I OZ 1073/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Kremer po rozpoznaniu w dniu 16 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia C. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 maja 2015 r., sygn. akt II SA/Wa 1887/14 o odrzuceniu skargi kasacyjnej C. K. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 listopada 2014 r. sygn. akt II SA/Wa 1887/14 odrzucającego skargę C. K. na pismo Dyrektora Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu Oddział w Warszawie z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie udostępnienia dokumentów dotyczących funkcjonariusza Urzędu Bezpieczeństwa Państwa postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 27 listopada 2014 r. sygn. akt II SA/Wa 1887/14 odrzucił skargę C. K. na pismo Dyrektora Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu Oddział w Warszawie z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie udostępnienia dokumentów dotyczących funkcjonariusza Urzędu Bezpieczeństwa Państwa. Odpis postanowienia sądu doręczono skarżącemu [...] grudnia 2014 r. W dniu [...] grudnia 2014 r. skarżący zwrócił się do sądu z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, który Sąd rozpoznał w dniu [...] stycznia 2015 r. i przyznał skarżącemu prawo pomocy w wnioskowanym zakresie, tj. zwolnił go od kosztów sądowych i ustanowił radcę prawnego z urzędu. Pismem z dnia [...] lutego 2015 r. Okręgowa Izba Radców Prawnych w Warszawie poinformowała sąd o wyznaczeniu skarżącemu pełnomocnika z urzędu. W dniu [...] kwietnia 2015 r. pełnomocnik skarżącego wniósł do sądu skargę kasacyjną od postanowienia z dnia 27 listopada 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zaskarżonym postanowieniem skargę kasacyjną odrzucił, gdyż została złożona po terminie, a pełnomocnik nie złożył wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Od tego postanowienia skarżący złożył zażalenie, zarzucając mu naruszenie art. 67 § 5 w zw. z art. 177 § 1 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, że upłynął 30-dniowy termin do wniesienia skargi kasacyjnej, podczas gdy termin ten nie rozpoczął biegu, gdyż postanowienie WSA z 27.11.2014 r. o odrzuceniu skargi, co do którego pełnomocnik skarżącego wywiódł skargę kasacyjną, w ogóle nie zostało mu doręczone. Zarzucił dodatkowo naruszenie art. 177 § 1 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, że termin do wniesienia skargi kasacyjnej należy liczyć od dnia doręczenia orzeczenia z uzasadnieniem samej stronie także w sytuacji, gdy strona ta skutecznie wystąpiła o przyznanie prawa pomocy, podczas gdy termin ten powinien być liczony od powiadomienia pełnomocnika o ustanowieniu. Zarzucił tez naruszenie art. 250 p.p.s.a. poprzez brak rozstrzygnięcia wniosku o przyznanie wynagrodzenia a pomoc prawną świadczoną z urzędu. Wniósł o uchylenie postanowienia i zasądzenie kosztów pomocy prawnej z urzędu. W uzasadnieniu wskazał, że początkiem biegu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w tej sprawie powinien być dzień powiadomienia pełnomocnika o ustanowieniu. Wskazał na postanowienie NSA z 3 listopada 2006 r., I FZ 515/06. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 177 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. W przedmiotowej sprawie zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wraz z uzasadnieniem doręczono skarżącemu w dniu [...] grudnia 2014 r. (data na zwrotnym potwierdzeniu odbioru). Ostatnim dniem ww. terminu był [...] stycznia 2015 r. Skargę kasacyjną wyznaczony z urzędu pełnomocnik wniósł zaś dopiero w dniu [...] kwietnia 2015 r., czyli z uchybieniem terminu o którym mowa w art. 177 § 1 p.p.s.a. Pełnomocnik nie wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Zasadnie zatem sąd skargę kasacyjną odrzucił. Odnosząc się do twierdzeń zawartych w zażaleniu wskazać trzeba, że – jak podkreśla sam pełnomocnik skarżącego – zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych, jeżeli ustanowiono pełnomocnika z urzędu po upływie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, to okoliczność ta pozwala na przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, o ile wniosek taki zostanie złożony. W innym przypadku skarga ta traktowana jest jako złożona po terminie, gdyż wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu nie ma wpływu na bieg terminu do wniesienia skargi kasacyjnej (postanowienie NSA z dnia 31 stycznia 2005 r. FZ 754/04, postanowienie NSA z dnia 12 grudnia 2007 r., I OZ 930/07, postanowienie NSA z dnia 23 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OZ 283/08). Wniosek taki nie został złożony, a więc sąd zasadnie skargę odrzucił. Wskazać także trzeba, że art. 177 § 3 p.p.s.a. po nowelizacji ustawy, zgodnie z którym w razie ustanowienia w ramach prawa pomocy adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego po wydaniu orzeczenia, na wniosek złożony przez stronę, której doręcza się odpis orzeczenia z uzasadnieniem sporządzonym z urzędu, albo przez stronę, która zgłosiła wniosek o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia, termin do wniesienia skargi kasacyjnej biegnie od dnia zawiadomienia pełnomocnika o jego wyznaczeniu, jednak nie wcześniej niż od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem nie ma zastosowania w rozpoznawanej sprawie, gdyż może on być stosowany wyłącznie do spraw wszczętych po 15 sierpnia 2015 r. W związku z tym, a także dlatego, że w tym zakresie dotychczas dominujący jest pogląd sądów administracyjnych o konieczności złożenia w takiej sytuacji wniosku o przywrócenie terminu, interpretacja przedstawiona przez pełnomocnika skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. Odnośnie zaś wniosku o przyznanie wynagrodzenia za pomoc prawną świadczoną z urzędu wskazać trzeba, że pełnomocnik skarżącego powinien zwrócić się w tym względzie ze stosownym wnioskiem do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.