II GSK 166/15

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2016-06-09

Skład orzekający: Zbigniew Czarnik, Maria Jagielska, Cezary Pryca

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przyznając zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych innemu podmiotowi, może zastosować kryteria oceny wniosku, które nie były przewidziane w przepisach lub uchwałach obowiązujących na etapie postępowania przed organem pierwszej instancji, a w szczególności kryterium godziny wpływu wniosku, podczas gdy uchwała rady miejskiej określała jedynie datę wpływu wniosku?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy, stosując kryterium godziny wpływu wniosku, które nie zostało jednoznacznie określone w przepisach ani uchwałach obowiązujących na etapie postępowania przed organem pierwszej instancji, naruszył zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego oraz kompetencje organu odwoławczego wynikające z art. 138 § 1 pkt 2 KPA. Wprowadzenie nowego kryterium oceny na etapie postępowania odwoławczego, które nie było znane wszystkim stronom od początku postępowania, jest niedopuszczalne.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych. Po kilku etapach postępowania przed organami administracji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. uchyliło decyzję Prezydenta Miasta Ł. i przyznało zezwolenie jednemu z przedsiębiorców, N. K., opierając się m.in. na kryterium daty i godziny wpływu wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. uchylił decyzję SKO, wskazując na naruszenie kompetencji organu odwoławczego i zasad postępowania. SKO wniosło skargę kasacyjną do NSA, zarzucając m.in. naruszenie prawa materialnego i przepisów postępowania.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Czarnik Sędzia NSA Maria Jagielska Sędzia NSA Cezary Pryca (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Karolina Mamcarz po rozpoznaniu w dniu 9 czerwca 2016 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. z dnia 16 października 2014 r., sygn. akt II SA/Bk 678/14 w sprawie ze skargi T. (P.) Spółki z o.o. w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] czerwca 2014 r., nr [...] w przedmiocie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz T. (P.) Spółki z o.o. w K. 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. wyrokiem z dnia 16 października 2014 r., sygn. akt II SA/Bk 678/14 w sprawie ze skargi T. (P.) Sp. z o.o. w K. na decyzję Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych - uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu oraz zasądził koszty postępowania na rzecz T. (P.) sp. z o.o. Sąd I instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia: Decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] Prezydent Miasta Ł. przyznał T. P. Sp. z o.o. z siedzibą w K. zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych zawierających powyżej 4,5% do 18% alkoholu (z wyjątkiem piwa) oraz zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych zawierających powyżej 18% alkoholu przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży w placówce handlowej położonej w Ł. przy ul. Z. [...]. Odmówił udzielenia zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych zawierających powyżej 4,5% do 18% alkoholu (z wyjątkiem piwa) i powyżej 18% alkoholu przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży: - E. T. w placówce handlowej położonej w Ł. przy Alei P [...]; - PHU "H." M. B. w placówce handlowej położonej w Ł. przy ul. K.A. [...]; - PHU "K." N. K. w placówce handlowej położonej w Ł. przy ul. W. [...]; - J. M. P. SA z siedzibą w K. w placówce handlowej położonej w Ł. przy ul. S. Z. [...]; - PH A. A. B. w placówce handlowej położonej w Ł. przy ul. R. [...]; - W. Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. w placówce handlowej położonej w Ł. przy Alei L. [...]; - P. K. N. O. SA z siedzibą w P. w placówce handlowej położonej w Ł. przy ul. Z. [...]; - M. Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. w placówce handlowej położonej w Ł. przy ul. K. J. [...]; - Przedsiębiorstwu Handlowemu P. K. z siedzibą w E. w placówce handlowej położonej w Ł. przy ul. K. J. [...]. Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli M. B. oraz N. K.. W wyniku ich rozpatrzenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r. uchyliło w całości decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] czerwca 2013 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Prezydent Miasta Ł. , połączył do wspólnego rozpatrzenia sprawy i decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. udzielił zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych zawierających powyżej 4,5% do 18% alkoholu (z wyjątkiem piwa) oraz zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych zawierających powyżej 18% alkoholu wielu przedsiębiorcom (w tym skarżącej) oraz i jednocześnie odmówił pozostałym przedsiębiorcom. Z decyzją Prezydenta Miasta Ł. nie zgodzili się: E. T.; N. K.; J. I;. M. J. oraz E. C. i wnieśli oni odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., które decyzją z dnia [...] lutego 2014 r. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji wskazując, że postępowania wszczęte wnioskami z 2011 r. oraz wszczęte wnioskami z 2013 r., powinny być prowadzone oddzielnie. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Prezydent Miasta Ł. wydał decyzję z dnia [...] kwietnia 2014 r., którą udzielił T. P. Sp. z o.o. z siedzibą w K., ul. K..[...] zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych powyżej 4,5% do 18% zawartości alkoholu (z wyjątkiem piwa) i powyżej 18% zawartości alkoholu przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży w placówce handlowej w Ł. przy ul. Z. [...] oraz odmówił udzielenia zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych zawierających powyżej 4,5% do 18% alkoholu (z wyjątkiem piwa) i powyżej 18% alkoholu przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży pozostałym [...] przedsiębiorcom. Od decyzji tej odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. złożyli: 1) M. B., 2) N. K., 3) E. T., 4) L. P. Sklepy Spożywcze Sp. z o.o. L. Sp. k. z siedzibą w J. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. , po rozpatrzeniu w/w odwołań, decyzją z [...] czerwca 2014r. nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję w całości oraz przyznało N. K. PHU "K. " zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych powyżej 4,5% do 18% zawartości alkoholu (z wyjątkiem piwa) przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży, w sklepie położonym w Ł. przy ul. W. [...]. Jednocześnie SKO odmówiło przyznania zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych zawierających: powyżej 4,5% do 18 % alkoholu (z wyjątkiem piwa) oraz powyżej 18% alkoholu pozostałym przedsiębiorcom. Organ wskazał, że wszystkie wnioski uzyskały pozytywną opinię Miejskiej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w Ł. w przedmiocie zgodności lokalizacji punktów sprzedaży z uchwałą Rady Miejskiej w Ł. z dnia [...] lutego 2004 r. w sprawie zasad usytuowania miejsc sprzedaży i podawania napojów alkoholowych na terenie miasta Ł. oraz z uchwałą z dnia [...] marca 2003 r. w sprawie ustalenia liczby punktów sprzedaży napojów alkoholowych zawierających powyżej 4,5% alkoholu (z wyjątkiem piwa), przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży jak i w miejscu sprzedaży. Kolegium ustaliło, że najwcześniej, bo w dniu [...] maja 2013 r., wpłynęły wnioski: M. B, N. K., T. P. Sp. z o.o. z siedzibą w K., E. T. i J. M. P. SA z siedzibą w K. Pierwszy wpłynął wniosek M. B., niemniej przedsiębiorca ten otrzymał zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych zawierających powyżej 4,5% do 18% alkoholu (z wyjątkiem piwa) oraz zezwolenie na sprzedaż napojów o zawartości powyżej 18% alkoholu w sklepie położonym w Ł. przy ul. P. Ł. [...], (przyznane decyzją Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] kwietnia 2014 r. utrzymaną w mocy decyzją Kolegium z dnia [...] maja 2014 r.), zatem nie zostało spełnione kryterium jeden przedsiębiorca jeden punkt sprzedaży napojów alkoholowych". Drugi w kolejności wpłynął wniosek N. K. i przedsiębiorca ten spełnia wszystkie kryteria określone przez Radę Miejską w Ł. w "Ł. Programie Rozwiązywania Problemów Alkoholowych oraz Patologii Społecznych na 2013 r." stanowiącym załącznik do Uchwały z dnia [...] grudnia 2012 r. W tych okolicznościach Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. uwzględniło odwołanie N. K. od decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] kwietnia 2013 r. i przyznało mu zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych w sklepie położonym w Ł. przy ul. W. [...]. Rozdysponowanie jednego wolnego punktu sprzedaży napojów alkoholowych obligowało Kolegium do odmowy wydania zezwoleń pozostałym 10 przedsiębiorcom. T. P. z o.o. z siedzibą w K. złożyła skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B.. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentację z uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1) lit. a) i lit. c) oraz pkt 3) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.) uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że w rozpoznawanej sprawie istotnym jest, że rozdysponowano już zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych na 49 z 50 punktów ustalonych dla terenu Miasta Ł. . W wyniku złożenia w tym samym czasie większej ilości wniosków niż przewidywany limit wolnych punktów sprzedaży alkoholu, zasadnym było przyjęcie dodatkowych kryteriów wyboru, tj.: "daty wpływu wniosku", "jeden przedsiębiorca - jeden punkt sprzedaży alkoholu", czy też kryterium "kontynuacji prowadzenia sprzedaży alkoholu w danym punkcie". Większa ilość podmiotów spełniała kryteria zarówno ustawowe, jak i wynikające z załącznika do uchwały Rady Miasta Ł. , co uzasadniało wyznaczenie dodatkowych, kryteriów, mających wpływ na wybór podmiotu uprawnionego. Sąd I instancji wskazał, że kryteria te mógł wyznaczyć wyłącznie Prezydent Miasta Ł. , a nie Samorządowe Kolegium Odwoławcze. W przedmiotowej sprawie organ wydając decyzję zmienił podmiot postępowania odbierając uprawnienie jednemu podmiotowi, a przyznając drugiemu. Działaniem tym organ naruszył jego kompetencje wynikające z powołanego przepisu, a także naruszył jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego wyrażoną w art. 15 k.p.a. stanowiącym o dwuinstancyjności postępowania. W związku ze wskazanym naruszeniem zasadny jest zdaniem Sądu I instancji zarzut naruszenia przez organ art. 10; art. 7 i art. 8 k.p.a Uzasadniony jest także częściowo zarzut naruszenia art. 18 ust. 1 i ust. 2 u.o.w.t.i.p.a. w zw. z załącznikiem do uchwały Rady Miasta Ł. . Zdaniem składu orzekającego słusznie wskazuje T. (P.) Sp. z o.o., że kryteria odnoszą się do daty złożenia wniosku a nie do daty i godziny, a co za tym idzie wszystkie wnioski złożone w tej dacie powinny być rozpatrywane jednakowo. Nieuzasadniony jest zdaniem Sąd I instancji zarzut naruszenia art. 77 § 4 k.p.a. Fakty znane z urzędu muszą być bowiem zakomunikowane stronie postępowania w taki sposób, aby strona mogła się z nimi zapoznać. Z akt sprawy wynika, że skarżący był informowany przez organ o możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym w sprawie. Jest to, zdaniem Sądu, wystarczająca przesłanka wypełniająca powołaną normę. Nieuzasadniony jest także zarzut naruszenia art. 89 k.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia rozprawy administracyjnej. Z przepisu tego nie wynika obligatoryjność przeprowadzenia rozprawy administracyjnej w przypadku udzielania koncesji na sprzedaż alkoholu, czyli decyzji częściowo uznaniowej. Jedynymi kryteriami są uproszczenie lub przyspieszenie postępowania, co w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca. W ocenie składu rozpoznającego sprawę za nieuzasadniony uznać trzeba zarzut naruszenia art. 81 k.p.a. Skarżący miał bowiem możliwość zapoznania się i wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie dowodów, tak na etapie odwoławczym, jak i postępowania przed organem I instancji. Fakt, iż skarżący z tego prawa nie skorzystał, nie stanowi i stanowić nie może o naruszeniu tego przepisu. Reasumując Sąd I instancji podał, że rozpoznając ponownie sprawę organ zastosuje się do interpretacji wyrażonej w uzasadnieniu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. , na powyższe orzeczenie Sądu I instancji złożyło skargę kasacyjną, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w B. oraz zasądzenie kosztów postępowania. Skargą kasacyjną zarzucono naruszenie: 1) prawa materialnego: - art. 18 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (t. j. Dz. U. z 2013, poz. 1356 ze zm.) przez niewłaściwą wykładnię polegającą na przyjęciu, że przepis ten w połączeniu z załącznikiem do uchwały Rady Miasta Ł. stanowi podstawę do stosowania dodatkowych uznaniowych kryteriów mających wpływ na wybór podmiotu, który uzyska zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych, 2) przepisów postępowania: a) art. 145 § 1 pkt 1 lit.a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), w związku z art. 18 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (t. j. Dz. U. z 2013, poz. 1356 ze zm.), przez uwzględnienie skargi i uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. nr [...] z dnia [...] czerwca 2014 r., na skutek przyjęcia, że organ odwoławczy naruszył przepisy prawa materialnego tj. art. 18 ust. 1 i ust. 2 ww. ustawy, gdyż przyjęte dodatkowe kryterium "daty wpływu wniosku" odnosi się do daty złożenia wniosku a nie do daty i godziny złożenia wniosku, b) art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a, w związku z art. 138 § 1 pkt 2 KPA, przez uwzględnienie skargi i uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. nr SKO. [...] z dnia 6 czerwca 2014 r., na skutek przyjęcia, że organ administracji naruszył kompetencje wynikające z przepisu art. 138 § 1 pkt 2 KPA, bo przepis ten daje podstawę do reformatoryjnego działania organu odwoławczego tylko wtedy, gdy odnosi się to do podmiotu będącego adresatem decyzji zmienionej, c) art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a, w związku z art. 15 KPA, przez uwzględnienie skargi i uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. nr [...] z dnia 6 czerwca 2014 r., na skutek przyjęcia, że organ administracji naruszył jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego wyrażoną w art. 15 KPA, stanowiącym o dwuinstancyjności postępowania. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej kasator przedstawił argumentację wniesionych zarzutów. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie jest zasadna i podlega oddaleniu. Stosownie do treści art. 183 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpatruje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę okoliczności wskazujące na nieważność postępowania sądowadministracyjnego. W rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły przesłanki skutkujące stwierdzeniem nieważności postępowania, a zatem spełnione zostały warunki do rozpoznania skargi kasacyjnej. Zgodnie z treścią art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz.1270 ze zmianami, powoływanej dalej jako p.p.s.a.) skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec takich regulacji poza sporem winna pozostawać okoliczność, iż wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, a uzasadnione jest odniesienie się do poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach kasacyjnych określonych w art. 174 pkt.1 i pkt.2 p.p.s.a. W okolicznościach niniejszej sprawy, w kontekście zarzutów skargi kasacyjnej i mających w sprawie zastosowanie przepisów prawa materialnego w pierwszej kolejności konieczne jest odniesienie się przez NSA do zarzutów skargi kasacyjnej dotyczących naruszenia prawa procesowego. Zgłoszone w ramach podstawy kasacyjnej opisanej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzuty skargi kasacyjnej koncentrują się na wykazaniu, iż w trakcie postępowania przed organem odwoławczym nie doszło do naruszenia zasady dwuinstancyjności określonej w art. 15 k.p.a. i nie zostały naruszone przez organ odwoławczy jego uprawnienia określone w art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., a także na wykazaniu, że w trakcie rozpatrywania odwołania od decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji nie doszło do naruszenia prawa materialnego, to jest art. 18 ust. 1 i ust. 2 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. W związku z powyższym przypomnieć należy, że charakter rozstrzygnięć organu odwoławczego w sposób bezpośredni zdeterminowany jest zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Realizując tę zasadę, przepis art. 138 k.p.a. ukształtował postępowanie przed organem odwoławczym - co do zasady - jako postępowanie merytoryczne. Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności, każda sprawa administracyjna rozpoznana i rozstrzygnięta decyzją organu pierwszej instancji podlega w wyniku wniesienia odwołania, przez legitymowany podmiot, ponownemu rozpoznaniu i rozstrzygnięciu przez organ drugiej instancji, a zatem jest dwukrotnie rozpoznawana i rozstrzygnięta. Dwukrotne rozpoznanie oznacza obowiązek przeprowadzenia dwukrotnie postępowania wyjaśniającego. Konsekwentnie do tego ukształtowane jest postępowanie odwoławcze, którego przedmiotem nie jest weryfikacja decyzji, a ponowne rozpoznanie sprawy administracyjnej. Niewątpliwie zakres rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej decyzją odwoławczą jest wyznaczany zakresem rozstrzygnięcia sprawy decyzją organu pierwszej instancji, a więc musi zachodzić tożsamość podmiotowa i przedmiotowa sprawy. Organ jest obowiązany ocenić prawidłowość zaskarżonej decyzji nie tylko w granicach zarzutów przedstawionych w odwołaniu, lecz także pod kątem przepisów prawa materialnego i procesowego, które mają zastosowanie w sprawie rozstrzygniętej zaskarżoną decyzją. Ocena ta nie powinna być jedynie formalna w znaczeniu przyjętym dla kasacyjnego modelu orzekania, lecz powinna być poprzedzona, o ile jest to konieczne dla sprawdzenia zasadności i poprawności decyzji, przeprowadzeniem stosownego postępowania wyjaśniającego (vide wyrok NSA z dnia 28.11. 2014 r. sygn. akt II OSK 1173/13 niepublikowany). Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy zauważyć należy, że organ odwoławczy na posiedzeniu w dniu 6 czerwca 2014 roku miał do rozpoznania odwołania wniesione przez cztery podmioty uczestniczące w postępowaniu przez organem I instancji, to jest odwołanie M. B., N. K., E.T. i L. P. Sklepy Spożywcze Spółka z o.o. Odwołania zostały wniesione od decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] kwietnia 2014 roku, mocą której udzielono T. P. Spółce z o.o. zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych powyżej 4,5 % do 18% zawartości alkoholu (z wyjątkiem piwa) przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży w placówce handlowej w Ł. przy ulicy Z. [...] w godzinach otwarcia. W punkcie drugim decyzji organu I instancji odmówiono wydania takiego zezwolenia pozostałym podmiotom szczegółowo opisanym w tej decyzji, w tym także podmiotom składającym odwołanie do SKO w Ł. . Poza sporem pozostaje okoliczność, że organ odwoławczy z powołaniem się na treść art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylił w całości decyzję Prezydenta Miasta Ł. i przyznał N. K. zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych powyżej 4,5 % do 18% zawartości alkoholu (z wyjątkiem piwa) przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży w placówce handlowej w Ł. przy ulicy W. [...] oraz odmówił przyznania zezwoleń pozostałym podmiotom, w tym także podmiotom składającym odwołanie od decyzji organu I instancji, a także T. P. Spółce z o.o. Z akt sprawy wynika, że o jeden wolny punkt sprzedaży napojów alkoholowych o zawartości powyżej 4,5 % do 18 % alkoholu (z wyjątkiem piwa) oraz powyżej 18% alkoholu przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży ubiegało się 11 podmiotów. W ocenie organu odwoławczego należało zastosować zasady określone przez Radę Miejską w Ł. w Ł. Programie Rozwiązywania Problemów Alkoholowych oraz Patologii Społecznych na 2013 rok stanowiącym załącznik do Uchwały Nr 271/XXXI/12 z dnia 19 grudnia 2012 roku, w tym między innymi kryterium daty wpływu wniosku, zasadę jeden przedsiębiorca-jeden punkt sprzedaży napojów alkoholowych. Poza sporem pozostaje okoliczność, że w dniu 6 maja 2013 roku wpłynęły wnioski pięciu przedsiębiorców – M. B., N. K., T. P. Spółki z o.o., E. T. i J. M. P. SA z siedziba w K. W związku z powyższym podkreślić należy, że organ odwoławczy uzasadnił swoje stanowisko w ten sposób, że okolicznością decydującą o przyznaniu zezwolenia Norbertowi Kaczkowskiemu był fakt spełnienia przez niego wszystkich kryteriów określonych przez Radę Miejską w Ł. i to, że jego wniosek wpłynął w dniu [...] maja 2013 roku o godzinie 703. Przy czym sam organ odwoławczy nie jest pewien czy wniosek ten wpłynął jako drugi w kolejności czy jako trzeci skoro raz w uzasadnieniu wskazuje, że był to drugi w kolejności wniosek a kilka zdań dalej wskazuje, że wniosek ten wpłynął jako trzeci w kolejności. Dalej zauważyć należy, że raz organ podaje godzinę wpływu wniosku 701 a w dalszej części uzasadnienia podaje godzinę 703, jako godzinę wpływu wniosku. Skoro w ocenie organu odwoławczego okoliczność ta miała najistotniejsze znaczenie dla oceny który z ubiegających się podmiotów winien otrzymać zezwolenie, to wymagało to precyzyjnego ustalenia bądź też uznania, że są to okoliczności istotne do rozstrzygnięcia sprawy wymagające przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego przez organ I instancji, a tym samym wydania decyzji kasacyjnej. Podkreślić jednak należy, że okoliczność ta w ocenie NSA nie mogła mieć znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, w takim zakresie, jak wskazuje na to organ odwoławczy. W szczególności stwierdzić należy, że w zakresie kryteriów, którymi kierował się organ odwoławczy przy wydawaniu zaskarżonej decyzji zastosowanie znajdowały kryteria określone w Ł. Programie Rozwiązywania Problemów Alkoholowych oraz Patologii Społecznych na 2013 rok stanowiącym załącznik do Uchwały Nr 271/XXXI/12 z dnia 19 grudnia 2012 roku. Zauważyć należy, że wśród tych kryteriów, które winny znaleźć zastosowanie do wszystkich ocenianych podmiotów, znajduje się kryterium daty wpływu wniosku. Uchwała Rady Miejskiej w Ł. Nr 271/XXXI/13 z 19 grudnia 2012 roku nie zawiera wyjaśnienia tego pojęcia. Oznacza to, że tak określone kryterium oceny może odnosić się wyłącznie do daty rozumianej jako data kalendarzowa, określona w kalendarzu. w tym przypadku oznacza to datę [...] maja 2013 roku. Brak jest podstaw do odmiennej interpretacji tego kryterium, zwłaszcza poprzez jego uzupełnienie, a właściwie wprowadzenie na etapie postępowania odwoławczego nowego kryterium godziny wpływu wniosku .Odróżnić bowiem należy datę wpływu wniosku od godziny wpływu wniosku, są to dwa różne kryteria. Mogą one istnieć wspólnie ale winno to jednoznacznie wynikać z przyjętych zasad oceny wniosków i stanowić wspólną miarę ich oceny dla każdego ze zgłoszonych wniosków. W tym stanie rzeczy w rozpatrywanej sprawie mamy do czynienia z sytuacją, w której organ odwoławczy dokonał odmiennej oceny materiału dowodowego, przy zastosowaniu kryterium, które nie zostało określone w dokumentach znanych wszystkim podmiotom ubiegającym się o przyznanie zezwolenia i mającym zastosowanie na etapie rozpatrywania sprawy przed organem I instancji, a tym samym uzasadnione jest stanowisko Sądu I instancji wskazujące na to, że organ odwoławczy dopuścił się naruszenia przepisów postępowania dotyczących dwuinstancyjności postępowania administracyjnego oraz dopuszczalności wydania rozstrzygnięcia merytoryczno-reformatoryjnego. Podkreślić należy, że niewątpliwie kompetencje organu odwoławczego obejmują zarówno korygowanie wad prawnych decyzji organu pierwszej instancji, jak wad polegających na niewłaściwej ocenie materiału dowodowego jednak nie mogą prowadzić do oceny materiału dowodowego przy zastosowaniu odmiennych kryteriów oceny nie przewidzianych w załączniku do uchwały, który to dokument określał kryteria oceny wniosków zarówno przed organem pierwszej instancji jak i przed organem odwoławczym. Ponadto podkreślić należy, że postępowanie przed organem odwoławczym, jak to było już podniesione wyżej, było zainicjowane poprzez wniesienie odwołań przez cztery podmioty. Organ odwoławczy ponownie rozpatrując sprawę nie miał podstaw do ograniczenia w istocie przedmiotu swego rozstrzygnięcia wyłącznie w zakresie określonym odwołaniem wniesionym przez N.K.. Z przedstawionych powodów nie są zasadne zarzuty skargi kasacyjnej oparte na podstawie kasacyjnej opisanej w art. 174 pkt.2 p.p.s.a. Odnosząc się do zarzutu skargi kasacyjnej wskazującego na naruszenie prawa materialnego zauważyć należy, że w orzecznictwie NSA oraz w literaturze jest prezentowane dość ugruntowane stanowisko wskazujące na to, co należy rozumieć przez błędną wykładnię przepisów prawa. Podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, iż sąd stosując przepis popełnił błąd subsumcji czyli, że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie nie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia, a w przypadku zarzutu niezastosowania przepisu dlaczego powinien być zastosowany. Przedstawienie powyższych uwag było konieczne z uwagi na konstrukcję zarzutu skargi kasacyjnej odnoszącego się do błędnej wykładni art. 18 ust. 1 i ust. 2 u.w.t., ponieważ kasator nie wskazał na czym jego zdaniem polegała błędna wykładnia i jaka wykładnia tego przepisu prawa winna być uznana za prawidłową. Oznacza to, że także zarzut naruszenia prawa materialnego należało uznać za bezzasadny. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. oraz art. 204 pkt 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło