VII SA/Wa 1709/12

WyrokWSA w Warszawie2013-01-23

Skład orzekający: Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Mirosława Kowalska, Ewa Machlejd

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy naruszenie art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. w związku z art. 127 § 3 k.p.a. przez wydanie decyzji w trybie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przez tę samą osobę, która brała udział w wydaniu decyzji pierwszej instancji, stanowi podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji?
Ratio decidendi
Wydanie decyzji w trybie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przez tę samą osobę, która brała udział w wydaniu decyzji pierwszej instancji, stanowi naruszenie art. 24 § 1 pkt 5 w związku z art. 127 § 3 k.p.a. Jest to obligatoryjna przesłanka wyłączenia pracownika organu od udziału w postępowaniu, mająca na celu zapewnienie bezstronności i obiektywizmu. Naruszenie to skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji.
Stan faktyczny
Skarżący W. P. złożył skargę na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, która utrzymała w mocy własną decyzję stwierdzającą nieważność części wcześniejszej decyzji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Decyzja Konserwatora nakładała na skarżącego obowiązek uzyskania pozwolenia konserwatorskiego na ratownicze badania archeologiczne. Minister stwierdził nieważność tej części decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa przez Konserwatora. Skarżący zarzucił Ministrowi m.in. naruszenie art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. w związku z art. 127 § 3 k.p.a., wskazując, że ta sama osoba podpisała decyzję Ministra z dnia 23 stycznia 2012 r. i decyzję z dnia 23 maja 2012 r. (wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy).
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] maja 2012 r. oraz stwierdził, że decyzja ta nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądził od Ministra na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka (spr.), , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Ewa Machlejd, Protokolant Julia Murawska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 stycznia 2013r. sprawy ze skargi W. P. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] maja 2012 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego na rzecz skarżącego W. P. kwotę 460 zł (czterysta sześćdziesiąt) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego decyzją z dnia [...]stycznia 2012 r., [...], na podstawie art. 36 ust 1 pkt 11, art. 89 pkt 1 i art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. Nr 162, poz. 1568 ze. zm.) oraz art. 17 pkt 2, art. 156 § 1 pkt 2, art. 157 § 1 i art. 158 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze. zm. – zwanej dalej k.p.a.), po rozpatrzeniu wniosku W. P., stwierdził nieważność decyzji [...]Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków [...] nr [...] z dnia [...]maja 2011 r., w części nakładającej obowiązek uzyskania pozwolenia konserwatorskiego na prowadzenie ratowniczych badań archeologicznych oraz przeprowadzenia przez uprawnionego archeologa ratowniczych badań archeologicznych. Organ zauważył w uzasadnieniu, że [...]Wojewódzki Konserwator Zabytków [...] decyzją nr [...] z dnia [...]maja 2011 r., nakazał W. P. wstrzymanie robót budowlanych, związanych z inwestycją polegającą na zmianie sposobu użytkowania budynku produkcyjnego na funkcję usługową oraz zagospodarowanie terenu, na dz. [...]. obręb [...]a także nałożył obowiązek uzyskania pozwolenia konserwatorskiego na prowadzenie ratowniczych badań archeologicznych oraz przeprowadzenia przez uprawnionego archeologa ratowniczych badań archeologicznych. Decyzja ta stała się ostateczna. Pismem z dnia [...]lipca 2011 r. W. P., zwrócił się do Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, z wnioskiem o stwierdzenie nieważności ww. decyzji wskazując, że została wydana z rażącym naruszeniem prawa, gdyż stan faktyczny nie podlega hipotezie norm prawnych przywołanych w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji. Wnioskodawca podniósł, iż nie prowadził jakichkolwiek prac ziemnych. Prace ziemne wykonywały służby energetyczne. Zdaniem organu celem przedmiotowego postępowania było ustalenie czy istotnie ww. okoliczności skutkują stwierdzeniem nieważności decyzji [...]Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków [...] nr [...] z dnia [...]maja 2011 r., nakazującej W. P. wstrzymanie robót budowlanych, związanych z inwestycją polegającą na zmianie sposobu użytkowania budynku produkcyjnego na funkcję usługową oraz zagospodarowanie terenu, na dz. [...], obręb [...]oraz nakładającej obowiązek uzyskania pozwolenia konserwatorskiego na prowadzenie ratowniczych badań archeologicznych oraz przeprowadzenia przez uprawnionego archeologa ratowniczych badań archeologicznych. Następnie Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego podniósł, że instytucja stwierdzenia nieważności decyzji, uregulowana w przepisach art. 156-159 k.p.a., dotyczy wycofania z obrotu prawnego decyzji z uwagi na tkwiące w niej kwalifikowane wady odnoszące się do stosunku administracyjnoprawnego nawiązanego na podstawie tej decyzji w zakresie jego elementów podmiotowych (organu, strony), przedmiotowych (uprawnień, praw lub obowiązków wymienionych w rozstrzygnięciu) oraz podstawy prawnej stosunku prawnego. Sens tej instytucji przejawia się więc w eliminacji ostatecznej bądź nieostatecznej decyzji z obrotu prawnego, ponieważ jest ona obciążona wadami o tak dużym ciężarze gatunkowym, że na jej podstawie w ogóle nie powstał stosunek prawny lub stosunek taki wprawdzie powstał, lecz ma on ułomną naturę. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego podniósł także, że zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, wydanej bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. W pierwszym przypadku chodzi o wydanie decyzji w sferze wolnej od reglamentacji administracyjnoprawnej lub w sferze, w której organ administracji nie może działać w formie decyzji. W drugim przypadku przepisy prawa obowiązują, ale organ administracji je naruszył. Przepis ten obejmuje przypadki naruszenia prawa materialnego, procesowego jak i ustrojowego. Organ zwrócił uwagę, że w orzecznictwie sądowym przeważa pogląd o formalnym rozumieniu pojęcia rażącego naruszenia prawa. Sprowadza się ono do stwierdzenia, że rażące naruszenie prawa zachodzi wówczas, gdy istnieje oczywista sprzeczność pomiędzy treścią przepisu a rozstrzygnięciem objętym decyzją. Jako rażącego naruszenia prawa nie można traktować mylnej wykładni prawa, ale przekroczenie prawa w sposób jasny, wyraźny i oczywisty. Rażące naruszenie prawa występuje wówczas, gdy treść decyzji pozostaje w sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą. Nie każde zatem naruszenie prawa będzie skutkowało nieważnością decyzji. Przy stwierdzeniu nieważności nie chodzi tylko o wykazanie naruszenia prawa, ale wykazanie, że naruszenie to ma taki poziom jakościowy, że można mówić o naruszeniu "rażącym". Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego zauważył, że badana decyzja wydana została na podstawie art. 43 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, zgodnie z którym wojewódzki konserwator zabytków wydaje decyzję o wstrzymaniu wykonywanych bez jego pozwolenia lub w sposób odbiegający od zakresu i warunków określonych w pozwoleniu: 1) prac konserwatorskich, restauratorskich, badań konserwatorskich lub architektonicznych przy zabytku wpisanym do rejestru; 2) robót budowlanych przy zabytku wpisanym do rejestru lub w jego otoczeniu; 3) badań archeologicznych; 4) innych działań, o których mowa w art. 36 ust. 1 pkt 6-8 i 10-12. Zdaniem Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że roboty budowlane oraz prace ziemne przy przedmiotowym budynku prowadzone były bez wymaganego pozwolenia, wobec czego, zgodnie z art. 43 pkt 2 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami organ pierwszej instancji prawidłowo wstrzymał je zaskarżoną decyzją. Przepis ten nakłada na organ konserwatorski obowiązek wydania tego typu decyzji w każdym przypadku stwierdzenia samowolnie prowadzonych robót przy zabytku wpisanym do rejestru (na terenie wpisanym do rejestru zabytków). Z akt sprawy wynika , że przedmiotowa nieruchomość zlokalizowana jest na terenie układu urbanistycznego miasta [...], wpisanego do rejestru zabytków pod nr [...], decyzją z dnia [...] grudnia 1958 r. Jednocześnie Minister zauważył, że [...]Wojewódzki Konserwator Zabytków nałożył na W. P. obowiązek uzyskania pozwolenia konserwatorskiego na prowadzenie ratowniczych badań archeologicznych oraz przeprowadzenia przez uprawnionego archeologa ratowniczych badań archeologicznych, powołując się przy tym na art. 44 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, na podstawie którego wojewódzki konserwator zabytków po wstrzymaniu samowolnie prowadzonych działań przy zabytku, wydaje decyzję nakładającą obowiązek uzyskania pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków na prowadzenie wstrzymanych badań, prac, robót lub innych działań przy zabytku, przy czym wniosek o wydanie tego pozwolenia składa się w terminie nie dłuższym niż 7 dni od dnia doręczenia decyzji (pkt 2), albo nakładającej obowiązek podjęcia określonych czynności w celu doprowadzenia wykonywanych badań. prac. robót lub innych działań przy zabytku do zgodności z zakresem i warunkami określonymi w pozwoleniu, wskazując termin wykonania tych czynności (pkt 3). Zdaniem Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego nie jest możliwe łączne wydanie, w odniesieniu do tego samego stanu faktycznego, decyzji, o których mowa w art. 44 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy o ochronie. Sformułowany w pkt 2 nakaz uzyskania pozwolenia konserwatorskiego odnosi się do sytuacji, w której prace były prowadzone bez decyzji, natomiast wskazany w pkt 3 nakaz podjęcia określonych czynności dotyczy sytuacji, w których na podjęte przy zabytku działania zostało wydane pozwolenie przez organ ochrony zabytków, lecz prowadzone są one w sposób niezgodny z warunkami w nim określonymi. A zatem w niniejszej sprawie konsekwencją wstrzymania przez [...]Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków samowolnie prowadzonych robót budowlanych powinno być wydanie decyzji, o której mowa w art. 44 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, tj. nakazującej przywrócenie zabytku do poprzedniego stanu lub uporządkowanie terenu, z określeniem terminu wykonania tych czynności, albo decyzji nakładającej obowiązek uzyskania pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków na prowadzenie wstrzymanych badań, prac, robót lub innych działań przy zabytku, przy czym powinien być to wniosek o wydanie pozwolenia na prowadzenie robót budowlanych, a nie badań archeologicznych. Ewentualne wydanie pozwolenia na roboty ziemne, na terenie wpisanym do rejestru zabytków można uzależnić od wcześniejszego przeprowadzenia badań archeologicznych Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wyjaśnił, iż obowiązek przeprowadzenia badań archeologicznych wojewódzki konserwator zabytków może nałożyć w sytuacji odkrycia, w trakcie prowadzenia robót budowlanych lub ziemnych, przedmiotu, co do którego istnieje przypuszczenie, iż jest on zabytkiem (art. 32 ust. 2 pkt 3 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami). Mając na uwadze powyższe Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego stwierdził, że w przedmiotowej sprawie, nakładając obowiązek uzyskania pozwolenia konserwatorskiego na prowadzenie ratowniczych badań archeologicznych oraz przeprowadzenia przez uprawnionego archeologa ratowniczych badań archeologicznych, organ konserwatorski rażąco naruszył przepisy art. 44 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, co stanowi przesłankę stwierdzenia nieważności decyzji, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Organ zauważył, że stwierdzenie nieważności decyzji może dotyczyć całej decyzji, albo też jej części. Jeżeli treść decyzji pozwala na to, aby przesłankę nieważności odnieść jedynie do określonego jej elementu, a usunięcie z obrotu tego fragmentu aktu nie pozbawia znaczenia pozostałej części rozstrzygnięcia, to stwierdzenie nieważności całej decyzji przekraczałoby ramy jego wadliwości. Zdaniem Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w niniejszej sprawie należało uznać, że stwierdzenie nieważności decyzji [...]Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków [...] nr [...], w części nakładającej obowiązek uzyskania pozwolenia konserwatorskiego na prowadzenie ratowniczych badań archeologicznych oraz przeprowadzenia przez uprawnionego archeologa ratowniczych badań archeologicznych, jest możliwe. Decyzją z dnia [...]maja 2012 r., [...] Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego, po rozpatrzeniu wniosku W. P. o ponowne rozpatrzenie sprawy, na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. c, art. 7 pkt 1, art. 13 ust. 1, 5 i 6 i art. 89 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz art. 18 pkt 1, art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...]stycznia 2012 r. [...]. Uzasadniając decyzję organ stwierdził, że roboty budowlane, których wstrzymanie nakazał W. P. [...]Wojewódzki Konserwator Zabytków były przeprowadzone przy budynku dawnej piekarni, która znajduje się na terenie zespołu urbanistycznego miasta [...], wpisanego do rejestru zabytków decyzją nr [...]z dnia [...] grudnia 1958 r. Jednocześnie organ zaznaczył, iż budynek dawnej piekarni, położony na dz. nr [...]przy ul. [...]w [...], nie został objęty indywidualnym wpisem do rejestru zabytków, ani też inną formą ochrony, o której mowa w art. 7 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Nie jest również zabytkiem w rozumieniu art. 3 pkt 1 tej ustawy, tj. nieruchomością, będącą dziełem człowieka lub związaną z jego działalnością i stanowiącą świadectwo minionej epoki bądź zdarzenia, której zachowanie leży w interesie społecznym ze względu na posiadaną wartość historyczną, artystyczną lub naukową. Kompetencje organu konserwatorskiego pierwszej instancji do władczego wypowiadania się w kwestii dopuszczalności przeprowadzenia robót budowlanych przy tym budynku, polegających na zmianie sposobu użytkowania budynku produkcyjnego na funkcję usługową oraz zagospodarowania terenu na dz. nr [...], obręb [...], wynikają zatem jedynie z okoliczności, iż obiekt ten znajduje się na terenie historycznego układu urbanistycznego, wpisanego do rejestru zabytków, którym, zgodnie z art. 3 ust. 12 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, jest przestrzenne założenie miejskie lub wiejskie, zawierające zespoły budowlane, pojedyncze budynki i formy zaprojektowanej zieleni, rozmieszczone w układzie historycznych podziałów własnościowych i funkcjonalnych, w tym ulic lub sieci dróg. Żadnych wątpliwości nie budzi okoliczność, iż historyczny układ urbanistyczny, na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy, jest zabytkiem nieruchomym, który podlega ochronie i opiece, bez względu na stan zachowania. W takim przypadku ochronie konserwatorskiej podlegają nie tylko istniejące relacje przestrzenne pomiędzy zabudową i zielenią, linia zabudowy, historyczne podziały własnościowe, ale także wygląd zewnętrzny poszczególnych budynków, w tym wygląd elewacji poszczególnych budynków, tworzących dany układ. Wobec powyższych ustaleń Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego zauważył, iż na przeprowadzenie ww. robót budowlanych przy przedmiotowej nieruchomości konieczne było nie tylko zgłoszenie robót do właściwego organu, zgodnie z określonymi przepisami ustawy z dnia 7 lipca 2004 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414), ale także uzyskanie pozwolenia konserwatorskiego, stosownie do art. 36 ust. 1 pkt 11 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Tym samym [...]Wojewódzki Konserwator Zabytków miał podstawy, aby wydać decyzję w trybie art. 43 pkt 2 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, w zakresie nakazania wstrzymania prowadzenia bez jego pozwolenia robót budowlanych przy wpisanym do rejestru zabytków układzie urbanistycznym miasta [...]. Decyzja [...]Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...]maja 2011 r., została wydana ze względu na prowadzone roboty budowlane, gdzie inwestorem był W. P., nie zaś wykonywane wraz z nimi roboty ziemne. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego podzielił swoje zdanie, wyrażone w decyzji z dnia [...]stycznia 2012 r., iż wydanie decyzji administracyjnej na podstawie art. 44 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami nie jest możliwe, gdyż określony w pkt 2 nakaz uzyskania pozwolenia konserwatorskiego odnosi się do sytuacji, w której prace były prowadzone bez decyzji udzielającej pozwolenia, zaś nakaz, o którym mowa w pkt 3, dotyczy sytuacji, w których na podjęte przy zabytku działania zostało wydane pozwolenie, ale prowadzone były one w sposób niezgodny z warunkami w nim określonymi. Zdaniem Ministra w przedmiotowej sprawie nie ulega wątpliwości, iż prace prowadzone były bez pozwolenia [...]Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, a zatem konsekwencją tego stanu rzeczy powinno być wydanie decyzji na podstawie art. 44 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, a więc nakładającej obowiązek uzyskania pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków na prowadzenie robót przy zabytku. Tym samym wydanie nakazu nakładającego obowiązek uzyskania pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków na prowadzenie ratowniczych badań archeologicznych, a także przeprowadzenia przez uprawnionego archeologa ratowniczych badań archeologicznych, było niedopuszczalne. W związku z tym uznać należało, iż decyzja [...]Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...]maja 2011 r., w powyższym zakresie została wydana z rażącym naruszeniem art. 44 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego, po ponownym przeanalizowaniu przedmiotowej sprawy, nie dopatrzył się zaistnienia w sprawie żadnej z pozostałych przesłanek, o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a., które powodowałyby konieczność stwierdzenia nieważności decyzji [...]Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...]maja 2011 r. w całości. W świetle powyższych rozważań organ podtrzymał swoje stanowisko, wyrażone w decyzji z dnia [...]stycznia 2012 r., [...]. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...]maja 2012 r. złożył W. P.. Zaskarżonej decyzji zarzucił rażące naruszenie: - art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. c; art. 7 pkt 1; art. 13 ust. 1, 5 i 6 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami polegające na ich zastosowaniu, - art. 36 ust. 1 pkt 11 i art. 43 pkt 2 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami polegające na błędnym ich zastosowaniu tzn. na wadliwym uznaniu, że ustalony stan faktyczny podlega hipotezie określonej normy prawnej tu: art. 36 ust. 1 pkt 11 i tym samym art. 43 pkt 2 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (tzw. błąd subsumcji) w związku z art. 156 § 1 pkt 1 i pkt 2 k.p.a., - art. 24 § 1 pkt 5 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. polegające na tym, że ten sam pracownik organu brał udział (podpisał decyzję) zarówno w wydaniu decyzji z dnia [...]stycznia 2012 r., jak i decyzji z dnia [...]maja 2012 r., - art. 10 k.p.a. przez jego niezastosowanie (w postępowaniu została pominięta A. P.. Mając powyższe na uwadze wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie od organu kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymało swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na zasadność skargi w zakresie naruszenia art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. w związku z art. 127 § 3 k.p.a. Przedmiotem skargi jest decyzja wydana w wyniku rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nie jest wprawdzie sensu stricto odwołaniem, a z utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, że od odwołania różni się jedynie brakiem skutku dewolutywnego i suspensywnego. Tak więc zarówno wnioskowi o ponowne rozpatrzenie sprawy jak i odwołaniu winny towarzyszyć te same proceduralne gwarancje bezstronności, które wiążą się z postępowaniem dwuinstancyjnym. Zapewnienie stronom gwarancji obiektywizmu i bezstronności przy ponownym rozpoznaniu sprawy przez organ odwoławczy zapewnione jest zarówno przez Kodeks postępowania administracyjnego, Konstytucję RP (art. 28 i art. 78), Konwencję o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności ( art. 6 ust. 1). Do postępowania spowodowanego wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy ma zastosowanie art. 127 § 3 k.p.a., który stanowi, że od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji. Art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. stanowi, iż pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji ( "w sprawie" oznacza sprawę administracyjną załatwioną w drodze decyzji). Należy zaznaczyć, że zacytowany przepis stanowi jedną z przesłanek obligatoryjnego wyłączenia pracownika organu. Z utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, że w postępowaniu kontrolnym zainicjowanym wnioskiem o jakim mowa w art. 127 § 3 k.p.a., przepis art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. znajduje zastosowanie (wyroki NSA: z 16 grudnia 2011r. I OSK 632/11, z 20 marca 2008r. II GSK 472/07). Także w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 2010r. (sygn. akt I OPS 13/09) zaakceptowano wyżej wymieniony pogląd zaznaczając, że jedynie osobą, której nie dotyczy zakaz ponownego rozpatrzenia sprawy przez tę samą osobę, jest wyłącznie piastun funkcji ministra w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 4 k.p.a., a nie pracownik przez niego upoważniony. W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego rozpoznając – w trybie przepisu art. 127 § 3 k.p.a. – wniosek skarżącego W. P. o ponowne rozpatrzenie sprawy dopuścił się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 24 § 1 pkt 5 w związku z art. 127 § 3 k.p.a. Naruszenie to polegało na wydaniu zaskarżonej decyzji przez tę samą osobę, która brała udział w wydaniu decyzji od której złożono wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy – zaskarżona decyzja została podpisana przez działającego z upoważnienia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego Sekretarza Stanu – Generalnego Konserwatora Zabytków – P. Ż.. W tej sytuacji skarżącemu nie zapewniono bezstronnego, a co za tym idzie sprawiedliwego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy. Celem instytucji wyłączenia pracownika organu administracyjnego wyrażonej w art. 24 § 1 k.p.a. jest zapewnienie stronom bezstronności i obiektywizmu w postępowaniu odwoławczym. Nie ulega bowiem wątpliwości, że pracownik, który już raz wydawał decyzję ma ukształtowany pogląd na sprawę, czy niektóre jej okoliczności, jeżeli np. brał udział w postępowaniu dowodowym – to ustalił już stan faktyczny sprawy. Taka działalność pracownika czyni niebezpieczeństwo stronniczego rozstrzygnięcia, co jest wbrew z konstytucyjnymi standardami państwa prawa i sprawiedliwości. Rozpoznając sprawę ponownie Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego winien wziąć pod uwagę wskazane wyżej wywody. Z uwagi na fakt, że uchylenie zaskarżonej decyzji nastąpiło z przyczyn proceduralnych to przedwczesne byłoby dokonywanie przez Sąd pozostałych merytorycznych zarzutów skargi. Prawidłowość decyzji Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...]stycznia 2012r. będzie jeszcze przedmiotem oceny w postępowaniu wszczętym wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Mając powyższe na uwadze i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b, art. 152 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) Sąd orzekł jak w wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło