III SA/Wa 782/14
WyrokWSA w Warszawie2014-10-16
Skład orzekający: Marta Waksmundzka-Karasińska, Sylwester Golec, Anna Sękowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy trudna sytuacja zdrowotna i materialna zobowiązanego może stanowić podstawę do wstrzymania postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 23 § 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji?Ratio decidendi
Trudna sytuacja zdrowotna i materialna zobowiązanego, sama w sobie, nie stanowi "szczególnie uzasadnionego przypadku" w rozumieniu art. 23 § 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, który jest warunkiem koniecznym do rozważenia wstrzymania postępowania egzekucyjnego. Okoliczności uzasadniające wstrzymanie muszą mieć charakter wyjątkowy, niezależny od zobowiązanego i wynikający ze zdarzeń losowych.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego z powodu trudnej sytuacji zdrowotnej i materialnej. Dyrektor Izby Skarbowej odmówił wstrzymania, a Minister Finansów utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżąca zaskarżyła postanowienie Ministra Finansów, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając, że sytuacja skarżącej nie spełnia kryteriów "szczególnie uzasadnionego przypadku" do wstrzymania egzekucji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Marta Waksmundzka-Karasińska, Sędziowie sędzia WSA Sylwester Golec, sędzia WSA Anna Sękowska (sprawozdawca), Protokolant referent stażysta Bartłomiej Grzybowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 października 2014 r. sprawy ze skargi K. J. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania postępowania egzekucyjnego oddala skargę
Minister Finansów (zwany dalej: "MF" lub "organem odwoławczym") po rozpoznaniu zażalenia z dnia 21 stycznia 2013 r., wniesionego przez K. J. (zwaną dalej: "Skarżącą") na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. (zwanego dalej: "DIS" lub "organem pierwszej instancji"), z dnia [...] stycznia 2013 r., nr [...], w przedmiocie odmowy wstrzymania postępowania egzekucyjnego, postanowieniem z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] grudnia 2013 r. MF przedstawił opisany poniżej przebieg postępowania administracyjnego poprzedzającego wydanie postanowienia tego organu.
Naczelnik Urzędu Skarbowego K. wszczął wobec Skarżącej postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego nr [...], z dnia 23 kwietnia 2010 r., obejmującego zaległość z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007 rok. W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego wskazany organ egzekucyjny zawiadomieniem nr [...], z dnia 6 maja 2011 r., dokonał zajęcia prawa majątkowego Skarżącej, stanowiącego świadczenie z zaopatrzenia emerytalnego z ubezpieczenia społecznego, u dłużnika zajętej wierzytelności będącego organem rentowym, tj. w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K.. Przedmiotowe zawiadomienie wraz z odpisem ww. tytułu wykonawczego zostało doręczone Skarżącej w dniu 11 maja 2011 r., w tym samym dniu przedmiotowe zawiadomienie doręczono dłużnikowi zajętej wierzytelności. Następnie pismem z dnia 1 czerwca 2011 r., Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. poinformował organ egzekucyjny, iż potrącenia ze świadczenia Skarżącej dokonywane będą począwszy od czerwca 2011 r.
W piśmie z dnia 27 listopada 2012 r. Skarżąca, reprezentowana przez jej pełnomocnika, wystąpiła z wnioskiem o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych nr: [...], [...], wskazując w uzasadnieniu na swoją trudną sytuację materialną i zdrowotną.
Po rozpatrzeniu powyższego wniosku, DIS postanowieniem z dnia [...] stycznia 2013 r., nr [...], odmówił Skarżącej wstrzymania postępowania egzekucyjnego prowadzonego w oparciu o tytuł wykonawczy nr [...], wskazując jednocześnie, iż postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] zostało zakończone, poprzez zapłatę w dniu 16 sierpnia 2011 r.
Pismem z dnia 21 stycznia 2013r. Skarżąca wniosła zażalenie na postanowienie DIS, z dnia [...] stycznia 2013 r., nr [...], wnosząc w nim o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz wstrzymanie postępowania egzekucyjnego. Zaskarżonemu postanowieniu Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisu art. 23 § 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012r., poz. 1015 z późn. zm.) – zwanej dalej: "u.p.e.a." W uzasadnieniu zażalenia Skarżąca wskazała, iż jej zdaniem DIS błędnie odniósł przesłanki przemawiające za wstrzymaniem postępowania egzekucyjnego, tj. losowość, przypadek oraz brak winy strony w przyczynieniu się do powstania zaległości podatkowej, gdyż zaległość podatkowa Skarżącej powstała w 2007 roku, co oznacza że od tego czasu mogły zaistnieć nowe przesłanki przemawiające za wstrzymaniem postępowania egzekucyjnego. Ponadto Skarżąca ponownie wskazała na zły stan swojego zdrowia, jak również syna pozostającego na jej utrzymaniu. Zdaniem Skarżącej, organ pierwszej instancji nie odniósł się w zaskarżonym postanowieniu do wszystkich argumentów Skarżącej powołanych w jej wniosku o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego, czym dopuścił się przekroczenia granic uznania administracyjnego.
W dalszej części uzasadnienia swojego postanowienia z dnia [...] grudnia 2013 r. MF wskazał, że po analizie akt sprawy oraz zarzutów zawartych w powyższym zażaleniu Skarżącej, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji. Przytaczając motywy swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy, powołując się na treść przepisu art. 23 § 6 u.p.e.a., wskazał że organy sprawujące nadzór mogą, w szczególnie uzasadnionych przypadkach wstrzymać, na czas określony, czynności egzekucyjne lub postępowanie egzekucyjne prowadzone przez nadzorowany organ. Organ odwoławczy zauważył też, że z uwagi na to, iż powołany przepis nie zawiera katalogu szczególnie uzasadnionych przypadków, organ nadzoru dokonuje, na podstawie zebranego materiału dowodowego, oceny czy w sprawie zaistniały okoliczności do wstrzymania postępowania egzekucyjnego, przy czym wedle tego organu nie ulega wątpliwości, że okoliczności uzasadniające wstrzymanie postępowania w trybie tego przepisu muszą mieć charakter wyjątkowy w tym znaczeniu, że powinny odbiegać od występujących powszechnie. Z definicji "szczególny" oznacza bowiem, "odznaczający się czymś osobliwym, zwracający czymś uwagę; niezwykły, wyjątkowy, specjalny, nieprzeciętny". Z tego względu w opinii organu odwoławczego, wstrzymanie postępowania egzekucyjnego ogranicza się do szczególnie uzasadnionych wypadków, za które zgodnie z utrwaloną linią orzecznictwa sądów administracyjnych uznaje się okoliczności, na które zobowiązany nie miał wpływu i które są niezależne od sposobu jego postępowania (np. w wypadku klęski żywiołowej lub wypadku losowym).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy MF wskazał, że Skarżąca występując z wnioskiem o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego uzasadniała go swoją trudną sytuacją zdrowotną i materialną. Jednakże zdaniem organu odwoławczego, trudna sytuacja finansowa Skarżącej nie stanowi przesłanki do wstrzymania postępowania egzekucyjnego, bowiem okoliczności przemawiające za wstrzymaniem postępowania egzekucyjnego muszą powstać niezależnie od sposobu postępowania zobowiązanego i zobowiązany nie może mieć na nie wpływu. Organ odwoławczy zauważył w tym miejscu również, że instytucja wstrzymania postępowania egzekucyjnego powoduje jedynie przesunięcie w czasie zapłaty dochodzonych w postępowaniu egzekucyjnym należności, co w konsekwencji skutkuje wzrostem kwoty zaległości poprzez zwiększenie odsetek za zwłokę. Powyższe oznacza zdaniem organu odwoławczego, że z uwagi na jedynie czasowe wstrzymanie postępowania egzekucyjnego nie ulegnie poprawie sytuacja finansowa Skarżącej. Organ odwoławczy zauważył również w tym miejscu, że celem zapewnienia bezpieczeństwa socjalnego zobowiązanego, ustawodawca określił w przepisach prawa normujących postępowanie egzekucyjne przedmioty i prawa, jak również kwoty wolne od egzekucji, które winien uwzględnić organ egzekucyjny prowadząc postępowanie egzekucyjne.
MF podniósł także w tym miejscu, że celem postępowania egzekucyjnego jest doprowadzenie do jak najszybszego wykonania obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Natomiast wszczęcie postępowania egzekucyjnego jest następstwem nieuiszczenia wymagalnych zobowiązań, co z kolei powoduje konieczność dochodzenia ich w drodze przymusu administracyjnego. Niewątpliwie prowadzenie postępowania egzekucyjnego może być dolegliwe dla Skarżącej, jednakże uciążliwość jest istotną cechą przymusowego działania i sama w sobie nie może w opinii organu odwoławczego przesądzać o wstrzymaniu egzekucji. Ponadto organ odwoławczy nie negując trudnej sytuacji zdrowotnej oraz problemów związanych z podeszłym wiekiem Skarżącej, wskazał że nie stanowią one jednak przesłanki umożliwiającej wstrzymanie postępowania egzekucyjnego. Biorąc powyższe pod uwagę organ odwoławczy podzielił w tym zakresie stanowisko organu pierwszej instancji zajęte przez ten organ w ramach uznania administracyjnego, zgodnie z którym sytuacja przedstawiona przez Skarżącą w jej wniosku z dnia 27 listopada 2012 r., nie może zostać zakwalifikowana jako szczególnie uzasadniony przypadek przemawiający za wstrzymaniem postępowania egzekucyjnego. Ponadto zdaniem organu odwoławczego, organ pierwszej instancji uwzględnił wszelkie okoliczności przedstawione w przedmiotowym wniosku Skarżącej, badając ich wpływ na możliwość zastosowania instytucji wstrzymania postępowania egzekucyjnego.
Skarżąca zaskarżyła następnie postanowienie MF z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w piśmie z dnia 24 stycznia 2014 r., w której zarzuciła zaskarżonemu postanowieniu naruszenie następujących przepisów:
1) art. 23 § 6 u.p.e.a., poprzez jego nie zastosowanie pomimo zaistnienia w przedmiotowej sprawie okoliczności uzasadniających wstrzymanie postępowania egzekucyjnego,
2) art. 10 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013r., poz. 267 z późn. zm.) – zwanej dalej: "k.p.a.", w zw. z art. 18 u.p.e.a., poprzez nie umożliwienie Skarżącej wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań,
3) art. 35 § 3 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., poprzez nie załatwienie sprawy w terminie przewidzianym w ustawie,
4) art. 36 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., poprzez nie powiadomienie Skarżącej o niezałatwieniu sprawy w terminie.
Biorąc pod uwagę wskazane powyżej zarzuty Skarżąca wniosła w swojej skardze o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji, a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu przedmiotowej skargi Skarżąca wskazała, że jej zdaniem w niniejszej sprawie wystąpiły przesłanki do wstrzymania postępowania egzekucyjnego, bowiem w okresie zimowym ponosi ona znaczne wydatki na ogrzewanie mieszkania, odzież i lekarstwa, zaś prowadzona egzekucja przyczynia się do pozbawienia jej środków do życia. Skarżąca wskazała też, że organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia powołał się na treść nieprawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, co nie mogło jednak stanowić potwierdzenia tez tego organu zawartych w zaskarżonym postanowieniu. Skarżąca zauważyła też, że organy rozpoznające niniejszą sprawę, w wydanych rozstrzygnięciach pominęły dokumentację przedłożoną przez nią wraz z wnioskiem o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego, dotyczącą sytuacji majątkowej i zdrowotnej Skarżącej, co oznacza że nie dokonano wnikliwej analizy materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. Skarżąca podkreśliła również, że nie miała żadnej wiedzy na temat zakończonego postępowania dowodowego, gdyż organ odwoławczy nie zawiadomił jej o możliwości wypowiedzenia się w zakresie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego.
W piśmie z dnia 27 lutego 2014 r. stanowiącym odpowiedź na powyższą skargę MF wniósł o jej oddalenie, podtrzymując jednocześnie zaprezentowane wcześniej stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Na wstępie rozważań wskazać należy, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1296 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Kontrola ta – stosownie do postanowień art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (jedn. tekst Dz. U z 2012 poz. 2170 z późn. zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") – obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.
W wyniku takiej kontroli, decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub gdy doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.).
Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy. Granice te wyznacza strona skarżąca wskazując zaskarżony akt administracyjny. Sąd nie może więc uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę.
W niniejszej sprawie Skarżąca wniosła skargę na postanowienie Ministra Finansów w przedmiocie wstrzymania postępowania egzekucyjnego, a zatem tylko to postanowienie i postępowanie poprzedzające jego wydanie, mogły być przedmiotem rozpoznania Sądu w niniejszej sprawie.
Spór w niniejszej sprawie dotyczy istnienia podstaw do wstrzymania postępowania egzekucyjnego na podstawie okoliczności wskazanych we wniosku przez Skarżącą. Organ uznał, że w świetle przepisów art. 23 § 6 u.p.e.a., brak jest w przypadku sprawy Skarżącej okoliczności uzasadniających wstrzymanie postępowania egzekucyjnego. Skarżąca uważa natomiast, że w jej przypadku wstrzymanie postępowania egzekucyjnego, w szczególności w okresie zimowym, ma znaczący wpływ na jej sytuację majątkową.
Przeprowadzona przez Sąd kontrola pod względem zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia Ministra Finansów utrzymującego w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. w sprawie odmowy wstrzymania postępowania egzekucyjnego, doprowadziła Sąd do przekonania, że wydane w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia nie naruszają przepisów prawa materialnego, w stopniu dającym podstawę do ich uchylenia, jak również przepisów proceduralnych w stopniu mającym istotny wpływ na wynik przedmiotowej sprawy. Sąd nie dopatrzył się także innych uchybień powodujących obowiązek wycofania z obrotu prawnego zaskarżonych aktów administracyjnych.
Podnieść na wstępie należy, że zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o przepis art. 23 § 1 i 6 u.p.e.a. W myśl art. 1a pkt 16 u.p.e.a., przez wstrzymanie postępowania egzekucyjnego rozumie się wstrzymanie wykonania zastosowanych środków egzekucyjnych, które nie powoduje uchylenia dokonanych czynności egzekucyjnych, oraz niepodejmowanie nowych środków egzekucyjnych. Wstrzymanie postępowania egzekucyjnego oraz wstrzymanie czynności egzekucyjnych mają charakter tymczasowy – trwają nie dłużej niż do ustania przyczyny wstrzymania. Podkreślenia wymaga, iż wstrzymanie czynności egzekucyjnych nie wyklucza dokonywania nowych czynności egzekucyjnych. Natomiast skutkiem wstrzymania postępowania egzekucyjnego jest zarówno niedopuszczalność dokonywania nowych czynności w ramach wykonywania już zastosowanego środka egzekucyjnego, jak i niedopuszczalność stosowania nowych środków egzekucyjnych. Zgodnie z art. 23 § 6 u.p.e.a. organy sprawujące nadzór nad egzekucją administracyjną, tj. organy wyższego stopnia w stosunku do organów właściwych do wykonywania tej egzekucji, mogą w szczególnie uzasadnionych przypadkach wstrzymać, na czas określony, czynności egzekucyjne lub postępowanie egzekucyjne prowadzone przez nadzorowany organ. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 kwietnia 2000 r. (sygn. akt III SA 1419/99) z istoty tego przepisu wynika, że wstrzymanie egzekucji zależy od uznania organu nadzoru i ogranicza się do szczególnie uzasadnionych wypadków. Zatem wstrzymanie egzekucji nie jest obowiązkiem, a jedynie prawem organu sprawującego nadzór i może nastąpić gdy zobowiązany spełni szczególne przesłanki.
Uznanie administracyjne bowiem to przyznanie organom administracji możliwości wyboru spośród dwóch lub więcej dopuszczalnych przez ustawę, a równowartościowych prawnie, rozwiązań, zgodnie z celami w ustawie określonymi. Ze względu na wymagania zasady praworządności, określonej w art. 2 Konstytucji RP, upoważnienie do stosowania uznania administracyjnego musi być zawarte w aktach ustawowych bądź opartych na upoważnieniu ustawowym, nie wolno go domniemywać. Rozstrzygnięcia wydane na podstawie uznania administracyjnego pozostają oczywiście pod kontrolą sądu administracyjnego, jak każde inne, ale zakres ich kontroli jest inaczej ukształtowany. Sąd bada bowiem zgodność z prawem, a nie wnika w celowość wydanego aktu i rozstrzygnięcia sprawy w niej zawartego. Z tego też względu kontrola sądowa zmierza do ustalenia, czy na podstawie przepisów prawnych dopuszczalne było wydanie rozstrzygnięcia o charakterze uznaniowym, czy organ przy wydawaniu postanowienia nie przekroczył granic uznania administracyjnego i czy uzasadnił rozstrzygnięcie sprawy dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami. Wynika to również z faktu, że władza sądownicza w swych funkcjach kontrolnych nie może zastępować władzy wykonawczej.
W myśl art. 23 § 6 u.p.e.a. organy sprawujące nadzór mogą, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, wstrzymać, na czas określony, czynności egzekucyjne lub postępowanie egzekucyjne prowadzone przez nadzorowany organ. Z powyższego przepisu wynika zatem, że wstrzymanie czynności egzekucyjnych w ramach uznania administracyjnego jest związane z wprowadzonym w art. 23 § 6 u.p.e.a. pojęciem nieostrym, określonym w tym przepisie jako "szczególnie uzasadniony przypadek". Organ, na gruncie tego przepisu, dysponuje więc pewnym zakresem swobody w odniesieniu zarówno do wykładni tego pojęcia, jak i oceny sytuacji faktycznej. Jeżeli stwierdzi wystąpienie w danej sytuacji faktycznej przypadków mieszczących się w hipotezie normy, będzie mógł zastosować uznanie. Jeżeli jednak nie stwierdzi wystąpienia sytuacji odpowiadającej użytemu pojęciu, wówczas w ogóle nie będzie wchodziło w grę zastosowanie przez ten organ uznania administracyjnego. Innymi słowy, w sytuacji kiedy organ stwierdzi, że w sprawie brak szczególnie uzasadnionego przypadku, przepis ten w ogóle nie może mieć zastosowania. Jednocześnie dopiero w razie stwierdzenia przez organ zaistnienia szczególnie uzasadnionego przypadku, powstanie konieczność rozważenia, czy należy wstrzymać czynności egzekucyjne. Pozostawienie bowiem przez ustawodawcę w ramach sprawowanego przez organ władztwa możliwości zastosowania określonej instytucji, oznacza że nawet w razie wystąpienia przesłanek uzasadniających jej zastosowanie, organ może (ale nie musi) przychylić się do wniosku. W takim przypadku jednak, organ ma obowiązek wyjaśnienia stronie okoliczności, z uwagi na które organ wniosku nie uwzględnił. Jak wyżej była już o tym mowa, Sąd nie jest zaś władny nakazać organowi nadzoru podjęcia rozstrzygnięcia w przedmiocie wstrzymania czynności egzekucyjnych, o ile organ nie przekroczył ram uznania administracyjnego i prawidłowo uzasadnił swoje stanowisko.
Odmawiając wstrzymania czynności egzekucyjnych w rozpatrywanej sprawie, w ocenie Sądu, organ nie przekroczył granic uznania administracyjnego. Okoliczności podniesione przez Skarżącą nie stanowią bowiem szczególnie uzasadnionego przypadku w rozumieniu art. 23 § 6 u.p.e.a., którego wystąpienie jest konieczne, aby mogło w ogóle dojść do rozważenia czy wstrzymanie postępowania egzekucyjnego winno (czy nie) zostać dokonane.
W ustawie brak jest wskazania jakiego rodzaju przypadki należy uznać za szczególnie uzasadnione. Stąd, ocenę w tym względzie ustawodawca pozostawił organom orzekającym w konkretnej sprawie. Jednak, jak przyjmuje się w doktrynie, za szczególnie uzasadnione przypadki mogą być uznane sytuacje spowodowane działaniem czynników, na wystąpienie których zobowiązany nie miał wpływu, niezależnych od sposobu jego postępowania, mających charakter losowy. Nadto wskazuje się, że okoliczności uzasadniające wstrzymanie postępowania egzekucyjnego w trybie przepisu art. 23 § 6 u.p.e.a., muszą mieć charakter wyjątkowy, w tym znaczeniu że powinny odbiegać od występujących powszechnie (por. Piotr Pietrasz [w] Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Komentarz, LEX 2010). Stanowisko takie aprobowane jest również w orzecznictwie, wskazując dodatkowo, że "szczególny" w rozumieniu potocznym oznacza "odznaczający się czymś osobliwym, zwracający czymś uwagę; niezwykły, wyjątkowy, specjalny, nieprzeciętny" (por. Uniwersalny słownik języka polskiego, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2003; t. IV, s. 638). "Wyjątkowość" ("szczególność") jest więc istotną cechę zdarzeń (okoliczności) uzasadniających wstrzymanie postępowania egzekucyjnego (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 27 października 2005 r., sygn. akt III SA/Wa 2118/05, wyrok WSA w Warszawie z dnia 17 maja 2011 r., sygn. akt III SA/Wa 2732/10, wyrok WSA w Warszawie z dnia 17 grudnia 2012 r., sygn. akt III SA/Wa 1694/11, wyrok WSA w Warszawie z dnia 28 maja 2013 r., sygn. akt III SA/Wa 2895/12; treść wyroków dostępna w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych, www.nsa.gov.pl; dalej: "CBOSA"). Dyrektor Izby Skarbowej w K. prawidłowo wskazał zatem na "wyjątkowość", jako istotną cechę zdarzeń (okoliczności) uzasadniających wstrzymanie postępowania egzekucyjnego. Uprawnione też było odwołanie się do sytuacji, spowodowanych działaniem czynników, na które zobowiązany nie miał wpływu, niezależnych od sposobu jego postępowania, a wynikających ze zdarzeń losowych.
Okoliczności podnoszone przez Skarżącą charakteru takiego nie mają. Sąd podziela w tym względzie stanowisko organu nadzoru, że Skarżąca nie wskazała okoliczności uzasadniających jej żądanie, którym można byłoby przypisać opisane wyżej, wyjątkowe (szczególne) znaczenie i które mogłyby być uwzględnione w postępowaniu mającym za przedmiot wstrzymanie postępowania egzekucyjnego. Skarżąca bowiem wnosząc o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego, uzasadniła go trudną sytuacją zdrowotną i materialną. Natomiast w przepisie pozwalającym na wstrzymanie postępowania egzekucyjnego, chodzi o sytuacje spowodowane przede wszystkim działaniem czynników, na które zobowiązany nie miał wpływu, niezależnych od sposobu jego postępowania, a wynikających zazwyczaj ze zdarzeń losowych. W ocenie Sądu, trudna sytuacja finansowa czy zdrowotna Skarżącej, nie jest zatem okolicznością uzasadniającą wstrzymanie postępowania egzekucyjnego. Zasadnie wskazał – zdaniem Sądu – organ nadzoru, że sytuacja finansowa oraz wpływające na nią okoliczności (wynikająca z choroby czy podeszłego wieku niemożność podjęcia pracy zarobkowej) mogą mieć znaczenie przy ocenie przesłanek udzielenia ulgi w spłacie należności podatkowych, np. umorzenia zaległości, rozłożenia spłaty zaległości na raty. Stanowisko takie jest prezentowane również w orzecznictwie sądów administracyjnych (vide wyrok o sygn. III SA/Wa 1694/11, zaaprobowany w wyroku NSA z dnia 10 stycznia 2014 r., sygn. akt II FSK 1304/13, CBOSA) i Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni ten pogląd podziela. Jak już Sąd wskazał, wstrzymanie postępowania egzekucyjnego sprowadza się do zaprzestania egzekucji na określony okres. Nie zwalnia natomiast zobowiązanego z obowiązku zapłaty egzekwowanych należności a w szczególności nie powoduje zmniejszenia ich kwoty. Na gruncie postępowania egzekucyjnego ochronę zobowiązanego znajdującego się w trudnej sytuacji finansowej zapewnia między innymi określenie przez ustawodawcę przedmiotów i praw, które egzekucji nie podlegają (art. 8 i nn. u.p.e.a.).
Zdaniem Sądu, pozostałe zarzuty skargi okazały się chybione. Organ w sposób prawidłowy przeprowadził bowiem postępowanie, mając na względzie także art. 23 § 6 u.p.e.a. W ramach uznania administracyjnego zasadnie przyjął, że wskazywane przez Spółkę okoliczności nie stanowiły szczególnego przypadku, o którym mowa w tym przepisie. Z tej przyczyny przepis ten nie znajdował zastosowania w rozpoznawanej sprawie (zob. wyrok WSA w Warszawie z 17 maja 2011 r., II SA/Wa 2732/10, CBOSA). Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało przy tym uzasadnione w sposób odpowiadający wymogom przepisów prawa (zarówno u.p.e.a., jak i ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r Kodeks postępowania administracyjnego, jedn. tekst Dz. z 2012r., poz. 247 ze zm., dalej "k.p.a.").
W ocenie Sądu, naruszenie powołanych w skardze przepisów postępowania, tj. art. 10 § 1, art. 35 § 3 oraz art. 36 § 1 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a., których dopuścił się organ nadzoru, pozostało bez wpływu na wynik sprawy. W szczególności strona skarżąca nie wskazała, w jaki sposób na wynik sprawy miałaby wpłynąć uniemożliwienie jest wypowiedzenia się co do zebranych dowodów. W skardze bowiem nie wskazano żadnych okoliczności bądź zarzutów, których sformułowanie nie było możliwe, wobec nie zastosowania przez organ art. 10 k.p.a., a które miałyby wpływ na wynik sprawy. Również uchybienie terminom załatwienia sprawy określonym w k.p.a., w ocenie Sądu, pozostaje bez wpływu na jej wynik, zaś z akt sprawy nie wynika aby strona skorzystała z uprawnień przysługujących jej celem zdyscyplinowania organu do podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie.
Reasumując, Sąd w składzie orzekającym w rozpoznawanej sprawie, nie znalazł podstaw do stwierdzenia, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Nie dopatrzył się też naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub wystąpienia przesłanek pozwalających na stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia.
Mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło