II GSK 661/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kisielewicz Sędzia NSA Joanna Zabłocka Sędzia del. WSA Magdalena Maliszewska (spr.) Protokolant Mateusz Rogala po rozpoznaniu w dniu 18 października 2016 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Transportu Drogowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 25 listopada 2014 r. sygn. akt III SA/Kr 886/14 w sprawie ze skargi B. B. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. oddala skargę; 3. zasądza od B. B. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego 1060 (tysiąc sześćdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Sygn. akt: II GSK 661/15 Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 25 listopada 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w sprawie sygn. akt: III SA/Kr 886/14 uchylił decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2014 r. oraz poprzedzającą ją decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2014 r. o nałożeniu na przedsiębiorcę B. B. prowadzącego Firmę Usługowo – Przewozową "[...]" (dalej: skarżący) kary pieniężnej w wysokości 8000 zł z tytułu wykonywania przewozu autobusem, który nie odpowiada wymaganym warunkom technicznym ze względu na rodzaj wykonywanego przewozu regularnego (5000 zł) oraz wykonywania przewozu regularnego z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu. Jak wynika z ustaleń przyjętych jako podstawa wyrokowania przez Sąd pierwszej instancji, w dniu [...] października 2013r. na dworcu autobusowym w miejscowości G. została przeprowadzona kontrola drogowa autobusu marki [...] o nr rej. [...], którym kierował A. G. Pojazdem wykonywany był regularny przewóz osób na trasie K. – G. na podstawie wypisu z zezwolenia na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym na linii regularnej. W trakcie czynności kontrolnych autobusu stwierdzono, iż nie odpowiada on warunkom technicznym wymaganym przy wykonywaniu regularnego transportu drogowego osób - autobus nie został wyposażony w boczną tablicę kierunkową. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego stwierdził, biorąc pod uwagę treść § 21 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, autobus regularnej komunikacji publicznej powinien być wyposażony w tablice kierunkowe, o których mowa w § 18 ust. 1 pkt 13: czołową i boczną. W omawianym przypadku autobus nie posiadał tablicy kierunkowej bocznej, co stanowi naruszenie w postaci wykonywania transportu autobusem, który nie odpowiada warunkom technicznym autobusu przeznaczonego dla regularnego przewozu osób. Działając na skutek wniesionego przez stronę odwołania, Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] marca 2014 r. utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2014 r. W uzasadnieniu organ stwierdził, że przewóz regularny jest to publiczny przewóz osób i ich bagażu w określonych odstępach czasu i określonymi trasami, na zasadach określonych w ustawie o transporcie drogowym i w ustawie z dnia 15 listopada 1984 r. - Prawo przewozowe. Podczas czynności kontrolnych w dniu [...] października 2013 r. stwierdzono, że autobus o nr rej. [...] nie spełniał warunków technicznych określonych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, bowiem nie był wyposażony w boczną tablicę kierunkową. W rozdziale 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, w § 18 określono liczne wymagania dotyczące warunków technicznych, jakie powinien spełniać autobus, np. ilość drzwi, uchwyty, poręcze, wyjścia awaryjne, zasłona za miejscem kierowcy, urządzenie do oświetlania wnętrza, bagażnik, czy też posiadanie gaśnicy, apteczki, ogumionego koła zapasowego bądź tablic kierunkowych. Już z tego zestawienia wynika wprost, że warunki dodatkowe, jakie musi spełniać każdy autobus nie są jednorodne i jedne dotyczą ściśle jego budowy, a inne konieczności wyposażenia w niezbędne urządzenia i przedmioty. Mając na uwadze powyższe, niezasadne jest twierdzenie, że nie można utożsamiać ze sobą dwóch terminów: tj. "warunków technicznych pojazdu" z "wyposażeniem pojazdu". Podkreślić również trzeba, że naruszenie wskazane pod lp. 2.5.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym stanowi o warunkach technicznych autobusu, ale w powiązaniu z rodzajem wykonywanego przewozu regularnego. W przepisie tym nie chodzi więc o każdy warunek, jakim powinien odpowiadać autobus, lecz jedynie o taki, który prawodawca wyraźnie ogranicza do rodzaju wykonywanego przewozu regularnego. Wobec tego, ma on zastosowanie do wszystkich autobusów bez względu na rodzaj wykonywanych przewozów. Tym samym stwierdzić należy, że stan faktyczny niniejszej sprawy wskazuje bezsprzecznie, iż w chwili kontroli doszło do naruszenia w postaci wykonywania przewozu autobusem, który nie odpowiada wymaganym warunkom technicznym ze względu na rodzaj wykonywanego przewozu regularnego. Biorąc pod uwagę treść § 21 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, autobus regularnej komunikacji publicznej powinien być wyposażony w tablice kierunkowe, o których mowa w § 18 ust, 1 pkt 13: czołową i boczną. W omawianym przypadku autobus nie posiadał tablicy kierunkowej bocznej, a to oznacza, że autobus nie odpowiadał warunkom technicznym autobusu przeznaczonego do regularnego przewozu osób. Organ wskazał, że bezspornym jest, że kierujący wykonał przewóz z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu w zakresie ustalonej trasy przejazdu lub wyznaczonych przystanków, co przyznał sam kierowca, tłumacząc zaistniały fakt m.in. prośbami pasażerów. Doszło więc do naruszenia polegającego na wykonywaniu przewozu regularnego z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu dotyczącym ustalonej trasy przejazdu lub wyznaczonych przystanków (lp. 2.2.3 załącznika nr 3 do ustawy). Organ stwierdził również, że przedsiębiorca jest profesjonalistą, od którego powinno się wymagać należytej staranności przy wykonywaniu przez niego działalności gospodarczej, w tym znajomości podstawowych przepisów dotyczących jego działalności w zakresie transportu drogowego. Wskazał, iż w przedmiotowej sprawie art. 92b ustawy o transporcie drogowym nie znajdzie zastosowania, gdyż zgodnie z jego treścią nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, jeżeli podmiot wykonujący przewóz zapewnił właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców m.in. przepisów rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 z 11.04.2006) (WE) nr 561/2006 Parlamentu oraz Rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L 370 z dnia 31 grudnia 1985r.ze zm.), a także w myśl pkt 2 zapewnił prawidłowe zasady wynagradzania, nie zawierające składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszania przepisów rozporządzenia o którym mowa w pkt. 1 lit. a, lub do działań zagrażających bezpieczeństwu drogowego. Skoro w niniejszej sprawie nie stwierdzono naruszeń przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, to przytoczona przez pełnomocnika strony treść art. 92b ustawy nie ma zastosowania. B. B. wniósł na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, domagając się jej uchylenia. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: - art. 92 a ust. 1, 2 i 6 ustawy o transporcie drogowym oraz § 18 ust. 1 pkt 13 w związku z § 21 ust. 1 rozporządzenia z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia oraz załącznika nr 3 (l.p. 2.5.1) do ustawy z transporcie drogowym poprzez bezpodstawne zakwalifikowanie braku bocznej tablicy kierunkowej jako naruszenia warunków technicznych autobusu przeznaczonego dla danego rodzaju przewozu osób; - art. 92 c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym poprzez działanie z obrazą przepisu prawnego w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu autor skargi podniósł, że nieuprawnione jest zrównanie braku umieszczenia tablic kierunkowych z naruszeniem warunków technicznych pojazdu. Brak tablicy kierunkowej nie może być kwalifikowany jako warunek techniczny, bowiem tablica nie wpływa na sprawność techniczną pojazdu, a jedynie stanowi jego dodatkowe wyposażenie, konieczne dla tego rodzaju przewozu. Warunki techniczne dotyczą bowiem tych elementów pojazdu, które odpowiedzialne są za realizację celów, o których mowa w przepisie art. 66 ust. 1 ustawy o ruchu drogowym, a więc głównie celów związanych z zapewnieniem szeroko pojętego bezpieczeństwa uczestników ruchu drogowego. Termin ten nie dotyczy dodatkowego wyposażenia pojazdu, na które składają się rzeczy odrębne. Autobus powinien być wyposażony w tablice kierunkowe, a zatem należą one do wyposażenia pojazdu, ale nie stanowią elementu warunków technicznych pojazdu, dlatego też brak jest podstaw do tożsamego rozumienia tych pojęć. Skarżący stwierdził również, że wysadzanie pasażerów na przystankach nieujętych w rozkładzie jazdy było wynikiem samowolnego działania kierowcy, na które przedsiębiorca nie miał wpływu. Z tego powodu wymieniony kierowca otrzymał już karę nagany. Został on szczegółowo zaznajomiony z zakresem swoich obowiązków a także sposobem ich wykonywania. Skarżący podniósł, że organizacja pracy kierowców w jego przedsiębiorstwie jest właściwa. Ustawa o transporcie drogowym przewiduje z kolei możliwość uwolnienia się podmiotu wykonującego przewóz od odpowiedzialności za powstanie naruszenia, jeżeli przedsiębiorca zapewnił właściwą organizację i dyscyplinę pracy oraz jeżeli zostanie stwierdzone, że naruszenie przepisów nastąpiło na skutek zdarzeń i okoliczności, których nie mógł on przewidzieć lub jeżeli okoliczności sprawy i dowody jednoznacznie wskazują, że nie miał on wpływu na powstanie naruszenia. W niniejszej sprawie przedłożony został liczny materiał dowodowy wskazujący na zapewnienie właściwiej organizacji i dyscypliny pracy. Powinno to wystarczyć, aby przedsiębiorca mógł uwolnić się od odpowiedzialności za to przewinienie. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie podtrzymując przy tym argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny uwzględnił zarzut naruszenia prawa materialnego. W ocenie Sądu organy administracji obu instancji dopuściły się w sprawie naruszenia prawa materialnego - art. 92a ust. 1, 2, 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2013 r., poz. 1414, zwanej dalej ustawą o transporcie drogowym) oraz § 18 ust. 1 pkt 13 w zw. z § 21 ust. 1 rozporządzenia poprzez bezpodstawne zakwalifikowanie nieumieszczenia bocznej tablicy kierunkowej, jako naruszenia warunków technicznych autobusu przeznaczonego dla danego rodzaju przewozu osób. Sąd pierwszej instancji zaznaczył, że zarówno art. 18 b ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym, jak również regulacje ww. rozporządzenia, a także przepis art. 66 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U z 2012 r., poz. 1137 ze zm.), nie precyzują, czym są "warunki techniczne" autobusu wymagane dla danego rodzaju przewozu osób. Sąd przyjął, że termin "warunki techniczne pojazdu" dotyczy sprawności samego pojazdu jako całości oraz jego części składowych. Nie dotyczy natomiast jego dodatkowego wyposażenia, na które składają się rzeczy odrębne (niebędące częściami składowymi pojazdu), a przez to nierzutujące na warunki techniczne samego pojazdu. W rezultacie Sąd stwierdził, że: "nieuprawnione jest zrównanie braku umieszczenia tablic kierunkowych z naruszeniem warunków technicznych pojazdu w drodze wykładni celowościowej albo funkcjonalnej". Zdaniem Sądu pierwszej instancji, terminologia, którą posługuje się ustawodawca w przepisach powołanych w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji, nie jest precyzyjna. Przepisy § 18 oraz § 21 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia zamieszczone są bowiem w dziale III "Warunki techniczne pojazdu samochodowego", co uzasadniałoby stanowisko, że wyposażenie to niejako część warunków technicznych. Jednocześnie sam tytuł ww. rozporządzenia – w sprawie "warunków technicznych pojazdów" oraz "zakresu ich niezbędnego wyposażenia" rozgranicza wyraźnie pojęcia "warunki techniczne" od "wyposażenia" pojazdu. Przepisy § 18 ust. 1 pkt 13 oraz § 21 ust. 1 ww. rozporządzenia jednoznacznie wskazują, że autobus powinien być "wyposażony" w tablice kierunkowe, co w ocenie Sądu uzasadnia wniosek, że należą one do wyposażenia pojazdu. Ponadto w załączniku nr 3 do ustawy o transporcie drogowym wyszczególniającym m.in. naruszenia przepisów o wykonywaniu przewozu drogowego pod l.p. 2.5. ustawodawca wymienia wykonywanie przewozu autobusem, który: - 2.5.1. – nie odpowiada wymaganym warunkom technicznym ze względu na rodzaj wykonywanego przewozu regularnego, za co przewidziana jest kara pieniężna w wysokości 5.000 zł, - 2.5.2. – nie spełnia wymagań w zakresie wyposażenia i oznakowania w związku z przewozem określonej kategorii pasażerów, za co przewidziana jest kara pieniężna w wysokości 2.000 zł. Przy tak dokonanym przez ustawodawcę rozróżnieniu tych naruszeń zarówno wykładnia językowa, jak i wykładnia logiczna cyt. przepisów prowadzi do wniosku, że tablice kierunkowe informujące o trasie przejazdu autobusu należy zaliczyć do jego wyposażenia i oznakowania, a nie do warunków technicznych. | | Dodatkowym argumentem przemawiającym, zdaniem WSA, za przedstawioną wyżej wykładnią stosowanych w niniejszej sprawie przepisów jest to, że w stanie prawnym obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2012 r. ustawodawca nie wyróżniał uchybień w zakresie wyposażenia i oznakowania pojazdów w związku z przewozem określonej kategorii pasażerów. Przed nowelizacją ustawy o transporcie drogowym dokonaną w ustawie z dnia 16 września 2011 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym i niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2011 r. Nr 244, poz. 1454), obowiązującą od dnia 1 stycznia 2012 r., w załączniku pod l.p. 2.5 mowa była tylko o wykonywaniu transportu drogowego osób autobusem, który nie odpowiada warunkom technicznym autobusu przeznaczonego dla danego rodzaju przewozu osób. Od dnia 1 stycznia 2012 r. ustawodawca rozróżnia "wyposażenie i oznakowanie pojazdu" od jego "warunków technicznych." Również z tego względu nie znajduje uzasadnienia pogląd, że brak tablic kierunkowych, stanowiących niewątpliwie element wyposażenia pojazdu w związku z przewozem pasażerów, należy traktować jako naruszenie warunków technicznych. Wobec powyższego zdaniem sądu pierwszej instancji, błędna wykładnia art. 92a ust. 1, 2, 6 ustawy o transporcie drogowym oraz § 18 ust. 1 pkt 13 w zw. z § 21 ust. 1rozporządzenia w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, miała niewątpliwie wpływ na wynik sprawy. Wpływa bowiem na ustalenie wysokości ewentualnej kary za tego rodzaju naruszenie. W tym względzie podniesione w skardze argumenty Sąd uznał za uzasadnione. Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł od powyższego wyroku skargę kasacyjną. Zaskarżył powyższy wyrok w całości, wniósł o jego uchylenie i oddalenie skargi, bądź przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie, oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, zarzucając temu orzeczeniu: 1) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 z późn. zm.), zwanej dalej także p.r.d., oraz § 18 ust. 1 pkt 13 i § 21 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 951 z późn. zm.) poprzez ich błędną wykładnię, polegającą na mylnym przyjęciu przez Sąd I instancji, że termin "warunki techniczne" nie obejmuje wymaganego przepisami ww. rozporządzenia wyposażenia dodatkowego pojazdu, podczas gdy z przywołanych przepisów wynika, iż wyposażenie takie decyduje w rzeczy samej o tym, czy pojazd odpowiada warunkom technicznym wymaganym ze względu na rodzaj wykonywanego przewozu, 2) naruszenie prawa materialnego tj. art. 18b ust. 1 pkt 1 i art. 18b ust. 2 pkt 1 lit. b), art. 92a ust. 1 i ust. 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2013 r. poz. 1414 ze zm.), zwanej dalej także u.t.d., oraz lp. 2.5.1 i lp. 2.5.2. załącznika nr 3 do ww. ustawy, poprzez ich błędną wykładnię, polegającą na mylnym przyjęciu przez Sąd I instancji, że na podstawie tych przepisów nie można nałożyć kary pieniężnej za stwierdzony w toku kontroli brak wyposażenia autobusu, którym wykonywane są regularne przewozy osób, w tablice kierunkowe, albowiem tablice kierunkowe informujące o trasie przejazdu autobusu należy zaliczyć do jego wyposażenia i oznakowania, o którym mowa w lp. 2.5.2 załącznika nr 3 do u.t.d., a nie do warunków technicznych, podczas gdy tablice kierunkowe stanowią jeden z warunków technicznych autobusu, wymaganych ze względu na rodzaj wykonywanego przewozu regularnego, o którym mowa w przepisie lp. 2.5.1 przedmiotowego załącznika, zaś przepis Ip. 2.5.2 załącznika przewiduje sankcję za brak wyposażenia i oznakowania, a więc również naruszenie w zakresie warunków technicznych autobusu, ale wymaganych nie ze względu na rodzaj przewozu (np. regularny), lecz z uwagi na przewóz określonej kategorii pasażerów, np. dzieci do szkół, osób niepełnosprawnych, itp., dla którego rozporządzenie przewiduje jeszcze inne wymagania techniczne. W odpowiedzi na skargę pełnomocnik strony podtrzymał dotychczasowe stanowisko, wnosząc o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przystępując do oceny zasadności zarzutów skargi kasacyjnej odnoszących się do naruszenie przez Sąd pierwszej instancji przepisów prawa materialnego, przypomnieć należy, że stosownie do art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a) naruszenie prawa materialnego może przejawiać się w dwóch postaciach: jako błędna wykładnia albo jako niewłaściwe zastosowanie określonego przepisu prawa. Podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, że Sąd pierwszej instancji mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, że sąd stosując przepis popełnił błąd subsumcji czyli, że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie nie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia, a w przypadku zarzutu niezastosowania przepisu dlaczego powinien być zastosowany. Jednocześnie należy podkreślić, że ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy. W skardze kasacyjnej nie zostały postawione zarzuty odnoszące się do naruszenia przepisów postępowania, a więc uznać należy, że stan faktyczny przyjęty przez Sąd pierwszej instancji za podstawę orzekania nie jest kwestionowany. Oznacza to, że ocena zasadności zarzutów naruszenia prawa materialnego może być dokonana na podstawie stanu faktycznego przyjętego przez Sąd pierwszej instancji. W związku z powyższym podkreślić należy, że poza sporem pozostaje okoliczność, iż w dniu kontroli strona wykonywała regularny przewóz drogowy osób w ramach komunikacji publicznej, autobusem nieposiadającym bocznej tablicy kierunkowej. Istota sporu między stronami sprowadza się do tego czy w stanie prawnym obowiązującym w dacie kontroli - [...] października 2013 r. - dopuszczalne było ukaranie wykonującego przewóz drogowy z zastosowaniem sankcji określonej w Ip. 2.5.1. załącznika numer 3 do ustawy o transporcie drogowym, a więc za wykonywanie przewozu autobusem, który nie odpowiada wymaganym warunkom technicznym ze względu na rodzaj wykonywanego przewozu regularnego. Niewątpliwie punktem wyjścia do dokonania wykładni przepisów prawa znajdujących zastosowanie w sprawie jest odwołanie się do treści art. 66 ust.1 p.r.d. Powołany przepis stanowi, że pojazd uczestniczący w ruchu ma być zbudowany, wyposażony i utrzymany tak, aby korzystanie z niego nie naruszało warunków określonych w art. 66 ust. 1 pkt 1–6 p.r.d. Umieszczając powołany przepis w dziale III zatytułowanym "Pojazdy" w rozdziale 1 zatytułowanym "Warunki techniczne pojazdów" ustawodawca uznał, że obowiązki związane z budową pojazdów ich wyposażeniem i utrzymaniem należy objąć wspólnym pojęciem – warunków technicznych pojazdów. Jednocześnie w art. 66 ust. 5 p.r.d. ustawodawca upoważnił ministra właściwego do spraw transportu do wydania w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw wewnętrznych oraz Obrony Narodowej rozporządzenia określającego warunki techniczne pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia. Jak trafnie wskazuje autor skargi kasacyjnej wykładnia przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich wyposażenia, nie może nie uwzględniać przyjętej przez prawodawcę systematyki tego aktu prawnego. W tym miejscu należy przypomnieć, że istnienie reguł wykładni systemowej wiąże się z faktem, iż zbiór norm prawnych obowiązujących w danym porządku prawnym winien być spójny i uporządkowany. W uchwale z 16 marca 2000 r., sygn. akt I KZP 53/99 Sąd Najwyższy, odwołując się do wykładni systemowej stwierdził, że "ustalając znaczenie przepisu prawnego interpretator powinien brać pod uwagę systematykę wewnętrzną aktu prawnego, w którym przepis ten mieści się i powinien przyjmować, że system prawa jest w jakimś sensie całością jednolitą i harmonijną". Do wykładni systemowej wewnętrznej nawiązał także NSA w uchwale z 2 lipca 2001 roku sygn. akt FPS 3/01, wyjaśniając, że wykładnia ta sprowadza się do wyjaśnienia treści normy prawnej w związku z jej usytuowaniem w danym akcie prawnym i w powiązaniu z innymi jego przepisami. W związku z powyższym wskazać należy, że dział III rozporządzenia zatytułowany "Warunki techniczne pojazdu samochodowego i przyczepy przeznaczonej do łączenia z tym pojazdem" obejmuje 13 rozdziałów, z czego przepisy zawarte w czterech pierwszych rozdziałach odnoszą się swym zakresem do wszystkich pojazdów samochodowych i przyczep, a przepisy umieszczone w rozdziałach od 5 do 13 działu III rozporządzenia odnoszą się do wskazanych szczegółowo rodzajów pojazdów. Oznacza to, że autobusy winny spełniać warunki techniczne określone w przepisach działu III rozdział 1–4 rozporządzenia, a nadto winny spełniać dodatkowe warunki określone w rozdziale 5 działu III rozporządzenia. W związku z powyższym zauważyć należy, że mimo, iż przepis § 18 ust. 1 oraz § 21 ust. 1 rozporządzenia odwołuje się do wyposażenia autobusu, to jednak uwzględniając poczynione wyżej uwagi, stwierdzić należy, że ustawodawca zawarł w tych przepisach prawa dodatkowe warunki techniczne, jakie powinien spełniać autobus uczestniczący w ruchu po drogach publicznych. Ponadto podkreślić należy, że w rozdziale 2 działu III rozporządzenia prawodawca zamieścił przepisy prawa odnoszące się do wyposażenia pojazdów samochodowych oraz przyczep, które to wyposażenie stanowi o spełnieniu warunków technicznych jakim mają odpowiadać pojazdy samochodowe oraz przyczepy, o których mowa w tym rozporządzeniu. Tak więc wyposażenie, o którym mowa w rozdziale 2 działu III rozporządzenia oraz wyposażenie, o którym mowa w § 18 i w § 21 rozporządzenia określa w sposób szczegółowy warunki techniczne jakie winien spełniać autobus. W tym stanie rzeczy uznać należy, że skoro, stosownie do treści § 18 ust. 1 pkt 13 oraz § 21 ust.1 rozporządzenia, autobusy regularnej komunikacji publicznej powinny być wyposażone w tablice kierunkowe, to brak tego wyposażenia rodzi skutek w postaci zastosowania sankcji określonej w Ip. 2.5.1. załącznika numer 3 do ustawy o transporcie drogowym z tytułu wykonywania przewozu regularnego w komunikacji publicznej autobusem nie odpowiadającym wymaganym warunkom technicznym ze względu na rodzaj wykonywanego przewozu regularnego. Podobne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny między innymi w wyrokach: z 24 listopada 2011 r., sygn. akt II GSK 1173/10; z 17 września 2014 r., sygn. akt II GSK 904/13; z 25 lutego 2015r., sygn. akt II GSK 2403/13; z 23 czerwca 2015 r., sygn. akt II GSK 1100/14; z 16 lipca 2015 r., II GSK 1556/14; z dnia 6 września 2016 r. sygn. akt: II GSK 602/15 (wszystkie dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl).) – zatem można uznać, że jest ono utrwalone w orzecznictwie. Mając powyższe na uwadze, z uwagi na materialnoprawny charakter stwierdzonych naruszeń, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 188 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok i na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a.