V SA/Wa 1470/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Irena Jakubiec – Kudiura (spr.), Sędzia WSA - Barbara Mleczko – Jabłońska, Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak, , Protokolant specjalista - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 listopada 2014 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego. 1. Stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającego ją postanowienia Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...], 2. Zasądza od Ministra Infrastruktury i Rozwoju na rzecz M. M. kwotę 457 zł (czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi M. M. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest decyzja Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] utrzymująca w mocy własne postanowienie z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] o odmowie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją Zarządu Województwa [...] Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. Przedmiotowa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym: decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r. Nr [...] Zarząd Województwa [...] ustalił kwotę w wysokości 54.321,50 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych przypadającej do zwrotu przez Szkołę Języków Obcych [...] spółka jawna. Nastepnie postanowieniem z dnia [...] czerwca 2013 r. znak: [...] wszczęto postępowania wobec M. M. i L. Ż. w sprawie wydania decyzji w trybie art. 108 § 1 w zw. z art. 115 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa w zw. z art. 67 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych w przedmiocie stwierdzenia solidarnej odpowiedzialności za należności spółki określone w decyzji Nr [...] Zarządu Województwa [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. Ww. postanowienie zostało doręczone pełnoletniemu domownikowi strony, -A. Ż.- matce strony w dniu 5 lipca 2013 r. W dniu 9 października 2013 r. (data podania 4 października 2013 r.) skarżąca M. M. złożyła wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją Zarządu Województwa [...] Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. Jako podstawę swojego żądania wskazała na art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), zwanej dalej ,,Kpa"., tj. że bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Wnioskodawczyni na poparcie swojego twierdzenia podniosła fakt wysyłania przez organ I instancji korespondencji (postanowienia z [...] lipca 2011 r. i decyzji) w ramach postępowania na adres, pod którym Szkoła Języków Obcych [...] nie prowadziła już działalności – tj. [...] ul. [...]. Wniosek ten złożyła do Zarządu Województwa [...] (Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy), który to pismem z dnia 24 października 2013 r. znak [...] przekazał zgodnie z właściwością do Ministra Rozwoju Regionalnego (obecnie Ministra Infrastruktury i Rozwoju). Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] Minister Infrastruktury i Rozwoju odmówił wznowienia postępowania. Wskazał, iż organ doręczył postanowienie z dnia [...] czerwca 2013 r. znak: [...] o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji w przedmiocie solidarnej odpowiedzialności wspólników spółki jawnej ,,Szkoła Języków Obcych [...]", pod adresem właściwym dla zamieszkania strony w dniu 5 lipca 2013 r. pełnoletniemu domownikowi strony A. Ż. - matce. W jego ocenie zasadne jest wnioskowanie, iż wnioskodawczyni mogła powziąć informację o istnieniu decyzji z dnia [...] sierpnia 2012 r. w dniu 5 lipca 2013 r., ponieważ w treści postanowienia zawarto informację o dacie i treści tej decyzji. Z kolei powzięcie informacji o istnieniu decyzji jest wystarczające do rozpoczęcia biegu do wniesienia podania o wznowienie postępowania. Tym samym termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania upływał dla strony w dniu [...] sierpnia 2013 r. Z tego względu Minister stwierdził, iż przedmiotowy wniosek został wniesiony po terminie, o którym mowa w art. 148 Kpa. Wniosek o pononowne rozpoznanie sprawy wniosła M. M.. Po rozpoznaniu przedmiotowego wniosku Minister Infrastruktury i Rozwoju decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] utrzymał w mocy swoje postanowienie z dnia [...] stycznia 2014 r. Organ wskazał, iż w sprawie kwestią zasadniczą było ustalenie czy skarżącej skutecznie doręczono postanowowienie z dnia [...] czerwca 2013 r. Powyższy fakt przesądza jego zdaniem kwestię wniesienia przedmiotowego wniosku o wznowienie w terminie przewidzianym w art. 148 Kpa. – tj., w terminie 1 miesiąca od dnia, w którym dowiedziała się o decyzji z dnia [...] sierpnia 2012 r. Organ dokonał analizy złożonych przez skarżącą dokumentów mających potwierdzać, że nie zamieszkiwała na ul. [...] w [...], lecz w miejscowości [...], ul. [...],[...]. Były to m.in. odpisy z księgi wieczystej nr [...] i [...]; dokumentacja dotycząca remontu budynku przy ul. [...] w miejscowości [...]; faktury potwierdzające nabywanie paliwa płynnego (gazu) do ww. budynku oraz wywóz nieczystości z ww. adresu; umowa rachunku oszczędnościowo-rozliczeniowego córki p. [...] wskazującej jej adres zamieszkania przy ul. [...] w miejscowości [...]; faktury zakupu paliwa, wystawione na prowadzone przez M. M. Centrum Szkoleniowo-Wydawnicze [...] adres ul. [...] w [...]. Zdaniem organu powyższe dokumenty świadczą o tym, że wnioskodawczyni zamieszkiwała w okresie doręczania postanowienia z [...] czerwca 2013 r. - w [...] przy ul. [...]. Z tego względu organ przyjął, że w dniu 5 lipca 2013 r. doręczono stronie - w trybie art. 43 Kpa - postanowienie z dnia 28 czerwca 2013 r. Treść tego postanowienia zawierała szczegółowe informacje o decyzji Zarządu Województwa Małopolskiego z dnia [...] sierpnia 2012 r. i jej rozstrzygnięciu. To prowadziło zdaniem organu do konstatacji, że wniosek o wznowienie postępowania wnioskodawczyni powinna była złożyć nie póżniej niż do dnia 5 sierpnia 2013 r., tj. w terminie miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Natomiast wnioskodawczyni podanie o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r., złożyła w dniu 9 października 2013 r., a zatem po upływie terminu wskazanego wart. 148 Kpa. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła M. M. wnosząc o uchylenie zaskrżonej decyzji i porzedzającego go postanownienia, oraz zasądzenie kosztów postepowania wedle norm prawem przepisanych. Zarzuciła naruszenie : 1. art. 138 § 1 pkt. 1 Kpa poprzez nieuzasadnione zastosowanie skutkujące utrzymaniem w mocy postanowienia Ministra Infrastruktury i Rozwoju podczas gdy prawidłowa i wyczerpująca analiza zgromadzonego w aktach postępowania materiału dowodowego dokonana przez Ministra Infrastruktury i Rozwoju winna skutkować wydaniem rozstrzygnięcia w oparciu o art. 138 § 1 pkt. 2 Kpa., a więc uchylającego zaskarżone postanowienie z dnia [...] stycznia 2014 r. i orzekającego o wznowieniu postępowania zakończonego decyzją Zarządu Województwa [...], w imieniu którego działa Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy z dnia [...] sierpnia 2012 r., 2. art. 149 § 3 Kpa poprzez jego nieuzasadnione zastosowanie skutkujące odmową wznowienia postępowania z wniosku skarżącej, w sytuacji gdy zostały spełnione wszystkie ustawowe przesłanki warunkujące wznowienie postępowania administracyjnego, w szczególności został zachowany termin do złożenia przedmiotowego podania o wznowienie postępowania przez Skarżącą, 3. art. 149 § 1 Kpa w związku z art. 145 § 1 pkt. 1 Kpa poprzez nieuzasadnioną odmowę wznowienia postępowania z wniosku skarżącej, podczas gdy wszystkie przesłania, w tym termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania zostały przez skarżącą zachowane, 4. art. 43 Kpa poprzez niezasadne przyjęcie, iż oddanie przesyłki za pokwitowaniem osobie zamieszkałej w lokalu, a więc A. Ż., w którym Skarżąca, do której adresowane było postanowienie, nie miała miejsca zamieszkania i którego w postępowaniu w sprawie rozszerzenia klauzuli wykonalności na etapie jego wszczęcia nie wskazała jako swojego adresu do doręczeń, stanowiło skuteczne i zgodne z powołaną normą prawną doręczenie pisma organu stronie, 5. art. 42 Kpa poprzez niezasadne przyjęcie, iż miejscem zamieszkania skarżącej jest [...], ul. [...], podczas gdy z akt niniejszego postępowania, w szczególności z przedłożonych przez skarżącą dokumentów wynika jednoznacznie, iż miejscem zamieszkania skarżącej jest miejscowość [...], ul. [...]i tam też winno być dokonywane doręczenie korespondencji, 6. art. 6, art. 7, art. 77 § 1, art. 80 Kpa oraz art. 107 § 3 Kpa skutkujące przyjęciem przez organ za podstawę rozstrzygnięcia błędnych ustaleń faktycznych skutkujących utrzymaniem w mocy zaskarżonego rozstrzygnięcia, a polegających na uznaniu, iż: a) faktury potwierdzające nabywanie paliwa płynnego (gazu) do budynku położonego w [...] oraz wywóz nieczystości, które zostały wystawione na męża Skarżącej nie stanowią dowodu zamieszkania Wnioskodawczym w [...] przy ul. [...], mając na uwadze, że skarżąca jest współwłaścicielem nieruchomości położonej w [...] wraz z małżonkiem, gdzie skupione jest jej centrum życiowe, tym samym fakt, iż na fakturze widnieje wyłącznie małżonek Skarżącej nie świadczy, iż Skarżąca nie ma miejsca zamieszkania w [...] przy ul. [...], a wyłącznie, iż wraz z małżonkiem prowadzi tam gospodarstwo domowe, a każdy z małżonków uprawniony jest do podejmowania działań związanych z bieżącym funkcjonowaniem gospodarstwa domowego (zgodnie z art. 23, 281, 29 oraz 30 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego), b) odpisy z księgi wieczystej nr [...] potwierdzają wyłącznie (z uwagi na to, że datowane są na luty i lipiec 2010 r., a więc na 3 lata przed wydaniem postanowienia), że skarżąca jest współwłaścicielem nieruchomości położonej w [...], mając na uwadze, iż skarżąca nabyła nieruchomość, na której znajduje się budynek mieszkalny wraz z małżonkiem celem zamieszkania tam i skupienia aktywności życiowej w miejscowości [...], i od momentu jej nabycia, a nadto w chwili doręczenia postanowienia z dnia [...] czerwca 2013 r. była jej właścicielem i tam zamieszkiwała, co potwierdza, iż miejscem zamieszkania Skarżącej jest miejscowość [...], c) z aktu notarialnego z dnia [...] stycznia 2009 r. wynika, iż skarżąca ma miejsce zamieszkania w [...] przy ul. [...] mając na uwadze, iż dopiero w dniu [...] stycznia 2009 r. Skarżąca nabyła wraz z małżonkiem nieruchomość położoną w [...], tym samym niemożliwym było w momencie podpisywania umowy z dnia [...] stycznia 2009 r. wskazanie, iż jej miejscem zamieszkania jest [...], lecz [...] ul. [...], bowiem przedmiotowa nieruchomość została nabyta właśnie w celu zamieszkania tam oraz skupienia centrum życiowego Skarżącej wraz z rodziną (córką i mężem), d) umowa rachunku oszczędnościowo-rozliczeniowego córki skarżącej zawiera informację, iż skarżąca zamieszkuje pod adresem ul. [...] mając na uwadze, iż w przedmiotowej umowie jako miejsce zamieszkania córki wskazana została miejscowość [...] ul. [...], co potwierdza, iż Skarżąca wraz z rodziną całe swoje życie skoncentrowała w [...] przy ul. [...], nie natomiast w [...] przy ul. [...], natomiast zgodnie z art. 26 Kodeksu cywilnego miejsce zamieszkania dziecka jest tożsame z miejscem zamieszkania jego rodziców, co więcej, umowa ta zawiera informację, iż adresem korespondencyjnym jest miejsce zamieszkania skarżącej, a więc [...], ul. [...], e) informacja, którą Zarząd Województwa [...] otrzymał z Referatu Ewidencji Ludności i Dowodów Osobistych dla Dzielnic VIII-XIII Urzędu Miasta [...] dotycząca zameldowania przez Skarżącą na pobyt stały pod adresem ul. [...] w [...], stanowi podstawę do przyjęcia przez Organ, iż Skarżąca zamieszkuje pod tym adresem, mając na uwadze, iż zameldowanie nie jest tożsame z zamieszkaniem, a nadto ma charakter wyłącznie porządkowy i ewidencyjny, 7. art. 6, art. 7, art. 8, art. 77, art. 78, art. 80, art. 81 k.p.a. polegające na niedokonaniu przez Organ oceny całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie co skutkowało nieprawidłowym przyjęciem przez Organ, iż miejscem zamieszkania skarżącej jest [...], ul. [...], mając na uwadze, iż z przedłożonych przez skarżącą dokumentów w sposób jednoznaczny wynika, iż miejscem zamieszkania skarżącej jest [...], ul. [...], gdzie skupione jest jej centrum życiowe, 8. art. 150 § 2 k.p.a. w związku z art. 19 k.p.a. poprzez niezasadne przyjęcie, iż w niniejszej sprawie właściwym organem do rozpatrzenia wniosku o wznowienie postępowania był właściwy w sprawie Minister, podczas gdy z brzmienia art. 150 § 2 k.p.a. wynika, iż w przypadku żądania wniosku o wznowienie na zasadzie art. 145 § 1 pkt. 4 dewolucja kompetencji na organ wyższego stopnia będzie miała miejsce wyłącznie wtedy, gdy organ świadomie i celowo pozbawił stronę możliwości czynnego udziału w postępowaniu. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowsko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuję na uwzględnienie. Na wstępie należy zauważyć, że uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.", sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem legalności, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Ponadto, co wymaga podkreślenia, w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny I instancji rozstrzyga sprawę w granicach sprawy administracyjnej, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Niezwiązanie sądu administracyjnego granicami skargi oznacza m.in., że sąd ma obowiązek rozpatrzyć sprawę rozstrzygniętą zaskarżoną decyzją z punktu widzenia zgodności z prawem całego postępowania administracyjnego, a podstawę orzekania przez ten sąd stanowi cały materiał dowodowy zgromadzony przez organy administracji w toku całego prowadzonego w danej sprawie postępowania, gdyż zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd rozpoznaje sprawę na podstawie akt sprawy. W niniejszej sprawie wystąpiła przesłanka zawarta w przepisie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. zgodnie z którym sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Należy wyjasnić, że w przedmiotowej sprawie zaistniała przesłanka wyrażona w przepisie art. 156 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, zgodnie z którym organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości. Zgodnie z art. 150 § 1 Kpa organem właściwym w sprawie wznowienia postępowania jest organ, który wydał decyzję w ostatniej instancji. Jednakże, stosownie do art. 150 § 2 Kpa jeżeli przyczyną wznowienia postępowania jest działalność organu wskazanego w § 1, o wznowieniu postępowania rozstrzyga organ wyższego stopnia. Wskazać należy, iż celem art. 150 § 2 Kpa jest to, by ten sam organ I instancji, którego działanie (zaniechanie) jest powodem wystąpienia wad wznowieniowych w decyzji, nie wznawiał i następnie nie prowadził postępowania wznowieniowego w sprawie, ażeby nie był "sędzią" we własnej sprawie. Organem właściwym do rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 4 będzie organ wyższego stopnia tylko wówczas, gdy wskazaną przyczyną wznowienia jest zamierzona działalność organu, który rozstrzygał sprawę w ostatniej instancji. Analiza przyczyn wznowienia postępowania wymienionych w art. 145 § 1 Kpa prowadzi do wniosku, że przez działalność organu, o której mowa w art. 150 § 2 Kpa, należy rozumieć takie właściwości i zachowanie się tego organu w toku prowadzonego postępowania administracyjnego w danej sprawie, które mogłyby godzić w zasadę obiektywizmu i być wyrazem stronniczego stanowiska tego organu przy wydaniu decyzji ostatecznej, co powinno być ustalone w postępowaniu wyjaśniającym przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania. We wszystkich innych przypadkach organem właściwym do wznowienia postępowania jest - stosownie do art. 150 Kpa. - organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji.(komentarz M. Jaśkowska, A, Wróbel; LEX 2011; pkt 9 do art. 150 Kpa). Podnieść należy, że orzekanie w sprawie przez organ wyższej instancji dopuszczalne jest tylko w razie, gdy wykaże się związek pomiędzy przyczyną wznowienia a działaniem organu orzekającego w ostatniej instancji z podstawą uzasadniającą wznowienie postępowania (zob. wyrok NSA z dnia 10 sierpnia 2011 r., I OSK 1401/10 dostępny na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zdaniem składu orzekającego podzielić należy pogląd, że przyczyna wznowienia leżąca po stronie tego organu - w rozumieniu przytoczonej regulacji - ma miejsce w takich sytuacjach jak niezastosowanie instytucji wyłączenia pracownika, świadome i celowe sfałszowanie dokumentu, dopuszczenie się przestępstwa przy wydaniu decyzji. Słowa: "przyczyną wznowienia postępowania jest działalność organu" trafnie interpretowane są jako odesłanie do art. 145 § 1 punktu 2 i 3 Kpa (por. komentarz do art. 150 w: B. Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz"), tak więc za przyczynę wznowienia leżącą po stronie organu nie może być uznane każde uchybienie proceduralne, którego dopuści się organ w toku postępowania, lecz działanie zamierzone. Mając powyższe na uwadze, w okolicznościach rozpatrywanej sprawy nie można uznać, iż podnoszone przez skarżącą uchybienia organu w zakresie doręczenia skarżącej postanowienia z dnia [...] czerwca 2013 r. znak: [...], (o których Sąd w niniejszej sprawie nie przesądza) były wynikiem stronniczego i umyślnego działania organu, którego celem było uniemożliwienie wzięcia skarżącej udziału w postępowaniu. Dlatego też organem właściwym do rozpoznania przedmiotowego wniosku jest Zarząd Województwa [...] w imieniu którego działa Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy, a nie Minister Infrastruktury i Rozwoju zgodnie z treścią art. 150 § 1 Kpa. Dodatkowo należy wskazać, że Minister Infrastruktury i Rozwoju wydając zaskarżoną decyzję naruszył art. 149 § 3 Kpa, zgodnie z którym odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze postanowienia na które przysługuje zażalenie (art. 149 § 4 Kpa). Wyjaśnić należy, iż zgodnie z art. 126 Kpa do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy art. 105, art. 107 § 2–5 oraz art. 109–113, a do postanowień, od których przysługuje zażalenie, oraz do postanowień określonych w art. 134 – również art. 145–152 oraz art. 156–159, z tym że zamiast decyzji, o której mowa w art. 151 § 1 i art. 158 § 1, wydaje się postanowienie. Z tego względu Minister rozpoznając środek odwoławczy od postanowienia dotyczącego odmowy wznowienia postępowania administracyjnego powinien był wydać postanowienie, a nie jak uczynił to w niniejszej sprawie decyzję. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stwierdził nieważność przedmiotowej decyzji i poprzedzającego ją postanowienia. O kosztach orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205 p.p.s.a.