I SAB/Wa 429/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Chaciński Sędziowie: WSA Emilia Lewandowska WSA Iwona Maciejuk (spr.) Protokolant specjalista Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi M. W., G. M. i L. K. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpoznania wniosku z dnia 11 lutego 2008 r. w zakresie dotyczącym ustalenia odszkodowania za grunt położony w W. o pow. [...] m2 przy dawnej ul. [...] - w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. umarza postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania Prezydenta W. do rozpatrzenia wniosku z dnia 11 lutego 2008 r. w części dotyczącej ustalenia odszkodowania za budynki znajdujące się na placu położonym w W. przy dawnej ul. [...]; 3. stwierdza, że bezczynność Prezydenta W. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 4. oddala skargę w pozostałym zakresie; 5. zasądza od Prezydenta W. na rzecz skarżących: M. W., G. M. i L. K. solidarnie kwotę 391 (trzysta dziewięćdziesiąt jeden) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. M. W., G. M. i L. K., reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 11 lutego 2008 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość gruntową o pow. [...] m² zajętą pod drogę publiczną oraz za budynki znajdujące się na placu położonym przy dawnej ul. [...] w W. Decyzją z dnia [...] lipca 2012 r., nr [...] Prezydent W. odmówił M. W., L. K., G. M. i M. I. przyznania odszkodowania za budynki znajdujące się w dniu wejścia w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy na placu położonym w W. przy dawnej ul. [...], hip. [...] oraz za grunt o pow. [...] m² pochodzący z nieruchomości hip. nr [...] zajęty pod ulicę. W wyniku rozpatrzenia odwołania, Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lutego 2013 r., nr [...] stwierdzając, że Prezydent W. naruszył art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 Kpa, uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Akta sprawy zostały zwrócone Prezydentowi W. przy piśmie Wojewody [...] z dnia 5 kwietnia 2013 r. W związku z decyzją Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2013 r. W. ponownie zobowiązany został do rozpoznania sprawy o ustalenie odszkodowania za nieruchomość gruntową o pow. [...] m² oraz za budynki znajdujące się na placu położonym przy dawnej ul. [...]. Z uwagi na brak rozstrzygnięcia w sprawie, M. W., G. M. i L. K. pismem z dnia 15 maja 2013 r. wnieśli zażalenie na niezałatwienie przez Prezydenta W. sprawy w terminie. Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...] uznał zażalenie za uzasadnione i wyznaczył organowi I instancji dodatkowy termin zakończenia postępowania do dnia 28 lutego 2014 r. M. W., G. M. i L. K., reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, wystąpili do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ze skargą na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 11 lutego 2008 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość gruntową o pow. [...] m² zajętą pod drogę publiczną oraz za budynki znajdujące się na placu położonym przy dawnej ul. [...]. Skarżący wnieśli o wyznaczenie Prezydentowi W. terminu zakończenia postępowania, wymierzenie organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie. Zaznaczył, że strony postępowania zostały poinformowane o zgromadzeniu materiału dowodowego dającego podstawę do wydania decyzji oraz o możliwości zapoznania się ze zgromadzoną dokumentacją i wypowiedzenia się w sprawie przed wydaniem decyzji. Na rozprawie pełnomocnik organu złożył do akt sądowych odpis decyzji Prezydenta W. z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...], którą odmówiono M. W., L. K., G.M. i M. I. przyznania odszkodowania za budynki znajdujące się w dniu wejścia w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r. na placu położonym w W. przy dawnej ul. [...], hip. nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest zasadna. Z ogólnych zasad postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, zgodnie z art. 12 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.), dalej: "Kpa", a także zobowiązane są podejmować wszelkie kroki niezbędne do jej wyjaśnienia i załatwienia w myśl art. 7 i art. 77 § 1 Kpa. W rozpoznawanej sprawie oznacza to obowiązek podjęcia nie jakichkolwiek działań, lecz działań celowych, zmierzających do rozpatrzenia wniosku z dnia 11 lutego 2008 r. o przyznanie odszkodowania. Z przepisu art. 35 § 1 Kpa wynika, iż organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od daty wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 Kpa). W myśl art. 36 § 1 Kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie określonym w art. 35 Kpa lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 Kpa). Organ pozostaje w bezczynności nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie nie podjął żadnych czynności w sprawie, ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego. Dla stwierdzenia stanu bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty. Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Badając zasadność takiej skargi Sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania orzeczenia sądowego. Zgodnie z art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", Sąd uwzględniając skargę na bezczynność w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a., zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie Sąd stwierdza, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zatem, o ile wydanie przez organ administracyjny przed rozpatrzeniem przez Sąd skargi na bezczynność czyni z natury rzeczy niemożliwym zobowiązanie organu do działania, o tyle nie zwalnia to Sądu z obowiązku zbadania, czy w sprawie miała miejsce bezczynność, a następnie oceny, czy nastąpiła ona z rażącym naruszeniem prawa – art. 149 § 1 i 2 p.p.s.a. (por. postanowienia NSA: z dnia 26 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 1360/12, z dnia 18 września 2012 r. sygn. akt II OSK 1953/12, z dnia 17 października 2012 r. sygn. akt I OSK 2443/12, publ. - cbois.nsa.gov.pl.). W niniejszej sprawie Prezydent W. decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...] odmówił M. W., L. K., G. M. i M. I. przyznania odszkodowania za budynki znajdujące się w dniu wejścia w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r. na placu położonym w W. przy dawnej ul. [...], hip. nr [...]. Wydanie przez organ powyższego orzeczenia wyłącza możliwość wydania wyroku zobowiązującego organ do rozpoznania wniosku z dnia 11 lutego 2008 r. w części dotyczącej odszkodowania za budynki znajdujące się na placu przy dawnej ul. [...]. Z uwagi na powyższe postępowanie sądowe w tym zakresie stało się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu. W sprawie tej nie ma jednak wątpliwości, że nie zostało przez Prezydenta W. zakończone w wymaganej przez przepisy prawa formie do dnia orzekania przez Sąd w sprawie ze skargi na bezczynność organu postępowanie z wniosku z dnia 11 lutego 2008 r. w części odszkodowania za grunt o pow. [...] m². W tej materii terminy określone w art. 35 § 3 Kpa bezspornie upłynęły. Z tego względu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Prezydenta W. do rozpoznania w/w wniosku w zakresie ustalenia odszkodowania za grunt o pow. [...] m² w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Jednocześnie Sąd stwierdził, że bezczynność organu w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia 11 lutego 2008 r. ma charakter rażącego naruszenia prawa, w szczególności art. 12 § 1, art. 35 i art. 36 Kpa. Niewątpliwie decyzją z dnia [...] lipca 2012 r., nr [...] Prezydent W. orzekł merytorycznie. Przedmiotowa decyzja została jednak uchylona decyzją Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2013 r., a organ I instancji, dysponując aktami administracyjnymi sprawy od dnia 15 kwietnia 2013 r., nie podjął żadnej czynności wskazującej na konieczność zgromadzenia dodatkowego materiału dowodowego niezbędnego do zakończenia postępowania. Przeciwnie, z akt sprawy wynika, że zebrany materiał dawał podstawę do wydania decyzji, o czym strona została powiadomiona pismem z dnia 7 sierpnia 2014 r. Tymczasem wniosek z dnia 11 lutego 2008 r. w części odszkodowania za budynki znajdujące na placu przy dawnej ul. [...] został rozpoznany dopiero decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r., zaś sprawa odszkodowania za grunt o pow. [...] m² pochodzący z nieruchomości hip. nr [...] do dnia orzekania przez Sąd nie została rozstrzygnięta. W świetle powyższego, jako że ani z odpowiedzi organu na skargę, ani z akt administracyjnych sprawy nie wynika, aby można było na gruncie prawa usprawiedliwić sposób prowadzenia postępowania, a nadto uwzględniając czas, jaki upłynął od daty, w której organ I instancji ponownie został zobowiązany do rozpatrzenia sprawy, liczony od zwrotu akt administracyjnych, Sąd stwierdził, że bezczynność Prezydenta W. miała charakter rażącego naruszenia prawa. Sąd uznał jednocześnie, że okoliczności sprawy nie uzasadniają wymierzenia organowi grzywny. Z tego względu wniosku skarżących w tym zakresie nie uwzględniono. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 149 § 1 i art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1, 2 i 3 wyroku. W zakresie obejmującym żądanie wymierzenia organowi grzywny Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił (pkt 4 wyroku). O zwrocie kosztów postępowania sądowego orzeczono w pkt 5 wyroku, na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.