IV SA/Wr 195/14
WyrokWSA we Wrocławiu2014-11-20
Skład orzekający: Julia Szczygielska, Henryk Ożóg, Alojzy Wyszkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy choroba zawodowa (zespół cieśni nadgarstka) została prawidłowo stwierdzona u pracownicy, uwzględniając kryteria czasowe i medyczne określone w przepisach, a także prawidłowość oceny narażenia zawodowego?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo stwierdziły chorobę zawodową u pracownicy. Orzeczenie lekarskie, stanowiące podstawę decyzji, zostało wydane przez uprawnioną jednostkę i potwierdzało związek schorzenia z narażeniem zawodowym. Analiza materiału dowodowego, w tym ocena narażenia zawodowego, potwierdziła wystąpienie warunków stwarzających ryzyko choroby zawodowej, a okres udokumentowanych objawów był zgodny z przepisami.Stan faktyczny
Spółka A. zaskarżyła decyzję Dolnośląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, która utrzymała w mocy decyzję o stwierdzeniu u K.O. choroby zawodowej – przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego (zespół cieśni nadgarstka prawego). Spółka zarzucała błędy w ocenie narażenia zawodowego, błędne stwierdzenie choroby nieujętej w wykazie oraz nieprawidłowe ustalenie okresu wystąpienia objawów. Sprawa dotyczyła pracownicy, która przez wiele lat pracowała na stanowiskach związanych z monotypowymi ruchami rąk.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Julia Szczygielska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Henryk Ożóg, Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski, Protokolant starszy referent Katarzyna Leśniowska, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 20 listopada 2014 r. sprawy ze skargi Spółki A na decyzję D. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W z dnia [...] w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...]Dolnośląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W., po rozpatrzeniu odwołania Spółki A. w W. decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia 9 sierpnia 2012r. , Nr I-17/12 o stwierdzeniu u K.O. choroby zawodowej - przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy: zespół cieśni w obrębie nadgarstka prawego (poz. 20.1 wykazu chorób zawodowych), powołując się na przepis art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. z 2011r., Nr 212, poz. 1263 ze zm.), art. 235¹, art. 235² Kodeksu pracy oraz § 8 ust. 1 i 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. - utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że K.O., urodzona [...]. pracowała kolejno w :
- od 1.09.1986r. do 30.04.1989r. jako szwaczka w Zakładach [...] (zakład zlikwidowany) - w narażeniu na sposób wykonywania pracy;
- od 3.05.1989r. do 22.04.1995r. jako szwaczka w Przedsiębiorstwie [...](zakład zlikwidowany) - w narażeniu na sposób wykonywania pracy;
- od 1.08.1995r. do 31.03.1996r. jako krawiec-stopniowacz w Zakładach [...](zakład zlikwidowany) - w narażeniu na sposób wykonywania pracy;
- od 28.11.1996r. do 18.07.1997r. oraz od 4.08.1997r. do 30.09.1998r. jako szwaczka, mistrz zespołu w Zakładach [...]. w W(zakład zlikwidowany) - w narażeniu na sposób wykonywania pracy;
- od 9.10.1998r. do 31.10.1998r. oraz od 30.11.1998r. do 31.01.1999r. jako brygadzistka w Spółce B. (zakład zlikwidowany) - w narażeniu na sposób wykonywania pracy;
- od 1.03.1999r. do 31.05.1999r. jako szwaczka w S.C. (zakład zlikwidowany) - w narażeniu na sposób wykonywania pracy;
- od 1.06.1999r. do 15.09.2000r. jako brakarz, szwaczka oraz mistrz zespołu w Sp. z o.o. (zakład zlikwidowany) - w narażeniu na sposób wykonywania pracy;
- od 18.09.2000r. do 31.12.200 r. jako mistrz zespołu w Zakładzie Produkcyjnym (zakład zlikwidowany) - w narażeniu na sposób wykonywania pracy;
- od 17.02.2003r. do 19.01.2011r. jako operator szycia, operator, lider zespołu, pełniący funkcję lidera zespołu w F. (obecnie F. W S.A.) - w narażeniu na sposób wykonywania pracy;
- od 8.03.2012r. do 30.06.2012r. jako kierownik produkcji w [...]w W(zakład zlikwidowany) - bez narażenia na sposób wykonywania pracy;
- od 1.07.2012r. do nadal jako mistrz produkcji w [...]w J. G. - bez narażenia na sposób wykonywania pracy.
W oparciu o dokonane w dniu 9 marca 2010r. zgłoszenie z Dolnośląskiego Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy we Wrocławiu, Oddział w W, zwanym dalej D.W.O.M.P., Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w W, zwany dalej P.P.I.S. zawiadomił o wszczęciu postępowania w sprawie choroby zawodowej (poz.20.1) u K.O. tak w/w, jak i Spółkę F. W.
D.W.O.M.P. we Wrocławiu Oddział w W po wykonaniu badań lekarskich i analizie zgromadzonej dokumentacji wydał w dniu 5 stycznia 2011r. orzeczenie lekarskie nr 70/2010 o rozpoznaniu u K.O. choroby zawodowej - przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy pod postacią zespołu cieśni w obrębie nadgarstka prawego (poz. 20.1 wykazu chorób zawodowych - załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych). W uzasadnieniu tegoż orzeczenia stwierdzono, iż, cyt. "Z wywiadu chorobowego wynika, że od 2007 r. występowały bóle obu nadgarstków, mrowienie, drętwienie szczególnie prawej dłoni. W związku z nasilającymi się dolegliwościami od 25 czerwca 2009 r. przybywała na zwolnieniu lekarskim. W dniu 3 grudnia 2009 r. wykonano EMG nerwu pośrodkowego prawego, w którym ujawniono rozpoczynający się zespół kanału nadgarstka. Po konsultacji ortopedycznej zakwalifikowana do operacji. (...) W trakcie badania w DWOMP w dniu 8 lipca 2010 r. nie stwierdzono zaburzeń ruchomości w obrębie kończyn górnych. Wykonane w ramach diagnostyki różnicowej badania laboratoryjne (morfologia, TSH, Odczyn Waaler-Rose, CRP, RF) poza obniżonym poziomem hemoglobiny były w normie. Badaniem neurologicznym stwierdzono stan po operacji zespołu cieśni nadgarstka, próba Phalena i Tinela była obustronnie ujemna. W dniu 28 października 2010 r. w DWOMP we Wrocławiu wykonano EMG nerwów pośrodkowych, w badaniu stwierdzono utrzymujące się zaburzenia przewodnictwa czuciowego w obrębie nerwu pośrodkowego prawego.(...). Biorąc pod uwagę wieloletnie narażenie na sposób wykonywania pracy, monotypowe ruchy rąk oraz zespół cieśni nadgarstka prawego leczony operacyjnie istnieją podstawy do rozpoznania choroby zawodowej.".
Dnia 14 lutego 2011r. P.P.I.S. w W zwrócił się do D.W.O.M.P. we W. Oddział w Wo przeanalizowanie orzeczenia lekarskiego z dnia [...] z uwzględnieniem uwag organu I instancji odnośnie oceny narażenia zawodowego w S. oraz F. W odpowiedzi z dnia 8 marca 2011r. jednostka diagnostyczno-orzecznicza poinformowała, że podtrzymuje orzeczenie lekarskie nr [...] o rozpoznaniu u w/w choroby zawodowej.
W wyniku kolejnej analizy całości posiadanej dokumentacji medycznej K.O. i po zweryfikowaniu narażenia zawodowego na sposób wykonywania pracy, D.W.O.M.P. we Wrocławiu Oddział w Wpismem z dnia 22 kwietnia 2011r. poinformował organ I instancji, iż nie znaleziono podstaw do zmiany wydanego uprzednio orzeczenia lekarskiego nr 70/2010. Uzasadniając swe stanowisko jednostka ta podała, iż: "Pierwszy podejrzewał chorobę zawodową lekarz sprawujący opiekę profilaktyczną nad pracującymi w zakładzie 'F.' (lek. K. B.–T.) - w załączeniu karty badania profilaktycznego z dnia 19 stycznia 2010 r., Pacjentka otrzymała wówczas zaświadczenie lekarskie o przeciwwskazaniach zdrowotnych do pracy na stanowisku operator szycia z uwagi na zagrożenie chorobą zawodową przeciwwskazana praca wymagająca sprawności obu rąk (monotypowe ruchy w stawach nadgarstków)."
Na podstawie ww. orzeczeń lekarskich oraz całości zgromadzonej dokumentacji, P.P.I.S. w W dnia [...] o stwierdzeniu u K.O. choroby zawodowej - przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy: zespół cieśni w obrębie nadgarstka prawego (poz. 20.1).
Od powyższej decyzji odwołał się zakład pracy F. W Sp. z o.o., zarzucając brak wyczerpującego materiału dowodowego oraz nieuzasadnione nieuwzględnienie faktu, że zakład pracy prowadził działania profilaktyczne w zakresie ochrony zdrowia.
Dnia 10 listopada 2011r. F. W Sp. z o.o. złożyła wniosek: "o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego, wizji lokalnej, zeznań świadków ze strony BHP pracodawcy oraz przeprowadzenie postępowania dowodowego prowadzącego do wyjaśnienia charakteru pracy pracownika (...) w innych zakładach pracy".
Dolnośląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. decyzją z dnia [...] uchylił w/w decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ II instancji stwierdził, że nie ustalono należycie stanu faktycznego w zakresie narażenia zawodowego, jak i uznano, iż następcą prawnym Zakładu Przemysłu Odzieżowego "[..] W Spółka w W. bez przeprowadzenia w tej kwestii właściwego postępowania wyjaśniającego.
W wyniku ponownego przeprowadzenia postępowania przez organ I instancji, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w W. w dniu [...] o stwierdzeniu u K.O. choroby zawodowej: przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy: zespół cieśni w obrębie nadgarstka prawego (poz. 20.1).
Od powyższej decyzji odwołał się zakład pracy F. W S.A. w Wu, zarzucając m. innymi naruszenie art. 2351 k.p. poprzez przyjęcie, że wystąpienie objawów rozpatrywanej choroby wystąpiło w określonym w załączniku do rozporządzenia okresie; pominięcie faktu, iż w zakładzie pracy stosuje się środki profilaktyczne; oparcie decyzji na orzeczeniu lekarskim, które stwierdza chorobę z poza wykazu; nie zebranie pełnego materiału dowodowego; pominięcie zaleceń organu II instancji zawartych w decyzji nr 73/HP/CHz11.
Organ II instancji zwrócił się na podstawie art. 136 k.p.a. do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Wo przeprowadzenie postępowania uzupełniającego, celem zebrania pełnego materiału dowodowego. W ramach postępowania uzupełniającego, organ I instancji ustalił, że K.O. podjęła w okresie od 8 marca 2012r. do 30 czerwca 2012r. pracę w VIA K.D. w Wna stanowisku kierownik produkcji, a następnie od 1 lipca 2012 r. w [...] w J. G. jako mistrz produkcji. Na obu stanowiskach zgodnie z oświadczeniem K.O. nie występowało narażenie zawodowe na sposób wykonywania pracy. W dniu 23 listopada 2012 r. w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, organ I instancji zwrócił się do obu ww. zakładów pracy o sporządzenie karty oceny narażenia zawodowego u K.O. pod kątem sposobu wykonywania pracy.
Dnia 5 grudnia 2012r. P.P.I.S. w W przesłał do F. W S.A. : kartę oceny narażenia zawodowego z dnia 20 stycznia 2010r., załącznik do powyższej karty z dnia 7 lutego 2011r. oraz adnotację służbową z dnia 15 marca 2011r., celem zatwierdzenia zawartych w nich ustaleń odnośnie przebiegu pracy i narażenia na sposób wykonywania pracy K.O.. W odpowiedzi pełnomocnik Spółki pismem z dnia 13 grudnia 2012r. poinformował, że strona nie zgadza się z ustaleniami zawartymi w ww. dokumentacji dotyczącymi chronometrażu pracy oraz ustalonego przez organ narażenia zawodowego.
Dnia 29 stycznia 2013r. organ I instancji wezwał K. O. w celu złożenia dodatkowych wyjaśnień w sprawie podejrzenia choroby zawodowej oraz do wskazania świadków na okoliczność warunków pracy w zakładzie F. W S.A. W związku z powyższym dnia 11 lutego 2013r. K.O. opisała czynności jakie wykonywała podczas zatrudnienia oraz szczegółowo omówiła sposób wykonywania pracy ręką prawą. Zeznanie potwierdziło wcześniejsze ustalenia organu I instancji odnośnie narażenia zawodowego na zajmowanych przez K. O stanowiskach. Ponadto K.O. wskazała J.S. i R. L. jako potencjalnych świadków mogących potwierdzić złożone wyjaśnienia .
W dniu 14 lutego 2013r. złożona w organie I instancji karta oceny narażenia zawodowego K.O. w zakładzie AKTA K.M. w J. G., potwierdziła uprzednie oświadczenie w/w o braku narażenia zawodowego w tym zakładzie. Ponadto zakład firma [...]w J.G. dnia 28 lutego 2013, r. dodatkowo przesłała chronometraż wykonywanych czynności na zajmowanym stanowisku przez K. O..
Następnie dnia 6 marca 2013r. organ I instancji przesłuchał w charakterze świadka J. S. która zeznała iż: "Pani Olszewska szyła na maszynie płaskiej zagłówek centralny T-7 składający się z pięciu elementów, w ciągu zmiany szyła od 350 szt. do 370 szt., był to zagłówek z tkaniny. Jeden dzień szyła zagłówki, na drugi dzień modelowała zagłówek i zakładała stelaż i tak na zmianę. (...) Modelowanie zagłówków, wywracanie na bolcu na prawą stronę i wymodelowanie uszytych brzegów (krawędzi) obu rękoma, należało również wywracać rogi i odłożenie. (...) zagłówki były szyte przez panią Olszewską na stojąco. Dodaje, że norma szycia wynosiła 400 szt. Pani Sicińska wnosi uwagę, że nie pamięta, czy wykonywała normę 350 szt., czy 400 szt., czy pomagał jej w tym lider."
Dnia 15 marca 2013r. P.P.I.S. w W zwrócił się o przesłanie kart oceny zagrożeń sporządzonych przez zakład F. W S.A. dla stanowisk: operator szycia, G. Leadera szycia i trenera na obszarze szkoleniowym oraz o przedstawienie czasu pracy i ilości ruchów ręki prawej w nadgarstku. Dnia 9 kwietnia 2013r. przesłano do organu I instancji karty stanowiskowe: team leader zespołu, lider zespołu szycia i operator szycia.
Z kolei w dniu 12 kwietnia 2013r. organ I instancji przesłuchał w charakterze świadka E. O., która opisała zakres pracy na stanowiskach trenera szycia, lidera G., oraz szczegółowo przedstawiła wykonywane czynności na ww. stanowiskach w F. W.
Następnie dnia 10 maja 2013r. słuchana w charakterze świadka Z. J. szczegółowo opisała zakres pracy na stanowisku lidera zespołu w F. W, potwierdzając, że praca wykonywana była w wymuszonym tempie.
W dniu 13 maja 2013 r. F. W S.A. przesłała "karty oceny zagrożeń dla stanowisk G. Leadera Szycia i Operatora Szycia" oraz ustosunkowała się na podstawie przedstawionej dokumentacji do zagrożeń na ww. stanowiskach pracy.
Nadto dnia 11 czerwca 2013 r. organ I instancji przesłuchał w charakterze świadka M. K., która pracowała w F. W jako operator szycia.
W dniu 4 lipca 2014r. organ I instancji przekazał uzupełnione akta sprawy o dodatkowo przeprowadzone postępowanie wyjaśniające do Dolnośląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we Wrocławiu.
Organ II instancji po analizie zgromadzonego materiału dowodowego, pismem z dnia 26 lipca 2013r. zwrócił się do Dolnośląskiego Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy we W. Oddział w Wo ustosunkowanie się do podnoszonych przez stronę skarżącą w odwołaniu kwestii medycznych oraz o ewentualną weryfikację wydanego uprzednio orzeczenia lekarskiego z uwzględnieniem zgromadzonego materiału dowodowego w postępowaniu wyjaśniającym.
Dolnośląski Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy we W. Oddział w Ww piśmie z dnia 3 września 2013r. skierowanym do organu II instancji stwierdził, że, cyt.: "rozpoznanie choroby zawodowej u pacjentki wynikało z narażenia zawodowego na monotypowe ruchy rąk oraz udokumentowanych objawów chorobowych zespołu cieśni nadgarstka. Z definicji choroby zawodowej w poz. 20 pkt 1 wynika, że zespół cieśni w obrębie nadgarstka można rozpoznać jeśli okres udokumentowanych objawów chorobowych upoważniających do rozpoznania choroby zawodowej po ustaniu narażenia wynosi 1 rok czyli w przypadku pacjentki jest to okres do 24 czerwca 2010 r. Załączona dokumentacja potwierdza rozpoznanie zespołu cieśni nadgarstka w wymaganym terminie. Pacjentka narażona była na sposób wykonywania pracy obciążający nadgarstki do 24 czerwca 2009 r. Z wywiadu uzyskanego od pacjentki wynika, że od 2007 roku występowały dolegliwości ze strony nadgarstków, leczone od 2009 r. co potwierdza następująca dokumentacja: wpisy ortopedy dra Kiwińskiego dotyczące bólów rąk, widniejące pod datą 9 lipca 2009 r. i 28 lipca 2009 r. - wtedy pacjentka została skierowana na badanie EMG z podejrzeniem zespołu cieśni nadgarstka wynik badania EMG wykonanego w dniu 3 grudnia 2009 r. w Szpitalu Latawiec w Świdnicy, w którym wykazano rozpoczynający się zespół cieśni nadgarstka prawego zakwalifikowany do zabiegu operacyjnego. Karty badań profilaktycznych: 4 stycznia 2010 r. (badanie kontrolne) i 19 stycznia 2010 r. (badanie okresowe), w których lekarz zakładowy dr Baster-Tuła uznała, iż pacjentka jest niezdolna do pracy na zajmowanym stanowisku z uwagi na zagrożenie chorobą zawodową, z adnotacją iż 'przeciwwskazana jest praca wymagająca sprawności obu rąk (monotypowe ruchy w stawach nadgarstków)'. Wynik badania odwoławczego przeprowadzonego na wniosek pacjentki w tut. DWOMP w marcu 2010 r., w którym potwierdzono podejrzenie choroby zawodowej: zespół cieśni nadgarstka. Karta informacyjna dotycząca zabiegu operacyjnego uwolnienia nerwu pośrodkowego prawego w dniu 1 kwietnia 2010 r. Skierowanie w celu rozpoznania choroby zawodowej zespołu cieśni nadgarstka z dnia 28 kwietnia 2010 r. Po przebytym 1 kwietnia 2010 r. zabiegu operacyjnym uwolnienia nerwu po środkowego prawego w kolejnym badaniu EMG wykonanym 28. października 2010 r. w DWOMP we Wrocławiu wykazano nadal utrzymujący się ale wyłącznie czuciowy zespół cieśni nadgarstka po stronie prawej. Po zabiegu operacyjnym uwolnienia nerwu pośrodkowego nie zawsze badanie EMG wykazuje normę (zależy to od stopnia ucisku nerwu), natomiast ustępują dolegliwości bólowe. Okres udokumentowanych objawów chorobowych jest zatem zgodny z kryteriami zawartymi w wykazie chorób zawodowych, a o zaawansowaniu zespołu cieśni nadgarstka świadczy fakt, iż na podstawie objawów klinicznych i badania EMG z dnia 03.12.2009r pacjentka została zakwalifikowana do zabiegu operacyjnego. Reasumując udokumentowane objawy widnieją w dokumentacji już od stycznia 2009r. - czyli roku w którym ustało narażenie. Tutejszy DWOMP rozpoznając chorobę jako pierwszą datę udokumentowanych objawów przyjął właśnie 2009 r. Ponadto z definicji choroby zawodowej poz. 20 pkt 1 nie wynika, aby rozpoczynający się zespół cieśni nadgarstka nie kwalifikował do rozpoznania choroby zawodowej. Zespół cieśni nadgarstka niezależnie od stadium (może być rozpoczynający, czuciowy lub ruchowy) z objawami klinicznymi choroby przy współistniejącym narażeniu stanowi podstawę do jej rozpoznania."
Następnie D. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a. poinformował strony o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.
Mając powyższe na uwadze, D. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wskazał, że do stwierdzenia choroby zawodowej przez właściwego państwowego inspektora sanitarnego muszą być spełnione łącznie, jak to wynika w art. 2351 i art. 2352 Kodeksu pracy oraz § 5 ust. 2 i ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, trzy warunki:
1. choroba musi być rozpoznana przez upoważnioną do tego placówkę służby zdrowia i znajdować się w wykazie chorób zawodowych,
2. choroba ta musi być wywołana czynnikami szkodliwymi znajdującymi się w środowisku pracy albo sposobem wykonywania pracy,
3. wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych musi nastąpić w okresie ustalonym w załączniku do ww. rozporządzenia.
W przypadku K.O. ww. przesłanki zostały spełnione. I tak niezależna placówka diagnostyczno-orzecznicza uprawniona do orzekania w sprawach chorób zawodowych, a to D. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy we W. Oddział w Wu, rozpoznała u K.O. chorobę zawodową: przewlekłą chorobę obwodowego układu nerwowego wywołane sposobem wykonywania pracy: zespół cieśni w obrębie nadgarstka prawego (poz.20.1 zał. do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r.). Orzeczenie lekarskie oparte zostało na analizie dokumentacji medycznej, przeprowadzonych badaniach w ww. Ośrodku oraz potwierdzonym narażeniu zawodowym.
Organ odwoławczy podkreślił, że w przedmiotowej sprawie narażenie zawodowe K.O. zostało ustalone przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w W. oraz uzupełnione w trakcie postępowania wyjaśniającego prowadzonego przez organ II instancji.
I tak ustalone zostało, że K.O. była narażona na sposób wykonywania pracy podczas zatrudnienia w zakładach: Zakład Przemysłu Odzieżowego [...](zakład zlikwidowany), Przedsiębiorstwo Zagraniczne [...](zakład zlikwidowany), Zakład Przemysłu Odzieżowego "[...] (zakład zlikwidowany), Zakład Produkcji Odzieży "[...] (zakład zlikwidowany), spółce C.(zakład zlikwidowany), Zakład Produkcji Odzieży w W(zakład zlikwidowany), Spółce (zakład zlikwidowany), Zakład Produkcyjnym [...] w W(zakład zlikwidowany) oraz Sp. [...](obecnie F. W S.A.).
Zatem powyższe ustalenia poczynione przez Inspekcję Sanitarną są - w ocenie organu odwoławczego, zgodne z niezależną oceną przeprowadzoną przez lekarza orzekającego w przedmiotowej sprawie. Podkreślono przy tym, że w dniu 26 lipca 2013 r. organ II instancji przesłał do jednostki diagnostyczno- orzeczniczej I stopnia dodatkowy materiał dowodowy (w tym protokoły z zeznań świadków, karty charakterystyk stanowisk) w celu ewentualnej weryfikacji wydanego w niniejszej sprawie orzeczenia lekarskiego. W odpowiedzi, D. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy we W. Oddział w W. poinformował organ odwoławczy, iż przedstawiony materiał dowodowy potwierdza już wcześniej ustalone narażenie zawodowe i stanowi podstawę do podtrzymania rozstrzygnięcia wydanego orzeczenia.
Mając na uwadze § 8 ust. 2 ww. rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, uzyskane wyjaśnienia pozwoliły - w ocenie organu odwoławczego, na ustalenie stanu faktycznego i w związku z tym zasadnym było odstąpienie od dodatkowej konsultacji w jednostce orzeczniczej II stopnia, gdyż ustalenia kliniczne rozpoznanego schorzenia u K.O. nie budzą wątpliwości i są wszechstronnie udokumentowane. Zgłaszane zastrzeżenia dotyczyły oceny narażenia zawodowego i zostały w sposób bezstronny wyjaśnione w przeprowadzonym postępowaniu wyjaśniającym, którego wyniki były zbieżne z oceną dokonaną przez lekarza jednostki orzeczniczej.
Odnosząc się natomiast do zarzutów stawianych w odwołaniu oraz w piśmie pełnomocnika F. W S.A. z dnia 25 października 2013r., organ wskazał, że w pierwszej kolejności strona odwołująca się zarzuca, iż: "decyzja z dnia 9 sierpnia 2012 r. została wydana z naruszeniem art. 2351 k.p. oraz przepisów rozporządzenia. Zgodnie z treścią załącznika do rozporządzenia okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym w przypadku zespołu cieśni w obrębie nadgarstka prawego wynosi rok. Z dokumentów zgromadzonych w toku postępowania wynika, iż rozwiązanie stosunku pracy między stroną a pracownikiem nastąpiło 25 czerwca 2009 r. (...) potwierdzenie objawów choroby zawodowej nastąpiło więc dopiero dnia 28 października 2010 r. (...), a więc prawie 16 miesięcy po rozwiązaniu z panią Olszewską umowy o pracę przez stronę."
Zdaniem organu odwoławczego powyższy zarzut jest chybiony. Z definicji choroby zawodowej w poz. 20 pkt 1 wynika, że zespół cieśni w obrębie nadgarstka można rozpoznać, jeśli okres udokumentowanych objawów chorobowych upoważniających do rozpoznania choroby zawodowej po ustaniu narażenia wynosi 1 rok. W przedmiotowej sprawie jest to okres do 24 czerwca 2010 r. Jak wskazała jednostka orzecznicza, dokumentacja z leczenia K.O. potwierdza wystąpienie objawów choroby - zespołu cieśni nadgarstka w wymaganym terminie. Według lekarzy zainteresowana narażona była na sposób wykonywania pracy obciążający nadgarstki do 24 czerwca 2009r. Z wywiadu przeprowadzonego przez lekarza wynika, że od 2007r. występowały dolegliwości ze strony nadgarstków, a leczone były one od 2009r. co potwierdza dokumentacja zgromadzona w jednostce orzeczniczej, na którą powołano się w orzeczeniu lekarskim tj.: wpisy ortopedy dra K. dotyczące bólu rąk, widniejące pod datą 9 lipca 2009r. i 28 lipca 2009r., gdy pacjentka została skierowana na badanie EMG z podejrzeniem zespołu cieśni nadgarstka; wynik badania EMG wykonany w dniu 3 grudnia 2009r. w Szpitalu L. w Ś., w którym wykazano rozpoczynający się zespół cieśni nadgarstka prawego zakwalifikowany do zabiegu operacyjnego; karty badań profilaktycznych: 4 stycznia 2010r. (badanie kontrolne) i 19 stycznia 2010r. (badanie okresowe), w których lekarz zakładowy dr [..]uznała, iż pacjentka jest niezdolna do pracy na zajmowanym stanowisku z uwagi na zagrożenie chorobą zawodową, z adnotacją iż przeciwwskazana jest praca wymagająca sprawności obu rąk (monotypowe ruchy w stawach nadgarstków); wynik badania w D.W.O.M.P. we W. Oddział w Ww marcu 2010r., w którym potwierdzono podejrzenie choroby zawodowej: zespół cieśni nadgarstka; karta informacyjna dotycząca zabiegu operacyjnego uwolnienia nerwu pośrodkowego prawego w dniu 1 kwietnia 2010 r.; skierowanie w celu rozpoznania choroby zawodowej zespołu cieśni nadgarstka z dnia 28 kwietnia 2010 r.
Z przedstawionych wyżej dokumentów - w ocenie organu odwoławczego, bezsprzecznie wynika, iż okres udokumentowanych objawów chorobowych jest zgodny z kryteriami zawartymi w wykazie chorób zawodowych, a o zaawansowaniu zespołu cieśni nadgarstka, jak wskazali lekarze, świadczy fakt, iż na podstawie objawów klinicznych i badania EMG z dnia 3 grudnia 2009r. zainteresowana została zakwalifikowana do zabiegu operacyjnego. Reasumując udokumentowane objawy widnieją w dokumentacji już od stycznia 2009r. - czyli roku w którym ustało narażenie.
Ponadto organ wskazał, że zgodnie ze świadectwem pracy z dnia 20 stycznia 2011r. K.O. z F. W , rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło z dniem 19 stycznia 2011r., a nie jak utrzymuje w strona odwołująca dnia 25 czerwca 2009 r.
W dalszej części uzasadnienia zaskarżonej decyzji, odnosząc się do kwestii poruszanych w odwołaniu, iż: "Organ I instancji całkowicie pominął przy rozpoznawaniu sprawy dane z chronometrażu stanowiska pracy pracownika, z których jasno wynika, iż na tym stanowisku występowały takie środki zabezpieczające jak: opaska elastyczna stawu nadgarstkowego oraz łokciowego, maty ergonomiczne oraz elektryczna regulacja wysokości stołu. Codziennie prowadzone były również ćwiczenia przez specjalistyczną firmę.", organ odwoławczy stwierdził, iż fakt stosowania przez pracodawcę niezbędnych środków profilaktycznych oraz wykonywania badań lekarskich jest regulowany oddzielnymi przepisami prawa. Organ powołując się przy tym na orzecznictwo podkreślił, iż przestrzeganie przez pracodawcę przepisów dotyczących profilaktyki zdrowotnej pracowników rzutuje tylko na ustalenie winy bądź braku winy pracodawcy w powstaniu choroby zawodowej, nie ma natomiast znaczenia dla ustalenia istnienia związku przyczynowego pomiędzy schorzeniem a warunkami pracy. Istotne znaczenie dla powstania choroby w związku z warunkami pracy ma osobnicza, indywidualna wrażliwość pracownika na czynniki szkodliwe występujące w pracy. Oznacza to, że nie każdy pracownik zatrudniony w tych samych warunkach zachoruje na chorobę zawodową. Ponadto jak wypowiedzieli się lekarze orzecznicy z Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi dnia 9 marca 2012 r. i Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. dnia 28 marca 2012 r. w innej sprawie (znak:[...]), fakt dostosowania lub nie stanowiska pracy pod względem ergonomicznym jest jednym (ale nie jedynym) z elementów uwzględnianych w postępowaniu diagnostyczno-orzeczniczym. Dostosowanie stanowiska pracy pod względem ergonomicznym zmniejsza prawdopodobieństwo wystąpienia choroby zawodowej, lecz nie eliminuje go całkowicie.
Odnosząc się z kolei do zarzutu, iż organ prowadzący postępowanie wydając decyzję z dnia 9 sierpnia 2012 r. naruszył art. 2351 k.p. w zw. z poz. 20 pkt 1 załącznika do rozporządzenia, jako, że w wynikach badania przeprowadzonego w DWOMP w dniu 28 października 2010 r. stwierdzono u pracownika "utrzymujący się wyłącznie czuciowy zespół cieśni nadgarstka po prawej stronie", gdy choroba taka nie została ujęta w załączniku do rozporządzenia, organ stwierdził, iż zarzut ten jest bezpodstawny, albowiem DWOMP we W. - Oddział w Wodniósł się do powyższej kwestii w piśmie z dnia 3 września 2013r. wyjaśniając: "z definicji choroby zawodowej poz. 20 pkt 1 nie wynika, aby rozpoczynający się zespół cieśni nadgarstka nie kwalifikował do rozpoznania choroby zawodowej. Zespół cieśni nadgarstka niezależnie od stadium (może być rozpoczynający, czuciowy lub ruchowy) z objawami klinicznymi choroby przy współistniejącym narażeniu stanowi podstawy do jej rozpoznania.".
Nadto organ odwoławczy wskazał, że w świetle § 5 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych orzeczenie lekarskie wydaje lekarz spełniający wymagania kwalifikacyjne określone w odrębnych przepisach tj. rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 18 czerwca 2010 r. w sprawie specjalizacji lekarskich niezbędnych do wykonywania orzecznictwa w zakresie chorób zawodowych, oraz zatrudniony w jednostce orzeczniczej. (...) opinia innej jednostki służby zdrowia i to niespełniająca żadnych wymogów formalnych nie może być uznawana za podstawę kwestionowania opinii podmiotów uprawnionych.
Zatem w świetle powyższych rozważań, organ odmówił mocy dowodowej stanowisku odwołującego się przedstawionemu w odwołaniu, bowiem nie może być ono traktowane jako kontrargument dla orzeczeń lekarskich wydanych przez lekarzy upoważnionych do orzekania w sprawach chorób zawodowych, zatrudnionych w wiodących w kraju placówkach naukowo-badawczych zajmujących się zagadnieniami medycyny pracy.
Z kolei odnosząc się do zarzutu strony, iż organy nie ustaliły właściwie warunków pracy, jakie panowały u poprzednich pracodawców pracownika, a co w ocenie skarżącej uniemożliwia stwierdzenie, w którym zakładzie pracy jej warunki przyczyniły się do powstania u pracownika objawów choroby zawodowej, organ powołując się na orzecznictwo podkreślił, że do organów inspekcji sanitarnej nie należy rozstrzyganie, który zakład ponosiłby odpowiedzialność za wystąpienie u pracownika choroby zawodowej, bowiem te kwestie rozstrzygają sądy powszechne (sądy pracy). Doręczenie zakładowi pracy decyzji (§ 8 ust 3 pkt 2 w/w rozporządzenia), należy zdaniem organu odczytywać wyłącznie jako wskazanie zakładu, w którym występowały czynniki, mogące spowodować skutki zdrowotne, nie zaś wskazania zakładu, w którym doszło do powstania choroby u pracownika. Organ odwoławczy zwrócił przy tym uwagę na fakt, że wszystkie zakłady pracy, z którymi można wiązać narażenie zawodowe K.O., prócz zakładu F. W S.A., zostały zlikwidowane i nie posiadają obecnie następców prawnych. Dlatego też twierdzenie strony, że w trakcie postępowania niewłaściwie ustalono warunki pracy u poprzednich pracodawców K.O., a jedynie skupiono się na dokładnym wyjaśnieniu warunków panujących w F. W S.A. nie jest zasadny.
W ocenie organu wnioskowane przez F. W S.A. czynności dowodowe w świetle zebranego materiału dowodowego są zbyteczne, jako, że zgromadzony materiał dowodowy w sposób przekonujący odzwierciedla stan faktyczny sprawy.
Odnosząc się zaś do załączonej z innej sprawy [obecnie akta sprawy w WSA we W. pod sygn. akt IV SA/Wr 197/13] opinii Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi z powołaniem się na opinię prof. R. P., organ podkreślił, że opinia ta została sporządzona przez osobę posiadającą tytuł dr hab. w dziedzinie biologii, specjalność antropologia i ergonomia. Opinia ta ma charakter opinii prywatnej i nie może być traktowana na równi z opiniami upoważnionych przez prawodawcę jednostek orzeczniczych. W ocenie organu zakres specjalności prof. P. pozwala na wypowiadanie się w zakresie oceny narażenia zawodowego, tzn. stwierdzenia istnienia ewentualnych czynników, sposobu wykonywania pracy, mogących doprowadzić do potencjalnego rozwoju choroby zawodowej, niemniej jednak wypowiadanie się w indywidualnej sprawie w zakresie braku lub stwierdzenia związku przyczynowo-skutkowego między schorzeniem a wykonywana pracą, wykracza poza ten zakres. Prawodawca do wykonywania badań oraz wypowiadania się w zakresie związku konkretnej jednostki chorobowej u konkretnej osoby upoważnił lekarzy określonej specjalizacji zatrudnionych we wskazanych jednostkach służby zdrowia. Ocena prof. P., co potwierdzili oceniający opinię lekarze orzecznicy, nie uwzględnia indywidualnych, osobniczych cech osoby opiniowanej.
W ocenie organu jednostka orzecznicza dysponowała wiedzą o długości pracy, a zatem uwzględniono czas pracy K.O. przy orzekaniu o rozpoznaniu zawodowego tła schorzenia. Również wiadomym było jakie stanowisko zajmowała K.O., a przytoczone przez stronę fakty i dokumenty nie wykluczają narażenia zawodowego. Podczas wykonywanej pracy ustalono bezsprzecznie, że K.O. wykonywała czynności w narażeniu na sposób wykonywania pracy. Przy czym zaznaczono, iż organ nie jest upoważniony do stopniowania tego narażenia, to lekarz orzecznik ocenia, w jaki sposób i w jakim stopniu charakter pracy wywierał wpływ na rozwój choroby.
Reasumując, organ odwoławczy stwierdził, że mając na uwadze przepis art. 80 k.p.a. dokonał oceny materiału dowodowego z punktu widzenia wszystkich przesłanek dotyczących choroby zawodowej, w tym także orzeczenia lekarskiego, które jest opinią w rozumieniu art. 84 k.p.a., podlegającą weryfikacji, tak jak każdy inny dowód w sprawie. Orzeczenie zaś wydane w przedmiotowym postępowaniu i uzupełnione stosowną opinią zostało poprzedzone badaniami oraz analizą zgromadzonej dokumentacji medycznej K.O.. Jest ono obiektywne, przekonujące oraz wyczerpująco umotywowane i wyjaśnia wszelkie wątpliwości, co oznacza, że spełnia kryteria stawiane opiniom biegłych.
Mając powyższe na uwadze, Dolnośląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny nie znajdując podstaw prawnych ani faktycznych do zmiany decyzji organu I instancji, orzekł jak wyżej.
W skardze na powyższą decyzję F. W Spółka Akcyjna w W. zarzucając :
1) naruszenie § 6 ust. 2 pkt 5 w związku z ust. 3 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013r. poz. 1367 ze zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem" w związku z art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, pomimo iż ocena narażenia zawodowego została sporządzona z pominięciem istotnych dowodów dla sprawy,
2) naruszenie art. 2351 Kodeksu pracy w związku z § 2 rozporządzenia w związku z poz. 20 pkt 1 załącznika do rozporządzenia poprzez błędne przyjęcie, iż u pracownika została stwierdzona choroba zawodowa, pomimo, że w orzeczeniu lekarskim wskazane zostało schorzenie nie ujęte w załączniku do rozporządzenia,
3) naruszenie art. 2351 Kodeksu pracy w związku z § 2 rozporządzenia w związku z poz. 20 pkt 1 załącznika do rozporządzenia, poprzez błędne przyjęcie, iż choroba pracownika powstała w okresie upoważniającym do rozpoznania choroby zawodowej, wniosła o uchylenie wydanych w sprawie decyzji.
W uzasadnieniu skargi odnosząc się do przedstawionych wyżej zarzutów, wskazano:
Ad 1. Zgodnie z § 6 ust. 2 pkt 5 rozporządzenia, przy dokonywaniu oceny narażenia zawodowego w odniesieniu do sposobu wykonywania pracy należy uwzględnić stopień obciążenia wysiłkiem fizycznym oraz chronometraż czynności, które mogą powodować nadmierne obciążenie odpowiednich narządów lub układów organizmu ludzkiego. Podmiotem kompetentnym do przeprowadzenia oceny narażenia zawodowego w toku podejmowania decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej jest właściwy inspektor sanitarny.
Z § 6 ust. 1 rozporządzenia wynika, iż ocena narażenia zawodowego stanowi jeden z podstawowych dowodów, na podstawie których lekarz wydaje orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej. W przekonaniu strony za równoznaczne z niezapoznaniem się lekarza z kartą oceny narażenia zawodowego należy uznać wydanie orzeczenia na podstawie oceny narażenia przeprowadzonej z pominięciem istotnych dla sprawy dowodów. W niniejszej sprawie ocena narażenia zawodowego została sporządzona przez PPIS dnia 20 października 2010 r. Po tej dacie przeprowadzono szereg dowodów, które ujawniły istotne okoliczności dla sprawy. W szczególności przeprowadzono dowody z zeznań świadków J. S. oraz E. O., jak również zgromadzono dokumenty, z których wynika, iż w okresie pełnienia funkcji G. Leadera zainteresowana nie mogła poświęcać na czynności produkcyjne więcej niż 30 % czasu pracy. Ponadto ustalono, że pracownik nie wykonywał obowiązującej w zakładzie normy pracy . Zdaniem strony skarżącej, te wszystkie okoliczności zostały pominięte przy przeprowadzeniu oceny narażenia zawodowego przez PPIS, gdy zaś treść § 6 ust. 1 rozporządzenia wskazuje, że lekarz orzecznik przy wydawaniu orzeczenia może posługiwać się tylko ściśle określonymi dokumentami, tj. wynikami przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacją medyczną pracownika lub byłego pracownika, dokumentacją przebiegu zatrudnienia oraz oceną narażenia zawodowego.
Z tego względu nawet jeśli protokoły z zeznań świadków oraz kserokopie dokumentów załączone do pisma strony skarżącej dnia 13 maja 2013 r. zostały przekazane lekarzowi orzecznikowi w celu zapoznania się z ich treścią, nie mogły one stanowić - w ocenie skarżącej strony , podstawy dla wydania orzeczenia. Brak przeprowadzenia uzupełniającej oceny narażenia zawodowego przez organ I i II instancji doprowadził do sytuacji, w której orzeczenie lekarskie zostało wydane na podstawie oceny narażenia zawodowego zawierającej błędne informacje w zakresie ilości ruchów i obciążeń występujących na stanowiskach pracy zajmowanych przez pracownika. W konsekwencji orzeczenia lekarskie, jako wydane na podstawie oceny narażenia zawodowego zawierającej błędne informacje, uznać należy w ocenie skarżącej - za nieprawidłowe. Zarzuty stawiane orzeczeniu lekarskiemu wynikają z błędnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, a zatem mają charakter formalny. Z tego względu organ II instancji zobowiązany był do oceny orzeczenia lekarskiego w tym zakresie. Pominięcie tej okoliczności doprowadziło do błędnego rozstrzygnięcia sprawy w postaci utrzymania decyzji organu I instancji.
Ad 2. Przywołując treść przepisu art. 2351 k.p. , strona skarżąca stwierdziła, że zarówno w orzecznictwie jak i literaturze przyjmuje się, iż katalog chorób zawodowych uregulowany w załączniku do rozporządzenia ma charakter zamknięty, gdy zaś w orzeczeniu lekarskim z dnia 5 stycznia 2011r., nr 70/2010 rozpoznano u zainteresowanej utrzymujący się wyłącznie czuciowy zespół cieśni nadgarstka po stronie prawej. Schorzenie takie nie zostało ujęte w załączniku do rozporządzenia. Z tego względu nie może ono – zdaniem skarżącej, zostać uznane za chorobę zawodową w rozumieniu art. 2351 k.p., jeżeli w toku całego postępowania nie zostało wydane, ponowne orzeczenie lekarskie, z którego wynikałoby, iż u pracownika stwierdzono jedną z chorób ujętych w załączniku do rozporządzenia.
Ponadto wskazano, iż rozporządzenie precyzyjnie określa dokumenty, na podstawie których możliwe jest ustalenie choroby zawodowej. Organ wydając zaskarżone decyzje przyjął za wiążący pogląd DWOMP, zgodnie z którym rozporządzenie dopuszcza orzeczenie choroby zawodowej, jeżeli zostanie stwierdzone, iż została ona wywołana sposobem wykonywania pracy, niezależnie od tego, jakie stadium choroby stwierdzono. W przekonaniu strony skarżącej jednostka orzecznicza upoważniona jest do wydawania orzeczeń w zakresie chorób zawodowych, nie zaś do dokonywania wiążącej wykładni prawa. Z tego względu powoływanie się na poglądy DWOMP w tym przedmiocie nie zwalnia organu administracyjnego od samodzielnego dekodowania norm z przepisów prawa.
Skarżąca podkreśliła przy tym, że ustawodawca w żadnym przepisie nie zastrzegł, że lekarz orzecznik powinien stwierdzić chorobę zawodową niezależnie od stadium jej rozwoju. Mając na uwadze zamknięty katalog chorób zawodowych oraz przyjętą linię orzeczniczą zakazującą jego poszerzania uznać wypada, iż przepisy rozporządzenia określające rodzaje chorób zawodowych powinny być interpretowane w sposób zawężający. Z tego względu organ II instancji błędnie przyjął, iż orzeczenie o stwierdzeniu u pracownika wyłącznie czuciowego zespołu cieśni nadgarstka prawego pozwala na przyjęcie wystąpienia jednej z chorób zawodowych określonych w załączniku do rozporządzenia.
Ad 3. Zgodnie z § 2 rozporządzenia stwierdzenie choroby zawodowej pomimo ustania pracy w narażeniu dopuszczalne jest wyłącznie wtedy, gdy jej udokumentowane objawy wystąpią w okresie podanym w załączniku. Okres ten dla zespołu cieśni nadgarstka wynosi 1 rok. W przekonaniu strony skarżącej poprzestanie na literalnej wykładni tego przepisu wypaczy cel jego wprowadzenia. Wprowadzenie okresu, w ciągu którego wystąpienie udokumentowanych objawów choroby zawodowej upoważnia do jej rozpoznania bezspornie miało na celu zapobieżeniu sytuacjom, w których orzekane byłyby choroby zawodowe pomimo tego, że zostały wywołane czynnikami niezwiązanymi ze sposobem wykonywania pracy. Z tego względu wprowadzona została przesłanka "udokumentowania" objawów choroby. Miała ona na celu uniknięciu przypadkom, w których były pracownik powoływałby się na zawodowe podłoże choroby pomimo tego, że od ustania pracy w narażeniu upłynął już znaczny okres.
Skarżąca strona podkreśliła, że w niniejszej sprawie, pracownik wykonywał swoje czynności, zgodnie z oceną narażenia przeprowadzoną przez organ, w okresie od 17 maja 2003r. do sierpnia 2005 r. oraz od 8 lipca 2007 r. do 24 czerwca 2009r. Pracownik od 2003 r. do 2011 r. pozostawał w stosunku pracy ze stroną skarżącą. Mógł mieć zatem świadomość, że nawet jeśli przez pewien okres nie jest zatrudniony w narażeniu (od sierpnia 2005 r. do 8 lipca 2007 r.) to nie jest wykluczone, że ponownie będzie wykonywał pracę w narażeniu. Tym samym w sytuacji, gdyby objawy choroby zawodowej wystąpiły po upływie okresu wskazanego w rozporządzeniu pracownik nie miałby żadnej motywacji, do podjęcia leczenia. Korzystniejsze dla niego byłoby oczekiwanie na ponowne zatrudnienie w warunkach szkodliwych, aby dopiero w tym momencie ujawnić i udokumentować wystąpienie choroby zawodowej. Zdaniem skarżącej, literalna wykładnia powołanego przepisu prowadzić będzie do wypaczenia jego celu, którym bezspornie było zapobieżenie nadużyciom ze strony pracowników w postaci występowania o stwierdzenie chorób zawodowych w przypadkach, gdy zostały one wywołane innymi czynnikami niż sposób wykonywania pracy.
Strona skarżąca zwróciła przy tym uwagę, iż organ na s. 10 wskazał, że "z wywiadu przeprowadzonego przez lekarza wynika, że od 2007 roku występowały dolegliwości ze strony nadgarstków". Dalej organ podaje, iż strona rozpoczęła leczenie dopiero w 2009 r. W przekonaniu strony skarżącej konieczne było w niniejszej sprawie ustalenie dokładnej daty, w której u pracownika wystąpiły dolegliwości w postaci bólu nadgarstków. Jeżeli miało to miejsce w okresie od 1 stycznia 2007 r. do 8 lipca 2007r.- brak byłoby podstaw do stwierdzenia u pracownika choroby zawodowej z uwagi na upływ okresu 1 roku od zaprzestania wykonywania pracy w narażeniu zawodowym. Ponadto należy zbadać, czy istnieją dokumenty, które potwierdzałyby występowanie w tym okresie objawów choroby u pracownika. Jednakże, jeśli brak jest takich dokumentów należy uznać, iż samo oświadczenie pracownika w tym zakresie pozwala na przyjęcie, iż objawy choroby powstały po okresie, o którym mowa w § 2 rozporządzenia. Jeżeli sam pracownik przyznaje okoliczność, która jest dla niego niekorzystna, brak jest podstaw do odmówienia wiary tym oświadczeniom. Ponadto, jak wskazała powyżej strona skarżąca, celem przepisu § 2 rozporządzenia było zapobieżenie orzekaniu w sprawie chorób zawodowych w przypadkach, gdy zostały one wywołane przez czynniki pozazawodowe. Skoro przepis ten został wprowadzony w celu uniknięcia dokonywania nadużyć przez pracowników brak jest podstaw do przyjęcia, iż ustne oświadczenie pracownika, nawet w przypadku braku odpowiednich dokumentów, w przedmiocie powstania objawów choroby zawodowej uniemożliwiałoby przyjęcie, że choroba powstała w po okresie wskazanym w załączniku do rozporządzenia.
W dalszej części uzasadnienia tej części skargi, strona skarżąca podkreśliła, że pracownik poddał się leczeniu dopiero po upływie 2 lat od ujawnienia dolegliwości. Stan zdrowia pracownika w tamtym momencie uzasadniał wykonanie operacji. Można zatem przypuszczać, wywodzi dalej skarżąca, iż pracownik celowo zwlekał z poddaniem się leczeniu w celu uzyskania orzeczenia o stwierdzeniu choroby zawodowej. Ujawnienie dolegliwości w początkowej fazie ponownej pracy w narażeniu podważałoby wiarygodność zawodowego podłoża choroby. Pracownik dopuścił do rozwinięcia schorzenia do stopnia, w którym konieczne było wykonanie operacji. Jednocześnie pracownik odmawiał poddania się ponownemu badaniu przez jednostkę orzeczniczą II stopnia. Okoliczności te dają – w ocenie strony skarżącej, podstawy do przypuszczeń, iż działanie pracownika było świadomie ukierunkowane na uzyskania orzeczenia o stwierdzeniu choroby zawodowej. Mając powyższe na uwadze, wniesiono jak wyżej.
W odpowiedzi na skargę Dolnośląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o ich oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie nie podzielił zarzutów skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie podkreślić należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie orzeka o istocie sprawy administracyjnej, czyli nie przyznaje określonych uprawnień, jak i nie odmawia ich przyznania, lecz rozstrzyga o legalności decyzji, to jest o ich zgodności z prawem na podstawie stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dniu wydania zaskarżonej decyzji.
Działając w granicach kompetencji wynikających z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153, poz. 1269/ w związku z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwaną dalej p.p.s.a. /t.j. Dz. U. z 2012r.,poz.270/, Wojewódzki Sąd Administracyjny jest obowiązany skontrolować, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu, czy też to prawo narusza i w zależności od tej oceny orzec w sposób przewidziany w art. 145 lub art. 151 p.p.s.a.
Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, Sąd stosownie do zapisu art. 134 p.p.s.a. nie jest związany granicami skargi. Przepis ten umożliwia Sądowi wszechstronne i obiektywne zbadanie sprawy niezależnie od podniesionych zarzutów.
Mając na uwadze powyższe, Sąd stwierdził, że skarga nie może być uwzględniona, jako że uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności, przez Sąd następuje tylko w razie istnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy /art. 145 § 1 p.p.s.a./. Takie zaś wady i uchybienia nie występują w niniejszej sprawie.
W niniejszej sprawie przedmiotem kontroli Sądu jest opisana wyżej decyzja D.o Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. (zwanym dalej D.P.W.I.S.) z dnia [...] utrzymująca w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w W(zwanym dalej P.P.I.S.) z dnia 9 sierpnia 2012r., Nr I-17/12 o stwierdzeniu u K.O. (zwaną dalej zainteresowaną) choroby zawodowej - przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy: zespół cieśni w obrębie nadgarstka prawego (poz. 20.1 załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych).
Wskazać należy, że ustawa z dnia 26 czerwca 1974r. - Kodeks pracy w art. 235¹ stanowi, iż za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym".
Istotny jest przy tym także przepis art. 235², zgodnie z którym - rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych.
Z cytowanych przepisów wynika zatem, iż aby doszło do stwierdzenia u danej osoby choroby zawodowej, określona choroba musi być wymieniona w wykazie chorób zawodowych, czyli w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013r.,105, poz. 869 ze zm.) i musi być ona spowodowana występowaniem w pracy czynników szkodliwych dla zdrowia albo w związku ze sposobem wykonywania pracy (narażenie zawodowe), przy czym związek przyczynowy między chorobą i narażeniem zawodowym winien być stwierdzony bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem.
Dodatkowo ustawodawca uzależnił możliwość stwierdzenia choroby zawodowej, w przypadku ustania narażenia zawodowego, od wystąpienia zobiektywizowanych objawów choroby w ściśle określonym okresie czasu, bez względu jednak na to, kiedy rozpoznanie choroby zawodowej nastąpi.
W myśl zaś § 5 w związku z § 6 ust.1 w/w rozporządzenia, stwierdzenie wystąpienia choroby zawodowej, musi zostać potwierdzone orzeczeniem lekarza spełniającego wymagania kwalifikacyjne określone w przepisach dotyczących służby medycyny pracy, zatrudnionego bądź w jednostce orzeczniczej I stopnia, wymienionej w ust. 2 powyższego paragrafu, bądź w jednostce orzeczniczej II stopnia określonej w ust. 3 § 5 rozporządzenia.
Zgodnie zaś z § 8 ust. 1 w/w rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r., decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika.
Jak wynika z kolei z § 4 ust. 1 cyt. rozporządzenia, właściwy państwowy inspektor sanitarny, który otrzymał zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej, wszczyna postępowanie, a w szczególności kieruje pracownika lub byłego pracownika, którego dotyczy podejrzenie, na badanie w celu wydania orzeczenia o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania, do jednostki orzeczniczej I stopnia. Jednostkami organizacyjnymi właściwymi do rozpoznawania chorób zawodowych są jednostki wymienione w § 5 ust. 2 i 3 ww. rozporządzenia, a do których niewątpliwie zalicza się Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy we W. Oddział w Wu, który wydał w niniejszej sprawie orzeczenie lekarskie z dnia 5 stycznia 2011r., Nr 70/2010, uzupełnione kolejnymi trzema opiniami ( tom I k.12, k.16, k.20 i tom IV k.110 akt administracyjnych) - stanowiące podstawę rozstrzygnięcia wydanych decyzji administracyjnych.
Szczególna zatem rola w przedmiotowym postępowaniu przypadała orzeczeniu lekarskiemu, wydanemu przez w/w uprawnioną do orzekania jednostkę orzeczniczą, a która nie tylko rozpoznała chorobę występującą u zainteresowanej, ale i stwierdziła, jaka jest przyczyna schorzenia.
Istotne jest przy tym, że organy inspekcji sanitarnej są związane treścią tychże orzeczeń mających charakter opinii biegłego - w zakresie poczynionych w nich ustaleń tj. dotyczących schorzenia i jego przyczyn. Tym samym w prowadzonym przez organy postępowaniu administracyjnym brak było podstaw do samodzielnej oceny przez te organy dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. Przyjęte rozwiązanie wynika z tego, że orzeczenie lekarskie stanowi jedyny wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej.
Analiza akt sprawy wskazuje, że zainteresowana K.O. na przestrzeni lat 1986 – 2001r. pracowała u różnych pracodawców jako szwaczka, krawiec, mistrz zespołu, brygadzistka oraz w latach 2003 – 06.2009 u skarżącej Spółce m. innymi jako operator szycia, lider zespołu, w narażeniu na sposób wykonywania pracy, poprzez wykonywanie czynności związanych z obciążeniem, i monotypią w zakresie stawów nadgarstkowych.
W ocenie Sądu materiał dowodowy potwierdza, że zainteresowana w w/w okresach zatrudnienia wykonywała czynności powtarzalne i połączone z przeciążeniem kończyn górnych w stawach nadgarstkowych, które stwarzały ryzyko powstania tej choroby zawodowej.
Nie jest sporne w sprawie, że K.O. w toku postępowania była badana w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy we W. Oddział w W Poradni Chorób Zawodowych w Wu, którego lekarze w orzeczeniu lekarskim z dnia 5 stycznia 2011r., Nr 70/2010 orzekli o rozpoznaniu u w/w choroby zawodowej - przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy: zespół cieśni w obrębie nadgarstka prawego (tom I, k.12) Orzeczenie to wydano w oparciu o wyniki badań i konsultacji neurologicznych i ortopedycznych, aktualnego badania EMG, analizę dokumentacji medycznej oraz przeprowadzoną diagnostykę różnicową.
Podkreślić przy tym należy, że z akt sprawy niewątpliwie wynika, iż dokumentacja związana z opisaną wyżej chorobą (rozpoznaniem choroby) zainteresowanej była czterokrotnie analizowana i oceniana przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy we Wrocławiu Oddział w W. Poradnia Chorób Zawodowych.
I tak kolejno w piśmie (opinii) z dnia 8 marca 2011r.,w/w jednostka podtrzymała swoje stanowisko o rozpoznaniu choroby zawodowej ujęte w opisanym wyżej orzeczeniu lekarskim z dnia 5 stycznia 2011r. Nr 70/2010 (tom I, k.16).
Również w piśmie (opinii) z dnia 22 kwietnia 2011r. WOMP we W. Oddział w W Poradnia Chorób Zawodowych stwierdziła, że po ponownym przeanalizowaniu dokumentacji medycznej i zweryfikowaniu narażenia zawodowego na sposób wykonywania pracy, w tym u skarżącej Spółki, jednoznacznie stwierdzono, że jednostka podtrzymuje orzeczenie lekarskie z dnia 5 stycznia 2011r., Nr 70/2010 o rozpoznaniu choroby zawodowej: zespół cieśni w obrębie nadgarstka prawego (tom I, k.20).
W kolejnym (czwartym ) stanowisku w/w jednostki orzeczniczej, tj. piśmie (opinii) z dnia 3 września 2013r. (tom IV, k.110), WOMP we W., Oddział w W. konsekwentnie potwierdza rozpoznanie stwierdzonej u zainteresowanej choroby zawodowej, wyjaśniając przy tym, że, cyt. : "Okres udokumentowanych objawów chorobowych jest zatem zgodny z kryteriami zawartymi w wykazie chorób zawodowych, a o zaawansowaniu zespołu cieśni nadgarstka świadczy fakt, iż na podstawie objawów klinicznych i badania EMG z dnia 3 grudnia 2009r. pacjentka została zakwalifikowana do zabiegu operacyjnego. Reasumując udokumentowane objawy widnieją w dokumentacji już od stycznia 2009r. - czyli roku w którym ustało narażenie. Tutejszy DWOMP rozpoznając chorobę jako pierwszą datę udokumentowanych objawów przyjął właśnie 2009r. Ponadto z definicji choroby zawodowej poz. 20 pkt 1 nie wynika, aby rozpoczynający się zespół cieśni nadgarstka nie kwalifikował do rozpoznania choroby zawodowej. Zespół cieśni nadgarstka niezależnie od stadium (może być rozpoczynający, czuciowy lub ruchowy) z objawami klinicznymi choroby przy współistniejącym narażeniu stanowi podstawę do jej rozpoznania."
Organ odwoławczy podzielił stanowisko WOMP we W. Oddział w W zawarte w orzeczeniu z dnia 5 stycznia 2011r., Nr 70/2010, uzupełnionym, kolejnymi opisanymi wyżej opiniami tej jednostki i również Sąd nie znalazł podstaw do jego zakwestionowania.
Wskazać przy tym należy, że niniejszej sprawie orzeczenie lekarskie było podstawowym, ale nie jedynym dowodem dla organu do wydania decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej. Organy brały bowiem również pod uwagę ocenę narażenia zawodowego zainteresowanej, opis stanowiska pracy i charakter wykonywanych prac przez K. O. w w/w okresach zatrudnienia..
W ocenie składu orzekającego, w realiach niniejszej sprawy, organ odwoławczy uzupełniając w trybie art.136 k.p.a. materiał dowodowy, trafnie ocenił, że zgromadzony materiał dowodowy pozwala stwierdzić z wysokim prawdopodobieństwem, że K.O. wykonywała pracę w warunkach narażających na powstanie choroby zawodowej - przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy: zespół cieśni w obrębie nadgarstka prawego (poz. 20.1 załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych).
Podkreślić należy, że w orzecznictwie przyjęte zostało, iż dla uznania choroby zawodowej wystarczy samo stwierdzenie istnienia warunków narażających na jej powstanie, nie jest natomiast konieczne udowodnienie, że w danym przypadku warunki takie ją spowodowały, zaś niedające się usunąć wątpliwości nie mogą być tłumaczone na niekorzyść pracownika. Istnienie czynników szkodliwych, bez względu na ich nasilenie, stwarza bowiem domniemanie związku przyczynowego między chorobą a tymi szkodliwymi czynnikami (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 16 listopada 2004r., sygn.akt II S.A./Wr 1442/02, publ.CBOSA ).
Oczywiście domniemanie powstania choroby zawodowej w związku z pracą, może zostać obalone przez pracodawcę, jeśli udowodni, że zachorowanie jest skutkiem innej przyczyny, niż warunki pracy, co jednakże w niniejszej sprawie nie miało miejsca.
Tak jak to już wyżej Sąd zauważył, każde orzeczenie lekarskie dotyczące rozpoznania choroby zawodowej jest opinią kwalifikowaną, stąd organ jest takim orzeczeniem związany i nie ma prawa do dokonania samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do rozpoznania odmiennego schorzenia. Wynika to z faktu, iż stanowi ono podstawowy wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej. Związanie organu orzeczeniem właściwej placówki medycznej nie jest wprawdzie tożsame z bezkrytyczną akceptacją zawartych w nim informacji, tym niemniej nie oznacza to możliwości kwestionowania ujętego w orzeczeniu rozpoznania w sytuacji, gdy nie budzi ono wątpliwości w świetle pozostałych dowodów. Istotą związania, o którym mowa wyżej jest bowiem to, że organy administracji nie dysponując przeciwdowodami mogącymi wspomniane orzeczenia podważyć, nie mają w tym zakresie przesłanek do przyjęcia, iż rzeczywisty stan zdrowia pracownika kształtuje się odmiennie niż ustalono w toku badań stanowiących podstawę tych orzeczeń (por.: wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2007 r., sygn. akt II OSK 1078/06, Lex 315089, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 18 maja 2007 r., sygn. akt IV SA/Gl 794/06, Lex 508491).
Zważyć należy, że skarżąca Spółka w toku postępowania administracyjnego nie przedstawiła dowodów zaprzeczających stanowisku wyrażonemu w wyżej opisanym orzeczeniu uprawnionej placówki diagnostycznej, które zaś zostało poparte argumentacja wynikająca zarówno z oceny narażenia zawodowego, jak i przeprowadzonymi badaniami .
Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, że w sprawie brak jest podstaw do kwestionowania prawidłowości wydanego w stosunku do zainteresowanej orzeczenia lekarskiego oraz zawartego w nim rozpoznania uznającego istnienie związku przyczynowego pomiędzy występującym schorzeniem a narażeniem na czynnik szkodliwy polegający na sposobie wykonywania pracy zawodowej. Ponadto podkreślić należy, że zgodnie z regulacją § 6 ust. 5 w/w rozporządzenia, to lekarze specjaliści uprawnieni są do występowania o uzupełnienie materiału dowodowego w sprawie, jeżeli zakres informacji zawartych w dokumentacji medycznej, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego jest w ich ocenie niewystarczający.
Z akt sprawy niewątpliwie zaś wynika, że lekarze dysponowali materiałem dowodowym, w tym dokumentacją medyczną, jak również środowiskową i nie uznali za konieczne sięganie po dodatkową dokumentację, przyjmując tym samym , iż materiał dowodowy zgromadzony w sprawie jest wystarczający do wydania prawidłowego orzeczenia..
Trafnie organ odwoławczy podkreślił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że nie jest obowiązkiem organu inspekcji sanitarnej ustalanie w przypadku wielu pracodawców stopnia zawinienia poszczególnych zakładów pracy, w których warunki mogły spowodować wystąpienie choroby zawodowej. Postępowanie w przedmiocie choroby zawodowej nie ma bowiem na celu ustalenia odpowiedzialności konkretnego pracodawcy, a wydanie decyzji o stwierdzeniu lub odmowie stwierdzenia istnienia choroby zawodowej.
Istotą sprawy o rozpoznanie choroby zawodowej jest potwierdzenie, iż dane schorzenie ma swoje źródło w szkodliwych czynnikach występujących w środowisku pracy, a nie udowadnianie, że praca u konkretnego pracodawcy, w konkretnym okresie czasu, spowodowała chorobę zawodową.
W orzecznictwie przyjęte zostało, że organy sanitarne rozpatrujące sytuację związaną z narażeniem na powstanie choroby zawodowej, nie są zobowiązane do udowodnienia, że praca u konkretnego pracodawcy chorobę tę spowodowała. Do organów inspekcji sanitarnej i do sądów administracyjnych nie należy bowiem rozstrzyganie, który zakład ponosi odpowiedzialność za wystąpienie u pracownika choroby zawodowej, bowiem te kwestie rozstrzygają sądy powszechne (por. wyrok NSA z dnia 29 grudnia 2009r., sygn.akt II OSK 1627/09, wyrok NSA z dnia 16 października 2014r., sygn.akt II OSK 936/13 – publ.CBOSA).
Z tego też powodu także stanowisko skarżącej Spółki, zarzucające, że organy nie udokumentowały, kiedy rozpoznane u zainteresowanej schorzenie powstało, w szczególności czy nie ujawniło się w okresie przed podjęciem pracy u skarżącej, a tym samym czy praca w skarżącej Spółce przyczyniła się do powstania tej choroby zawodowej, czy też ją spowodowała, nie zasługuje na uwzględnienie.
W ocenie Sądu, wbrew zarzutom skargi - zgromadzony w sprawie materiał dowodowy i przeprowadzona zwłaszcza przez organ odwoławczy jego ocena w zgodzie z art.80 k.p.a., stanowił wystarczającą podstawę do przyjęcia, że K.O. w okresie zatrudnienia, w tym także u skarżącej Spółki , pracowała w warunkach stwarzających ryzyko powstania zespołu cieśni nadgarstka.
I tak dokumentacja zgromadzona w aktach administracyjnych rozpoznawanej sprawy wskazuje, że postępowanie wyjaśniające, poprzedzające wydanie zaskarżonej decyzji, zostało przeprowadzone zgodnie z regułami wynikającymi z powołanych przepisów rozporządzenia. W postępowaniu poczyniono prawidłowe ustalenia dotyczące rodzaju, stopnia i czasu narażenia oraz rodzaju wykonywania przez zainteresowaną pracy, gdy zaś postępowanie w sprawie nie wykazało, że zachorowanie jest skutkiem innej przyczyny niż warunki pracy.
Także organy sanitarne nie naruszyły reguł prowadzenia postępowania dowodowego określonych w art. 7 i art. 77 k.p.a., prawidłowo ustalając istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktyczne, zaś wniosek tych organów wyprowadzony z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wykracza poza swobodną ocenę dowodów (art. 80 k.p.a.).
Podkreślić przy tym równocześnie należy, że z treści zaskarżonych decyzji nie wynika, aby orzekające w sprawie organy formułowały tezę, że wyłączną czy zasadniczą przyczyną wystąpienia u zainteresowanej rozpoznanej choroby zawodowej była praca u skarżącej Spółki, natomiast skarżąca Spółka wymieniona została jako jeden z wielu pracodawców, w których - w ich ocenie - występowało narażenie zawodowe mogące zaindukować tę chorobę.
Nie można także zgodzić się ze skarżąca Spółką , iż w sprawie ma miejsce naruszenie przez organ II instancji art. 2351 k.p. w zw. z poz. 20 pkt 1 załącznika do rozporządzenia poprzez błędne przyjęcie, iż u pracownika została stwierdzona choroba zawodowa, pomimo że w orzeczeniu lekarskim wskazane zostało schorzenie nie ujęte w załączniku do rozporządzenia, tj. "czuciowy zespół cieśni nadgarstka".
Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, że przywołana w rozporządzeniu definicja choroby zawodowej w poz. 20.1 tj. "zespół cieśni w obrębie nadgarstka" jest pojęciem szerszym niż "czuciowy zespół cieśni nadgarstka". Skoro prawodawca nie sprecyzował w załączniku do rozporządzenia rodzaju - charakteru, stadium zespołu cieśni nadgarstka, to wbrew twierdzeniem strony skarżącej, każda postać zespołu cieśni nadgarstka będzie mieściła się pojęciowo w definicji wskazanej w poz. 20.1 w załączniku do ww. rozporządzenia. Zatem schorzenie wskazane w uzasadnieniu orzeczenia przez jednostkę orzeczniczą ("czuciowy zespół cieśni nadgarstka") pojęciowo mieści się w jednostce wskazanej przez ustawodawcę. (poz. 20.1)
Również Sąd nie podzielił zarzutu naruszenia art.235² k.p. w związku z § 2 w/w rozporządzenia i poz.20 pkt.1 załącznika. Otóż jak to już wyżej Sąd podkreślił, przepis 235² k.p. stanowi, iż rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych.
Zważyć należy, że w orzecznictwie przyjęte zostało, iż wykładnia użytego w treści art. 2352 k.p. sformułowania "wystąpienie udokumentowanych objawów", wskazuje, iż nie jest wymagane, aby u pracownika zdiagnozowano dane schorzenie ani też, aby był on na tę dolegliwość leczony. Wystarczy bowiem samo potwierdzenie przez lekarza faktu występowania symptomów charakterystycznych dla danej choroby, nawet jeżeli są one równocześnie typowe dla innej jednostki chorobowej, pod kątem której leczenie się wówczas odbywało (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 23 maja 2013r., sygn.akt IV S.A./GL 746/12, LEX nr 1346194).
Niesporne jest, że okres ten, dla przewlekłej choroby zawodowej obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy pod postacią zespołu cieśni w obrębie nadgarstka, wynosi 1 rok, co w niniejszej sprawie oznacza okres do 24 czerwca 2010r. Okoliczność tę analizowała jednostka orzecznicza, wskazując, że dokumentacja z leczenia K.O. potwierdza wystąpienie objawów choroby - zespołu cieśni nadgarstka w wymaganym terminie. Według lekarzy zainteresowana narażona była na sposób wykonywania pracy obciążający nadgarstki do 24 czerwca 2009 r. Z wywiadu przeprowadzonego przez lekarza wynika, że wprawdzie dolegliwości ze strony nadgarstków występowały już od 2007 roku, lecz leczone były od 2009 r., co zaś potwierdza dokumentacja lekarska, powoływana w orzeczeniu lekarskim, a to: wpisy ortopedy dra K. dotyczące bólu rąk z dnia 9 lipca 2009 r. i 28 lipca 2009 r.; wynik badania EMG z dnia 3 grudnia 2009r. w Szpitalu L. w Ś., w którym zdiagnozowano rozpoczynający się zespół cieśni nadgarstka prawego zakwalifikowany do zabiegu operacyjnego; karty badań profilaktycznych z 4 stycznia 2010 r. oraz 19 stycznia 2010 r., gdzie lekarz zakładowy dr [...] uznała, iż pacjentka jest niezdolna do pracy na zajmowanym stanowisku z uwagi na zagrożenie chorobą zawodową, z adnotacją iż przeciwwskazana jest praca wymagająca sprawności obu rąk (monotypowe ruchy w stawach nadgarstków); wynik badania w D.O.M.P we W. Oddział w Ww marcu 2010r., w którym potwierdzono podejrzenie choroby zawodowej: zespół cieśni nadgarstka; karta informacyjna dotycząca zabiegu operacyjnego uwolnienia nerwu pośrodkowego prawego w dniu 1 kwietnia 2010r.; skierowanie w celu rozpoznania choroby zawodowej zespołu cieśni nadgarstka z dnia 28 kwietnia 2010r.
Z opisanych wyżej dokumentów niewątpliwie wynika, iż okres udokumentowanych objawów chorobowych u zainteresowanej jest zgodny z kryteriami zawartymi w wykazie chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do w/w rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych.
Powyższe prowadzi do wniosku, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, zaś zawarte w skardze zarzuty nie doprowadziły do podważenia jej legalności.
W konsekwencji stwierdzić należy, że w rozpatrywanej sprawie brak jest podstaw do przyjęcia, iż w sprawie naruszone zostały przepisy o których jest mowa w art.145 § 1 pkt 1 lit.a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Z tych to też powodów - na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło