II SA/Wa 654/14
WyrokWSA w Warszawie2014-11-14
Skład orzekający: Joanna Kube, Ewa Grochowska – Jung, Iwona Dąbrowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy orzeczenie komisji lekarskiej dotyczące zdolności funkcjonariusza do służby w Policji, wydane na podstawie rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych, podlega kontroli sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Orzeczenia komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych dotyczące zdolności funkcjonariusza do służby w Policji mają charakter decyzji administracyjnych i podlegają kontroli sądu administracyjnego. Natomiast orzeczenia tych komisji dotyczące oceny stanu zdrowia funkcjonariusza i związku schorzeń ze służbą dla celów odszkodowawczych lub rentowych nie podlegają kontroli sądu administracyjnego, a sprawy te rozstrzygane są przez sądy powszechne.Stan faktyczny
M. P. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej MSW w W. z dnia [...] stycznia 2014 r. dotyczące jego zdolności do służby w Policji. Skarżący kwestionował ustalenia komisji dotyczące niejasnego określenia, czy jest inwalidą na stałe, czy czasowo, a także zarzucał naruszenie przepisów k.p.a. przez brak odniesienia się do zarzutów z odwołania i niejasne uzasadnienie. Sąd oddalił skargę, uznając, że orzeczenie w części dotyczącej zdolności do służby jest dopuszczalne do kontroli sądowoadministracyjnej, ale nie stwierdził naruszeń prawa.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Joanna Kube Sędzia WSA – Ewa Grochowska – Jung Sędzia WSA – Iwona Dąbrowska (sprawozdawca) Protokolant – specjalista Marek Kozłowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2014 r. sprawy ze skargi M. P. na orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej MSW w W. z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o zdolności do służby – oddala skargę –
Wojewódzka Komisja Lekarska Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w W., orzeczeniem z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...], po dokonaniu badania lekarskiego M. P. wydała nowe orzeczenie, po uchyleniu przez Okręgową Komisję Lekarska MSW orzeczenia WKL Nr [...] z dnia [...] września 2013 r. i rozpoznała:
1. przebyty uraz [...] ([...]) - § 9 p 2 r9D;
2. przewlekły [...]. §63p3r9D, B.;
3. zaburzenia [...]. §67p2r9C;
4. przebyte uszkodzenie [...]. §83p6r9A.
W rezultacie Komisja uznała na podstawie przepisów Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 9 lipca 1991r. w sprawie właściwości i trybu postępowania Komisji Lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych (Dz. U. Nr 79/91 poz. 349 ze zm.), że M. P. jest całkowicie niezdolny do służby w Policji.
Ustaliła też związek schorzenia ze służbą odnośnie p. 1, 2,3 rozpoznania. Uznała, że nie istnieje związek schorzenia ze służbą odnośnie punktu 4 rozpoznania.
Komisja podała, że schorzenie wymienione w punkcie 3 rozpoznania jest następstwem wypadku z dnia [...] stycznia 2013 r., za który M. P. orzeczeniem nr [...] otrzymał 35 % uszczerbku. Schorzenie wymienione w punkcie 3 jest również następstwem wypadku, za który tym samym orzeczeniem otrzymał 5% uszczerbku. Organ uznał też, że schorzenie wymienione w punkcie 2, pozostaje w związku ze służbą, zgodnie z punktem 2 załącznika 2 do rozporządzenia MSWiA z dn. 29 września 2005 (Dz. U. nr 206/05 poz. 1723). Natomiast schorzenie ujęte w punkcie 4 rozpoznania jest następstwem urazu poza służbą.
Komisja stwierdziła też, że M. P. może wykonywać pracę zarobkową i że jest zdolny do pracy oraz, że nie wymaga opieki innej osoby. Zaliczyła go do trzeciej grupy inwalidów i stwierdziła, że inwalidztwo pozostaje w związku ze służbą oraz, że Inwalidztwo pozostaje w związku z wypadkiem.
Komisja podała też, że inwalidztwo istnieje od [...] grudnia 2013 r. i że jest czasowe. ,,
Uzasadniając orzeczenie Komisja stwierdziła, że wydała nowe orzeczenie po uchyleniu przez Okręgową Komisję Lekarską orzeczenia Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej Nr [...]. Wskazała, że schorzenia wymienione w punkcie 1 i 2 rozpoznania powodują całkowitą niezdolność badanego do służby w Policji, lecz nie ograniczają w sposób istotny zdolności do pracy. WKL orzeka zatem trzecią grupę inwalidzką. Stwierdziła, że inwalidztwo pozostaje w związku ze służbą odnośnie p. 2 rozpoznania (zgodnie z p. 2 zał. 2 do Rozporządzenia MSWiA z dn. 29 września 2005 Dz. U. Nr 206.05 poz. 1723) oraz w związku z wypadkiem w służbie odnośnie punktu 1 rozpoznania, za który orzeczeniem uszczerbkowym WKL Nr [...] M. P. otrzymał 35% uszczerbku na zdrowiu. Schorzenia wymienione w p. 3 i 4 rozpoznania nie powodują inwalidztwa. Schorzenie wymienione w punkcie 3 rozpoznania. jest następstwem wymienionego wypadku w służbie, za który orzeczeniem WKL nr [...] otrzymał 5% uszczerbku. Schorzenie wymienione w punkcie 4 rozpoznania jest następstwem urazu poza służbą. Komisja stwierdziła, że inwalidztwo orzeka się czasowo, wyznaczając termin badania kontrolnego za dwa lata. Komisja wskazała też, że orzeczenie wydano w oparciu o ustawę o Zaopatrzeniu Emerytalnym Funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin z dnia 18 lutego 1994 r. (Dz. U. Nr 53 poz. 214 z 1994 r . ze zm.).
Od orzeczenia tego M. P. złożył odwołanie, zarzucając mu naruszenie przepisów prawa materialnego, w szczególności przepisów rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 9 lipca 1991 r. w sprawie właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych (Dz. U. Nr 79, poz. 349), poprzez ich niewłaściwe zastosowanie. W ocenie M. P. orzeczenie Komisji Lekarskiej jest nieprawidłowe i pozbawia go jakichkolwiek perspektyw na przyszłość. Nie zgodził się z uznaniem przez Komisję, że jest zdolny do pracy i że czasowe inwalidztwo zostało orzeczone na okres 2 lat.
Orzeczeniem z dnia [...] stycznia 2014 r. Okręgowa Komisja Lekarska Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w W., po zapoznaniu się z odwołaniem i zgromadzoną dokumentacją lekarsko – orzeczniczą, uchyliła orzeczenie WKL Nr [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. i w miejsce uchylonego orzeczenia wydała własne. W orzeczeniu tym stwierdziła:
1. przebyty uraz [...]. §9p2r9D,
2. zespół [...]. §63plr9C, §34p4r9C;
3. zaburzenia [...]. §67p2r9C;
4. przebyty uraz [...]. (wypadek w służbie), bez §;
5. uszkodzenie [...], bez §,
6. przebyte uszkodzenie [...]. §83p6r9A,
7. przebyte urazy w służbie: trzykrotny uraz [...], uraz [...], stłuczenie [...] bez §.
Komisja uznała, że M. P. jest całkowicie niezdolny do służby w Policji. Odnośnie związku schorzenia (niezdolności lub ograniczonej zdolności) ze służbą stwierdziła, że związek ten istnieje odnośnie 1, 2,3,4 i 7 pkt. rozpoznania; nie istnieje natomiast odnośnie 6 punktu rozpoznania.
Orzekając zaś odnośnie inwalidztwa Komisja uznała M. P. za inwalidę i zaliczyła do trzeciej grupy inwalidów. Uznała, że inwalidztwo pozostaje w związku ze służbą w Policji oraz, że inwalidztwo pozostaje w związku z wypadkiem. Uznano też, że z tytułu schorzeń narządu wzroku M. P. jest inwalidą trzeciej grupy i że inwalidztwo istnieje od [...] stycznia 2014 r. Inwalidztwo jest trwałe – czasowe, termin badania kontrolnego wyznaczono na styczeń 2017 r. Ustalono też, że M. P. jest zdolny do pracy zarobkowej a przeciwskazaniem jest praca z bronią, praca na wysokościach powyżej 3 m, kierowanie pojazdem kat. C z przewozem osób i kierowanie pojazdami uprzywilejowanymi.
Uzasadniając swoje orzeczenie Komisja podała, że wydała je po wnikliwej analizie dokumentacji, wykonaniu dodatkowych konsultacji specjalistycznych i zapoznaniu się z badaniami specjalistycznymi, dostarczonymi przez orzekanego oraz po badaniu własnym. Podała też, że schorzenie wymienione w punkcie 1 rozpoznania powoduje całkowitą niezdolność do służby w Policji w związku z wypadkiem w służbie, przy zachowanej zdolności do zatrudnienia, zgodnie z załącznikiem Nr 1 do Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 9 lipca 1991r. w sprawie właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich, podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych, w brzmieniu obowiązującym od dnia 2 listopada 1995r. (Dz. U. z 1995r. Nr 146, poz. 712), i wskazała na literę "D" w § 9, punktu 2 w rubryce 9.
Komisja podała też, że schorzenie wymienione w punkcie 2 rozpoznania pozostaje w związku ze służbą, ale aktualnie stopień jego zaawansowania nie spełnia kryteriów inwalidztwa, a jedynie ogranicza zdolność do służby. Schorzenia zaś wymienione w punkcie 3, 4 i 7 rozpoznania pozostają w związku z wypadkami w służbie. Schorzenie wymienione w pkt. 6 rozpoznania nie pozostaje w związku ze służbą, gdyż jest wynikiem urazu doznanego poza służbą. Schorzenia wymienione w pkt. 4, 5, 6 i 7 nie powodują ograniczenia do służby.
Komisja wskazała, że orzeczenie trzeciej grupy inwalidzkiej Komisja oparła na opinii neurologów z [...] konsultujących zarówno dla WKL i OKL, w których poza jedną konsultacją w badaniu przedmiotowym nie stwierdzano ubytkowych objawów neurologicznych i korzeniowych. Podkreśliła, że ostatnie badanie neurologiczne przed wydaniem orzeczenia przez OKL odbyło się w dniu [...] stycznia 2014r., w którym neurolog, będący w składzie Komisji, nie stwierdził, aby objawom [...] - towarzyszyły objawy [...]. Komisja stwierdziła też, że dolegliwości [...] nie wiąże z wypadkiem, ponieważ jak wynika ze zgromadzonej dokumentacji orzekany skarżył się na zespół [...] już w 2007r. RTG [...] z dnia [...] czerwca 2012r. zawierał bowiem w opisie, [...],[...], bardziej poziome ustawienie [...],[...], wysokość [...] zachowana.
Z kolei w RTG i CT [...] w 2013r. wskazywał obraz jak po przebytej chorobie [...], niewielkiego stopnia [...],[...],[...]. W RTG [...] i MR [...] nie stwierdzono cech niestabilności. Wskazano na literę "C" , zgodnie z zał. Nr 1 do w/wym. rozporządzenia w paragrafie 34, punkt 4 oraz 63, punkt 1 w rubryce 9.
W oparciu o notatkę z warunków służby Komisja zakwalifikowała zespół [...] do schorzeń w związku ze służbą. Podkreśliła, że uszkodzenie [...] w badaniu EMG, w opinii neurologów nie upośledzają funkcji sprawności kończyn.
Komisja wskazała, że w opinii neurochirurga z [...] objawy bólowe mają charakter funkcjonalny i początkowo wymagały intensywnej rehabilitacji, a następnie okresowej rehabilitacji profilaktycznej. Przebyte uszkodzenie [...] po operacyjnym zaopatrzeniu i rehabilitacji nie powodują upośledzenia funkcji ręki lewej, zgodnie z opinią neurologa i ortopedy.
Przebyte urazy [...] leczone artroskopowo z 2009 r. oraz uraz [...] i stłuczenie [...] i okolicy [...], nie skutkowały, zdaniem komisji, ograniczeniem do służby przez lekarza Medycyny Pracy. Wskazano też, że orzeczenie wydano w oparciu o ustawę o Zaopatrzeniu Emerytalnym Funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin z dnia 18 lutego 1994 r. (Dz. U, z 1994r. Nr 53, poz. 214 oraz Dz. U. Nr 8, poz. 67 z 2004 r. z późn. zm.)
Orzeczenie to stało się przedmiotem skargi M. P. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w części dotyczącej określenia zdolności do służby w Policji. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie § 23 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 9 lipca 1991 r. w sprawie właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych (Dz.U. Nr 79, poz. 349), poprzez niejasne określenie czy skarżącego zalicza się do inwalidów na trwałe, czy na okres czasowy - vide zapis punktu 8 części B, zaskarżonego orzeczenia, a która to sprzeczność może powodować wątpliwości przy wydawaniu przez dyrektora właściwego Zakładu Emerytalno – Rentowego decyzji w przedmiocie nabycia uprawnienia do zaopatrzenia emerytalnego w postaci renty policyjnej. Zarzucił również naruszenie art. 107 § 3 kpa., poprzez zaniechanie powołania w uzasadnieniu wydanego orzeczenia lekarskiego przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówiono wiary i mocy dowodowej, jak również zaniechaniu odniesienia się do zarzutów jakie postawił w swoim odwołaniu, a które to naruszenie w sposób oczywisty pozbawiają możliwości kontroli zaskarżonego orzeczenia przez skarżącego i sąd. W skardze wniósł o uchylenia zaskarżonego zawiadomienia o orzeczeniu w zaskarżonej części i zwarcie w uzasadnieniu szczegółowych wskazówek i wytycznych, co do dalszego postępowania w sprawie, które to będą wiążące dla organu.
W uzasadnieniu skargi M. P. stwierdził, że nie kwestionuje oceny stanu jego zdrowia, lecz jej celem jest wskazanie uchybień, które miały wpływa na jego interes prawny. Zarzucił też naruszenie art. 7 i 8 oraz 11 kpa, a także art. 107 § 3 kpa.
Powołując się natomiast na art. 49 kpa oraz orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 10 czerwca 2008 roku, sygn. akt. II SA/Bd 277/08, skarżący podważył prawidłowość zastępczej formy zawiadomienia o wydaniu orzeczenia, jaką stosuje Okręgowa Komisja Lekarska w W.,
Odnośnie zaś zarzutu rażącego naruszenia norm prawa procesowego tj. art. 107 § 1 - 3 kpa, to skarżący wskazał, iż orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej MSW w W. prócz kilku ogólnikowych stwierdzeń, nie zawiera szeregu z wymagalnych elementów uzasadnienia.
Skarżący zarzucił też, że Okręgowa Komisja Lekarska MSW w W. w trakcie postępowania odwoławczego popełniła naruszenia norm prawa procesowego, które mogą mieć istotne znaczenia dla końcowego rozstrzygnięcia w sprawie. Znaczenie mogą one mieć również podczas postępowania, które toczy się obecnie przed dyrektorem właściwego Zakładu Emerytalno - Rentowego w sprawie wydania decyzji w przedmiocie nabycia uprawnienia do zaopatrzenia emerytalnego w postaci renty policjrjnej, w której to określa się m. in. czasookres na jaki świadczenie to zostaje przyznane. Skarżący zarzucił, że OKL MSW - jako datę powstania inwalidztwa wpisała styczeń 2014 r., gdy tymczasem orzeczenie WKL MSW wskazuje jako datę jego powstania wrzesień, a później grudzień 2013 r.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w swoim orzeczeniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności wyjaśnienia wymaga kwestia kognicji sądu administracyjnego w niniejszej sprawie.
Bezspornie o zdolności fizycznej i psychicznej policjantów do pełnienia służby w Policji orzekają wojewódzkie komisje lekarskie (w pierwszej instancji) i okręgowe komisje lekarskie (w drugiej instancji). Czynią to, na podstawie przepisów powołanego już rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 9 lipca 1991 r., wydanego z upoważnienia art. 26 ust. 2 w związku z art. 40 i art. 86 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tj. Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 z późn. zm.).
Orzeczenia wydawane przez komisje zawierają rozstrzygnięcia, co do istoty sprawy, podejmowane na podstawie wyników badań lekarskich oraz dokumentacji medycznej. Dotyczą konkretnej osoby i zmierzają do ustalenia pewnych faktów prawotwórczych (np. orzeczenie o całkowitej niezdolności do służby stanowi podstawę zwolnienia policjanta ze służby - art. 41 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy o Policji).
Charakter prawny orzeczeń o zdolności do służby w Policji nosi cechy decyzji administracyjnej, zawierającej rozstrzygnięcie o zdolności do służby (co jest zasadniczym celem orzeczenia) i uzasadnienie. Ich doniosłość prawną determinuje walor zawartego w nich rozstrzygnięcia, który stwarza wszelkie podstawy do przyjęcia, iż powinny być poddane kontroli sądowoadministracyjnej.
Zauważyć jednak należy, że orzeczenia komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji można podzielić na dwie główne odrębne grupy.
Pierwsza grupa orzeczeń dotyczy zagadnień zdolności do służby, to jest zagadnień ustalania i oceny stanu zdrowia danej osoby na potrzeby zaliczenia jej do określonej kategorii zdolności do służby w celu przyjęcia do służby, jej dalszego pełnienia albo zwolnienia ze służby. Te orzeczenia komisji lekarskich mają byt w pełni autonomiczny, bowiem ostateczne orzeczenie komisji w tym przedmiocie jest wiążące dla organu właściwego w sprawach powołania określonej osoby do służby albo do zwolnienia ze służby, przy czym przyjęcie do służby lub zwolnienie ze służby następuje w trybie administracyjnym przez wydanie decyzji administracyjnej, podlegającej zaskarżeniu do sądu administracyjnego.
Należy więc przyjąć, iż komisje lekarskie, jako organy administracji publicznej, podejmują decyzje administracyjne w indywidualnych sprawach. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że wspomniane komisje lekarskie podległe ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych są w omawianym przypadku organami administracji publicznej, a ich orzeczenia w przedmiocie zdolności do służby, stanowią decyzje administracyjne (por. wyrok NSA z dnia 9 listopada 2009 r. o sygn. akt I OSK 354/09 oraz porównawczo uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 19 stycznia 1998 r. o sygn. akt OPS 8/97).
Druga grupa orzeczeń komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji, to orzeczenia w zakresie dotyczącym oceny stanu zdrowia i jednocześnie ustalenia związku stwierdzonego schorzenia funkcjonariusza ze służbą dla celów odszkodowawczych lub rentowych albo zaopatrzenia emerytalnego, przysługujących na podstawie ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...). Orzeczenia komisji z tej grupy poddawane są autonomicznej kontroli przez sądy powszechne w ramach rozpoznawania odwołań od decyzji o świadczeniach odszkodowawczych, rentowych lub z zakresu zaopatrzenia emerytalnego.
Reasumując, od ostatecznych orzeczeń komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych, w zakresie dotyczącym oceny stanu zdrowia konkretnej osoby na potrzeby ustalenia kategorii zdolności do służby, przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Natomiast od orzeczeń komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych, ale w zakresie dotyczącym oceny stanu zdrowia funkcjonariusza i ustalenia związku stwierdzonych schorzeń ze służbą do celów odszkodowawczych lub zaopatrzenia emerytalnego, w tym rentowych, skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje (por. postanowienie składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 listopada 2000 r. - publikacja: ONSA z 2001 r. Nr 2, poz. 47; Lex 45587; OSA z 2000 r. Nr 1).
Wskazać należy, że ustawa o Policji w art. 68 stanowi, że policjant, który w związku ze służbą doznał uszczerbku na zdrowiu lub poniósł szkodę w mieniu, otrzymuje odszkodowanie w trybie i na zasadach określonych w odrębnej ustawie. Jest nią ustawa z dnia 16 grudnia 1972 r. o odszkodowaniach przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą w Policji (Dz. U. Nr 53, poz. 345 z późn. zm.). Na podstawie upoważnienia ustawowego zawartego w art. 3 wspomnianej ustawy wydane zostało rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 grudnia 2002 r. w sprawie wykazu chorób pozostających w związku ze służbą w Policji, z tytułu których przysługują odszkodowania określone w ustawie (Dz. U. z 2003 r. Nr 6, poz. 75 z późn. zm.). Zgodnie z art. 12 tej samej ustawy od decyzji organu resortu spraw wewnętrznych w sprawie odszkodowania przysługuje zainteresowanemu odwołanie do właściwego sądu według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego oraz w terminie określonym w art. 4779 § 1 tego Kodeksu (ust. 3). Odwołanie przysługuje również w przypadku nie wydania takiej decyzji we właściwym terminie (ust. 4).
Natomiast kwestie zaopatrzenia emerytalnego funkcjonariuszy Policji normują przepisy ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...). Art. 15 ust. 4 ostatnio wymienionej ustawy stanowi, że emeryturę podwyższa się o 15% podstawy wymiaru emerytowi, którego inwalidztwo pozostaje w związku ze służbą. Renta inwalidzka przysługuje funkcjonariuszowi zwolnionemu ze służby, który stał się inwalidą wskutek stałego lub długotrwałego naruszenia sprawności organizmu i chorób powstałych w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby (art. 19 w związku z art. 20 ust. 3 pkt 4 ustawy). Na podstawie delegacji zawartej w art. 20 ust. 4 przywołanej ustawy wydane zostało rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 29 września 2005 r. w sprawie wykazu schorzeń i chorób pozostających w związku ze służbą w Policji, Straży Granicznej, Biurze Ochrony Rządu i Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. Nr 206, poz. 1723).
Wynika z powyższego, że choć ustalanie chorób, uszczerbku na zdrowiu, związku ze służbą w Policji należy do komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji w Warszawie, to prawo do świadczeń, ich zakres i wysokość z tego tytułu ustalają inne organy, od rozstrzygnięć których przysługuje odwołanie do właściwego sądu według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego.
W tej sytuacji orzeczenia komisji lekarskich dotyczące ustalania określonych schorzeń i ich związku ze służbą nie mają w pełni samodzielnego bytu, podlegając kontroli dokonywanej przez sądy powszechne w postępowaniach o prawo do określonych świadczeń przysługujących z przywołanych tytułów, o ich zakres i wysokość. Kontrola odbywa się w ramach rozpoznania odwołań od decyzji o świadczeniach odszkodowawczych, rentowych lub z zakresu zaopatrzenia emerytalnego. Orzeczenia z tej grupy mają wyłącznie charakter orzeczenia wstępnego i stanowią jedną z przesłanek ustalenia prawa do określonych świadczeń, ich zakresu i wysokości. W konsekwencji nie podlegają one zaskarżeniu do sądu administracyjnego, gdyż sprawy orzekania o inwalidztwie i związku schorzeń ze służbą nie należą do właściwości takich sądów (por. wyroki NSA: z dnia 30 kwietnia 2010 r. sygn. akt I OSK 93/10, z dnia 29 maja 2008 r. sygn. akt II OSK 667/08 oraz uchwała NSA z dnia 19 stycznia 1998 r. sygn. akt OPS 8/97, jak też uchwała Sądu Najwyższego z dnia 27 października 1999 r. sygn. III ZP 9/99 OSNAPiUS z 2000r, nr 5, poz.167).
W niniejszej sprawie skarżący przedmiotem skargi uczynił tę część orzeczenia Okręgowej Komisji Lekarskiej MSW w W., która dotyczyła określenia zdolności do służby w Policji. Mając zatem na uwadze powyższe rozważania, należy stwierdzić, iż tak sformułowana skarga podlega kognicji sądów administracyjnych i jest dopuszczalna.
Przeprowadzona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie kontrola legalności zaskarżonej decyzji w zakresie objętym skargą wykazała, iż skargę należało oddalić.
W tym miejscu należy stwierdzić, iż sąd administracyjny, stosownie do przepisu art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej p.p.s.a, sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosuje środki określone w ustawie. Jednocześnie na podstawie art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych. Innymi słowy, sąd administracyjny nie orzeka, co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Ocena ta dokonywana jest według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego orzeczenia.
Oznacza to, że jeżeli zaskarżone orzeczenie nie narusza prawa, to sąd obowiązany jest skargę oddalić. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji we wskazanym wyżej zakresie, dotyczącym zagadnienia zdolności do służby skarżącego, wykazała, że rozpatrywana pod tym kątem skarga nie jest zasadna.
Należy podkreślić, iż wskazane wyżej rozporządzenie zawiera precyzyjne unormowania w zakresie orzekania o zdolności funkcjonariuszy podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji do służby. Komisje lekarskie oceniają na podstawie badań lekarskich zdolność fizyczną i psychiczną kandydatów oraz funkcjonariuszy poszczególnych formacji mundurowych do pełnienia służby.
Rozporządzenie w § 13 ust. 1 enumeratywnie wymienia pojęcia i ustala kryteria ich zastosowania dla określenia stopnia przydatności funkcjonariusza do pełnienia służby w danej formacji. Orzeczenie komisji lekarskiej powinno zawierać między innymi określenie "zdolny do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku" - jeżeli w stanie zdrowia badanego stwierdzono pewne schorzenia, które zmniejszają wprawdzie zdolność fizyczną lub psychiczną, ale nie są przeszkodą do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku (por. § 13 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia).
Natomiast § 25 ust. 2 rozporządzenie określa, iż orzeczenie winno zawierać: rozpoznane schorzenia lub ułomności fizycznej albo psychicznej, określenie stopnia zdolności do służby, związek schorzeń lub ułomności ze służbą, uzasadnienie orzeczenia oraz stosowne pouczenie.
W niniejszej sprawie zaskarżone orzeczenie zostało wydane po dokonaniu czynności orzeczniczych, w oparciu o aktualną dokumentację lekarską, zgromadzoną przez Wojewódzką Komisję Lekarską MSWiA, jak również po przebadaniu skarżącego. Zawiera również sformułowanie zawarte w § 13 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia i uzasadnienie, a także odnosi się do stosownych oznaczeń wykazu chorób i ułomności określonych w załącznikach do pow. rozporządzenia Ministra Spraw, wydanego na podstawie art. 26 ust. 2 oraz w związku z art. 40 i art. 86 ustawy o Policji. Zaskarżone orzeczenie nie zawiera co prawda pouczenia, o którym mowa w § 25 ust. 2 rozporządzenia, jednakże przepis ten przewiduje zamieszczenie pouczenia o prawie wniesienia odwołania, podczas gdy od orzeczeń okręgowych komisji lekarskich odwołanie nie przysługuje.
Powyższe prowadzi do wniosku, że pojęcie zawarte w zaskarżonym orzeczeniu "całkowicie niezdolny do służby w Policji " i poczynione rozpoznanie jest prawidłowe, czemu dał wyraz organ administracji w treści swojego orzeczenia a czego w istocie skarżący nie kwestionuje.
Skład orzekający Sądu podziela dominujący w tym zakresie w orzecznictwie pogląd, iż kontrola orzeczeń komisji lekarskich dokonywana przez sąd administracyjny nie może dotyczyć kwestii medycznych.
Odnosząc się natomiast do zasadniczych zarzutów skargi dotyczących rażącego naruszenia wskazanych przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, to stwierdzić należy, że jakkolwiek zaskarżone orzeczenie w części dotyczącej określenia zdolności do służby w Policji jest decyzją podlegającą kontroli sądowoadministracyjnej, to wydanie tej decyzji nie następuje w oparciu o przepisy kpa (por. wyrok NSA z dnia 30 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 93/10).
Zaskarżony akt wydany został bowiem na podstawie rozporządzenia wydanego w wyniku wykonania delegacji ustawowej, a więc w postępowaniu uregulowanym w przepisach prawa mających moc powszechnie obowiązującą. Tryb postępowania komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych jest trybem odrębnym od trybu uregulowanego przepisami kpa.
Ma on swój autonomiczny byt prawny i jak już wyżej wskazano znajduje swoje umocowanie w delegacji ustawowej. W takiej sytuacji zarzuty dotyczące naruszenia przepisów kpa nie zasługują na uwzględnienie, gdyż organ tych przepisów nie stosował. Dodatkowo wskazać należy, że ani przepisy omawianego rozporządzenia, ani też przepisy ustawy o Policji nie odsyłają do stosowania kpa. Inną kwestią jest, czy tego rodzaju regulacja prawna pozostaje w zgodzie z zasadami i duchem Konstytucji RP.
Dla oceny tego zagadnienia należałoby jednak dokonać kontroli konstytucyjności przepisów rangi ustawowej (tj. art. 26 ust. 2 w zw. z art. 40 i art. 86 ustawy o Policji), do czego sądy administracyjne nie są upoważnione.
Wobec powyższego kontrola procedury poprzedzającej wydanie zaskarżonego orzeczenia, jak i samego orzeczenia, dokonywana jest poprzez badanie ich zgodności z przepisami rozporządzenia z dnia 9 lipca 1991 r. W tej sytuacji należy stwierdzić, że zaskarżone orzeczenie wydane zostało zgodnie z prawem.
W szczególności nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia § 23 rozporządzenia. Wskazać należy, że kwestie doręczenia orzeczenia reguluje § 25 ust. 1 rozporządzenia, w myśl którego niezwłocznie po wydaniu orzeczenia, przewodniczący komisji doręcza osobiście lub przesyła zainteresowanemu treść orzeczenia według wzoru stanowiącego załącznik nr 10 do rozporządzenia. Samo orzeczenie pozostaje natomiast w aktach sprawy.
Nie jest tym samym uzasadniony zarzut braku podpisów wszystkich członków komisji pod treścią orzeczenia przesłaną skarżącemu. Zgodnie z powołanym przepisem wystarczający jest bowiem podpis przewodniczącego. Na marginesie zauważyć należy, że orzeczenia znajdujące się w aktach sprawy są podpisane przez wszystkich członków komisji.
Podkreślić jeszcze raz należy, że do tego rodzaju orzeczeń nie mają zastosowanie przepisy kpa, w tym art. 107 § 3, a zatem zarzuty skarżącego odnośnie naruszenia art. 107 § 3 kpa nie znajdują uzasadnienia. Wskazać należy, że zgodnie z § 23 rozporządzenia orzeczenia komisji lekarskich powinny być szczegółowo uzasadnione Stwierdzić należy, że zaskarżone orzeczenie takie uzasadnienie zawiera.
Ponadto wskazać należy, że mimo iż skarżący w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego uczynił jej przedmiotem orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej w W., w części dotyczącej niezdolności do służby to w istocie jego merytoryczne zarzuty kwestionują ustalenia dotyczące niejasnego, zdaniem skarżącego, określenia, czy zalicza się go do inwalidów na trwale, czy na czas określony, zaś co wskazane było wyżej sprawy dotyczące inwalidztwa nie mogą stanowić przedmiotu rozstrzygania przed sądem administracyjnym.
Mając wszystko powyższe na względzie, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zarzuty skargi nie są usprawiedliwione, co skutkować musiało oddaleniem skargi na zasadzie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło