II SA/Kr 1180/14
WyrokWSA w Krakowie2014-11-06
Skład orzekający: Waldemar Michaldo, Mariusz Kotulski, Agnieszka Nawara-Dubiel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który nie był stroną w pierwotnym postępowaniu administracyjnym, może skutecznie żądać wznowienia tego postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. (niezawiniony brak udziału w postępowaniu)?Ratio decidendi
Wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego, oparty na przesłance niezawinionego braku udziału strony w postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.), może być rozpatrzony pozytywnie tylko wtedy, gdy wnioskodawca posiadał przymiot strony w pierwotnym postępowaniu. Badanie legitymacji procesowej wnioskodawcy następuje na wstępnym etapie postępowania wznowieniowego. Jeśli wnioskodawca nie był stroną w pierwotnym postępowaniu, organ administracji publicznej powinien wydać postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania wznowieniowego.Stan faktyczny
J.B. wniosła o wznowienie postępowania zakończonego decyzją o ustaleniu warunków zabudowy dla budowy zjazdu z działki. Organ I instancji odmówił wznowienia, uznając, że J.B. nie była stroną postępowania, ponieważ inwestycja nie oddziaływała negatywnie na jej działkę sąsiednią. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji. J.B. zaskarżyła postanowienie SKO, zarzucając błędną wykładnię przepisów dotyczących przymiotu strony oraz niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Waldemar Michaldo Sędziowie: Sędzia WSA Mariusz Kotulski Sędzia WSA Agnieszka Nawara-Dubiel (spr.) Protokolant: Urszula Czerwińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2014 r. sprawy ze skargi J.B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 28 maja 2014 r. znak: [....] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania skargę oddala.
Decyzją znak: [...] z 30 października 2012 r. Prezydent Miasta ustalił warunki zabudowy dla inwestycji pn: "Budowa zjazdu z działki nr [...] obr. [...] na działkę nr [...] obr. [...] ul. S. w K.".
Postanowieniem z dnia 9 kwietnia 2014r., znak [...] Prezydent Miasta po rozpatrzeniu wniosku J. B. o wznowienie postępowania zakończonego powyższą decyzją odmówił wznowienia postępowania.
Uzasadniając to rozstrzygnięcie organ I instancji wskazał, że brak jest podstaw do wszczęcia postępowania, z uwagi na brak przymiotu strony postępowania administracyjnego przez J. B.. Jest ona właścicielem działki nr [...], tj. działki sąsiadującej od strony zachodniej z działką objęta wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy. Inwestycja polega na budowie niewielkiego zjazdu (3,5 m od działki i 7,5 od ulicy), w odległości ok 18 metrów od granicy działki wnioskodawczyni. Tym samym inwestycja nie będzie oddziaływać negatywnie na jej działkę i nie wpłynie na wykonywanie przez J. B. prawa własności względem własnej nieruchomości. W konkluzji organ I instancji przyjął, że wnioskodawczyni z uwagi na brak interesu prawnego w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy nie mogła zostać uznana za stronę tego postępowania, a tym samym zasadnym była odmowa wszczęcia postępowania wznowieniowego.
Zażalenie na to postanowienie w wniosła J. B. wskazując, iż organ I instancji błędnie uznał, iż nie przysługuje jej przymiot strony w przedmiotowym postępowaniu. Wskazała w szczególności, iż ulica S. jest wąska, ślepo zakończona i służy jedynie komunikacji wewnętrznej dla okolicznych mieszkańców. Ponadto realizacja zamierzenia inwestycyjnego może doprowadzić do uszkodzenia infrastruktury znajdującej się płytko pod powierzchnią ul. S. Dlatego też budowa zjazdu niewątpliwe będzie oddziaływać na jej nieruchomość z uwagi na zwiększony ruch, a także hałas. Żaląca wskazała, iż jako właściciel działki sąsiedniej niewątpliwe posiadała status strony w postępowania, na co przywołała orzecznictwo sądów administracyjnych.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z dnia 28 maja 2014 r., znak [...] - działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 4, w związku z art. 147 art. 149 § 3 i § 4 w związku z art. 144 i art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego - utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji.
W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wskazał, że w myśl art. 148 § 1 K.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Z kolei zgodnie z art. 148 § 2 K.p.a. - termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji.
Termin jednego miesiąca do złożenia wniosku został w niniejszej sprawie zachowany, czego zresztą organ I instancji nie kwestionuje. Wniosek dotyczy decyzji ostatecznej oparty jest na warunku o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. (brak udziału strony bez jej winy), złożony został do Organu I instancji, który jest jednocześnie organem właściwym do wznowienia postępowania w tej sprawie. Trafnie wywodzi jednak organ I instancji, że wniosek ten pochodzi od pomiotu, który nie dysponuje legitymacją procesową do jego złożenia. Art. 147 K.p.a. wyznacza bowiem granice skargowości, co oznacza, że wszczęcie postępowania na wniosek może nastąpić tylko z inicjatywy osoby, która ma legitymację procesową w rozumieniu art. 28 K.p.a. Od badania legitymacji skargowej należy odróżnić badanie przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. (niezawiniony przez stronę brak czynnego udziału w postępowaniu), co może nastąpić po wznowieniu postępowaniu, tj. po wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania.
Nawiązując do poglądów orzecznictwa sądowo - administracyjnego (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 27 listopada 2012 r. sygn. akt II SA/Kr 1000/12) istotne jest, iż przymiot strony nie zależy od jakiegokolwiek zainteresowania wynikiem sprawy, a jedynie od interesu prawnego, który należy rozumieć jako interes wynikający z normy prawa materialnego, przy czym aby interes ten stanowił podstawę zakwalifikowania określonego podmiotu jako strona postępowania musi pozostawać w bezpośrednim, konkretnym, indywidualnym i aktualnym związku z postępowaniem w określonej sprawie administracyjnej. Stwierdzenie istnienia takiego interesu wymaga zaistnienia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa administracyjnego materialnego a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającą na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację prawną podmiotu w zakresie jego pozycji materialnoprawnej (por. wyrok NSA z dnia 14 kwietnia 2000 r. sygn. akt III SA 1876/99).
Natomiast jak wskazał Naczelny sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 6 lipca 2007r. sygn. akt: II OSK 1016/06 : "stronami w postępowaniach o ustalenie warunków zabudowy są, co do zasady, właściciele albo użytkownicy wieczyści sąsiednich działek, przy czym mogą to być działki, które nie pozostają ze sobą w bezpośredniej styczności. Nie ma miejsca jednak tutaj na żaden automatyzm w tej kwestii. Nawet jeżeli działka danej osoby znajduje się w bliskim sąsiedztwie działki inwestora, nie oznacza to każdorazowo, iż osobie tej przysługuje status strony postępowania administracyjnego w sprawie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji przewidzianej na działce sąsiadującej. W każdym takim przypadku, należy bowiem przeprowadzić stosowną analizę, czy dana osoba ma interes prawny, aby uczestniczyć w takim postępowaniu" (LEX 355287). Warto w tym miejscu wskazać, iż jak przyjęto w orzecznictwie sądów administracyjnych , aby uzyskać status strony w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę, właściciel sąsiedniej nieruchomości winien wskazać konkretny przepis przewidujący ograniczenie w swobodnym korzystaniu danej nieruchomości. Ograniczenie to powinno wynikać z przepisu prawa administracyjnego materialnego (tak m.in. WSA w Warszawie wyroku z dnia 8 września 2011 r. sygn. Akt: VIII SA/Wa 1024/10).
Zdaniem Kolegium w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia jedynie z tzw. interesem faktycznym J. B., który jednak nie uzasadnia przyznania statusu strony postępowania.
W postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji ustalającej warunki zabudowy objętej wznowieniem - zakres oddziaływania zamierzenia inwestycyjnego obejmował nieruchomość objętą wnioskiem o ustalenie wz. tj. działkę nr [...] obr. [...] K., stąd przymiot strony w tym postępowaniu przysługiwał właścicielom tych nieruchomości. Analiza akt sprawy, w szczególności zakresu i charakteru zamierzenia inwestycyjnego, polegającego na budowie zjazdu z działki drogowej (ulica S.) na działkę nr [...] przy uwzględnieniu faktu, iż przedmiotowe zamierzenie inwestycyjne nie należy do przedsięwzięć znacząco oddziaływujących na środowisko, przemawia za przyjęciem, iż wnioskującemu o wznowienie postępowania nie przysługiwał w tym postępowaniu przymiot strony. Tym samym - zdaniem Kolegium Organ I instancji prawidłowo wywiódł, że przedmiotowe zamierzenie inwestycyjne nie będzie oddziaływać negatywnie na nieruchomość stanowiącą własność Wnioskodawczyni, zatem brak jest uzasadnienia dla wznowienia postępowania w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. Należy wskazać, iż z ustaleń Kolegium wynika, iż ulica S. to wąski pas drogowy, ślepo zakończony, a działka objęta wnioskiem o ustalenie wz - tj. działka nr [...] obr. [...], która zabudowana jest trzema budynkami jednorodzinnymi. Budowa zjazdu - jako inwestycja zakwalifikowana do obiektów infrastruktury technicznej, nie wymagała spełnienia warunków określonych treścią przepisu art. 61 ust 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - co wynika z art. 61 ust. 3 powołanej ustawy. Zdaniem Kolegium budowa niewielkiego zjazdu dla umożliwienia dojazdu do działki zabudowanej w sposób wyżej opisany, nie wpłynie w jakikolwiek sposób na ograniczenie w zagospodarowaniu działki Żalącej się oraz na możliwość naruszenia jej praw związanych z nieruchomością. Z kolei zarzuty dotyczące zwiększenia ruchu oraz hałasu, dotyczą jedynie hipotetycznego naruszenia interesu faktycznego, nie zaś interesu prawnego. Natomiast kwestie związane z przebiegiem infrastruktury pod powierzchnią ulicy i możliwość jej uszkodzenia podczas wykonywania zjazdu, winne być rozpatrywane dopiero na etapie pozwolenia na budowę.
Należy na zakończenie nadmienić, iż podobną sprawą zajmował się już Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie, i tak w wyroku z 14 kwietnia 1999r. sygn. Akt: II SA/318/99, stwierdził m.in., iż Strona skarżąca, aby być stroną w postępowaniu o wyrażenie zgody na wykonanie zjazdu z drogi krajowej (art. 29 pkt 2 ustawy z 1985 r. o drogach publicznych), musiałaby wykazać, że mają interes prawny w uczestniczeniu w tym postępowaniu (art. 28 k.p.a.). Interes prawny trzeba wywieść z wyraźnego przepisu (obiektywna legitymacja strony). Taka sytuacja zaś nie ma miejsca w rozpatrywane przez NSA sprawie. Projektowany zjazd z drogi dotyczył działki należącej do innych osób. Działki skarżących były wykorzystywane jako działki rolne, natomiast zjazd oddalony miał być od granicy najbliższej działki skarżących o kilkanaście metrów (LEX nr 46763).
Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 maja 2011 r. (sygn. akt OSK 761/10) - na wstępnym etapie badania wniosku o wznowienie postępowania dokonuje się badania zarówno terminu do złożenia wniosku jak i przesłanek podmiotowych. W przypadku, gdy organ ustali, że wniosek został złożony po terminie bądź nie pochodzi od strony, wydaje decyzję o odmowie wznowienia postępowania (aktualnie postanowienie o odmowie wznowienia postępowania). Po pierwsze bowiem, zarówno brzmienie art. 145 § 1 pkt 4 jak i art. 147 wyraźnie wskazuje, że wznowione postępowanie toczyć się ma z udziałem strony, a nie wnioskodawcy, który za stronę się uważa. Oznacza to, że jeżeli na wstępnym etapie postępowania organ ustali, że podanie pochodzi od strony, to powinien wydać postanowienie o wznowieniu postępowania (ale dopiero po jednoznacznym ustaleniu przesłanki podmiotowej). Następnie rozpoznając sprawę i ustalając, czy wystąpiły przesłanki wznowienia postępowania (w tym przypadku przesłankę z pkt 4), nie bada już czy wnioskodawca jest stroną, bowiem to już ustalono, lecz czy wnioskodawca ten brał udział w postępowaniu, a jeżeli nie to czy nastąpiło to bez jego winy. Dlatego też - badanie czy wnioskodawca jest stroną nie jest badaniem przesłanki z pkt 4, ponieważ badanie przesłanki wznowienia określonej w tym punkcie zawsze odnosi się do strony, jej udziału w sprawie i kwestii zawinienia. Ponadto dopiero w zależności od tych ustaleń wydaje jedną z decyzji określonych w art. 151. Co więcej, jeżeli z jakichkolwiek przyczyn okazałoby się po wznowieniu postępowania, że jednak wnioskodawca nie jest stroną, to powinno to skutkować umorzeniem postępowania wznowieniowego, ponieważ to postępowanie może zostać wszczęte i toczyć się wyłącznie z udziałem strony.
Kolegium tym samym za zasadne uznało stanowisko Prezydenta Miasta, który odmówił wznowienia postępowania w przedmiotowej sprawie, ustalając brak istnienia po stronie wnioskodawcy przymiotu strony.
Powyższe postanowienie zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie J. B., zarzucając mu naruszenie:
1) przepisu art. 28 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez błędną wykładnię polegającą na odmowie przyznania skarżącej statusu strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy przedmiotowej inwestycji, a także na błędnym przyjęciu, że warunkiem przyznania przymiotu strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy właścicielowi działki sąsiedniej jest wskazanie ograniczenia w swobodnym korzystaniu danej nieruchomości wynikające jedynie z przepisu prawa administracyjnego materialnego.
2) przepisu art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez jego niezastosowanie,
3) przepisu art. 7, art. 77, art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niedostateczne wyjaśnienie okoliczności sprawy i brak wnikliwego rozpatrzenia zebranego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności polegające na przyjęciu, iż przedmiotowa inwestycja nie będzie oddziaływać negatywnie na nieruchomość sąsiednią stanowiącą współwłasność skarżącej,
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia Prezydenta Miasta oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
W piśmie procesowym z dnia 29 października 2014 r. skarżąca rozwinęła argumentację skargi podnosząc, że SKO w swoim postanowieniu oparł się na informacjach niezgodnych ze stanem faktycznym. Jak wynika z załączonej do pisma mapy zasadniczej 2 z 3 budynków znajdujących się na działce nr [...] są budynkami o przeznaczeniu innym niż mieszkalne. SKO przyjął, ze wszystkie 3 budynki są budynkami mieszkalnymi jednorodzinnymi. Ponadto z mapy tej wynika, że działka [...] posiada już zjazd. Jest to zjazd na ul. M. (działkę nr [...]). Zatem działka nr [...] może zostać obsłużona komunikacyjnie bez negatywnego wpływu na nieruchomości sąsiednie wywołanego budową zjazdu na działkę nr [...] (sięgacz ul. S., obecnie [...]). Zdaniem skarżącej SKO oceniając zasadność jej zażalenia na Postanowienie Prezydenta Miasta zastosował niedopuszczalne wartościowanie wielkości planowanego zjazdu nazywając go "niewielkim" i wywodząc z tego brak wpływu na nieruchomość skarżącej. Tymczasem po wybudowaniu zjazdu z działki [...] na działkę [...] (sięgacz ul. S., obecnie [...]) pośrednio - poprzez służebności - będą mogły być skomunikowane przez ten zjazd inne działki położone na zachód od działki nr [...] ([...], [...]), co dodatkowo zwiększy negatywny wpływ na korzystanie z jej nieruchomości. W ocenie J. B. powyższe informacje świadczą o niedostatecznym okoliczności sprawy oraz braku wnikliwego rozpatrzenia zebranego w sprawie materiału dowodowego przez SKO.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 ustawy).
W pierwszej kolejności należy wskazać, że Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, aprobuje pogląd, zgodnie z którym badanie przymiotu strony w postępowaniu o wznowienie postępowania opartym na przesłance z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., następuje na pierwszym etapie postępowania wznowieniowego tj. na etapie rozpatrywania wniosku o wznowienie. W tym zakresie Sąd podziela także w całości poglądy wyrażone w cytowanym przez organ I Instancji wyroku WSA w Krakowie z dnia 10 stycznia 2013r. sygn. IISA/Kr 1410/12.
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Co do zasady wszczęcie postępowania administracyjnego może nastąpić bądź z urzędu, bądź na żądanie strony, co wynika z art. 61 § 1 k.p.a. Od dnia 11 kwietnia 2011r. obowiązuje art. 61a k.p.a., dodany został przez ustawę z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2011r., Nr 6, poz. 18 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Jeżeli zatem podmiot, żądający wszczęcia postępowania, nie jest stroną, właściwym sposobem załatwienia sprawy jest wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania.
Nie ma zdaniem Sądu w obecnym stanie prawnym podstaw, aby odmiennie traktować zagadnienie badania przymiotu strony w postępowaniu nadzwyczajnym, w szczególności zaś – w postępowaniu, wywołanym wnioskiem o wznowienie. Zasada sformułowana w art. 61 § 1 k.p.a. została powtórzona w art. 147 zdanie pierwsze k.p.a., w myśl którego wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. Zgodnie ze zdaniem drugim art. 147 k.p.a., wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 oraz w art. 145a i art. 145b następuje tylko na żądanie strony. Takie brzmienie przepisu oznacza, że wznowienie postępowania na podstawie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. nie tylko nie może nastąpić z własnej inicjatywy organu, ale również nie jest ono dopuszczalne w oparciu o żądanie podmiotu nie posiadającego przymiotu strony postępowania. Tym samym orzeczenie o wznowieniu lub o odmowie wznowienia postępowania winno zapaść po zbadaniu, że wniosek pochodzi od strony.
W przypadku wniosku o wznowienie opartego na przesłance niezawinionego braku udziału strony w postępowaniu, przez wiele lat sporną kwestię w doktrynie i orzecznictwie stanowiło to, na jakim etapie organ administracji publicznej może badać przymiot strony podmiotu, występującego z wnioskiem. Zmiana stanu prawnego uzasadniają obecnie zaakceptowanie koncepcji, zgodnie z którą w takim wypadku badanie przymiotu strony może mieć miejsce na wstępnym etapie weryfikacji wniosku o wznowienie. Zatem organ administracji, ustaliwszy, że podmiot występujący z wnioskiem nie powinien posiadać w postępowaniu pierwotnym przymiotu strony, może na tej tylko podstawie wydać postanowienie o odmowie wznowienia postępowania, zakończonego decyzją ostateczną, prowadząc także w tej fazie postępowanie wyjaśniające. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 30 czerwca 2011r., sygn. akt II OSK 1158/10, w przypadku oparcia wniosku o wznowienie postępowania na przesłance z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. okoliczność, czy podanie pochodzi od podmiotu posiadającego interes prawny, badana jest przed wydaniem rozstrzygnięcia w przedmiocie wznowienia postępowania - postanowienia o wznowieniu postępowania albo postanowienia o odmowie wznowienia postępowania. Natomiast gdy okaże się, że podanie takie złożyła strona, to po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania, a wiec w toku wznowionego postępowania, przesłanka z art. 145 § 1 pkt 4 będzie badana wyłącznie pod kątem ustalenia, czy rzeczywiście wystąpiła sytuacja, iż bez własnej winy nie brała ona udziału w tym postępowaniu. Podobnie wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 maja 2011r., sygn. akt II OSK 761/10 (Lex Omega nr 992626). Stwierdzono w nim mianowicie, że na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. wznowienie postępowania może nastąpić tylko na wniosek strony, a nie z urzędu. Dlatego też na wstępnym etapie badania wniosku o wznowienie postępowania dokonuje się badania zarówno terminu do złożenia wniosku jak i przesłanek podmiotowych. W przypadku, gdy organ ustali, że wniosek został złożony po terminie bądź nie pochodzi od strony, wydaje decyzję o odmowie wznowienia postępowania. Po pierwsze bowiem, zarówno brzmienie art. 145 § 1 pkt 4 jak i art. 147 wyraźnie wskazuje, że wznowione postępowanie toczyć się ma z udziałem strony, a nie wnioskodawcy, który za stronę się uważa. Oznacza to, że jeżeli na wstępnym etapie postępowania organ ustali, że podanie pochodzi od strony, to powinien wydać postanowienie o wznowieniu postępowania (ale dopiero po jednoznacznym ustaleniu przesłanki podmiotowej). Następnie rozpoznając sprawę i ustalając, czy wystąpiły przesłanki wznowienia postępowania (w tym przypadku przesłankę z pkt 4), nie bada już czy wnioskodawca jest stroną, bowiem to już ustalono, lecz czy wnioskodawca ten brał udział w postępowaniu, a jeżeli nie to czy nastąpiło to bez jego winy. Dlatego też - badanie czy wnioskodawca jest stroną nie jest badaniem przesłanki z pkt 4, ponieważ badanie przesłanki wznowienia określonej w tym punkcie zawsze odnosi się do strony, jej udziału w sprawie i kwestii zawinienia. Ponadto dopiero w zależności od tych ustaleń wydaje jedną z decyzji określonych w art. 151.
Innymi słowy, zdaniem Sądu organy administracyjne prawidłowo zbadały czy J. B. posiadała przymiot strony już na etapie rozstrzygania samej kwestii wznowienia bądź odmowy wznowienia postępowania.
Odnosząc się natomiast do zagadnienia będącego przedmiotem zarzutów skargi tj. rozstrzygnięcia kwestii czy J. B. przysługiwał w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją o warunkach zabudowy przymiot strony, wskazać należy co następuje.
Zgodnie z art. 28 Kpa stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Zgodnie z jednolitym i nie budzącym kontrowersji poglądem, interes prawny w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy musi wiązać się z konkretną normą prawa materialnego, na podstawie której w postępowaniu administracyjnym określony podmiot, w określonym stanie faktycznym, może domagać się konkretyzacji jego uprawnień lub obowiązków; a także na tej samej zasadzie może żądać przeprowadzenia kontroli określonego aktu lub czynności w celu ochrony jego praw i obowiązków przed naruszeniami dokonanymi tym aktem i doprowadzenia tego aktu do stanu zgodnego z prawem. Stwierdzenie istnienia interesu prawnego wymaga więc ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym pomiędzy obowiązującą normą prawa, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającego na tym, że akt stosowania tej normy (decyzja administracyjna) może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie prawa materialnego (wyroki NSA z dnia 11 grudnia 2002 r. II SA 4000/01, oraz z 17 czerwca 2011 r. sygn. akt I OSK 883/10 - orzeczenia.nsa.gov.pl).
Podkreśla się w orzecznictwie, że interes prawny powinien być indywidualny, konkretny, realny i znajdować potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, które uzasadniały zastosowanie normy prawa materialnego. Osoba trzecia ma interes prawny wynikający z art. 140 k.c. i 144 k.c. do uczestniczenia jako strona w postępowaniu administracyjnym, lecz tylko w sytuacji, gdy w jego wyniku zapaść może lub zapadła decyzja tak kształtująca stosunki na nieruchomości (sposób korzystania z niej), iż będzie to miało wpływ na sposób wykonywania przez nią prawa własności (por. postanowienie NSA z 13 maja 2011 r. II OZ 394/11 - orzeczenia.nsa.gov.pl). W każdym przypadku kwestię tę należy oceniać indywidualnie, w odniesieniu do okoliczności sprawy - charakteru i rozmiaru spornej inwestycji oraz położenia terenu objętego inwestycją względem nieruchomości osoby wnioskującej o uznanie jej za stronę postępowania (tak: NSA w wyroku z dnia 30 maja 2012 r. sygn. akt II OSK 465/1).
Przenosząc te rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że aby rozstrzygnąć czy skarżącej przysługiwał w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną przymiot strony, należy odpowiedzieć na pytanie czy budowa zjazdu z działki nr [...] na działkę nr [...] może wpływać na sferę uprawnień związanych z korzystaniem z nieruchomości stanowiącej własność skarżącej tj. działkę nr [...]. Okolicznością przesadzają przy tym nie będzie tylko sam fakt, że działki [...] i [...] sąsiadują z sobą.
Z mapy stanowiącej załącznik do decyzji o warunkach zabudowy jak również z mapy załączonej do wniosku a stanowiącej koncepcję projektu drogowego – plan zagospodarowania terenu (k. 4 akt adm.) wynika, że jakkolwiek obie nieruchomości sąsiadują z sobą, to odległość zachodniej części zjazdu od granicy z nieruchomością skarżącej to około 18 metrów, odległość od budynku skarżącej jest natomiast odpowiednio o kilka metrów większa. Sama projektowana szerokość zjazdu na działce [...] będzie miała ok. 3,5 metrów szerokości. Oznacza to, że rzeczywiście organ prawidłowo ustalił, że będzie to niewielki zjazd, którego lokalizacja nie wpłynie na wykonywanie prawa własności przez skarżącą. Skarżąca nie podała a Sąd w ślad za organami obu instancji nie dopatrzył się przepisu prawa materialnego, który mógłby stanowić źródło interesu prawnego skarżącej w postępowaniu zakończonym decyzja ostateczną.
Podnoszone przez skarżącą kwestie związane z uciążliwościami wynikającymi ze zwiększonego ruchu na ul. S. czy negatywny wpływ zwiększonego ruchu na wartość okolicznych nieruchomości w tym nieruchomości skarżącej, świadczy jedynie o interesie faktycznym, a nie interesie prawnym. Jednocześnie interes faktyczny nie jest tożsamy z interesem prawnym i nie ma wpływu na przyznanie skarżącej przymiotu strony. Jest oczywistym, że jeżeli w miejscu niezabudowanej nieruchomości, powstaje (jakakolwiek) zabudowa, to komfort mieszkańców nieruchomości sąsiednich może ulec zmianie; jest też oczywistym, że okoliczność taka budzi niezadowolenie. Niemniej nie jest to przesłanka to wzruszenia ostatecznej decyzji administracyjnej. Decyzje takie korzystają z waloru trwałości, a ich wzruszenie jest instytucją wyjątkową, dopuszczalną tylko na podstawie przesłanek enumeratywnie wymienionych w Kodeksie postępowania administracyjnego sytuacjach.
Nie jest też zasadny zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 6 ust. 2 pkt. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zgodnie z tym przepisem każdy ma prawo, w granicach określonych ustawą, do ochrony własnego interesu prawnego przy zagospodarowaniu terenów należących do innych osób lub jednostek organizacyjnych. Jak już wyżej wskazano, do ustalenia interesu prawnego warunkującego nabycie przymiotu strony postępowania konieczne jest wskazanie konkretnego przepisu prawa materialnego, z którego ten interes mógłby zostać wywiedziony. Przytoczony przepis ma właśnie dokładnie takie znaczenie jak wyżej wskazano. Statuuje bowiem uprawnienie do ochrony interesu prawnego.
Z wszystkich wyżej wymienionych względów orzeczono o oddaleniu skargi jako bezzasadnej, na zasadzie art. 151 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło