VI SA/Wa 120/14
WyrokWSA w Warszawie2014-10-16
Skład orzekający: Grażyna Śliwińska, Pamela Kuraś-Dębecka, Aneta Lemiesz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Urząd Patentowy RP prawidłowo zawiesił postępowanie w sprawie zgłoszenia wynalazku z powodu sporu o prawo do patentu między zgłaszającym a współtwórcą, który nie był pracownikiem zgłaszającego?Ratio decidendi
Urząd Patentowy RP prawidłowo zawiesił postępowanie w sprawie zgłoszenia wynalazku, ponieważ spór o prawo do patentu między zgłaszającym a współtwórcą, który nie był pracownikiem zgłaszającego, stanowi zagadnienie wstępne należące do właściwości sądu powszechnego. Organ administracyjny nie jest właściwy do rozstrzygania takich sporów, a zawieszenie postępowania jest obligatoryjne w sytuacji, gdy rozpatrzenie sprawy zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego.Stan faktyczny
Spółka P. S.A. wniosła skargę na postanowienie Urzędu Patentowego RP o zawieszeniu postępowania w sprawie zgłoszenia wynalazku. Zawieszenie nastąpiło z powodu sporu między zgłaszającym a współtwórcą wynalazku, który twierdził, że nie był pracownikiem zgłaszającego i w związku z tym zgłaszający nie nabył praw do patentu. Skarżąca kwestionowała zasadność zawieszenia, argumentując, że twierdzenia współtwórcy są gołosłowne i nie poparte dowodami, a także że spór ten nie powinien uniemożliwiać rozpatrzenia sprawy przez Urząd Patentowy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędzia WSA Aneta Lemiesz Protokolant st. ref. Renata Lewandowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 października 2014 r. sprawy ze skargi P. S.A. z siedzibą w L. na postanowienie Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie zgłoszenia wynalazku pod tytułem "[...]" nr [...] oddala skargę
Przedmiotem złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargi przez P. Spółka Akcyjna z siedzibą w Ł. (zwana dalej, "skarżącą") jest postanowienie Urzędu Patentowego RP z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie tego organu z dnia [...] września 2013 r. [...] zawieszające z urzędu postępowanie w sprawie zgłoszenia wynalazku pt. . "[...] " nr [...].
Podstawę prawną rozstrzygnięcia organu stanowił art. 245 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 ze zm. –dalej jako "p.w.p."), art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. i art. 101 § 1 i § 3 k.p.a. w związku z art. 252 p.w.p.
Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiły następujące ustalenia dokonane przez Urząd Patentowy:
S. Spółka z o.o. z siedzibą w W. w dniu [...] listopada 2012r. złożyła podanie o udzielenie patentu na wynalazek pt. "[...] " nr [...].
A. W., wskazany w ww. zgłoszeniu jako współtwórca wynalazku, pismem z dnia [...] lipca 2013 r. zgłosił swoje prawa do przedmiotowego wynalazku jako twórca wskazując, że nie był nigdy zatrudniony u zgłaszającego i nie pozostawał względem niego w stosunku pracy. Z tego tytułu, że nie był pracownikiem zgłaszającego wywiódł, że S. Spółka z o.o. nie nabył prawa do uzyskania patentu na przedmiotowy wynalazek.
Jego pełnomocnik pismem z dnia [...] sierpnia 2013r. wniósł o wpisanie A. W. jako współuprawnionego do uzyskania patentu na wynalazek nr [...] i wydanie decyzji na jego rzecz.
W piśmie z [...] sierpnia 2013r. zgłaszająca spółka przedstawiła okoliczności i dowody świadczące jego zdaniem o bezzasadności twierdzeń A. W. dotyczących prawa do uzyskania patentu.
Mając na uwadze spór zgłaszającego i twórcy o prawo do uzyskania patentu na wynalazek postanowieniem z dnia [...] września 2013r. o nr [...] Urząd Patentowy zawiesił postępowanie wzywając do wystąpienia, celem rozstrzygnięcia, w terminie 2 miesięcy do właściwego sądu ze stosownym pozwem o ustalenie prawa wskazując, że dowód takiego wystąpienia należy złożyć najpóźniej w wyznaczonym terminie. Zastrzegając rygor niewykonania powyższego UP wskazał, że w przypadku niewystąpienia o rozstrzygnięcie w/w zagadnienia wstępnego załatwi sprawę, rozstrzygając zagadnienie wstępne we własnym zakresie.
Postanowienie zostało doręczone pełnomocnikom: zgłaszającego i A. W.
W dniu [...] września 2013r. do akt sprawy wpłynęło pismo P. Spółka Akcyjna z siedzibą w Ł. wraz ze sporządzoną na piśmie cesją na jej rzecz praw do przedmiotowego wynalazku dokonaną przez zgłaszającego.
W piśmie z dnia [...] października 2013r. Urząd Patentowy RP odpowiedział, że obecnie nie jest możliwe dokonanie wnioskowanej zmiany z uwagi na zaistniały spór między współtwórcą wynalazku a zgłaszającym, dotyczący prawa do uzyskania patentu.
W dniu [...] października 2013r. wpłynęły tożsamej treści dwa wnioski o ponowne rozpatrzenie sprawy: P. Spółka Akcyjna z siedzibą w Ł., jak i S. Spółka z o.o. z siedzibą w W. sporządzone przez tego samego, ustanowionego pełnomocnika. Uzasadnił on fakt złożenia dwóch wniosków wątpliwościami co do statusu zgłaszającego S. jako strony postępowania w sytuacji przeniesienia uprawnienia do przedmiotowego prawa na P. S.A.
P. S.A. kwestionując prawidłowość zawieszenia postępowania we wnioskach podnosiła, że A. W. nie przedstawił żadnych faktów ani dokumentów, które uprawdopodobniłyby jego twierdzenia, a jego rzeczywiste obowiązki w relacji ze S. Spółka z o.o. z siedzibą w W. polegały na prowadzeniu badań, które mogły doprowadzić do uzyskania wynalazków. Skarżąca wskazała, że żądania jego są gołosłowne i de facto sprowadzają się do zaprzeczenia praw zgłaszającego. Art. 11 ust. 3 p.w.p. odnosi się nie tylko do stosunku pracy, ale i realizacji obowiązków wynikających z umowy innej niż umowa o pracę. Na podstawie tej normy nie dochodzi do "nabycia praw", a do ich powstania w sposób pierwotny na rzecz pracodawcy lub zamawiającego. Nie można zatem akceptować ani poglądu współtwórcy, że prawo do zgłoszenia nie należało do zamawiającego, ani stanowiska, że A. W. miałby prawo żądania "dopisania" go, jako współuprawnionego, już po udzieleniu patentu, zakładając hipotetyczne uznanie przez sąd, że przysługuje mu udział w patencie.
Zdaniem skarżacej, rozpatrzenie sprawy zgłoszonego wynalazku i wydanie decyzji nie zależy od rozstrzygnięcia, czy p. W. przysługuje jakikolwiek udział w tym prawie. W przypadku przyjęcia odmiennego poglądu i uznania zasadności zawieszenia postępowania zarzucili, że to wyłącznie p. W. powinien być wezwany do wystąpienia z powództwem cywilnym przeciwko zgłaszającemu.
Tożsame argumenty przedstawiła w swoim wniosku o ponowne rozpatrzenie S. Spółka z o.o. z siedzibą w W.
Jak wynika z treści zaskarżonego postanowienia z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] utrzymującego w mocy własne postanowienie z dnia [...] września 2013 r. o zawieszeniu z urzędu postępowania w sprawie zgłoszenia wynalazku pt. "[...]" nr [...] – Urząd Patentowy RP rozpoznał wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożony przez S. Spółka z o.o. z siedzibą w W.
W uzasadnieniu Urząd powołał argumentację zgłaszającego z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, gdzie stwierdził, że żądania A. W. "są gołosłowne i w istocie sprowadzają się do prostego zaprzeczenia praw zgłaszającego do uzyskania patentu na wynalazek", co potwierdza prawidłowe uznanie, że sporne stanowiska zgłaszającego i wpółtwórcy A. W. stanowią zagadnienie wstępne i uzasadniają wydanie postanowienia zgodnie z art. 97 § 1 pkt. 4 k.p.a. o zawieszeniu postępowania do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia owego zagadnienia przez sąd powszechny. Co do zasady zagadnienie wstępne dotyczy sytuacji w której merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy będącej przedmiotem postępowania uzależnione jest od wcześniejszego rozstrzygnięcia zagadnienia materialnoprawnego, które ze swej istoty należy do kompetencji innego organu administracyjnego lub sądu i nie było wcześniej prawomocnie osądzone. Zależność pomiędzy rozstrzyganą sprawą a zagadnieniem wstępnym polega na uwarunkowaniu rozstrzygnięcia sprawy wcześniejszym rozstrzygnięciem kwestii wstępnej. Prejudycjalność zachodzi zatem tylko wtedy, gdy rozstrzygnięcie co do pewnej kwestii prawnej stanowi wiążącą przesłankę wydania decyzji w postępowaniu głównym.
Zdaniem organu sytuacja taka zachodzi w niniejszej sprawie, bowiem pomiędzy stronami istnieje spór co do zakresu działalności twórczej współtwórcy i łączącego strony rodzaju i zakresu stosunku pracy, a do rozstrzygnięcia tego sporu zgodnie z art. 17pkt 2 k.p.c. właściwy jest sąd powszechny. Sporna kwestia ta stanowi zagadnienie prejudycjalne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. i zdaniem organu, bez rozstrzygnięcia wskazanego sporu nie można stwierdzić, czy w świetle powołanego przez zgłaszającego przepisu art. 11 ust. 3 p.w.p. uzyskał on pełnię praw do przedmiotowego patentu. Uznał, że nie jest władny do rozstrzygania kwestii spornych dotyczących prawa do patentu, zakresu działalności twórczej współtwórcy A. W. i łączącego zgłaszającego i współtwórców rodzaju i zakresu stosunku pracy. Istnienie istotnych i ważkich dla rozstrzygnięcia sprawy w postępowaniu administracyjnym , zdaniem Urzędu uzasadniało zawieszenie postępowania i zobowiązanie zgłaszającego oraz A. W. do wystąpienia z pozwem o ustalenie prawa.
Urząd nie zgodził się z zarzutem, że jedynie A. W. powinien zostać wezwany do wystąpienia z powództwem przeciwko zgłaszającemu w trybie postępowania cywilnego z żądaniem ustalenia prawa do udziału w patencie. Z art. 189 k.p.c. wynika, że powód może żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny. Wskazał, że w niniejszej sprawie interes prawny w ustaleniu prawa do przedmiotowego patentu mają na równi zgłaszający jak i współtwórca.
W odpowiedzi na zarzuty zgłaszającego wskazał także, że w zaskarżonym postanowieniu wyznaczono termin 2 miesięcy na skierowanie sprawy na drogę postępowania sądowego od momentu doręczenia postanowienia. Ocenił, że w przedmiotowej sprawie termin ten nie minął, więc zarzucany upływ 5 miesięcy od momentu podniesienia żądań przez A. W. nie znajduje w sprawie zastosowania. Powołał się na art. 244 ust. 5 p.w.p., który stanowi, że przed upływem terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy decyzja nie podlega wykonaniu. Wniosek ten ma charakter suspensywny i w niniejszej sprawie na skutek jego wniesienia wstrzymany został bieg terminu do wystąpienia z pozwem o ustalenie prawa.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie P. Spółka Akcyjna z siedzibą w Ł. wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia Urzędu Patentowego RP oraz postanowienia go poprzedzającego i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
Podniosła zarzut naruszenia:
- art 97 ust 1 pkt 4 k.p.a. w związku z art 252 p.w.p. poprzez błędne przyjęcie, że zachodzą przesłanki zawieszenia postępowania,
-art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. i art. 252 p.w.p. poprzez niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, spowodowane niedopełnieniem obowiązku zgromadzenia i rozpatrzenia wystarczającego materiału dowodowego potwierdzającego istnienie sporu co do prawa;
- art. 124 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. i art. 252 p.w.p. - poprzez niewskazanie w uzasadnieniu okoliczności faktycznych uzasadniających stwierdzenie, że istnieje spór co do prawa, mimo złożenia przez zgłaszającego wyjaśnień, że podstawą przysługiwania prawa do patentu była umowa, o której mowa w art. 11 ust. 3 p.w.p., wskazana również w podaniu (czemu p. W. nie zaprzeczył), oraz poprzez nieustosunkowanie się do twierdzeń zgłaszającego wyrażonych w piśmie z dnia [...] sierpnia 2013 r.
W uzasadnieniu skargi skarżąca szczegółowo omówiła podniesione zarzuty stwierdzając m.in., że UP RP oparł się na dowolnych, niepopartych żadnym materiałem dowodowym ustaleniach i uwzględnił jedynie argumenty i twierdzenia jednego ze współtwórców pomijając stanowisko skarżącej bez wskazania przyczyn tego pominięcia. A. W. nie przedstawił w swojej korespondencji do UP RP żadnych faktów, czy też dokumentów, które uprawdopodobniałyby jego twierdzenia. Ponadto UP RP nie przeprowadził żadnych dowodów, ani nie zażądał żadnych dodatkowych wyjaśnień i oparł się na gołosłownych twierdzeniach p. W. przedstawionych w piśmie z dnia [...] lipca 2013 r. Organ nie odniósł się też w uzasadnieniu do kwestii uzyskania przez zgłaszającego praw do wynalazku na podstawie umowy z twórcą o której mowa w art. 11 ust. 3 p.w.p, ani też nie ustosunkował się do twierdzeń zgłaszającego w tym zakresie oraz nie wyjaśnił, czy i dlaczego odmówił wiarygodności tym twierdzeniom. Jednym ze skutków dokonanego przez UP RP zawieszenia postępowania była odmowa UP RP dokonania zmiany podmiotu zgłaszającego przedmiotowy wynalazek.
Zdaniem skarżącej, jakkolwiek w pewnych okolicznościach ustalenie podmiotu uprawnionego do uzyskania prawa wyłącznego może rzeczywiście stanowić zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., to sytuacja taka nie zachodzi w przypadku, gdy twierdzenia w tym zakresie zgłaszane przez osobę trzecią, nie są poparte jakimkolwiek materiałem dowodowym, czy też w inny sposób chociażby uprawdopodobnione.
Skarżąca podnosiła także, że prawidłowość skarżonego postanowienia będzie rozstrzygająca dla ustalenia, czy w niniejszej sprawie istnieje zagadnienie wstępne i czy UP RP może we własnym zakresie rozstrzygnąć kwestię, którą uznał za zagadnienie wstępne.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna albowiem zaskarżone postanowienie i postanowienie je poprzedzające nie naruszają prawa w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy a argumenty zawarte w skardze zasadności rozstrzygnięcia nie podważają.
Zgodnie z art. 235 ust. 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej stroną w postępowaniu przed Urzędem Patentowym w sprawie uzyskania patentu, prawa ochronnego albo prawa z rejestracji jest zgłaszający. Zatem co do zasady postępowanie to toczy się z udziałem tylko jednej strony - zgłaszającego.
Jak stanowi art. 283 omawianej ustawy sprawy dotyczące roszczeń cywilnoprawnych z zakresu ochrony własności przemysłowej, nienależące do kompetencji innych organów, rozstrzygane są, z zastrzeżeniem art. 257, w trybie postępowania cywilnego na zasadach ogólnych.
W myśl art. 284 pkt 2 p.w.p. w/w ustawy w trybie postępowania cywilnego, na zasadach ogólnych, rozpatrywane są w szczególności sprawy o ustalenie prawa do patentu, prawa ochronnego lub prawa z rejestracji.
Zgodnie z art. 17 kodeksu postepowania cywilnego (k.p.c .) do właściwości sądów okręgowych należą min. sprawy o ochronę praw autorskich i pokrewnych, jak również dotyczących wynalazków, wzorów użytkowych, wzorów przemysłowych, znaków towarowych, oznaczeń geograficznych i topografii układów scalonych oraz o ochronę innych praw na dobrach niematerialnych. W trybie postępowania cywilnego, na zasadach ogólnych, rozpatrywane są zatem sprawy o ustalenie prawa do patentu i w razie sporu Urząd Patentowy RP nie jest właściwy do rozstrzygania komu służy prawo do patentu.
Należy przy tym podkreślić, że poprawnie wskazany krąg podmiotów uprawnionych do patentu jest warunkiem do wydania decyzji przyznającej prawo wyłączne.
Z tego względu Sąd w niniejszym składzie nie podziela poglądu zajętego w wyroku tutejszego Sądu w sprawie VI SA/Wa 118/14 z dnia 13 sierpnia 2014r. odmawiającym P. Spółka Akcyjna z siedzibą w Ł. interesu prawnego do złożenia skargi.
W ocenie Sądu w składzie orzekającym, czym innym jest skuteczność cesji praw z patentu poprzez tymczasowe nierozpoznanie wniosku w tym zakresie przez Urząd Patentowy z powodu sporu o zakres własności tego prawa (własność czy współwłasność), a czym innym bezsporna okoliczność, że umowa cesji została zawarta na piśmie pomiędzy zgłaszającym S. Spółka z o.o. z siedzibą w W., a P. Spółka Akcyjna z siedzibą w Ł. Nie ulega wątpliwości, że uprawniony z prawa do zgłoszenia mógł przekazać w wyniku cesji tylko tyle praw ile sam posiadał.
Toczący się spór o zakres tej własności ze współtwórca wynalazku nie może odebrać P. legitymacji do uznania, że ma ona interes prawny do złożenia skargi.
Powyższy pogląd znajduje oparcie w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 kwietnia 2013r. wydanym na tle podobnego stanu faktycznego w sprawie II GSK 73/12.
Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że " W istocie nie mają znaczenia, dla rozstrzygnięcia zagadnienia prawidłowości wydania postanowienia uchylającego postanowienie o podjęciu zawieszonego postępowania, rozważania Sądu i zarzuty kasacyjne dotyczące braku interesu prawnego "..." sp. z o.o. do występowania w postępowaniu o udzielenie patentu, gdyż do podejmowania wszelkich działań w przedmiocie zawieszenia UP był uprawniony także z urzędu. Zauważyć jednak należy, że choć stroną, zgodnie z art. 235 ust. 2 p.w.p., w postępowaniu zgłoszeniowym jest zgłaszający, to wobec wynikającej z art. 12 p.w.p. zbywalności prawa do uzyskania patentu, może dojść do sytuacji, kiedy kilka podmiotów uważa się za uprawnione do zgłoszenia. Zgodnie z art. 284 pkt 2 p.w.p. spór taki rozstrzyga sąd powszechny w postępowaniu cywilnym. Do czasu rozstrzygnięcia w postępowaniu cywilnym, komu służą prawa do uzyskania patentu, w postępowaniu przed UP uczestniczą wszystkie podmioty, które powołują się na swoje prawo do zgłoszenia. Nie przeczy to regule z art. 235 ust. 2 p.w.p., bowiem jest to udział niejako tymczasowy, do czasu ostatecznego ustalenia przez właściwy sąd, kto powinien być stroną postępowania. Dopiero po tym ustaleniu można stwierdzić, które podmioty nie mają interesu prawnego do udziału w postępowaniu. W sprawie niniejszej skarżone działania UP podejmowane były przed rozstrzygnięciem komu służą uprawnienia do uzyskania patentu, zatem podważanie udziału w tym etapie postępowania jednego ze zgłaszających, nie było uzasadnione."
Także Sad Apelacyjny w K. w sprawie [...] z dnia [...] grudnia 2006 r. (LEX nr [...] ) wskazał, że "art. 118 ust. 1 w związku z art. 67 ust. 3 p.w.p. reguluje chwilę, z którą przeniesienie prawa z rejestracji staje się skuteczne wobec osób trzecich. By przeniesienie prawa z rejestracji stało się skuteczne wobec osób trzecich, wcześniej między zbywcą a nabywcą musi dojść do czynności prawnej w tym przedmiocie."
Skoro umowa cesji praw została w niniejszej sprawie złożona Urzędowi Patentowemu, do odłożenie rozstrzygnięcia w tej materii do czasu przesądzenia przez Sad powszechny zakresu własności tego prawa – nie pozbawia P. Spółka Akcyjna z siedzibą w Ł. legitymacji do zaskarżenia skargą postanowienia Urzedu Patentowego z dnia [...] listopada 2013r.
Odnosząc się zatem do zarzutów skargi stwierdzić należy, że stosownie do art. 252 p.w.p. w sprawach nieuregulowanych w ustawie do postępowania przed Urzędem Patentowym stosuje się, z zastrzeżeniem art. 253, odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.
Podstawy obligatoryjnego zawieszenia postępowania zostały określone w art. 97 § 1 k.p.a. Punkt 4 tego artykułu nakłada na organ prowadzący postępowanie administracyjne obowiązek zawieszenia tego postępowania, jeżeli rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. wiąże obligatoryjne zawieszenie postępowania z zaistnieniem określonych w nim wymogów. Zagadnieniem wstępnym jest zagadnienie prawne o charakterze materialnym, które wyłoniło się w toku postępowania administracyjnego, do rozstrzygnięcia, którego właściwym jest inny organ lub sąd a rozstrzygnięcie tego zagadnienia jest koniecznym warunkiem wydania decyzji przez organ administracyjny.
Innymi słowy, treść rozstrzygnięcia innego organu lub sądu, do którego kompetencji należy wydanie takiego rozstrzygnięcia, jest koniecznym elementem podstawy rozpatrzenia sprawy i wydania decyzji przez organ administracyjny. Rozstrzygnięciem jest czynność prawna organu lub sądu zarówno orzecznicza jak i rejestracyjna, a także czynności stron procesowych dokonane przed organem procesowym, jeżeli po spełnieniu przewidzianych prawem warunków wywierają skutki równe rozstrzygnięciu organu procesowego. Dotyczyć może uprawnienia lub obowiązku, stosunku lub zdarzenia prawnego albo innych jeszcze okoliczności mających znaczenie prawne (zob. kom. Kodeks postępowania administracyjnego Piotr Przybysz Lexis Nexis).
Kwestia zależności między uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji jest najbardziej sporna. Pojawiające się kontrowersje wynikają z faktu, że formułując wymóg istnienia zależności, kodeks nie określa jej charakteru.
W ocenie Sądu, przepis art. 97 k.p.a. wymaga zależności bezpośredniej, ponieważ przemawia za tym istota instytucji zawieszenia postępowania, instytucji tamującej bieg postępowania i opóźniającej rozstrzygnięcie sprawy (v. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 maja 1999 r. IV SA 7444/97 niepubl.).
O kwestii prejudycjalnej w postępowaniu administracyjnym wypowiadali się niejednokrotnie zarówno przedstawiciele doktryny jak i w swoich orzeczeniach - Naczelny Sąd Administracyjny. Przegląd poglądów na temat pojęcia oraz istoty prejudycjalności zaprezentował m.in. J. Rodziewicz (w:) Prejudycjalność w postępowaniu cywilnym, Gdańsk 2000 r., strony 7-18, gdzie podaje m.in., że pod pojęciem prejudycjalności rozumie się najczęściej przesądzające znaczenie, jakie posiada rozstrzygnięcie jednej sprawy dla rozstrzygnięcia drugiej sprawy lub technicznoprawną konieczność rozstrzygnięcia jednej sprawy po to, aby następnie można było rozstrzygnąć inną sprawę. Z kolei W. Jakimowicz w artykule pt. "O kwestii prejudycjalnej w jurysdykcyjnym postępowaniu administracyjnym" opublikowanym (w:) Samorząd Terytorialny 2003/10/29 wskazuje: "samo, zatem stwierdzenie, że wynik innego postępowania może mieć, a nawet niewątpliwie będzie miał wpływ, na losy sprawy administracyjnej, nie daje jeszcze podstaw do zawieszenia postępowania, jeżeli w chwili orzekania możliwe jest rozpatrzenie sprawy przez organ administracyjny i wydanie decyzji. Na interpretację zagadnienia wstępnego, jako przesłanki zawieszenia postępowania administracyjnego nie mają wpływu względy natury celowościowej i ekonomiki postępowania".
Z kolei Naczelny Sąd Administracyjny w orzeczeniu z 17 lipca 2003 r. II SA 427/02 podkreślił, że prejudycjalność zachodzi tylko wtedy, gdy rozstrzygnięcie, co do pewnej kwestii prawnej stanowi wiążącą przesłankę wydania decyzji w postępowaniu głównym. Oznacza to, że bez rozstrzygnięcia zagadnienia prejudycjalnego przez inny organ lub sąd wydanie decyzji w danej sprawie jest niemożliwe.
Jak wspomniano, k.p.a. nie określa wyraźnie podstaw prawnych zależności. Judykatura przyjmuje, że przesądza o niej treść przepisów prawa materialnego, stanowiących podstawę prawną decyzji administracyjnej i w nich nakazuje ich poszukiwać (patrz np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 22 października 1991 r., SA/Wr 936/91, ONSA 1991, nr 3-4, poz. 90 oraz 22 grudnia 1993 r. SA/Wr 1160/93, ONSA 1995 nr 1, poz. 21). Zagadnieniem wstępnym nie może być wyjaśnienie okoliczności faktycznych (vide. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze, 2005, wyd. II - komentarz do art. 97 k.p.a..). Obowiązek wyjaśnienia sprawy pod względem faktycznym i prawnym należy bowiem do organu administracji publicznej prowadzącego postępowanie.
W przedmiotowej sprawie z wnioskiem o udzielenie patentu na wynalazek wystąpiła skarżąca S. Sp. z o.o. z siedzibą w W. Pomimo nadesłanej do akt sprawy cesji jej praw na rzecz P. Spółka Akcyjna z siedzibą w Ł. Urząd odmówił dokonania zmiany zgłaszającego na P. ze względu na spór między współtwórcą a zgłaszającym.
Współtwórca podniósł bowiem, że nie pozostawał ze zgłaszającym w stosunku pracy w rozumieniu przepisów kodeksu pracy, zatem – jego zdaniem -zgłaszający nie nabył prawa do uzyskania patentu na przedmiotowy wynalazek.
Jak stanowi art. 11 ust. 1. Pwp prawo do uzyskania patentu na wynalazek albo prawa ochronnego na wzór użytkowy, jak również prawa z rejestracji wzoru przemysłowego przysługuje, z zastrzeżeniem ust. 2, 3 i 5, twórcy. Współtwórcom wynalazku, wzoru użytkowego albo wzoru przemysłowego uprawnienie do uzyskania patentu, prawa ochronnego lub prawa z rejestracji przysługuje wspólnie (ust. 2). W razie dokonania wynalazku, wzoru użytkowego albo wzoru przemysłowego w wyniku wykonywania przez twórcę obowiązków ze stosunku pracy albo z realizacji innej umowy, prawo, o którym mowa w ust. 1, przysługuje pracodawcy lub zamawiającemu, chyba że strony ustaliły inaczej (ust.3)
Organ w świetle powołanego wyżej art. 284 p.w.p. słusznie stanął na stanowisku, że nie jest właściwy do rozstrzygania sporu z zakresu ustalenia stosunku pracy łączącego zgłaszającego i współtwórcę. W sprawie istnieje zatem zagadnienie wstępne, którego rozstrzygnięcie wiąże się z prawidłowym ustaleniem strony postępowania o udzielenie patentu na wynalazek.
Zgodnie z art. 100 § 1 k.p.a. organ, który zawiesił postępowanie w związku zaistnieniem w sprawie zagadnienia wstępnego wzywa stronę do wystąpienia do właściwego sądu lub organu o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego, chyba że strona wykaże, iż z wnioskiem takim wystąpiła
Obligatoryjne zawieszenie postępowania poza skutkami ogólnymi wywołuje skutek w zakresie samej dopuszczalności oraz granic czynności procesowych. Przede wszystkim powstaje wówczas obowiązek organu administracji, który zawiesił postępowanie podjęcia konkretnych czynności procesowych (art. 100 § 1 i 2 w zw. z § 3). Jak podkreśla judykatura, tryb przewidziany w art. 100 § 1 k.p.a. ma na celu doprowadzenie do wszczęcia przed odpowiednim organem lub sądem postępowania w celu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego (por. wyrok NSA z 13 lipca 1999 r. I SA/Wr 14/98, ONSA, nr 3, poz. 209).
Jak prawidłowo Urząd pouczył skarżącą w przypadku niewystąpienia w zakreślonym terminie do właściwego sądu o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego Urząd przejmie sprawę do swojego rozstrzygnięcia. Z przejęciem prejudykatu do rozpoznania przez organ administracji mamy do czynienia m.in. w sytuacji, gdy strona, pomimo wezwania określonego w art. 100 § 1 k.p.a. nie wystąpi o rozstrzygnięcie do sądu lub organu (v. art. 100 § 3 k.p.a.) Zagadnienie prejudycjalne rozstrzyga organ przed którym toczy się postępowanie "główne", czyli w niniejszej sprawie byłby to Urząd Patentowy RP. Należy przy tym zauważyć, że kwestią nieuregulowaną wprost w k.p.a. jest forma w jakiej to następuje.
Należy odnotować prezentowane w literaturze przedmiotu przez Grzegorza Łaszczycę w monografii pt. "Zawieszenie ogólnego postępowania administracyjnego"(, seria: Monografie Zakamycza, Zakamycze 2005 r.) stanowisko wskazujące, że użycie w § 2 art. 100 k.p.a. formuły "rozstrzygnięcie" wskazuje, że jest to czynność organu o charakterze władczym tj. albo postanowienie albo decyzja. Przy czym należy zauważyć, że owo "rozstrzygnięcie" zagadnienia wstępnego ma w przeważającej mierze walor merytoryczny, dotyczący istoty sprawy. Z przepisów kodeksu, nie wynika jednocześnie zastrzeżenie dopuszczające wydawanie w takim przypadku postanowienia, co do istoty sprawy.
Zdaniem Sądu, rozstrzygnięcie zagadnienia prejudycjalnego we własnym zakresie przez organ następuje w decyzji administracyjnej załatwiającej sprawę "główną". Argumentu dostarcza treść art. 100 § 2 in fine k.p.a. w którym mowa, że "organ administracji publicznej załatwi sprawę, rozstrzygając zagadnienie wstępne we własnym zakresie". Formuła ta wskazuje na jednoczesny moment "załatwienia sprawy" i "rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego we własnym zakresie" a tym samym wymaga zawarcia takich "rozstrzygnięć" w jednej decyzji administracyjnej (szerzej: v. op.cit. str. 118-121) (tak tut. Sąd w wyroku z dnia 5 listopada 2007 r. sygn. VI SA/Wa 1180/07).
A zatem w decyzji kończącej postępowanie o udzieleniu bądź odmowie udzielenia patentu organ rozstrzyga kwestię sporną i strona może to rozstrzygnięcie kwestionować w drodze przysługujących jej środków odwoławczych.
Biorąc wszystkie powyższe względy pod uwagę, Sąd stanął na stanowisku, że organ wydając zaskarżone postanowienie nie dopuścił się naruszeń prawa materialnego, które miałyby wpływ na wynik sprawy, ani uchybień formalnoprawnych w stopniu, w jakim mogłoby to mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło