I OZ 1219/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Bożena Popowska po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia T. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 15 października 2014 r., sygn. akt II SA/Lu 837/14 o odmowie wyłączenia od orzekania sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie: Joanny Cylc-Malec i Marii Wieczorek-Zalewskiej w sprawie ze skargi T. W. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 20 lutego 2014 r., sygn. akt II SA/Lu 504/13 postanawia: oddalić zażalenie. W skardze o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 20 lutego 2014 r., sygn. akt II SA/Lu 504/13, T. W. zawarła wniosek o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie: Joanny Cylc-Malec, Marii Wieczorek-Zalewskiej, Jacka Czai i Witolda Falczyńskiego od rozpoznawania niniejszej sprawy. Zdaniem skarżącej, jej wniosek uzasadnia wydawanie przez wyżej wymienionych sędziów orzeczeń dla niej niekorzystnych, które "wielokrotnie" uchylane były przez Naczelny Sąd Administracyjny. Wskazani Sędziowie złożyli do akt sprawy oświadczenia, z których wynika, że nie pozostają ze skarżącą w jakimkolwiek stosunku prawnym lub osobistym oraz, że nie zachodzą w sprawie okoliczności wymienione w art. 18 i 19 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: P.p.s.a.), z powodu których zachodziłyby wątpliwości co do ich bezstronności przy orzekaniu w sprawie. Postanowieniem z dnia 15 października 2014 r., sygn. akt II SA/Lu 837/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w pkt I – odmówił wyłączenia od orzekania w sprawie sędziów tego Sądu: Joanny Cylc-Malec i Marii Wieczorek-Zalewskiej; w pkt II – umorzył postępowanie w zakresie dotyczącym wyłączenia od orzekania w sprawie sędziów tego Sądu: Jacka Czai i Witolda Falczyńskiego. W ocenie Sądu pierwszej instancji, w sprawie nie wystąpiły przesłanki obligatoryjnego wyłączenia sędziów Joanny Cylc-Malec i Marii Wieczorek-Zalewskiej określone w art. 18 P.p.s.a., jak również okoliczności uzasadniające zastosowanie art. 19 P.p.s.a. Sąd podkreślił, że instytucja wyłączenia sędziego, zwłaszcza na podstawie przesłanki, o jakiej mowa w art. 19 P.p.s.a., ma służyć zapewnieniu obiektywizmu sądu, a nie może być ona traktowana jako możliwość eliminowania w postępowaniu sędziów, których strona uznaje za nieodpowiadających subiektywnemu pojmowaniu swoich interesów. Sam fakt, że sędzia, którego wyłączenia domaga się strona skarżąca, orzekał w innej sprawie z jej udziałem, nie stanowi wystarczającej przesłanki uzasadniającej w myśl tego przepisu wyłączenie sędziego. W odniesieniu do sędziów: Jacka Czai i Witolda Falczyńskiego, Sąd wskazał, że wniosek o ich wyłączenie jest zbędny, gdyż z uwagi na to, iż orzekali oni w sprawie, której wznowienia obecnie domaga się skarżąca, podlegają oni wyłączeniu od orzekania w niniejszej sprawie z mocy samej ustawy (art. 18 § 3 P.p.s.a.), co zostało potwierdzone w protokole losowania z dnia 17 września 2014 r. T. W. wniosła zażalenie na pkt I opisanego wyżej postanowienia wnosząc o jego zmianę poprzez wyłączenie od orzekania w sprawie sędziów: Joanny Cylc-Malec i Marii Wieczorek-Zalewskiej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja wyłączenia sędziego zarówno z mocy prawa, jak i na wniosek strony jest istotną gwarancją procesową, która ma zapewnić rozpoznanie sprawy przez sąd w takim składzie orzekającym, którego sędziowie nie pozostają w relacjach osobistych ze stronami oraz nie mieli określonych wcześniej związków z rozpoznawaną sprawą. Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego, we wszystkich procedurach sądowych, sprowadza się do eliminowania przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy. Poza wypadkami wyłączenia z mocy samego prawa, tj. art. 18 § 1 i 3 P.p.s.a., wyłączenie sędziego następuje na jego żądanie lub wniosek strony wówczas, jeżeli zachodzą takie okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie (art. 19 P.p.s.a.). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego prawidłowo Sąd pierwszej instancji stwierdził, że w niniejszej sprawie w stosunku do sędziów wymienionych w punkcie I sentencji zaskarżonego postanowienia brak jest podstaw do wyłączenia z mocy ustawy. Również podniesione przez skarżącą argumenty mające przemawiać za wyłączeniem tych sędziów od orzekania w jej sprawie, nie uzasadniają wyłączenia sędziów na podstawie art. 19 P.p.s.a. O wyłączeniu sędziego nie może bowiem decydować subiektywne przekonanie strony o jego stronniczości, wywodzone z treści niekorzystnych dla strony orzeczeń wydawanych z udziałem tego sędziego. Również argumentacja dotycząca merytorycznej oceny tych orzeczeń przez Naczelny Sąd Administracyjny, nie może przesądzać o braku bezstronności sędziów w rozpoznawanej sprawie. Skarżąca winna uprawdopodobnić, że niekorzystne dla niej rozstrzygnięcie, będące źródłem jej wątpliwości co do bezstronności sędziego, wynikało z okoliczności zewnętrznych lub wewnętrznych, leżących po stronie tego sędziego i mających wpływ na obiektywizm jego działania, że okoliczności te dalej istnieją i również dla obiektywnego obserwatora wynik postępowania w sprawie osądzonej przez sędziego, którego wniosek dotyczył, będzie zależny od tych właśnie okoliczności (związanych ze stosunkiem osobistym, ekonomicznym – por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 stycznia 2012 r., sygn. akt II FZ 15/12, cboisa). Sam fakt podejmowania niekorzystnych rozstrzygnięć w innych sprawach z udziałem skarżącego nie stanowi podstawy do wyłączenia wskazanych sędziów od rozpoznania kolejnej sprawy tego skarżącego (postanowienie Sądu Najwyższego z 23 listopada 1984 r., sygn. akt II CZ 127/84, Lex nr 8692; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 lutego 2009 r., sygn. akt II FZ 68/09, Lex nr 557219). W świetle powyższego należy stwierdzić, że skarżąca nie wskazała okoliczności, które mogłyby podważyć prawdziwość oświadczenia sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. Z tego względu, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że postanowienie Sądu I instancji odmawiające wyłączenia od orzekania w sprawie sędziów: Joanny Cylc-Malec i Marii Wieczorek-Zalewskiej, jest zgodne z prawem. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.