II GSK 985/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Korycińska po rozpoznaniu w dniu 9 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej F. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 16 grudnia 2014 r., sygn. akt VI SA/Wa 2972/14 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi F. na pismo Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] maja 2014 r., nr [...] w przedmiocie niezgodnego z prawem zorganizowania i przeprowadzenia konsultacji społecznych w sprawie Polskiego planu energetyki jądrowej postanawia: oddalić skargę kasacyjną. I Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. zaskarżonym postanowieniem odrzucił skargę F. na pismo Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] maja 2014 r. w przedmiocie niezgodnego z prawem zorganizowania i przeprowadzenia konsultacji społecznych w sprawie Polskiego planu energetyki jądrowej. Sąd I instancji wskazał, że pismem z dnia 24 kwietnia 2014 r. skarżąca, na podstawie art. 227 oraz art. 229 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 267; dalej: k.p.a.) złożyła do Prezesa Rady Ministrów skargę na nienależyte wykonywanie ustawowych zadań przez Ministra właściwego do spraw gospodarki, polegające na niezgodnym z prawem zorganizowaniu i przeprowadzeniu konsultacji społecznych w sprawie Polskiego planu energetyki jądrowej. Sąd stwierdził, że skarga została złożona w trybie przepisów Działu VIII Rozdziału 2 Skargi k.p.a., a jej przedmiotem były zarzuty dotyczące nienależytego wykonania ustawowych zadań przez Ministra właściwego do spraw gospodarki. W trybie określonym przepisami Działu VIII ww. skarga została rozpatrzona przez Prezesa Rady Ministrów, który pismem z dnia [...] maja 2014 r. udzielił skarżącej wyjaśnień poprzez odniesienie się do zarzutów podniesionych w skardze na działanie Ministra właściwego do spraw gospodarki, uwzględniając informacje udzielone przez Ministra Gospodarki w odpowiedzi na wezwania Prezesa Rady Ministrów. Skarżąca na to pismo wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. W ocenie Sądu sądy administracyjne nie są właściwe do rozpoznawania skarg powszechnych, w rozumieniu Działu VIII k.p.a., a więc skarg związanych z krytyką należytego wykonywania zadań przez właściwe organy albo ich pracowników, ani także do oceny prawidłowości prowadzonego postępowania skargowego w trybie przepisów Działu VIII. W związku z tym uznając skargę "na akt z zakresu administracji publicznej w przedmiocie uznania skargi na nienależyte wykonywanie ustawowych zadań przez Ministra właściwego do spraw gospodarki za bezzasadną przez Prezesa Rady Ministrów" za niedopuszczalną, odrzucił ją na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270; dalej: p.p.s.a.). II Skargę kasacyjną na powyższe postanowienie złożyła skarżąca zaskarżając postanowienie w całości i zarzucając mu naruszenie art. 3 § 2 pkt 4 i § 3 oraz art. 58 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 44 ust. 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 1235 ze zm.; dalej: ustawa z dnia 3 października 2008 r.) w zw. z art. 9 ust. 2 i ust. 3 Konwencji o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska, sporządzonej w Aarhus z dnia 25 czerwca 1998 r. (dalej: Konwencja z Aarhus), ratyfikowanej przez Polskę dnia 31 grudnia 2001 r. (Dz. U. z 2003 r. Nr 78, poz. 706) w zw. z art. 10a Dyrektywy Rady nr 85/337/EWG z dnia 27 czerwca 1985 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko naturalne w zw. z art. 45 ust. 1 i art. 184 Konstytucji RP, polegające na przyjęciu, że w okolicznościach niniejszej sprawy skarżącej nie przysługiwała droga sądowa, na skutek braku właściwości sądu administracyjnego, w sytuacji gdy kognicja sądu administracyjnego wynika z przepisu szczególnego art. 9 ust. 2 i 3 Konwencji z Aarhus, co w konsekwencji prowadzi do pozbawienia skarżącej prawa dostępu do sądu i prawa do rozpoznania sprawy przez sąd właściwy. Podnosząc te zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. Na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. wniosła o wstrzymanie wykonania w całości uchwały Rady Ministrów nr 15/2014 z dnia 28 stycznia 2014 r. w sprawie wieloletniego programu pod nazwą "Program polskiej energetyki jądrowej". III W odpowiedzi na skargę kasacyjną Prezes Rady Ministrów wniósł o jej oddalenie. IV Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Istota problemu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do kwestii dopuszczalności skargi na pismo Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] maja 2014 r., które stanowiło odpowiedź na skargę strony z dnia 24 kwietnia 2014 r. na nienależyte wykonywanie ustawowych zadań prze Ministra Gospodarki, złożonej w trybie art. 227 i art. 229 k.p.a. Procedura skargowa została zrealizowana w trybie Działu VIII - Skargi i wnioski k.p.a. Skarga wniesiona zgodnie z tą procedurą jest odformalizowanym środkiem obrony i ochrony różnych interesów jednostki, których naruszenie nie daje podstaw do żądania wszczęcia postępowania administracyjnego. Dlatego skargi takie są załatwiane w samodzielnym jednoinstancyjnym postępowaniu uproszczonym, kończącym się czynnością materialno-techniczną, jaką jest zawiadomienie skarżącego o sposobie załatwienia sprawy będącej przedmiotem skargi. W rozpoznawanej sprawie zawiadomieniem tym było stanowisko zawarte w piśmie Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] maja 2014 r., na które strona skarżąca wniosła skargę do Sądu I instancji. Naczelny Sąd Administracyjny zgadza się ze stanowiskiem Sądu I instancji, że sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania skarg powszechnych w rozumieniu Działu VIII k.p.a., a więc skarg związanych z krytyką należytego wykonywania zadań przez właściwe organy albo ich pracowników, ani także do oceny prawidłowości prowadzonego postępowania skargowego w trybie przepisów Działu VIII kpa. Sąd kontroluje bowiem działalność administracji publicznej w zakresie określonym w Prawie o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a ta forma działalności administracji (skargi powszechne w rozumieniu Działu VIII k.p.a.) nie została wymieniona w art. 3 § 2 pkt 1 - 4 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 12 marca 2008 r., sygn. akt II OSK 314/08, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych - orzeczenia.nsa.gov.pl). Dopuszczalności drogi sądowej w rozpoznawanej sprawie nie można wywodzić ze wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów Konwencji z Aarhus, są to bowiem przepisy skierowane do stron Konwencji, zobowiązujące strony Konwencji (państwa i Wspólnotę Europejską) do podjęcia określonych działań dla realizacji celów Konwencji. Odnosząc się do żądania skarżącej dotyczącej wstrzymania wykonania uchwały Rady Ministrów nr 15/2014 z dnia 28 stycznia 2014 r. w sprawie wieloletniego programu pod nazwą "Program polskiej energetyki jądrowej" Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że żądanie to, wobec oddalenia skargi kasacyjnej stało się bezprzedmiotowe. Z przedstawionych powodów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.