I OSK 588/15

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2016-05-20

Skład orzekający: Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska, Sędzia NSA Jolanta Sikorska, Sędzia del. WSA Dariusz Chaciński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie niezachowania prawa do lokalu oraz braku uprawnień do uzyskania ekwiwalentu pieniężnego, uchylająca decyzję organu pierwszej instancji i orzekająca o braku prawa do lokalu i ekwiwalentu, jest zgodna z prawem?
Ratio decidendi
Skarga kasacyjna została oddalona, ponieważ zarzut naruszenia art. 183 § 2 pkt 3 P.p.s.a. (toczące się lub prawomocnie osądzone postępowanie w tej samej sprawie) nie znalazł uzasadnienia. Decyzja z 1975 r. przyznająca bezzwrotną pomoc finansową na budownictwo mieszkaniowe nie stanowiła ostatecznego rozstrzygnięcia w przedmiocie prawa do lokalu lub ekwiwalentu pieniężnego w rozumieniu przepisów P.p.s.a. ani K.p.a., a zatem nie zachodziła tożsamość sprawy. Ponadto, skarżący nie wykazał, że jego potrzeby mieszkaniowe nie były zaspokojone w momencie nabycia uprawnień emerytalnych, co było warunkiem uzyskania prawa do lokalu lub ekwiwalentu.
Stan faktyczny
Skarżący ubiegał się o stwierdzenie prawa do lokalu mieszkalnego i ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z lokalu. Szef Biura Ochrony Rządu odmówił stwierdzenia prawa do lokalu, wskazując na posiadanie przez skarżącego segmentu mieszkalnego. Minister Spraw Wewnętrznych uchylił decyzję organu pierwszej instancji i orzekł o braku prawa do lokalu i ekwiwalentu, uznając, że skarżący otrzymał bezzwrotną pomoc finansową na budownictwo mieszkaniowe w 1975 r., a jego potrzeby mieszkaniowe były zaspokojone. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną skarżącego, który zarzucał naruszenie przepisów postępowania poprzez nieuwzględnienie wcześniejszej decyzji z 1975 r. jako rozstrzygającej sprawę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną oraz zasądzono od S.K. na rzecz Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji kwotę 120 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska Sędziowie: Sędzia NSA Jolanta Sikorska (spr.) Sędzia del. WSA Dariusz Chaciński Protokolant: starszy inspektor sądowy Karolina Kubik po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2016 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej S.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 listopada 2014 r. sygn. akt II SA/Wa 900/14 w sprawie ze skargi S.K. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie niezachowania prawa do lokalu oraz braku uprawnień do uzyskania ekwiwalentu pieniężnego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od S.K. na rzecz Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 20 listopada 2014 r., sygn. akt II SA/Wa 900/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi S.K., dalej: skarżący, na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] marca 2014 r., nr [...] w przedmiocie niezachowania prawa do lokalu oraz braku uprawnień do uzyskania ekwiwalentu pieniężnego, oddalił skargę. Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym. Szef Biura Ochrony Rządu decyzją nr [...], z dnia [...] lutego 2014 r., na podstawie art. 87 ust. 1 pkt 2 i ust. 4 ustawy z dnia 16 marca 2001 r. o Biurze Ochrony Rządu (Dz. U. z 2004 r. Nr 163, poz. 1712 ze zm., dalej: "ustawa o BOR"), odmówił skarżącemu stwierdzenia zachowania prawa do lokalu mieszkalnego. W uzasadnieniu podał, że Szef Biura Ochrony Rządu decyzją nr [...], z dnia [...] grudnia 2013 r. odmówił skarżącemu stwierdzenia zwrotu udzielonej pomocy finansowej na budownictwo mieszkaniowe decyzją nr [...], a także wpisania na listę kolejności zawierania umów o wypłatę ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z lokalu mieszkalnego. Powyższa decyzja została uchylona przez Ministra Spraw Wewnętrznych ze wskazaniem podjęcia przez organ pierwszej instancji postępowania administracyjnego na podstawie art. 87 ustawy o BOR, w szczególności ustalenia, czy wnioskodawca posiada prawo do lokalu. Wskazał, że skarżący otrzymał od Pruszkowskiej Spółdzielni Mieszkaniowej w dniu [...] grudnia 1988 r. przydział na własnościowy segment przy ul. T. w Pruszkowie, a zatem ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe. Ponadto otrzymuje wojskowe zaopatrzenie emerytalne. Warunkiem wydania decyzji o stwierdzeniu prawa do lokalu jest przedłożenie zaświadczenia stwierdzającego nabycie prawa do policyjnego zaopatrzenia emerytalnego. W odwołaniu od powyższej decyzji z dnia [...] lutego 2014 r. skarżący wyjaśnił, że udzielona mu w 1975 r. pomoc finansowa dotyczyła lokalu mieszkalnego przy ul. E. w Pruszkowie i z uwagi na fakt otrzymania przydziału na wspomniany segment, spółdzielnia zwróciła do Biura Ochrony Rządu udzieloną pomoc finansową. Stwierdził też, że fakt otrzymania przydziału na ww. lokal nie może być argumentem uzasadniającym odmowę przyznania należnego prawa do otrzymania przedmiotowej pomocy finansowej jako rekompensaty za rezygnację z lokalu otrzymanego z Biura Ochrony Rządu. Otrzymanie (zakupienie z własnych środków) lokalu mieszkalnego nie skutkuje utratą prawa do przedmiotowego świadczenia. Jako bezpodstawne uznał również żądanie organu przedstawienia zaświadczenia o nabyciu prawa do policyjnego zaopatrzenia emerytalnego. Po rozpatrzeniu powyższego odwołania, Minister Spraw Wewnętrznych zaskarżoną do Sądu I instancji decyzją nr [...], z dnia [...] marca 2014 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. w związku z art. 87 ustawy o BOR, uchylił w całości zaskarżoną decyzję i orzekł, że skarżący nie zachował prawa do lokalu, a w związku z tym nie jest również uprawniony do uzyskania ekwiwalentu pieniężnego. W uzasadnieniu podał, że skarżący w listopadzie 1975 r., będąc funkcjonariuszem Biura Ochrony Rządu, wystąpił o przyznanie pomocy finansowej z przeznaczeniem na spłatę kredytu i czynszu w Pruszkowskiej Spółdzielni Mieszkaniowej, z której w maju tegoż roku uzyskał przydział lokalu mieszkalnego przy ul. E. w Pruszkowie. Dyrektor Zarządu Administracyjno-Gospodarczego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych decyzją nr [...], z dnia [...] grudnia 1975 r. na podstawie § 10 uchwały nr 154 Rady Ministrów z dnia 6 lipca 1973 r. w sprawie pomocy Państwa dla żołnierzy zawodowych i funkcjonariuszy Milicji Obywatelskiej na budownictwo mieszkaniowe (M.P. Nr 32, poz. 193) oraz § 29 zarządzenia nr 61/74 Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 2 sierpnia 1974 r. (Dz. Urz. MSW Nr 3, poz. 11) przyznał z skarżącemu kwotę 132 136,00 zł w formie bezzwrotnej pomocy finansowej. W 1977 r. skarżący dokonał zamiany posiadanego lokalu na większy przy ul. E. w Pruszkowie, zaś w dniu [...] grudnia 1988 r. uzyskał przydział segmentu mieszkalnego przy ul. T. w Pruszkowie. Z dniem 15 kwietnia 1989 r. skarżący został zwolniony ze służby, nabywając policyjne uprawnienia emerytalne. Następnie, zgodnie z decyzją Pruszkowskiej Spółdzielni Mieszkaniowej nr [...] z dnia [...] czerwca 1993 r., został właścicielem segmentu jednorodzinnego przy ul. T. w Pruszkowie. Z dniem [...] lipca 1993 r. został powołany do zawodowej służby wojskowej w Biurze Ochrony Rządu. W dniu 9 maja 1996 r., pismem nr [...] Pruszkowska Spółdzielnia Mieszkaniowa poinformowała Szefa Oddziału Finansów BOR o przekazaniu na konto BOR kwoty 215,68 zł powstałej w wyniku rozliczenia się skarżącego z lokalu przy ul. E. w Pruszkowie. Przekazanie powyższej kwoty skarżący uznał za zwrot udzielonej mu pomocy finansowej w 1975 r., wywodząc z powyższego, iż w dalszym ciągu przysługuje mu pomoc finansowa w postaci ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z lokalu mieszkalnego. Organ stwierdził, że z tym stanowiskiem nie sposób się zgodzić, bowiem uzyskana przez stronę pomoc była bezzwrotna i nie był on zobowiązany do rozliczenia się z niej, a nadto pomoc finansowa została przyznana na nabycie lokalu przy ul. E. w Pruszkowie, zaś rozliczenie pomocy dotyczy segmentu mieszkalnego przy ul. T. w Pruszkowie. Ponadto kwota pomocy finansowej stanowiła wartość ponad 33 m² powierzchni użytkowej lokalu przyjętej na potrzeby ustalenia dodatkowej ulgi. Organ stwierdził również, że skarżący nabył uprawnienia do emerytury policyjnej z tytułu służby w Biurze Ochrony Rządu na podstawie ustawy z dnia 31 stycznia 1959 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Milicji Obywatelskiej oraz ich rodzin (Dz. U. z 1983 r. Nr 46, poz. 210 ze zm.), w związku z czym w myśl art. 143a ustawy o BOR, właściwym w sprawie jest Szef Biura Ochrony Rządu. Natomiast po 1993 r., jako żołnierz zawodowej służby wojskowej w Biurze Ochrony Rządu, skarżący podlegał przepisom ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP (Dz. U. Nr 86, poz. 433), a zgodnie z art. 87 tej ustawy, pomoc finansowa przyznana na podstawie wcześniej obowiązujących przepisów stanowi ekwiwalent pieniężny w zamian za rezygnację z kwatery. W ocenie organu, na dzień uzyskania uprawnienia do policyjnego zaopatrzenia emerytalnego, jako emeryt skarżący nie zachował prawa do lokalu, tj. do jego realizacji w formie przydziału w drodze decyzji administracyjnej bądź ekwiwalentu pieniężnego, gdyż miał zaspokojone potrzeby mieszkaniowe przy udziale środków z budżetu państwa przeznaczonych na ten cel. Podejmując ponownie służbę w Biurze Ochrony Rządu w 1993 r., pozostawał właścicielem ww. segmentu, podobnie jak w dniu złożenia wniosku z dnia [...] lipca 2012 r., a więc nadal nie był osobą uprawnioną do lokalu, i tym samym do ekwiwalentu pieniężnego za rezygnację z lokalu. Organ podkreślił, że dyspozycja art. 87 ust. 4 ustawy o BOR nie ogranicza się do oceny uprawnień do faktycznie zajmowanego lokalu, lecz całościowej oceny prawa do lokalu mieszkalnego na dzień nabycia przez funkcjonariusza uprawnień do emerytury lub renty inwalidzkiej w związku ze służbą. W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący wniósł o jej uchylenie jako niezgodnej z prawem, przekazanie organowi sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości dotychczasowe stanowisko faktyczne oraz prawne. Zaskarżonym wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. Przytaczając treść art. 87 ust. 1, art. 84 ust. 4, art. 76 ust. 1, art. 83 ust. 1, art. 4 ust. 1 i 2 ustawy o BOR, wskazał dodatkowo, że stosownie do treści art. 143 ust. 3 i 4 ustawy o BOR, który jest przepisem przejściowym, uprawnienia nabyte na podstawie ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2010 r., Nr 206, poz. 1367 z późn. zm.) przez żołnierzy zawodowych Jednostki Wojskowej Nr 1004 – Biuro Ochrony Rządu, którzy zostali funkcjonariuszami BOR, stają się, z mocy prawa, uprawnieniami mieszkaniowymi funkcjonariuszy BOR w rozumieniu niniejszej ustawy. Przepisy art. 2 i 3 stosuje się także do osób, o których mowa w ust. 1, jeżeli osoby te uzyskały policyjne zaopatrzenie emerytalne. Natomiast zgodnie z art. 143a omawianej ustawy, w stosunku do funkcjonariuszy BOR, którzy uzyskali zaopatrzenie emerytalne na podstawie ustawy z dnia 31 stycznia 1959 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Milicji Obywatelskiej oraz ich rodzin (Dz. U. z 1983 r., Nr 46, poz. 210 z późn. zm.), organem właściwym do podejmowania decyzji w sprawach mieszkaniowych wynikających z odrębnych przepisów jest Szef BOR. Sąd pierwszej instancji wskazał, że podstawową kwestią wymagającą wyjaśnienia, jest to, czy skarżący w ogóle posiada prawo do lokalu w rozumieniu ustawy o BOR, by mogła być w stosunku do niego wydana decyzja w oparciu o przepis art. 81 ust. 1 i 4 tej ustawy o zachowaniu prawa do lokalu, czego konsekwencją mogłoby być domaganie się jego realizacji poprzez wypłatę ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z lokalu w oparciu o art. 83 ust. 1 pkt 2 ustawy o BOR. Rozważając powyższą kwestię Sąd ten wskazał, że jak wynika z akt administracyjnych, skarżący jako funkcjonariusz Biura Ochrony Rządu, decyzją Dyrektora Zarządu Administracyjno-Gospodarczego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych nr [...] z dnia [...] grudnia 1975 r., na podstawie § 10 uchwały nr 154 Rady Ministrów z dnia 6 lipca 1973 r. w sprawie pomocy Państwa dla żołnierzy zawodowych i funkcjonariuszy Milicji Obywatelskiej na budownictwo mieszkaniowe (M.P. Nr 32, poz. 193) oraz § 29 zarządzenia nr 61/74 Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 2 sierpnia 1974 r. (Dz. Urz. MSW Nr 3, poz. 11), uzyskał dodatkową ulgę w formie bezzwrotnej pomocy finansowej w wysokości 132 136 zł z przeznaczeniem na spłatę kredytu i czynszu lub uzupełnienie wkładu budowlanego przy wykupie lokalu na własność w związku z uzyskaniem lokalu spółdzielczego lokatorskiego w Pruszkowskiej Spółdzielni Mieszkaniowej w Pruszkowie. W 1977 r. skarżący dokonał zamiany posiadanego lokalu mieszkalnego na większy przy ul. E. w Pruszkowie, zaś w dniu [...] grudnia 1988 r. uzyskał w ww. Spółdzielni przydział segmentu mieszkalnego przy ul. T. w Pruszkowie. Z dniem 15 kwietnia 1989 r. skarżący został zwolniony ze służby i nabył policyjne uprawnienia emerytalne. Zgodnie z decyzją Pruszkowskiej Spółdzielni Mieszkaniowej z dnia [...] czerwca 1993 r., został właścicielem wskazanego segmentu mieszkalnego. Następnie z dniem [...] lipca 1993 r. został powołany do zawodowej służby wojskowej w Biurze Ochrony Rządu. Sąd pierwszej instancji wskazał, że skarżący jako żołnierz zawodowej służby wojskowej w BOR podlegał przepisom ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP (j.t.: Dz. U. z 2010 r. Nr 206, poz. 1367 ze zm.). Zgodnie z jej art. 87, pomoc finansowa przyznana na podstawie wcześniej obowiązujących przepisów stanowi ekwiwalent pieniężny w zamian za rezygnację z kwatery. Zatem na dzień uzyskania uprawnień do policyjnego zaopatrzenia emerytalnego skarżący nie zachował prawa do lokalu, tj. do jego realizacji w formie przydziału decyzją administracyjną lub w formie ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z prawa do lokalu. Posiadał bowiem lokal odpowiadający wymaganym normom zaludnienia, a jego potrzeby mieszkaniowe były zaspokojone, w dodatku przy udziale środków z budżetu państwa przeznaczonych na budownictwo mieszkaniowe. Także po podjęciu służby w BOR w 1993 r., sytuacja skarżącego pod tym względem się nie zmieniła. Tak więc nie był i nie jest osobą, której przysługuje prawo do lokalu, by można było wydać decyzję o jego zachowaniu, a w dalszej konsekwencji, by mógł się ubiegać o ekwiwalent pieniężny w zamian za rezygnację z lokalu. Z tego względu w ocenie Sądu pierwszej instancji zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Sąd pierwszej instancji nie zgodził się z argumentacją skargi, że przekazanie przez Pruszkowską Spółdzielnię Mieszkaniową w 1996 r. na konto BOR kwoty 215,68 zł powstałej w wyniku rozliczenia się skarżącego z lokalu przy ul. E. w Pruszkowie stanowiło zwrot udzielonej mu w 1975 r. pomocy finansowej, a w związku z tym skarżący zachował prawo do lokalu i jest uprawniony do ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z prawa do lokalu. Sąd ten podał, że uzyskana przez skarżącego pomoc była bezzwrotna i w związku z tym nie był on zobowiązany do rozliczenia się z niej. Ponadto, według wyliczeń na dzień uzyskania pomocy finansowej, jej kwota stanowiła wartość ponad 33 m² powierzchni użytkowej lokalu przyjętej na potrzeby ustalenia wysokości dodatkowej ulgi, zaś rozliczenie opiewało na współmiernie niską kwotę 215,68 zł. Sąd pierwszej instancji uznał, że argumentacja, iż Minister Spraw Wewnętrznych w postanowieniu z dnia [...] lutego 1997 r., utrzymującym w mocy postanowienie Szefa BOR z dnia [...] stycznia 1997 r. o odmowie wydania zaświadczenia stwierdzającego uprawnienie do wypłacenia ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z kwatery, stwierdził, że skarżący nie korzystał z pomocy finansowej na budownictwo mieszkaniowe w rozumieniu ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP i jest uprawniony do przedmiotowego ekwiwalentu, nie ma znaczenia dla oceny prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia. Nie jest to bowiem rozstrzygnięcie organu, a jedynie jego opinia nie mająca mocy wiążącej przy rozstrzyganiu niniejszej sprawy. Podobnie Sąd Wojewódzki ocenił stanowisko Ministra Spraw Wewnętrznych zawarte w piśmie z dnia 4 września 2013 r. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: P.p.s.a.), oddalił skargę. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył skarżący. Zaskarżając wyrok w całości, zarzucił mu naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.: - art. 183 § 2 pkt 3 P.p.s.a., albowiem sprawa uprawnień mieszkaniowych i ekwiwalentu pieniężnego skarżącego została wcześniej rozstrzygnięta decyzją Dyrektora Zarządu Administracyjno - Gospodarczego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w Warszawie z dnia [...] grudnia 1975 r., nr [...]. Skarżący podniósł, że oddalając skargę, WSA w Warszawie naruszył art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a., zobowiązujący organ administracji publicznej do stwierdzenia nieważności decyzji, gdy dotyczy ona sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Wskazując na powyższy zarzut wniósł o: uchylenie zaskarżonego wyroku oraz o zasądzenie od Ministra Spraw Wewnętrznych na rzecz skarżącego kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniósł, że pomoc przyznana została decyzją nr [...] Dyrektora Zarządu Administracyjno - Gospodarczego MSW z dnia [...] grudnia 1975 r., jako zapomoga bezzwrotna. Decyzja ta nie została uchylona i jako ważna stanowi tytuł prawny do stwierdzenia zachowania uprawnień mieszkaniowych w formie ekwiwalentu pieniężnego. O tej decyzji mówi Sąd I instancji na str. 6 uzasadnienia wyroku, podkreślając jednocześnie, że owa pomoc finansowa w wysokości 132.136 zł jest mieszkaniowym ekwiwalentem pieniężnym w rozumieniu obowiązujących obecnie przepisów. Skarżący wyjaśnił, że ubiega się o stwierdzenie zachowania prawa do przyznanej już pomocy w 1975 r. Nie można jego zdaniem decyzji z 1975 r. przyznającej bezzwrotną pomoc łączyć z obecną sytuacją mieszkaniową, jak też z datą nabycia uprawnień do zaopatrzenia policyjnego w dniu 15 września 1989 r., co wydaje się miał na uwadze Sąd. Podniósł, że od powołania z dniem 1 lipca 1993 r. do zawodowej służby w Biurze Ochrony Rządu posiadał już zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, lecz w czasie, gdy przyznana została bezzwrotna pomoc finansowa w 1975 r. w wysokości 132,136 zł, nie miał zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych, a tym samym był uprawniony do pomocy w formie finansowej. Skarżący podniósł, że w uzasadnieniu /str. 8/ odnoszącym się do postanowienia MSW z dnia [...] lutego 1997 r., utrzymującym w mocy poprzedzające postanowienie Szefa BOR z dnia [...] lipca 1977 r., o odmowie wydania zaświadczenia stwierdzającego uprawnienia do wypłaty ekwiwalentu pieniężnego, zawarte jest stwierdzenie o przysługujących skarżącemu uprawnieniach do ekwiwalentu, ale z uwagi na opiniujący charakter tego stanowiska, Wojewódzki Sąd Administracyjny także i z tego względu oddalił skargę. Skarżący zarzucił, że aprobata zaskarżonej decyzji wyrażona w wyroku oddalającym skargę pomija przyznaną już skarżącemu w 1975 r. zapomogę, a ta decyzja jako nieuchylona nadal stanowi podstawę do stwierdzenia zachowania uprawnień mieszkaniowych w formie ekwiwalentu. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Minister Spraw Wewnętrznych wniósł o jej oddalenie w całości oraz o zasądzenie od skarżącego na rzecz organu kosztów postępowania za II instancję. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, że postępowanie kasacyjne oparte jest na zasadzie związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej i podstawami zaskarżenia wskazanymi w tej skardze. Sąd ten, w odróżnieniu od Sądu I instancji, nie bada całokształtu sprawy z punktu widzenia stanu prawnego, który legł u podstaw zaskarżonego orzeczenia. Bada natomiast zasadność przedstawionych w skardze kasacyjnej zarzutów. Zakres kontroli prowadzonej przez Naczelny Sąd Administracyjny jest zatem określony i ograniczony wskazanymi w skardze kasacyjnej przyczynami wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego. Jedynie w przypadku, gdyby zachodziły przesłanki powodujące nieważność postępowania sądowoadministracyjnego określone w art. 183 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny mógłby podjąć działania z urzędu, niezależnie od zarzutów wskazanych w skardze. Takie przesłanki zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie nie występują. Skarga kasacyjne została oparta na podstawie kasacyjnej określonej w pkt 2 art. 174 P.p.s.a. Zgodnie z owym przepisem prawa, skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: pkt 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarżący zarzucił zaskarżonemu wyrokowi naruszenie art. 183 § 2 pkt 3 P.p.s.a. Podniósł, że sprawa uprawnień mieszkaniowych i ekwiwalentu pieniężnego skarżącego została wcześniej rozstrzygnięta decyzją Dyrektora Zarządu Administracyjno - Gospodarczego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w Warszawie z dnia [...] grudnia 1975 r., nr [...]. Oddalając skargę, Sąd I instancji naruszył zdaniem skarżącego kasacyjnie art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a., zobowiązujący organ administracji publicznej do stwierdzenia nieważności decyzji, gdy dotyczy ona sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Zarzut ten w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zauważyć należy, że skarżący kasacyjnie nie podważył ustaleń poczynionych w sprawie stanowiących podstawę prawną wydanej w sprawie decyzji, będącej przedmiotem oceny Sądu pierwszej instancji. Zgodnie z art. 183 § 2 pkt 3 P.p.s.a., nieważność postępowania zachodzi, jeżeli w tej samej sprawie toczy się postępowanie wcześniej wszczęte przed sądem administracyjnym albo jeżeli sprawa taka została już prawomocnie osądzona. Przepis ten dotyczy zatem postępowania sądowoadministracyjnego. Sytuacja taka w niniejszej sprawie nie występuje. Skarżący nie wskazał w skardze kasacyjnej sygnatury akt sprawy, w której miałoby się toczyć postępowanie wcześniej wszczęte przed sądem administracyjnym, jak również sygnatury akt sprawy, która została już prawomocnie osądzona, a które to sprawy miałyby być tożsame ze sprawą niniejszą. Ta sama sprawa, to sprawa tożsama pod względem podmiotowym i przedmiotowym. Z akt sprawy także okoliczność powyższa nie wynika. Skarżący upatruje istnienia podstaw do stwierdzenia nieważności postępowania z przyczyn wskazanych w art. 183 § 2 pkt 3 P.p.s.a. w tym, że sprawa uprawnień mieszkaniowych i ekwiwalentu pieniężnego skarżącego kasacyjnie została wcześniej rozstrzygnięta decyzją Dyrektora Zarządu Administracyjno - Gospodarczego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w Warszawie z dnia [...] grudnia 1975 r., nr [...]. Fakt wydania ww. decyzji dotyczy jednak postępowania administracyjnego, a nie postępowania przed sądem administracyjnym, jak tego wymaga art. 183 § 2 pkt 3 P.p.s.a. Ponadto decyzja ta nie jest przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie. Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] marca 2014 r., nr [...] dotycząca niezachowania przez skrzącego prawa do lokalu oraz braku uprawnień do uzyskania ekwiwalentu pieniężnego. W ocenie skarżącego kasacyjnie, oddalając skargę, Sąd pierwszej instancji naruszył art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a., zobowiązujący organ administracji publicznej do stwierdzenia nieważności decyzji, gdy dotyczy ona sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Odnosząc się do powyższego zarzutu zauważyć należy, że przepisy K.p.a. nie mają zastosowania do postępowania przed sądem administracyjnym. Do postępowania przed tym sądem mają zastosowanie przepisy P.p.s.a. Stawiając zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji naruszenia art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a., skarżący kasacyjnie powinien był powiązać go z właściwym przepisem P.p.s.a, a ponadto wskazać sprawę już poprzednio rozstrzygniętą inną decyzją ostateczną. Skarżący kasacyjnie podniósł, że sprawa jego uprawnień mieszkaniowych i ekwiwalentu pieniężnego została wcześniej rozstrzygnięta decyzją Dyrektora Zarządu Administracyjno - Gospodarczego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w Warszawie z dnia [...] grudnia 1975 r., nr [...]. Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a., organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji administracyjnej, która dotyczy sprawy rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Dla stwierdzenia, że nastąpiło naruszenie rei iudicatae, istotne znaczenie ma istnienie tożsamości obu spraw. Decyzja ostateczna ma bowiem powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku z podstawą prawną stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia, a ponadto tylko między tymi samymi stronami W wyroku z dnia 9 czerwca 2010 r., sygn. II OSK 931/09 (lex nr 597967) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że: "Stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. możliwe jest tylko w przypadku stwierdzenia, że istnieje tożsamość sprawy rozstrzygniętej kolejno po sobie dwoma decyzjami, z których pierwsza jest ostateczna. Istotnym jest, że aby zaistniała tożsamość sprawy konieczne jest aby obie decyzje dotyczyły tożsamego podmiotu oraz tożsamego przedmiotu sprawy, przy jednoczesnej tożsamości stanu prawnego jak i faktycznego". Zgodnie zaś a wyrokiem WSA w Warszawie z 13 listopada 2013 r., sygn. VIII SA/Wa 651/13 (lex nr 1412288): "Z tożsamością sprawy mamy do czynienia w przypadku występowania tych samych podmiotów w sprawie, tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym sprawy oraz tego samego przedmiotu, rozumianego jako interesy prawne lub obowiązki, które następnie po wydaniu decyzji stają się prawem nabytym (jego brakiem) lub obowiązkami prawnymi określonych podmiotów". W niniejszej sprawie brak jest podstaw do przyjęcia występowania przesłanki z art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a. Zauważyć należy, że skarżący kasacyjnie nie podważył ustaleń poczynionych w sprawie, stanowiących podstawę prawną wydanej w sprawie decyzji, będącej przedmiotem oceny Sądu pierwszej instancji. Z ustaleń tych wynika, że skarżący jako funkcjonariusz Biura Ochrony Rządu, decyzją Dyrektora Zarządu Administracyjno-Gospodarczego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych nr [...] z dnia [...] grudnia 1975 r., na podstawie § 10 uchwały nr 154 Rady Ministrów z dnia 6 lipca 1973 r. w sprawie pomocy Państwa dla żołnierzy zawodowych i funkcjonariuszy Milicji Obywatelskiej na budownictwo mieszkaniowe (M.P. Nr 32, poz. 193) oraz § 29 zarządzenia nr 61/74 Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 2 sierpnia 1974 r. (Dz. Urz. MSW Nr 3, poz. 11), uzyskał dodatkową ulgę w formie bezzwrotnej pomocy finansowej w wysokości 132 136 zł z przeznaczeniem na spłatę kredytu i czynszu lub uzupełnienie wkładu budowlanego przy wykupie lokalu na własność, w związku z uzyskaniem lokalu spółdzielczego lokatorskiego w Pruszkowskiej Spółdzielni Mieszkaniowej w Pruszkowie i pomoc tą mu wypłacono. Pomoc ta była pomocą bezzwrotną. Sprawa niniejsza została wszczęta na wniosek skarżącego z dnia [...] lipca 2012 r., a wydana w sprawie niniejszej decyzja nie dotyczy tożsamego przedmiotu sprawy, a ponadto nie występuje w sprawie tożsamość stanu prawnego i faktycznego. Z prawidłowych i niekwestionowanych ustaleń poczynionych w sprawie wynika, że skarżący jako funkcjonariusz Biura Ochrony Rządu ww. decyzją Dyrektora Zarządu Administracyjno-Gospodarczego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych nr [...] z dnia [...] grudnia 1975 r., na podstawie § 10 uchwały nr 154 Rady Ministrów z dnia 6 lipca 1973 r. w sprawie pomocy Państwa dla żołnierzy zawodowych i funkcjonariuszy Milicji Obywatelskiej na budownictwo mieszkaniowe oraz § 29 zarządzenia nr 61/74 Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 2 sierpnia 1974 r. uzyskał dodatkową ulgę w formie bezzwrotnej pomocy finansowej w wysokości 132 136 zł z przeznaczeniem na spłatę kredytu i czynszu lub uzupełnienie wkładu budowlanego przy wykupie lokalu na własność, w związku z uzyskaniem lokalu spółdzielczego lokatorskiego w Pruszkowskiej Spółdzielni Mieszkaniowej w Pruszkowie i pomoc tą mu wypłacono. W 1977 r. dokonał zamiany posiadanego lokalu mieszkalnego na większy przy ul. E. w Pruszkowie, zaś w dniu [...] grudnia 1988 r. uzyskał w ww. Spółdzielni przydział segmentu mieszkalnego przy ul. T. w Pruszkowie. Z dniem 15 kwietnia 1989 r. został zwolniony ze służby i nabył policyjne uprawnienia emerytalne. Zgodnie z decyzją Pruszkowskiej Spółdzielni Mieszkaniowej z dnia [...] czerwca 1993 r., został właścicielem wskazanego segmentu mieszkalnego. Następnie z dniem [...] lipca 1993 r. został powołany do zawodowej służby wojskowej w Biurze Ochrony Rządu. Prawidłowo Sąd pierwszej instancji wskazał, że skarżący jako żołnierz zawodowej służby wojskowej w BOR, podlegał przepisom ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP (j.t.: Dz. U. z 2010 r. Nr 206, poz. 1367 ze zm.). Zgodnie z jej art. 87, pomoc finansowa przyznana na podstawie wcześniej obowiązujących przepisów stanowi ekwiwalent pieniężny w zamian za rezygnację z kwatery. Zatem na dzień uzyskania uprawnień do policyjnego zaopatrzenia emerytalnego skarżący nie zachował prawa do lokalu, tj. do jego realizacji w formie przydziału decyzją administracyjną lub w formie ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z prawa do lokalu. Posiadał bowiem lokal odpowiadający wymaganym normom zaludnienia, a jego potrzeby mieszkaniowe były zaspokojone, w dodatku przy udziale środków z budżetu państwa przeznaczonych na budownictwo mieszkaniowe. Także po podjęciu służby w BOR w 1993 r., sytuacja skarżącego pod tym względem się nie zmieniła. Z powyższego sąd pierwszej instancji prawidłowo wywiódł, że skarżący nie był i nie jest osobą, której przysługuje prawo do lokalu, by można było wydać decyzję o jego zachowaniu, a w dalszej konsekwencji, by mógł się ubiegać o ekwiwalent pieniężny w zamian za rezygnację z lokalu. Zgodzić się należy ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji, że bez znaczenia w sprawie pozostaje okoliczność, że w postanowieniu z dnia [...] lutego 1997 r., utrzymującym w mocy postanowienie Szefa BOR z dnia [...] stycznia 1997 r. o odmowie wydania skarżącemu zaświadczenia stwierdzającego uprawnienie do wypłacenia ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z kwatery, Minister Spraw Wewnętrznych stwierdził, że skarżący nie korzystał z pomocy finansowej na budownictwo mieszkaniowe w rozumieniu ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP i jest uprawniony do przedmiotowego ekwiwalentu. Nie jest to bowiem rozstrzygnięcie organu, a jedynie jego opinia nie mająca mocy wiążącej przy rozstrzyganiu niniejszej sprawy. Bez znaczenia także pozostaje stanowisko Ministra Spraw Wewnętrznych zawarte w piśmie z dnia 4 września 2013 r. dotyczące uprawnień skarżącego do lokalu mieszkalnego. Skoro zatem skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, podlegała ona oddaleniu, co orzeczono na podstawie art. 184 P.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło