II GSK 508/15

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2016-06-21

Skład orzekający: Andrzej Skoczylas, Joanna Zabłocka, Małgorzata Korycińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo oddalił skargę na decyzję Urzędu Patentowego RP o unieważnieniu prawa z rejestracji wzoru przemysłowego z powodu braku indywidualnego charakteru?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo ocenił, iż sporny wzór przemysłowy kratki kominkowej nie posiadał indywidualnego charakteru w rozumieniu art. 104 Prawa własności przemysłowej. Sąd uznał, że ogólne wrażenie wywoływane przez wzór na zorientowanym użytkowniku nie różniło się od wrażenia wywoływanego przez wcześniej ujawnione wzory, a zakres swobody twórczej przy projektowaniu tego typu produktów był szeroki, ograniczając się głównie do elementów zewnętrznych.
Stan faktyczny
Wnioskodawca złożył wniosek o unieważnienie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego "Kratka kominkowa wentylacyjna", argumentując brak cechy nowości i indywidualnego charakteru. Urząd Patentowy RP unieważnił prawo z rejestracji, uznając brak indywidualnego charakteru. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organu. Skarżący wniósł skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Skoczylas Sędzia NSA Joanna Zabłocka Sędzia NSA Małgorzata Korycińska (spr.) Protokolant Ilona Szczepańska po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2016 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 16 października 2014 r. sygn. akt VIII SA/Wa 477/14 w sprawie ze skargi M. B. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] października 2013 r. nr Sp. [...] w przedmiocie unieważnienie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego oddala skargę kasacyjną I Wojewódzki Sąd Administracyjny w W., wyrokiem objętym skargą kasacyjną, oddalił skargę M. B. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] października 2013 r. w przedmiocie unieważnienia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego. Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy: w dniu 2 lutego 2007 r. F. sp.j. z siedzibą w R. (dalej: wnioskodawca) złożyła wniosek o unieważnienie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego "Kratka kominkowa wentylacyjna" [...] udzielonego na rzecz M. B. Wzór został zgłoszony do rejestracji w dniu 17 września 2003 r. Zdaniem wnioskodawcy sporny wzór przemysłowy nie posiada zarówno cechy nowości, jak i cechy indywidualnego charakteru. Zaskarżoną decyzją Urząd Patentowy RP unieważnił prawo z rejestracji wzoru przemysłowego, przyjmując, że przedmiotowy wzór nie spełnia wymogu indywidualnego charakteru w rozumieniu art. 104 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (Dz.U. z 2001 r. Nr 49, poz. 508; dalej: pwp lub Prawo własności przemysłowej). Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. w pełni podzielił pogląd organu co do braku spełnienia przesłanki indywidualnego charakteru. Wskazał, że w aktach administracyjnych sprawy znajdują się materiały z magazynów Murator o określonych numerach, które organ trafnie zakwalifikował jako przedstawiające kratki kominkowe wentylacyjne wywierające takie samo ogólne wrażenie jak kratki kominkowe wentylacyjne według spornego wzoru przemysłowego. Sąd stwierdził, że organ w sposób szczegółowy wyjaśnił w czym upatruje podobieństwa spornego wzoru i wzorów przeciwstawionych, wskazując, że porównanie całości wyglądu spornego wzoru kratek kominkowych skarżącego z przeciwstawionymi mu wzorami z czasopisma Murator prowadzi do stwierdzenia, że kratki kominkowe ujawnione w tym czasopiśmie przedstawiają postać kratki o kształcie prostokątnego czworokąta, których "płyty czołowe" w kształcie ramki są gładkie, a pośrodku nich znajdują się siatki o otworach w kształcie czworokąta, przy czym kąty zewnętrzne tych figur skierowane są w kierunku boków kratki. Kratki te zawierają również element o płaskim kształcie służący do regulacji żaluzji, które znajdują się za siatką. Powyższy opis uzasadnia, w ocenie Sądu, stwierdzenie, że sporny wzór przemysłowy jest podobny do kratek kominkowych wentylacyjnych upublicznionych w magazynach Murator przed datą zgłoszenia do rejestracji w takim stopniu, że wywiera takie samo ogólne wrażenie, jak sporne kratki kominkowe. Sąd zaaprobował pogląd organu, że zorientowany użytkownik przy zakupie, czy montażu kratek, będzie mógł zapoznać się z elementami technicznymi spornej kratki kominkowej wentylacyjnej prezentowanymi na materiale poglądowym znajdującym się w aktach administracyjnych sprawy (w rodzaju śrub, zatrzasków etc.), niemniej jednak nie będzie ich traktować jako elementów odróżniających, gdyż po pierwsze nie są one widoczne podczas normalnego użytkowania (są widoczne tylko do czasu montażu), a po drugie pełnią tylko funkcje techniczne, a więc służą do zamontowania kratki do otworu wentylacyjnego. Sąd podzielił kryteria, które organ przyjął do określenia zorientowanego użytkownika w odniesieniu do kratek kominkowych, jako osoby, która ma pewną wiedzę profesjonalną i rozeznanie w dziedzinie budowy i wzornictwa kratek kominkowych. W ocenie Sądu organ logicznie i rzeczowo wskazał, że przy projektowaniu kratek kominkowych wentylacyjnych zakres elementów technicznych jest standaryzowany, natomiast elementami decydującymi o zakresie swobody twórczej są elementy zewnętrzne (płyta czołowa) widoczne po zamontowaniu, a w odniesieniu do tego elementu zakres swobody twórczej przy projektowaniu kratek kominkowych wentylacyjnych jest szeroki i nie ogranicza się do prostokąta. Reasumując Sąd wskazał, że organ prawidłowo przyjął, że sporny wzór przemysłowy należący do skarżącego nie spełnia wymogu indywidualnego charakteru w rozumieniu art. 104 pwp. W podstawie prawnej wyroku Sąd I instancji powołał art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: ppsa). II Skargę kasacyjną wniósł skarżący zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu: - naruszenie przepisów postępowania, tj. 1. art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269; dalej: pusa) poprzez brak przeprowadzenia kontroli decyzji pod względem jej legalności i zgodności z prawem; 2. art. 145 § 1 ust. 1 lit. c) ppsa poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267; dalej kpa lub Kodeks postępowania administracyjnego) i 77 § 1 kpa, art. 80 kpa w zakresie ustalenia, że: a) reklamy przedstawione w piśmie Murator przedstawiają identyczny wzór ze spornym wzorem, w sytuacji, gdy występują pomiędzy nimi istotne różnice, b) wzór [...] nie posiada indywidualnego charakteru, gdyż wrażenie, jakie wywołuje on na zorientowanym użytkowniku nie różni się od ogólnego wrażenia wywołanego na nim przez przeciwstawione mu wzory kratek przedstawionych w piśmie Murator , w sytuacji gdy wywierane przez nie wrażenie jest zupełnie odmienne, c) uzasadnienie decyzji Urzędu Patentowego odpowiada stanowi faktycznemu sprawy, w sytuacji gdy jest ono z nim sprzeczne w zakresie oceny indywidualnego charakteru porównywanych wzorów, swobody twórczej oraz modelu zorientowanego użytkownika, d) Urząd Patentowy podjął wszelkie kroki niezbędne do dokładnego zbadania stanu sprawy oraz oparł swe rozstrzygnięcie na całości materiału dowodowego, w sytuacji gdy zupełnie pominął różnice występujące pomiędzy wzorami, e) swoboda twórcza w projektowaniu kratek kominkowych jest bardzo szeroka, wobec jej ograniczenia ich naturą oraz cechami funkcjonalnymi, wszystkie z powyższych naruszeń miały istotny wpływ na wynik sprawy. 3. art. 145 § 1 ust. 1 lit. c ppsa poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 7 i 77 § 1 kpa, art. 80 kpa w zakresie braku ustalenia: a) indywidualnego charakteru wzoru [...], wobec istotnych różnic pomiędzy jego wyglądem a wyglądem wcześniej ujawnionych postaci produktów, b) wyglądu kształtu profili z jakich są wykonane płyty czołowe kratek ujawnionych w czasopiśmie MURATOR, wobec uznania ich za element decydujący o indywidualnym charakterze wzorów oraz ograniczenia ustaleń w tym zakresie do prostokątnego kształtu, c) występowania w obrocie dwóch grup kratek różniących się swą naturą, tj. ozdobnych i prostych, wobec istotnego wpływu tej okoliczności na model zorientowanego użytkownika i poziom swobody twórczej, d) przynależności porównywanych kratek do grupy kratek prostych, wobec istotnego wpływu tej okoliczności na model zorientowanego użytkownika i poziom swobody twórczej, e) wpływu na ocenę ogólnego wrażenia wywieranego przez porównywane kratki elementu służącego regulacji żaluzji o odmiennym kształcie, wobec ograniczenia ustaleń do stwierdzenia rzekomej płaskości omawianego elementu, f) wadliwości stanowiska Urzędu Patentowego polegającego na przyjęciu jako modelowego zorientowanego użytkownika konserwatora zabytków, projektanta wnętrz lub montera, g) występowania różnych kształtów wycięć w siatce zastosowanej w odmianach unieważnionego wzoru przedstawionych na fig. 7 i 8 opisu, wobec ich wpływu na ogólne wrażenie wywierane przez sporny wzór na zorientowanym użytkowniku, wszystkie z powyższych naruszeń miały istotny wpływ na wynik sprawy. 4. art. 145 § 1 ust. 1 lit. c ppsa poprzez brak zastosowania art. 32 Konstytucji RP oraz w związku z art. 8 kpa wobec naruszenia przez Urząd Patentowy zasady budowania zaufania obywateli wobec organów administracji publicznej polegający na braku jakiegokolwiek wyjaśnienia, dlaczego wobec tego samego podmiotu w analogicznym stanie faktycznym działając w oparciu o te same przepisy prawa w odniesieniu do wzoru przemysłowego [...], Urząd Patentowy ustalił, że w przypadku kratek kominkowych zakres swobody twórczej jest mały, a w odniesieniu do spornego wzoru przemysłowego ([...]) również mającego za przedmiot kratkę kominkową uznał zupełnie odwrotnie i nie wyjaśnił zmiany stanowiska w tym zakresie, co miało istotny wpływ na wynik sprawy; 5. art. 145 § 1 ust. 1 lit. c ppsa poprzez brak rozpoznania skargi na decyzję Urzędu Patentowego w zakresie dotyczącym naruszenia przez Urząd Patentowy art. 32 Konstytucji RP oraz art. 8 kpa w toku rozpoznawania sprawy w postępowaniu administracyjnym, co miało istotny wpływ na wynik sprawy; 6. art. 145 § 1 ust. 1 lit. c ppsa w zw. z art. 107 § 3 kpa poprzez niewłaściwe ustalenie, że uzasadnienie decyzji Urzędu Patentowego jest logiczne i w konsekwencji pozwala na odtworzenie rozumowania, które doprowadziło do jej wydania, zwłaszcza w zakresie: a) relewantnego modelu zorientowanego użytkownika, b) cech charakterystycznych porównywanych kratek, c) posługiwania się niejasnymi sformułowaniami, mianowicie "kąty zewnętrzne figur skierowane są w kierunku boków kratki", wszystkie z powyższych naruszeń miały istotny wpływ na wynik sprawy. 7. art. 145 § 1 ust. 1 lit. c ppsa w zw. z art. 107 § 3 kpa poprzez niewłaściwe ustalenie, że uzasadnienie decyzji zawiera istotny brak w postaci niewyjaśnienia stosowania przez Urząd Patentowy odmiennych kryteriów do oceny przez siebie analogicznych stanów faktycznych w odniesieniu do tych samych podmiotów, tj. w niniejszej sprawie oraz w sprawie zakończonej o sygn. akt [...], która została zakończona prawomocną decyzją, co miało istotny wpływ na wynik sprawy; 8. art. 141 § 4 ppsa przez nieprawidłowe uzasadnienie wyroku, w szczególności polegające na braku prawnego jego uzasadnienia i wyjaśnienia podstawy prawnej orzeczenia, a mianowicie w oparciu o jakie kryteria Sąd I instancji dokonywał oceny przesłanki indywidualnego charakteru wzoru przemysłowego, zorientowanego użytkownika, swobody twórczej, ogólnego wrażenia wywieranego na zorientowanym użytkowniku przez wzór przemysłowy kontrolując zaskarżoną decyzję Urzędu Patentowego z dnia [...] października 2013 roku; 9. art. 141 § 4 ppsa przez nieprawidłowe uzasadnienie wyroku, w szczególności polegające na braku prawnego uzasadnienia w zakresie wyjaśnienia toku rozumowania Sądu, które pozwoliłoby zrozumieć skarżącemu dlaczego Sąd uznał za słuszne stanowisko Urzędu Patentowego, że sporny wzór przemysłowy nie spełnia przesłanki indywidualnego charakteru; 10. art. 141 § 4 ppsa przez nieprawidłowe uzasadnienie wyroku, w szczególności polegające na braku prawnego jego uzasadnienia i wyjaśnienia dlaczego Sąd przyjął za Urzędem Patentowym, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie potwierdza jednoznacznie, iż sporny wzór przemysłowy przesłanki indywidualnego charakteru; 11. art. 141 § 4 ppsa - przez nieprawidłowe uzasadnienie wyroku, w szczególności polegające na braku prawnego jego uzasadnienia i wyjaśnienia przebiegu operacji logicznej przeprowadzonej przez Sąd I instancji, której rezultatem było przejęcie oceny dokonanej przez Urząd Patentowy w kwestii braku spełnienia przez sporny wzór przemysłowy nie spełnia przesłanki indywidualnego charakteru; 12. art. 141 § 4 ppsa przez nieprawidłowe uzasadnienie wyroku, w szczególności polegające na braku prawnego jego uzasadnienia w zakresie przeprowadzonej kontroli zastosowanych przez organ administracji norm proceduralnych stanowiących podstawę oceny realizacji przez organ prawnych wymogów ustalania faktów, sposobu prawnej kwalifikacji tych faktów, w tym również w zakresie dotyczącym wykładni prawa przeprowadzonej przez organ, co uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonego wyroku; 13. art. 141 § 4 ppsa poprzez niepełne i niejasne sformułowanie uzasadnienia zaskarżonego wyroku w zakresie wyjaśnienia podstawy zapadłego rozstrzygnięcia w zakresie: a) podstaw pominięcia w ustaleniach istotnych cech porównywanych wzorów, b) cech modelu zorientowanego użytkownika, c) posłużenia się niejasnymi sformułowaniem w zakresie cech charakterystycznych spornego wzoru, tj. "kąty zewnętrzne skierowane w kierunku boków kratki", d) braku uzasadnienia odmiennego rozstrzygnięcia niniejszego sporu niż w sprawie zakończonej wydanym przez Sąd I instancji wyrokiem z dnia 8 sierpnia 2012 r. sygn. akt VIII SA/Wa 241/12, wobec analogicznego stanu faktycznego występującego w obu sprawach. 14. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 145 § 1 ust. 1 lit. a ppsa poprzez: a) błędną wykładnię art. 102 ust. 1 pwp, w zakresie rozumienia: - pojęcia identyczności wzoru przemysłowego poprzez przyjęcie błędnego rozumienia pojęcia nieistotnych szczegółów, - i wynikające z niewłaściwej wykładni błędne zastosowanie art. 102 ust. 1 pwp, b) błędną wykładnię art. 104 ust. 1 i 2 pwp, w zakresie rozumienia: - pojęcia indywidualnego charakteru wzoru przemysłowego, - pojęcia ogólnego wrażenia wywieranego na zorientowanym użytkowniku przez wzór przemysłowy, - pojęcia zorientowanego użytkownika, wszystkie z powyższych naruszeń wpłynęły na wynik sprawy. Podnosząc te zarzuty skarżący wniósł o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu lub w przypadku uznania, że wskazane zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy, uchylenie zaskarżonego orzeczenia i rozpoznanie, na podstawie art. 188 ppsa, skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego poprzez jej uwzględnienie i uchylenie zaskarżonej decyzji, a w każdym przypadku zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego wraz z kosztami zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. III W odpowiedzi na skargę kasacyjną uczestnik postępowania wniósł o jej oddalenie. IV Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach. Nie zasługuje na uwzględnienie najdalej idący zarzut obejmujący naruszenie art. 141 § 4 ppsa. Przepis ten określa elementy uzasadnienia orzeczenia i w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego sporządzone przez Sąd I instancji uzasadnienie odpowiada jego wymogom. Sąd I instancji przedstawił stan sprawy, zarzuty podniesione w skardze, odniósł się do nich i wskazał podstawę rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. To, że Sąd I instancji w całości zaaprobował stanowisko zajęte przez Urząd Patentowy nie oznacza, że doszło do "braku prawnego uzasadnienia i wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia". Z uzasadnienia wyroku wynikają wszak powody, dla których Sąd podzielił stanowisko organu co do wykazania w postępowaniu spornym w oparciu o przedłożony przez wnioskodawcę materiał dowodowy, że sporny wzór nie ma indywidualnego charakteru. Jasne też są kryteria, w oparciu, o które dokonano subsumcji art. 104 pwp. Zauważenia wymaga, że zarzucając wielokrotnie (w poszczególnych zarzutach postawionych w petitum skargi kasacyjnej) naruszenie art. 141 § 4 ppsa skarżący najpierw wskazuje, że uzasadnienie wyroku nie zawiera uzasadnienia prawnego, po czym w następnych zarzutach podnosi, że do naruszenia tego przepisu doszło "poprzez niepełne i niejasne" wyjaśnienie podstawy zapadłego rozstrzygnięcia. Nietrafne jest także upatrywanie wadliwości uzasadnienia wyroku w zaniechaniu odniesienia się do zmiany stanowiska "tak na poziomie postępowania administracyjnego jak i sądowadministracyjnego" w zakresie dotyczącym zakresu swobody twórczej. W tej mierze skarżący powołuje się na pogląd organu zaprezentowany w decyzji [...] kończącej postępowanie sporne pomiędzy tymi samymi stronami o unieważnienie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego (też kratki kominkowej) i wyroki WSA i NSA zapadłe w tej sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że Sąd I instancji odniósł się do sprawy [...] wskazując, że "w ocenie Sądu organ w sposób wiarygodny i dokładny uzasadnił swój pogląd co do przyjętego w wydanej decyzji zakresu swobody twórczej, w szczególności uzasadnił, dlaczego uznał odmiennie od decyzji w sprawie znak [...], iż zakres swobody twórczej przy projektowaniu kratek kominkowych jest stosunkowo szeroki". Następnie Sąd podał przyczyny, dla których przyjął, że zakres swobody twórczej przy projektowaniu kratek kominkowych jest szeroki, przy czym wyraźnie wskazał, że ten szeroki zakres odnosi się tylko do płyty czołowej. Niewątpliwie Sąd nie powołał wyroku, który zapadł na skutek rozpoznania skargi od decyzji nr [...] jednakże pominięcie to nie miało żadnego wpływu na wynik postępowania. Wszak zarówno zaskarżona decyzja, jak i ta eksponowana przez skarżącego decyzja nr [...] zapadła po rozpoznaniu sprawy w postępowaniu spornym. Z przepisów regulujących to postępowanie wynika, że jest ono oparte na zasadzie kontradyktoryjności, uwzględniającej zasadę dyspozycyjności stron postępowania. To strony wyznaczają kierunek (i ramy materialnoprawne) toczącego się postępowania, przedstawiając twierdzenia i dowody na ich poparcie służące ustaleniu faktów mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a organ opiera się na dokumentacji przestawionej przez spierające się strony, jak też na argumentacji podniesionej podczas rozprawy. Innymi słowy organ nie dokonuje samodzielnie rekonstrukcji stanu sprawy, a jedynie zajmuje stanowisko dotyczące argumentacji prezentowanej przez strony postępowania. W sytuacji zatem, gdy wnioskodawca nie wykazał, że zaistniały określone we wniosku przesłanki materialnoprawne do unieważnienia prawa dochodzi do oddalenia wniosku. Już tylko z tego powodu, z faktu oddalenia wniosku o unieważnienie prawa z rejestracji konkretnego wzoru przemysłowego, tak jak to miało miejsce w sprawie spornej [...], nie wynika, że w przypadku unieważnienia prawa z rejestracji innego wzoru przemysłowego, acz też dotyczącego kratek kominkowych doszło do "nieuzasadnionej zmiany stanowiska". Ponadto to właśnie z uwagi na wielość postępowań spornych toczących się pomiędzy tymi samymi stronami o unieważnienia prawa z rejestracji wzorów przemysłowych zarejestrowanych na rzecz skarżącego obejmujących kratki kominkowe Urząd Patentowy uznał, że projektant kratki może "dowolnie w zakresie elementów zewnętrznych kratki modyfikować kształt ramki, jej przetłoczenia, kolorystykę, ornamentacje, zaokrąglenia krawędzi" oraz "dowolnie stosować siatkę lub kratkę stosując plecionkę drucianą, blachę gęsto wierconą czy kratkę z blachy wyciętej w inne kształty". O prawidłowości tej tezy według Urzędu Patentowego świadczą przede wszystkim "inne wzory przemysłowe prezentujące kratki, a zarejestrowane na rzecz uprawnionego w niniejszej sprawie". Z tej przyczyny nie tylko nieuzasadniony jest zarzut naruszenia art. 141 § 1 ppsa, ale także te zarzuty, które wiążą się z "nieuzasadnioną zmianą" stanowiska, co do zakresy swobody twórczej i niewyjaśnienia przyczyn tej zmiany (zarzuty postawione w pkt 4, 5, 7 petitum skargi kasacyjnej). Przed odniesieniem się do kolejnych zarzutów postawionych w obrębie podstawy kasacyjnej, o której mowa w art. 174 pkt 2 ppsa podkreślić należy, że przedmiotem skargi była decyzja wydana w postępowaniu spornym. Stosownie do art. 255 ust. 4 Prawa własności przemysłowej Urząd Patentowy rozstrzyga sprawy w trybie postępowania spornego w granicach wniosku i jest związany podstawą prawną wskazaną przez wnioskodawcę. Postępowanie sporne wszczynane jest na pisemny wniosek, którego obligatoryjne elementy zostały określone w art. 2551 ust. 2 omawianej ustawy. Należą do nich m.in. wskazanie podstawy prawnej oraz wskazanie środków dowodowych. Jak już wcześniej wskazano z unormowań zawartych w Prawie własności przemysłowej odnoszących się do postępowania spornego wynika, że jest ono oparte na zasadzie kontradyktoryjności, uwzględniającej zasadę dyspozycyjności stron postępowania. Postępowanie sporne nie stanowi zatem nadzwyczajnego trybu, którego celem jest weryfikacja zgodności z prawem (materialnym i przepisami postępowania, które w sprawie o udzieleniu prawa miały zastosowanie) decyzji o udzieleniu prawa z rejestracji lecz jest postępowaniem, w którym organ ocenia na podstawie dowodów przedłożonych przez strony tego postępowania czy zaistniała konkretna, wskazana we wniosku przesłanka unieważnienia tego prawa. W tej sytuacji zarzucanie organowi, że nie podjął wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego zbadania stanu sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 kpa) jest, co do zasady, nieuprawnione. Z tego względu rozpoznając zarzuty postawione w punkcie 2 i 3 skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył zakres kontroli do naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa w związku z art. 80 kpa. Pierwszy z przepisów określa przesłankę uwzględnienia skargi na decyzje lub postanowienia. W myśl natomiast art. 80 kpa organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Urząd Patentowy nie przekroczył granic swobodnej oceny dowodów, a tym samym Sąd I instancji oddalając skargę nie naruszył art. 145 §1 pkt1 lit. c) ppsa. Materiał dowodowy przedłożony przez spółkę, która domagała się unieważnienia prawa z rejestracji to czasopisma Murator z 2001 r., a więc sprzed daty zgłoszenia wzoru przemysłowego. Zamieszczone w tych magazynach zdjęcia kratek kominkowych poddane zostały ocenie porównawczej ze spornym wzorem. Ocena ta była dokonywana poprzez kryterium ogólnego wrażenia jakie wzór wywołuje u zorientowanego użytkownika, przy przyjęciu o czym już była mowa, szerokiego zakresu swobody twórczej obejmującego te elementy, które nie podlegają ujednoliceniu (kształt i inne parametry techniczne). Nieuprawnione jest twierdzenie skarżącego, że UP przyjął, że reklamy przedstawione w Muratorze przedstawiają wzory identyczne ze spornym wzorem. UP stwierdził wszak, że sporny wzór nie posiada indywidualnego charakteru "gdyż jest podobny do kratek kominkowych wentylacyjnych upublicznionych w magazynie Murator przed datą zgłoszenia do rejestracji spornego wzoru przemysłowego, w takim stopniu, że wywiera takie samo ogólne wrażenia jak w/w kratki kominkowe". Naczelny Sąd Administracyjny tę ocenę podziela i zauważa, że nie może jej skutecznie zakwestionować subiektywne przekonanie skarżącego o "istnieniu istotnych różnic" pomiędzy wyglądem kratek, czy też nieznajdujące oparcia w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdzenia o uznaniu kształtu profilu z jakich są wykonane płyty czołowe kratek ujawnionych w czasopiśmie Murator "za element decydujący o indywidualnym charakterze wzorów". Podkreślenia wymaga, że skarżący kwestionując pogląd organu skupia się na poszczególnych elementach wzoru (np. na elemencie służącym do regulacji żaluzji), gdy tymczasem przepis art. 104 ust. 1 Prawa własności przemysłowej stanowi, że wzór przemysłowy odznacza się indywidualnym charakterem, jeżeli ogólne wrażenie jakie wywołuje na zorientowanym użytkowniku różni się od ogólnego wrażenia wywołanego na nim przez wzór publicznie udostępniony przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo. Z jasnej treści tego przepisu nie sposób wywieść, że dla zakwestionowania indywidualności wzoru konieczne jest wcześniejsze upublicznienie identycznego wytworu, czy też, że pomiędzy przeciwstawnymi wzorami nie mogą zachodzić różnice. Istotne jest natomiast to, aby te różnice nie miały wpływu na ogólne wrażenia jakie wzór wywołuje na zorientowanym użytkowniku. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że dokonując wykładni pojęcia "zorientowany użytkownik" zarówno Urząd Patentowy, jak i Sąd I instancji aprobując tę wykładnię nie naruszyli prawa. Odnosząc się najpierw do stanowiska Sądu I instancji przypomnieć należy, że w uzasadnieniu wyroku stwierdzono, że "podmiotem uprawnionym do oceny, czy wzór ma charakter indywidualny jest tzw. zorientowany użytkownik, a więc osoba, która ma pewną wiedzę i rozeznanie w dziedzinie wzornictwa przemysłowego. Wywody organu, w aspekcie analizy indywidualnego charakteru spornego wzoru i wzorów mu przeciwstawnych, w ocenie Sądu odpowiadają tym kryteriom". Z kolei UP odwołując się szeroko do poglądów doktryny i judykatury przyjął, że zorientowany użytkownik nie jest ani znawcą ani przeciętnym odbiorcą. Uznał, że "jest to osoba użytkująca w sposób stały danych przedmiotów, mająca na ich temat więcej wiadomości praktycznych lub teoretycznych niż przeciętny użytkownik i mająca większą od niego zdolność spostrzegania cech charakterystycznych danego przedmiotu". Wobec zacytowanej pełnej treści tego fragmentu uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie sposób zgodzić się ze skarżącym, że Sąd I instancji zorientowanemu użytkownikowi nadał "profesjonalny wymiar". W uzasadnieniu skargi kasacyjnej powołano wyrok TSUE z dnia 18 października 2012 r., w którym Trybunał stwierdził, że "pojęcie poinformowanego użytkownika powinno być rozumiane jako określające nie użytkownika wykazującego przeciętną uwagę, lecz jako osobę szczególnie uważną, czy to z racji swojego osobistego doświadczenia, czy posiadanej rozległej wiedzy w danym sektorze". Tak też w tej sprawie zostało wyłożone to pojęcie i trafnie uznano, że cechy te spełnia architekt wnętrz, monter kominków, handlarz kominków, a w przypadku kominków zabytkowych lub stylizowanych na takie konserwator zabytków. W tym miejscu należy wyraźnie podkreślić, że z faktu zaliczenia konserwatora zabytków do grupy zorientowanych użytkowników nie sposób wywieść, że dokonano podziału na dwie grupy kratek kominkowych – ozdobnych i prostych. Za nieusprawiedliwiony należy uznać także zarzut obejmujący naruszenie art. 1 § 1 psua. Powołany przepis ma charakter ustrojowy i do jego naruszenia doszłoby wówczas, gdyby sąd odmówił rozpoznania skargi, mimo prawidłowości jej wniesienia, albo rozpoznając skargę zastosował przy jej kontroli inne kryterium niż kryterium zgodności z prawem. Żadna z wymienionych okoliczności nie wystąpiła w tej sprawie. W obrębie podstawy kasacyjnej, o której mowa w art. 174 pkt 1 ppsa zarzucono Sądowi I instancji naruszenie art. 102 ust. 1 Prawa własności przemysłowej i art. 104 ust. 1 i 2 tej ustawy, jednakże w istocie nie przedstawiono żadnej argumentacji dla wykazania, że doszło do naruszenia art. 102 ust. 1 Prawa własności przemysłowej przez jego błędną wykładnię i w jej efekcie do niewłaściwego zastosowania. Z redakcji zarzutu wynika jedynie, że naruszenie obejmowało pojęcia "identyczności wzoru" i "nieistotnych szczegółów". Przepis art. 102 ust. 1 Prawa własności przemysłowej stanowiący, że wzorem przemysłowym jest nowa i posiadająca indywidualny charakter postać wytworu lub jego części, nadana mu w szczególności przez cechy linii, konturów, kształtów, kolorystykę, strukturę lub materiał wytworu oraz przez jego ornamentacje, nie zawiera pojęć wskazanych w omawianym zarzucie, co czyni zarzut nieusprawiedliwionym. Nieusprawiedliwiony jest także zarzut naruszenia art. 104 ust. 1 i 2 Prawa własności przemysłowej. Naczelny Sąd Administracyjnych z przyczyn już podanych w tym uzasadnieniu podziela zaprezentowany w sprawie pogląd odnoszący się zarówno do przyjęcia modelu zorientowanego użytkownika i wykładni tego pojęcia, jak i obejmujący zakres swobody twórczej przy opracowaniu wzoru. Wobec braku usprawiedliwionych podstaw kasacyjnych Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ppsa orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło