VII SA/Wa 2368/12

WyrokWSA w Warszawie2013-01-30

Skład orzekający: Mirosława Kowalska, Włodzimierz Kowalczyk, Izabela Ostrowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę została wydana z rażącym naruszeniem prawa, w szczególności w kontekście braku czynnego udziału strony w postępowaniu?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie narusza prawa. Chociaż postępowanie Starosty w stosunku do skarżącej mogło nie być prawidłowe, nie stanowiło to rażącego naruszenia prawa, które uzasadniałoby stwierdzenie nieważności decyzji. Ewentualne uchybienia powinny być dochodzone w postępowaniu wznowieniowym.
Stan faktyczny
Skarżąca W. W. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty z 2007 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę. Wojewoda odmówił stwierdzenia nieważności, a następnie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżąca zarzucała m.in. naruszenie przepisów postępowania administracyjnego i prawa budowlanego, w tym brak możliwości czynnego udziału w postępowaniu. WSA w Warszawie oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska, , Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk (spr.), Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Protokolant st. sekr. sąd. Magdalena Banaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi W. W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2012 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala Decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r., Nr [...] Wojewoda [...], działając na podstawie art. 157 § 1 i art. 158 § 1 w związku z art. 156 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071), dalej: "kpa", po przeprowadzeniu na wniosek W. W. postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] lipca 2007 r., Nr [...], znak: [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej J. C. i A. G. pozwolenia na budowę obiektu kategorii I na działkach o nr ew. [...],[...],[...] obręb [...], przy ul. K. w P., sprostowanej postanowieniem Starosty [...] z dnia [...] października 2007 r. zmieniającym kategorię obiektu I na kategorię obiektu XIII, w związku z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 stycznia 2011 r., sygn. akt II OSK 213/10, odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] lipca 2007 r., Nr [...], znak: [...], sprostowanej postanowieniem Starosty [...] z dnia [...] października 2007 r. Z akt postępowania administracyjnego wynika, że Starosta [...] decyzją z dnia [...] lipca 2007 r., Nr [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił J. C. i A. G. pozwolenia na budowę obiektu budowlanego kategorii I na działkach o nr ew. [...],[...],[...] obręb [...] przy ul. K. w P.. Decyzja ta została następnie sprostowana postanowieniem z dnia [...] października 2007 r. na mocy którego zamieniono kategorię ww. obiektu z I na kategorię XIII. W wyniku prowadzonego postępowania nieważnościowego Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r., Nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji. Rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] marca 2009 r., znak: [...]. Z kolei Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu skargi W. W. wyrokiem z dnia 8 października 2009 r., sygn. akt VII SA/Wa 912/09 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, wskazując na konieczność rozważenia przez organy administracji architektoniczno - budowlanej czy nie doszło do naruszenia przepisu art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego oraz przepisu art. 10 Kodeksu postępowania administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 26 stycznia 2011 r., sygn. akt II OSK 213/10 oddalił skargi kasacyjne Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz J. C., jednakże zauważył, iż wyrok WSA w Warszawie posiada błędne uzasadnienie. NSA w swoim rozstrzygnięciu zwrócił uwagę, że na gruncie niniejszej sprawy pod kątem rażącego naruszenia prawa winne zostać zbadane zagadnienie nieodniesienia się przez Starostę [...] w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] lipca 2007 r., Nr [...] do kwestii udziału w postępowaniu o pozwolenie na budowę skarżącej – W. W. Naczelny Sąd Administracyjny w swoim uzasadnieniu wskazał, że "organy nadzoru winny ocenić postępowanie Starosty [...] przy wydaniu decyzji z dnia [...] lipca 2007 r. związane z tym, że skarżąca zwracała się do tego organu o to, aby mogła wziąć udział w postępowaniu, zaś organ administracji do tego żądania w wydanej decyzji nie ustosunkował się". Podstawą do wydania rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, w ocenie NSA powinna być całość akt postępowania związanego ze staraniem się inwestorów o wydanie decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzielenia im pozwolenia na budowę na nieruchomościach sąsiednich wobec nieruchomości będącej własnością skarżącej, w tym także to, które poprzedzało złożenie wniosku w dniu [...] lipca 2007 r. Rozpoznając sprawę ponownie, Wojewoda [...] niezależnie od ustalenia naruszenia przez Starostę [...] zasad rządzących postępowaniem administracyjnym, postanowił odmówić stwierdzenia nieważności decyzji organu powiatowego z dnia [...] lipca 2007 r., Nr [...], ponieważ popełnione uchybienia sprowadzają się do jednego skutku - pozbawienia strony możliwości czynnego udziału w postępowaniu, a okoliczność ta stanowi przesłankę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 4 kpa). Organ podkreślił, że za niedopuszczalne uznaje się rozpatrywanie przesłanki wznowieniowej, na gruncie postępowania nieważnościowego, co wynika również z uzasadnienia wyroku NSA z dnia 26 stycznia 2011 r., sygn. akt II OSK 213/10, zawierającego wytyczne dla organu w rozpoznawanej sprawie. Na skutek wniesionego przez W. W. odwołania, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r., znak [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, iż kontrolowana decyzja udzielająca pozwolenia na budowę nie jest obarczona żadną z wad określonych wart. 156 § 1 kpa. Rozpoznając odwołanie, organ wskazał, że na etapie postępowania zwykłego nie było podstaw uzasadniających poddanie w wątpliwość oświadczeń o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością inwestycyjną na cele budowlane złożonych przez inwestorów, na co wskazał NSA w wiążącym na gruncie niniejszej sprawy wyroku. Skoro więc nie było wątpliwości co do prawdziwości złożonych oświadczeń organ nie miał obowiązku jego weryfikacji. Jeżeli zaś nie było obowiązku weryfikacji oświadczenia, nie można zarzucić organowi (zwłaszcza w trybie nieważnościowym), że weryfikacji takiej nie przeprowadził. W związku z powyższym nie doszło do naruszenia art. 32 ust. 4 pkt 1 i 2 oraz art. 33 ust. 2 pkt 2 i 3 Prawa budowlanego. W ocenie GINB nie doszło do rażącego naruszenia uregulowań miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta P., zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej w P. z dnia [...] kwietnia 1998 r., Nr [...], w szczególności w zakresie ustalonego przeznaczenia terenu czy wysokości zabudowy. Również organ odwoławczy nie stwierdził aby przyjęte rozwiązania projektowe uchybiały rażąco przepisom obowiązującym w dacie wydania kontrolowanego rozstrzygnięcia, zwłaszcza zaś unormowaniom rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 ze. zm.). W ocenie organu odwoławczego kontrolowana decyzja Starosty [...] z dnia [...] lipca 2007 r. nie narusza rażąco przepisu art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Odnośnie przepisów procedury GINB uznał, że nie doszło do rażącego naruszenia art. 7, 8, 10 § 1, 11, 81 oraz 107 § 3 kpa. Ewentualne uchybienia w powyższym zakresie, jako sprowadzające się w swej istocie do pozbawienia strony prawa do czynnego udziału w postępowaniu, winny być dochodzone w postępowaniu wznowieniowym, w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Na marginesie organ zauważył, że jak wynika z akt sprawy i na co zwrócił uwagę NSA w wyroku z dnia 26 stycznia 2011 r., sygn. akt II OSK 213/10, że W. W. i T. W. skorzystali z powyższej drogi procesowej. Organ odwoławczy wskazał, że skoro organ powiatowy nie uznał W. W. i T. W. za strony postępowania w sprawie pozwolenia na budowę spornej inwestycji, to nie był uprawniony, aby odnosić się do kwestii ich legitymacji procesowej w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] lipca 2007 r. W tej sytuacji decyzja ta nie mogła być doręczona wskazanym osobom, bowiem pisma doręcza się wyłącznie stronom postępowania. Tak więc ewentualna odpowiedź na podania wnoszone do organu powiatowego przez W. W. i T. W., w przypadku nieuznania ich za strony, powinna być udzielona poza postępowaniem prowadzonym co do meritum i doręczona tylko wnoszącym. Jednakże z uwagi na fakt, że w niniejszej sprawie kontroli została poddana decyzja z dnia [...] lipca 2007 r., ewentualna korespondencja prowadzona przez organ z podmiotami, nieuznanymi przezeń za strony, prowadzona poza postępowaniem administracyjnym zakończonym kontrolowanym rozstrzygnięciem (względnie brak takiej korespondencji), pozostaje bez wpływu na wynik niniejszego postępowania nieważnościowego. Odnosząc się zaś do zarzutów zawartych w przedstawionej przez odwołującą się opinii technicznej, organ wskazał, że projekt zagospodarowania terenu spornej inwestycji został zaopiniowany bez uwag przez rzeczoznawcę do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych, dlatego też dowody przeciwne mogą stanowić ewentualną podstawą wznowienia postępowania, na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Natomiast rozwiązania projektowe dotyczące możliwości użytkowania przewodów kominowych wprowadzonych ponad dach budynku przy ul. K. zawiera się w projekcie architektoniczno-budowlanym, a nie w projekcie zagospodarowania terenu. Zgodnie ze zmianami w Prawie budowlanym obowiązującymi od 11 lipca 2003 r. odpowiedzialność za projekt architektoniczno-budowlany ponosi projektant oraz osoba sprawdzająca. Zatem organ nie jest uprawniony do badania zgodności projektu architektoniczno-budowlanego z przepisami techniczno-budowlanymi oraz innymi przepisami prawa, poza przepisami określającymi wymogi ochrony środowiska. Organ administracji architektoniczno-budowlanej bada wyłącznie, czy zostało złożone stosowne oświadczenie o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Również zarzut dotyczący naruszenia prawa własności do działki o numerze ewid. [...], organ uznał za nieuzasadniony, ponieważ z projektu zagospodarowania terenu nie wynika, aby sporna inwestycja obejmowała działkę o numerze ewid. [...]. Organ II instancji stanął na stanowisku, że decyzja Wojewody [...] narusza art. 107 § 3 kpa. Zdaniem organu fakt, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 stycznia 2011 r., sygn. akt II OSK 213/10 wskazał jednoznacznie, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym badaniu sprawy przez organy administracyjne, w żadnym wypadku nie zwalnia organów z obowiązku należytego uzasadnienia podejmowanych rozstrzygnięć, zwłaszcza poprzez odniesienie się do wszystkich - także niewskazanych wprost przez Sąd - okoliczności sprawy. Jednocześnie organ uznał, iż stwierdzone naruszenie mogło być konwalidowane przez organ odwoławczy w ramach reformatoryjnych kompetencji organu drugiej instancji, gdyż merytoryczne załatwienie przedmiotowej sprawy nie wymaga uzupełnienia materiału dowodowego. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła W. W. dochodząc uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Skarżąca zarzuciła naruszenie: a) art. 7 kpa i 77 § 1 kpa, poprzez niepodjęcie wszystkich czynności niezbędnych do sprawdzenia zawartości merytorycznej projektu architektoniczno-budowlanego w toku postępowania nieważnościowego, a tym samym wyjaśnienia, czy decyzja Starosty zatwierdzająca ww. projekt w sposób rażący narusza prawo, a także rozpatrzenie materiału dowodowego niniejszej sprawy w sposób wybiórczy i niewyczerpujący; b) art. 11 kpa i 107 § 3 kpa, poprzez niedostateczne wyjaśnienie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, dlaczego wskazane naruszenia zostały uznane przez organ za niestanowiące rażącego naruszenia prawa, w jaki sposób odstępstwa te naruszały prawo, o ile odstępstwa te przekraczały dane normy techniczno-budowlane oraz jakie przekroczenie mogłoby stanowić rażące naruszenie prawa oraz zupełnie nieodniesienie się do naruszeń przepisów techniczno - budowlanych wskazanych w opinii technicznej przedstawionej przez skarżącą uzasadniając to faktem, że opinia została sporządzona po dniu wydania decyzji Starosty [...]; c) art. 156 § 1 kpa w związku z art. 153 p.p.s.a., poprzez uznanie, iż analiza niniejszej sprawy przed organem może zostać zawężona jedynie do oceny prawnej i wskazań co do dalszego rozpoznania sprawy, wyrażonych w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz odniesienia się do zarzutów zawartych w odwołaniu skarżącej z dnia [...] lipca 2012 r. i tym samym niewyczerpujące rozpatrzenie niniejszej sprawy pod kątem wszystkich jej aspektów, podczas gdy ocena i wskazania Sądu nie ograniczają organu co do rzetelnego, ponownego całościowego rozpatrzenia sprawy, organ powinien dokładnie i rzetelnie rozpatrzyć cały materiał dowodowy pod kątem wystąpienia przesłanek do stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] i na jego podstawie wydać rozstrzygnięcie; d) art. 156 § 1 pkt 2 kpa w związku z art. 9 kpa i 12 § 1 kpa poprzez uznanie, że postępowanie Starosty [...] polegające na wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę w dniu wpływu wniosku, budzi zaufanie do władzy publicznej, a organ administracji publicznej działał w tej sprawie wnikliwie; e) art. 156 § 1 pkt 2 kpa w związku z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a, art. 5 ust. 1 pkt 8 i 9 ustawy z dnia i iipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), poprzez uznanie, że zatwierdzony decyzją projekt budowlany, na mocy którego został przebudowany i rozbudowany budynek mieszkalny, spełniał wymagania podstawowe dotyczące: bezpieczeństwa pożarowego; zaopatrzenia w energię elektryczną przy założeniu efektywnego wykorzystania tych czynników; odpowiedniego usytuowania na działce budowlanej; poszanowania występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, podczas gdy projekt zatwierdzony decyzją której stwierdzenia nieważności odmówiono zaskarżoną decyzją rażąco naruszał ww. wymagania; f) art. 156 § 1 pkt 2 kpa w związku z art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego, poprzez stwierdzenie, iż w stanie faktycznym niniejszej sprawy organ wydający pozwolenie na budowę mógł pozostać przy oświadczeniach inwestorów o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, podczas gdy z całokształtu materiału zgromadzonego w niniejszej sprawie bezsprzecznie wynika, że oświadczenie złożone przez A. G. jako jednego ze współwłaścicieli i inwestorów było niekompletne, granice działki inwestorów są przesunięte na działkę skarżącej o numerze ewidencyjnym [...], która to działka nie została wskazana w oświadczeniu inwestorów; g) art. 156 § 1 pkt 2 kpa w związku z art. 35 ust. 1 pkt 3 oraz art. 34 ust. 3 pkt 3 lit. b) Prawa budowlanego, poprzez uznanie, że Starosta [...] sprawdził kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, a także zaświadczeń oraz dokumentów wymaganych przez Prawo budowlane oraz niewykazanie czy do projektu budowlanego zostało dołączone m.in. oświadczenie właściwego zarządcy drogi o możliwości połączenia działki z drogą publiczną zgodnie z przepisami o drogach publicznych; h) art. 156 § 1 pkt 2 kpa w związku z następującymi przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki oraz ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 ze zm.): • § 2 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia w zakresie sprawdzenia przedmiotowego projektu architektoniczno-budowlanego z wymaganiami określonymi przez rozporządzenie; • § 212, § 226, § 272 ust. 3, § 232 ust. 4 i 5 oraz § 235 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia dotyczących oddzielenia przeciwpożarowego w postaci ściany oddzielenia przeciwpożarowego pomiędzy budynkami, klasy odporności takiej ściany i jej wzniesienia; • § 140 ust. 1 i 2 rozporządzenia oraz § 142 ust. 1 rozporządzenia w zakresie wysokości budynku w stosunku do wysokości budynku skarżącej i usytuowanego w związku z tym wylotu komina poniżej płaszczyzny poziomu najwyższej przeszkody; i) art. 156 § 1 pkt 2 kpa w związku z § 9 ust. 4 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 30 lipca 2001 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe (Dz. U. z 2001 r. Nr 97, poz. 1055 ze zm.) w zakresie usytuowania budynku określonego w projekcie w strefie kontrolowanej oraz czy w dniu, kiedy Starosta [...] zatwierdził projekt budowlany istniała decyzja o pozwoleniu na umieszczenie w pasie drogowym przyłącza gazowego do budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ul. K., czy takie przyłącze zostało przebudowane przed wydaniem przedmiotowej decyzji; - przy czym wszystkie powołane wyżej uchybienia mają istotny wpływ na wynik sprawy. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne oraz argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przez Sąd przepisów prawa, wskazanego w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Przede wszystkim należy wskazać, że Sąd ponownie rozpoznawał skargę po uchyleniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 8 października 2009 r. decyzji organu odwoławczego oraz decyzji organu I instancji. Następnie Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 26 stycznia 2011 r. oddalił skargi kasacyjne. Oznacza to, że w niniejszym postępowaniu orzekający w sprawie Sąd był związany, zgodnie z art. 153 p.p.s.a. oceną prawną wyrażoną w poprzednio wydanym wyroku. Z zasady wyrażonej w tym przepisie wynika między innymi i to, że jeśli sąd administracyjny nakazał organowi poczynić pewne wyjaśnienia co do powodów wydanej decyzji, oznacza to, że uznał on ustalenia postępowania w pozostałym zakresie dotyczące między innymi stanu faktycznego za poprawne i zgodne z prawem. Sąd pierwszej instancji - rozpoznający sprawę ponownie - jest tą oceną związany zaś pominięcie przezeń związania w zakresie oceny prawnej w danej sprawie na mocy art. 153 p.p.s.a. stanowi naruszenie prawa, w szczególności zasady demokratycznego państwa prawnego. Warto w tym miejscu przytoczyć orzecznictwo sądowo- administracyjne. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 kwietnia 2010 r., sygn. akt II FSK 2129/08 stwierdził, że "W razie wnoszenia kolejnych skarg z powodu niewłaściwego wykonania zapadłego wyroku uwzględniającego skargę, sąd administracyjny jedynie weryfikuje sposób wywiązania się organów ze skierowanych do nich wskazań, nie wnika on natomiast w materię objętą zakresem wcześniejszych ocen." W innym orzeczeniu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach (wyrok z dnia 14 stycznia 2010 r., sygn. akt I SA/Ke 524/09) wskazał, iż "wyrażoną w art. 153 p.p.s.a. zasadę należy rozumieć w ten sposób, że ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez sąd, będzie on związany oceną prawną wyrażoną w orzeczeniu, jeżeli nie zostanie ono uchylone lub nie ulegną zmianie przepisy. Oznacza to, iż obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego, ciążący na organie i sądzie, może być wyłączony tylko w wypadku zmiany stanu prawnego lub istotnej zmiany okoliczności faktycznych, a także po wzruszeniu wyroku zawierającego ocenę prawną, w przewidzianym do tego trybie." Artykuł 153 p.p.s.a. może wyjątkowo stanowić podstawę do wyrażania takiej oceny w orzeczeniu NSA, wydanym w postępowaniu kasacyjnym. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 sierpnia 2004 r., FSK 207/04, OSP 2005, z. 2, poz. 18, uznał, że "W przypadku, gdy Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), ale wyraża w uzasadnieniu wyroku inną ocenę prawną niż sąd I instancji, to ocena ta jest wiążąca dla organów podatkowych oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, tak jak ocena prawna, o której mowa w art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.)." Sąd orzekający w niniejszej sprawie poglądy te w całości akceptuje. Przenosząc te rozważana na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny we wcześniej wydanym wyroku uznał za niezasadny zarzut naruszenia art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego w zakresie złożonego oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W kontekście tych rozważań nie podzielił również zarzutu dotyczącego objęcia sporną inwestycją nieruchomości należącej do skarżącej. Naczelny Sąd Administracyjny w swoim rozstrzygnięciu zwrócił uwagę, że na gruncie niniejszej sprawy pod kątem rażącego naruszenia prawa winne zostać zbadane zagadnienie nieodniesienia się przez Starostę [...] w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] lipca 2007 r., Nr [...] do kwestii udziału w postępowaniu o pozwolenie na budowę skarżącej – W. W. Oceniając prawidłowość decyzji organu odwoławczego pod kątem zarzutów sformułowanych przez NSA dotyczących zagadnień istotnych z punktu widzenia rażącego naruszenia prawa przez Starostę [...] należy uznać, że organ z nałożonego obowiązku się wywiązał. Szczególnie rozstrzygnięcie organu odwoławczego zawiera szczegółowe i obszerne uzasadnienie stanowiska, iż jakkolwiek postępowanie Starosty [...] w stosunku do skarżącej w trakcie postępowania o zatwierdzenie projektu budowlanego i wydanie pozwolenia na budowę nie było prawidłowe jednak nie można mówić w tym przypadku o rażącym naruszeniu prawa. Argumentację w tym zakresie przedstawioną przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego Sąd rozpoznający sprawę w pełni podziela w związku z tym nie widzi potrzeby ponownego jej przytaczania. Pamiętać też należy o tym, że związanie wyrażonymi w orzeczeniu sądu wskazaniami co do dalszego postępowania obliguje organ do wykonania wytycznych sądu, lecz nie jest równoznaczne z tym, że w ramach ponownego rozpoznania sprawy, organ ten ma ograniczyć się jedynie do realizacji tychże wskazań, jeżeli dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy koniecznym okaże się wyjście ponad sprecyzowane przez sąd wytyczne postępowania. Dotyczy to jednak sytuacji przede wszystkim takich kiedy konieczność taka pojawi się na skutek okoliczności sądowi wcześniej nie znanych. Odnosząc tę uwagę do niniejszej sprawy podkreślić należy, że sprawa toczy się w postępowaniu nieważnościowym. Oznacza to, że w postępowaniu tym nie ma, co do zasady, miejsca na prowadzenie postępowania dowodowego w takim zakresie, jak to ma miejsce w postępowaniu zwykłym. Oceny legalności decyzji ostatecznej dokonuje się tylko i wyłącznie na podstawie materiałów zgromadzonych w postępowaniu zwykłym zakończonym wydaniem decyzji ostatecznej. Tak więc badany jest stan faktyczny jak i prawny z daty wydania decyzji ostatecznej w postępowaniu zwykłym, w stosunku do której toczy się postępowanie administracyjne o stwierdzenie jej nieważności. W świetle tych uwag za uzasadnione należy uznać stanowisko organu II instancji o braku możliwości przeprowadzania dodatkowego postępowania dowodowego w oparciu o nowe zgłoszone przez stronę dowody. Niezależnie od faktu wywiązania się organu z wytycznych zawartych w wiążącym go wyroku sądowym należy wskazać, że organ odwoławczy odniósł się również do innych zarzutów podnoszonych przez stronę skarżącą. W szczególności wskazał na niezasadność zarzutu naruszenia przez Starostę [...] art. 32 ust. 4 pkt 1 i 2, art. 33 ust. 2 pkt 2 i 3 oraz art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. W ocenie GINB nie doszło do rażącego naruszenia uregulowań miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta P., zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej w P. z dnia [...] kwietnia 1998 r., Nr [...], w szczególności w zakresie ustalonego przeznaczenia terenu czy wysokości zabudowy. Również organ odwoławczy nie stwierdził aby przyjęte rozwiązania projektowe uchybiały rażąco przepisom obowiązującym w dacie wydania kontrolowanego rozstrzygnięcia, zwłaszcza zaś unormowaniom rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 ze. zm.). Stanowisko swoje w tym zakresie organ wyczerpująco uzasadnił. Odnosząc się do zarzutów skargi należy stwierdzić, że są one niezasadne. Zarzut sformułowany w pkt "a" polega na żądaniu przeprowadzenia oceny zawartości merytorycznej projektu architektoniczno-budowlanego w postępowaniu nieważnościowym. Podobny zarzut postawiony jest w pkt "e". Wobec tego należy przypomnieć, że w postępowaniu tym Wojewoda ani Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego nie przeprowadzają oceny merytorycznej projektu. Zarzut naruszenia przepisów postępowania zawarty w pkt "b" (art. 11 i 107 kpa) nie wskazuje jaki istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia ma to uchybienie. Wykazanie tego związku jest warunkiem koniecznym skuteczności takiego zarzutu. W zakresie zarzutu ujętego w pkt "f" jednoznacznie wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w powoływanym wcześniej wyroku. Nie polega na prawdzie również zarzut z pkt "c". Wbrew twierdzeniu skarżącego organy nie ograniczyły się do badania jedynie ważności decyzji w aspekcie braku udziału skarżącej w postępowaniu, co w sposób oczywisty wynika z treści decyzji organu odwoławczego. Zarzut wymieniony w pkt "h" nie wskazuje na czym ma polegać naruszenie wymienionych w nim przepisów, niemniej należy stwierdzić, że organy badały w aspekcie tych przepisów decyzję Starosty [...] i przedstawiły w tym zakresie przekonywującą argumentację. Podobnie w zakresie zarzutu określonego w pkt "g" przy czym skarżący nie wskazuje z czego wynika obowiązek dostarczenia wymienionego w nim oświadczenia. Również zarzut postawiony w pkt "i" nie zawiera szerszego uzasadnienia w związku z tym trudno określić jakiego stanu faktycznego on dotyczy. Odnosząc się do zarzutu określonego w pkt "d" należy wskazać, że przepisy nie określają minimalnego czasu trwania postępowania i aczkolwiek można mieć wątpliwości co do wnikliwości organu w takim postępowaniu to jednak zarzutu rażącego naruszenia prawa postawić nie można. Nie dopatrując się zatem ze strony Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego naruszeń przepisów prawa mogących stanowić podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji, pamiętając, że ocena przez Sąd legalności działań organu następuje w oparciu o materiał zgromadzony w aktach sprawy, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) orzeczono o oddaleniu skargi z powodu jej bezzasadności.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło