II GZ 36/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maria Myślińska po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 listopada 2014 r. sygn. akt VI SA/Wa 1695/14 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia w części zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych postanawia: oddalić zażalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 4 listopada 2014 r., sygn. akt VI SA/Wa 1695/14 odmówił [...] wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi tej spółki na decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia w części zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych. Relacjonując przebieg sprawy Sąd I instancji wskazał, że pismem z dnia 13 kwietnia 2014 r. spółka wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ww. decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] lutego 2014 r. W skardze spółka zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. poz. 270 ze zm., nazywanej dalej "p.p.s.a."). W uzasadnieniu wniosku podała, że od chwili wydania zaskarżonej decyzji nie może prowadzić działalności w punkcie gier, w którym cofnięto zezwolenie, a brak wstrzymania wykonalności zaskarżonej decyzji może być równoznaczny z faktyczną, bezpowrotną utratą prawa do organizowania gier w punkcie, w którym cofnięto zezwolenie bez względu na treść rozstrzygnięcia Sądu. Wykonanie decyzji może oznaczać likwidację punktu gier objętego postępowaniem. Skarżąca wskazała, że właściciel punktu gier objętego przedmiotem postępowania sugeruje możliwość rozwiązania umowy ze Spółką na wykorzystanie powierzchni lokalu w przypadku, gdy przestanie eksploatować automaty w tym punkcie gier. Zawarcie kolejnej (nowej) umowy z właścicielem punktu gier może być znacznie utrudnione, a nawet niemożliwe z uwagi m. in. na utratę zaufania oraz woli kontynuowania współpracy przez właściwy podmiot ze stroną. Niezależnie od tego skarżąca podniosła, że reaktywacja działalności w przedmiotowym punkcie w sytuacji uchylenia przez Sąd zaskarżonej decyzji wiązać się będzie z niełatwą oraz wymagającą czasu procedurą, co wynika, jak wywodziła, z szeregu obowiązków nakładanych przez przepisy prawa na podmioty prowadzące przedmiotową działalność. Podkreśliła, że nawet pozytywne rozpatrzenie skargi nie da jej możliwości natychmiastowego powrotu do prowadzenia działalności w punkcie wskazanym w zaskarżonej decyzji, gdyż ponowne uruchomienie punktu wymagać będzie działań logistycznych jak i administracyjnych. Dodatkowo podniosła, że w punkcie gier będącym przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie do momentu wydania zaskarżonej decyzji prowadzona była działalność. W ocenie Sądu I instancji, skarżąca nie uprawdopodobniła zaistnienia przywołanej przez nią przesłanki powstania trudnych do odwrócenia skutków w związku z wykonaniem zaskarżonego aktu. Powoływane przez skarżącą okoliczności związane z powrotem do prowadzenia działalności w punkcie gier na automatach o niskich wygranych w stosunku do którego cofnięte zostało zezwolenie, skądinąd czasochłonne i pracochłonne to jednak są możliwe do przeprowadzenia. Skoro zatem możliwość uruchomienia punktu gier na skutek ewentualnego uchylenia przez Sąd zaskarżonej decyzji - przy odpowiednich nakładach materialnych i administracyjno-technicznych jest możliwa, a z ugruntowanego poglądu judykatury wynika, że obok niebezpieczeństwa znacznej szkody przesłanką zastosowanie ochrony tymczasowej jest niemożności przywrócenia pierwotnego stanu rzeczy – to instytucja ta nie może być zastosowana w niniejszej sprawie. [...] wniosła zażalenie na powyższe postanowienie wnosząc o jego uchylenie w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 61 § 3 p.p.s.a. wskutek: 1. niedostrzeżenia, że brak wstrzymania wykonalności zaskarżonej decyzji spowoduje, iż strona będzie musiała wycofać z określonego punktu automaty do gier o niskich wygranych, co może skutkować tym, iż właściciel tegoż punktu rozwiąże ze spółką umowę najmu, a zatem nie będzie możliwe powtórne uruchomienie tego punktu (w świetle powołanego niewątpliwie zachodzi niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków), 2. niedostrzeżenia, że brak wstrzymania wykonalności zaskarżonej decyzji spowoduje, iż strona będzie musiała wycofać z określonego punktu automaty do gier o niskich wygranych, a ponowne uruchomienie tego punktu wymagać będzie kolejnych działań zarówno logistycznych (m.in. fizycznego przywiezienia do punktu gier automatów) jak i administracyjnych (przede wszystkim zgłoszenia przemieszczenia automatów do przedmiotowego punktu gier i zgłoszenie zamiaru uruchomienia tam działalności), przy czym ewentualne uchylenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji nie koniecznie sprawi, iż sytuacja skarżącej spółki wróci do stanu sprzed wydania orzeczenia w II instancji, a co najwyżej umożliwi spółce podjęcie starań o jego "reaktywację", przy czym ich wynik nie jest wiadomy (w świetle powołanego niewątpliwie zachodzi niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków), 3. błędnego przyjęcia przez WSA, że "[...] obok niebezpieczeństwa znacznej szkody przesłanką zastosowania ochrony tymczasowej jest niemożności przywrócenia pierwotnego stanu rzeczy" w sytuacji, gdy z art. 61 § 3 p.p.s.a. jednoznacznie wynika, że obok niebezpieczeństwa znacznej szkody przesłanką zastosowania ochrony tymczasowej jest niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (nie natomiast jak to stwierdził de facto WSA - skutków niemożliwych do odwrócenia). Argumentację na poparcie zarzutów spółka przedstawiła w uzasadnieniu zażalenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie znajduje usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu, jeżeli stwierdzi, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Postanowienie Sądu wstrzymujące wykonanie zaskarżonej decyzji ma jednak charakter wyjątkowy gdyż stanowi odstępstwo od ogólnej reguły, w myśl której samo wniesienie skargi i odpowiednio skargi kasacyjnej nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. W związku z powyższym obowiązek wykazania okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji spoczywa na stronie, która domaga się wydania takiego orzeczenia. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego rozstrzygnięcie Sądu I instancji jest prawidłowe. Sąd odmawiając wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, przeprowadził prawidłową ocenę okoliczności podanych we wniosku. Znaczny spadek dochodów i związane z tym ryzyko zaprzestania działalności gospodarczej polegającej na prowadzeniu salonu gier na automatach o niskich wygranych oraz koszty wypowiadania dotychczasowych umów najmu zawartych na lokale, w których ta działalność jest prowadzona nie mogą być traktowane jako znaczna szkoda w majątku spółki uzasadniająca wstrzymanie wykonania decyzji (por. postanowienie NSA z dnia 8 stycznia 2015 r., sygn. akt II GZ 883/14). Jak przyjmuje się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym pod pojęciem wyrządzenia znacznej szkody należy rozumieć taką szkodę - majątkową lub niemajątkową - której nie będzie można wynagrodzić przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub nie będzie można jej wyegzekwować ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Natomiast trudne do odwrócenia skutki to takie skutki prawne lub faktyczne, które raz zaistniałe spowodują istotną bądź trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie z dnia 8 sierpnia 2014 r. sygn. akt II OZ 752/14). Wobec powyższego należy podzielić stanowisko Sądu I instancji, że powoływane przez skarżącą okoliczności związane z powrotem do prowadzenia działalności w punkcie gier na automatach o niskich wygranych w stosunku do którego cofnięte zostało zezwolenie, skądinąd czasochłonne i pracochłonne to jednak są możliwe do przeprowadzenia. Skoro zatem możliwość uruchomienia punktu gier na skutek ewentualnego uchylenia przez Sąd zaskarżonej decyzji - przy odpowiednich nakładach materialnych i administracyjno-technicznych jest możliwa – to instytucja ta nie może być zastosowana w niniejszej sprawie. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, w oparci o art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.