kat. C, C+E z orzeczonego zakazu, to jednakże nie można wydać skarżącemu prawa jazdy w żądanych kategoriach, bowiem zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych kat. C, C+E wynika bezpośrednio z art. 12 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy o kierujących pojazdami.
Odnosząc się natomiast do podniesionego przez skarżącego zarzutu nałożenia na niego obowiązku dostarczenia szeregu dokumentów wraz z wnioskiem o wydanie wtórnika, Kolegium wskazało, że obowiązek ten wynika bezpośrednio z przepisów prawa uregulowanych w ustawie o kierujących pojazdami, jak też w rozporządzeniu Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 31 lipca 2012 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. z 2012 r. poz. 1005). W ocenie Kolegium, niezasadny jest także zarzut skarżącego dotyczący przewlekłego prowadzenia postępowania w jego sprawie, a to z uwagi na upływ czasu od złożenia wniosku do rozpatrzenia sprawy w I instancji, jak też od wpływu odwołania do czasu rozstrzygnięcia sprawy w trybie odwoławczym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., zwana dalej p.p.s.a.), sad rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla je w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala (art. 151 p.p.s.a.).
Podstawę materialnoprawną decyzji organów obu instancji stanowiły przepisy art. 12 ust. 2 pkt 2 i pkt 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2011 r. nr 30, poz. 151 z późn. zm.), zgodnie z którymi przepis art. 12 ust. 1 pkt 2 i pkt 3 stanowiący, że prawo jazdy nie może być wydane osobie, w stosunku do której został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych lub w stosunku do której została wydana decyzja o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami lub zatrzymania prawa jazdy - w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu lub decyzji, stosuje się także wobec osoby ubiegającej się o wydanie prawa jazdy kategorii:
- AM, A1, A2, A, C1, C, D1 lub D - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B,
- B+E, C1+E, C+E, D1+E lub D+E - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B lub odpowiednio kategorii C1, C, D1 lub D.
Przepisy ustawy o kierujących pojazdami weszły w życie z dniem 19 stycznia 2013 r., zastępując uchylone tą ustawą stosowne przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym. Przepisy ustawy o kierujących pojazdami nie zawierają przepisów przejściowych, które odnosiłyby się do sytuacji osób, które nabyły uprawnienia do kierowania pojazdami określonych kategorii pod rządami poprzednich regulacji prawnych, a okres, na jaki został orzeczony środek karny, rozpoczął bieg pod rządami ustawy o kierujących pojazdami. Zatem wobec braku przepisów przejściowych przyjąć należy, że do sytuacji takich osób zastosowanie mają nowe regulacje.
Organy orzekające w niniejszej sprawie uznały, że powyższe przepisy znajdują również zastosowanie do osób posiadających uprzednio uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie kategorii w nich wymienionych, a które nie zostały bezpośrednio wymienione w wyroku sądowym orzekającym o środku karnym określonym w art. 42 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz. U. z 1997 r. nr 88, poz. 553 z późn. zm.), które wnoszą o wydanie dokumentu potwierdzającego ich posiadanie.
W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, przyjęty przez organy pogląd jest błędny. Zdaniem Sądu powołane przez organ przepisy mają zastosowanie wyłącznie do tych osób, które po raz pierwszy ubiegają się o wydanie prawa jazdy, a nie do osób posiadających uprawnienia do kierowania pojazdami, które nabyły jeszcze przed orzeczeniem sądu karnego. Takie stanowisko jest zbieżne z przyjmowanym w wielu orzeczeniach sądów administracyjnych (por.: wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 17 grudnia 2013 r., sygn. akt II SA/Bd 1187/13; wyrok WSA w Opolu z dnia 7 listopada 2013 r., sygn. akt II SA/Op 388/13; wyrok WSA w Olsztynie z dnia 12 czerwca 2013 r., sygn. akt II SA/Ol 337/13; wyroki WSA w Łodzi z dnia 19 lutego 2014 r., sygn. akt III SA/Łd 1267/13 oraz z dnia 6 marca 2014 r., sygn. akt III SA/Łd 10/14, treść orzeczeń dostępna w bazie orzeczeń sądów administracyjnych na stronie internetowej baza orzeczeń nsa.gov.pl).
Co prawda w art. 12 ustawy o kierujących pojazdami ustawodawca nie wskazał wyraźnie podmiotów, których on dotyczy, jednakże za stanowiskiem, iż znajduje zastosowanie wyłącznie do osób, które po raz pierwszy ubiegają się o wydanie prawa jazdy, przemawia brzmienie art. 103 ust. 3 tej ustawy. Zgodnie z tym przepisem starosta wydaje decyzję administracyjną o przywróceniu uprawnień do kierowania pojazdami po ustaniu przyczyn, które spowodowały jego cofnięcie, oraz po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej. Jednakże stosownie do art. 103 ust. 4 ustawy o kierujących pojazdami, przepisu tego nie stosuje się w przypadkach, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, tj. gdy podstawą cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami było ponowne przekroczenie liczby 24 punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego w okresie 5 lat od dnia wydania skierowania na kurs reedukacyjny, o którym mowa w art. 99 ust. 1 pkt 4 lit. a oraz popełnienie w okresie próbnym trzech wykroczeń przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji lub jednego przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji. W tych przypadkach, zgodnie z treścią art. 104 ustawy o kierujących pojazdami, osoba w stosunku do której została wydana decyzja o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami, może uzyskać uprawnienie do kierowania pojazdami po ponownym spełnieniu wszystkich wymagań stawianych osobom po raz pierwszy ubiegającym się o uprawnienie do kierowania pojazdem. Skoro z art. 104 a contrario wynika, że wymogi określone dla osób po raz pierwszy ubiegających się o uprawnienie do kierowania pojazdami nie mają zastosowania do osób, którym uprawnienia do kierowania pojazdami zostały cofnięte w związku z orzeczeniem zakazu ich prowadzenia przez sąd karny, to tym bardziej nie mają zastosowania do tych osób – w zakresie uprawnień, które nie zostały im cofnięte.
Sąd Najwyższy w uzasadnieniu postanowienia z dnia 26 lutego 2014 r., sygn. akt I KZP 29/13, Lex nr 1430460 wskazał, mając na uwadze, że ustawa o kierujących pojazdami rozróżnia osoby ubiegające się o uprawnienie do kierowania pojazdami od osób, które takie uprawnienie posiadają, że art. 12 ust. 2 ustawy, który posługuje się w tej materii wyrażeniem "osoby ubiegającej się o wydanie prawa jazdy..." dotyczy osób, które dopiero ubiegają się o wydanie prawa jazdy. Nie ma on natomiast zastosowania do osób, które posiadają określone uprawnienia do prowadzenia pojazdów. Takie rozumienie przepisu jest na poziomie systemowym zgodne z normą wyprowadzoną z art. 42 Kodeksu karnego, w sytuacji w której sąd pozbawił sprawcę uprawnień tylko do kierowania niektórymi kategoriami pojazdów. Odmienna interpretacja prowadziłaby do niedopuszczalnego wniosku, że środek karny może być istotnie modyfikowany przez art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami. W istocie więc orzeczenie sądu stawałoby się iluzoryczne, gdyż surowsza dolegliwość byłaby tu niejako automatycznie wprowadzana przez ustawodawcę. Nie do przyjęcia jest rozumowanie, że dolegliwość owych skutków (wyznaczona w ustawie) będzie przekraczać dolegliwość odpowiadającego im środka karnego zawartego w rozstrzygnięciu sądu. Oznaczałoby to bowiem, że ustawodawca wkroczył nieproporcjonalnie daleko w zakres kognicji sądu, co budziłoby wątpliwości dotyczące zgodności rozważanych regulacji z Konstytucją. Zatem w konsekwencji należy uznać, że wyrażenie "osoba ubiegająca się o wydanie prawa jazdy" w rozumieniu art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami odnosi się do podmiotu, który ubiega się o wydanie prawa jazdy potwierdzającego istnienie uprawnień, których nie posiadał w chwili prawomocnego orzeczenia kończącego postępowanie karne. W tym znaczeniu przepis ten przewiduje negatywne skutki skazania, ale nie ingerujące w zakres orzeczenia sądu i nie naruszające proporcji między sankcją orzeczoną przez sąd, a jej dalszymi konsekwencjami przewidzianymi ex lege przez ustawodawcę.
Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy należy wskazać, że w przedmiotowej sprawie bezsporne jest, że skarżący nabył uprawnienia do prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii A, B, C, B+E, C+E, co zostało potwierdzone wydanym dokumentem prawa jazdy. Bezsporne jest również, że wyrokiem z dnia 7 marca 2013 r., sygn. akt [...], Sąd Rejonowy, Wydział II Karny w punkcie III orzeczenia, orzekł wobec skarżącego na podstawie art. 42 § 2 Kodeksu karnego zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres trzech lat, z wyłączeniem pojazdów kategorii C i E. Wyrok ten uprawomocnił się dnia 15 marca 2013 r. (k. 12 akt administracyjnych).
Zgodnie z dyspozycją art. 42 § 2 Kodeksu karnego kompetencja do określenia zakresu zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych – wszelkich albo pojazdów określonego rodzaju – należy wyłącznie do sądu karnego. Sąd, zależnie od okoliczności konkretnej sprawy, decyduje o zakresie zakazu prowadzenia pojazdów. Orzekając o zakazie prowadzenia pojazdów określonego rodzaju sąd dokonuje konkretyzacji zakazu w sposób pozytywny (to jest przez wymienienie rodzajów pojazdów objętych zakazem) lub negatywny (to jest przez wyłączenie spod orzeczonego zakazu pojazdów danego rodzaju). Oznacza to, że w zakresie nieobjętym wyrokiem karnym skazany zachowuje swoje prawo do kierowania pojazdami. Tak więc to sąd karny, a nie organ administracji publicznej, orzeka o zakazie prowadzenia pojazdów w określonym zakresie i tylko w tym zakresie organ jest zobligowany do cofnięcia uprawnień do ich prowadzenia (art. 182 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy – Dz. U. z 1997 r. nr 90, poz. 557 z późn. zm. – dalej jako k.k.w.). Organ, pozostając jedynie wykonawcą wyroku sądowego, nie może rozszerzać zakazu orzeczonego przez sąd karny na uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie większym, niż to orzeczono w wyroku karnym. Wykroczenie poza granice wyroku jest niedopuszczalne. Wobec tego należy uznać, że odmowa zwrotu (wydania) prawa jazdy uprawniającego do kierowania pojazdami, dla których wymagane jest posiadanie uprawnień innych niż objęte wyrokiem karnym, jest niezasadna.
W myśl art. 182 § 1 i § 2 k.k.w. w razie orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów, sąd przesyła odpis wyroku odpowiedniemu organowi administracji rządowej lub samorządu terytorialnego właściwemu dla miejsca zamieszkania skazanego. Jeżeli skazany prowadził pojazd wykonując pracę zarobkową, o orzeczeniu sąd zawiadamia ponadto pracodawcę, u którego skazany jest zatrudniony. Organ, do którego przesłano orzeczenie zawierające zakaz prowadzenia pojazdów, zobowiązany jest cofnąć uprawnienia do ich prowadzenia w orzeczonym zakresie oraz nie może wydać tych uprawnień w okresie obowiązywania zakazu. Z przepisem tym koreluje art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami, zgodnie z którym starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów.
Należy jednak zwrócić uwagę, że wnioskiem z dnia 14 października 2013 r. K. S. zwrócił się do Starosty o wydanie wtórnika prawa jazdy kat. C i C+E, czyli dokumentu potwierdzającego posiadanie uprawnień do prowadzenia pojazdów mechanicznych, których nie został pozbawiony wskutek wyroku sądu karnego. Rozpoznając wniosek negatywnie organy obu instancji rozszerzyły zakres zakazu ujętego w wyroku, czym wkroczyły w kompetencje sądu powszechnego. W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, organy nie miały uprawnień do tego, aby badać czy skarżący spełniał przesłanki określone w przepisach ustawy do wydania mu prawa jazdy w zakresie uprawnień kat. C i C+E, skoro uprawnienia te nabył i nie został ich pozbawiony stosownym orzeczeniem. Wobec powyższego skarżącemu powinien zostać wydany dokument prawa jazdy uprawniający go do prowadzenia pojazdów mechanicznych kat. C i C+E.
Istotnym w sprawie pozostaje, że skarżący ubiegał się o wydanie wtórnika prawa jazdy, a nie o wydanie nowego prawa jazdy (wydanie uprawnienia do kierowania pojazdami), co wynika jednoznacznie z treści złożonego wniosku. Skoro zatem wniosek był wnioskiem o wydanie wtórnika prawa jazdy, to należy uznać, że przy jego rozpoznawaniu nie mógł mieć zastosowania art. 12 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 ustawy o kierujących pojazdami dotyczący wydania uprawnień, ani § 9 rozporządzenia w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami, który określa jakie czynności weryfikacyjne po zarejestrowaniu w systemie teleinformatycznym wniosku o wydanie prawa jazdy lub pozwolenia należy wykonać (ust. 1), a w ust. 2 pkt 1 stanowi, że w przypadku negatywnej weryfikacji dokumentów, o których mowa w ust. 1 należy odmówić wydania prawa jazdy.
Organy administracji publicznej orzekające w przedmiotowej sprawie dokonały rozszerzającej wykładni art. 12 ust. 1 pkt 2 i pkt 3 w zw. z ust. 2 pkt 2 i pkt 3 ustawy o kierujących pojazdami i poprzez odmowę wydania wtórnika prawa jazdy pozbawiły skarżącego uprawnienia do prowadzenia pojazdów nie objętych zakazem orzeczonym przez sąd powszechny. Zmodyfikowały zakres orzeczonego przez sąd zakazu prowadzenia pojazdów, czym w konsekwencji wkroczyły w uprawnienia sądu karnego
W tym stanie rzeczy Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że naruszają one prawo materialne w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 p.p.s.a.
Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organy powinny uwzględnić wskazaną powyżej ocenę prawną i przeprowadzić postępowanie administracyjne mające na celu rozstrzygnięcie wniosku skarżącego o wydanie mu dokumentu prawa jazdy kategorii C oraz C+E z jej uwzględnieniem.
Zawarte w pkt II wyroku orzeczenie o zwrocie kosztów postępowania Sąd zapadło na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło