III SA/Kr 1376/14

WyrokWSA w Krakowie2014-12-18

Skład orzekający: Barbara Pasternak, Krystyna Kutzner, Maria Zawadzka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy termin trzech miesięcy na złożenie wniosku o świadczenie pielęgnacyjne, liczony od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności, powinien być liczony od dnia wydania orzeczenia przez sąd pierwszej instancji, czy od dnia jego uprawomocnienia, jeśli od orzeczenia została wniesiona apelacja?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że w przypadku wniesienia apelacji od orzeczenia sądu pierwszej instancji ustalającego stopień niepełnosprawności, trzymiesięczny termin na złożenie wniosku o świadczenie pielęgnacyjne, o którym mowa w art. 24 ust. 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych, powinien być liczony od dnia wydania orzeczenia przez sąd odwoławczy, a nie od dnia wydania orzeczenia przez sąd pierwszej instancji. W związku z tym, zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, co uzasadnia jej uchylenie.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o świadczenie pielęgnacyjne na córkę z znacznym stopniem niepełnosprawności. Organ pierwszej instancji przyznał świadczenie od marca 2013 r. bezterminowo. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło tę decyzję i przyznało świadczenie w zmienionej wysokości i okresach. Skarżąca domagała się przyznania świadczenia od marca 2010 r., argumentując, że termin trzech miesięcy na złożenie wniosku powinien być liczony od dnia uprawomocnienia się orzeczenia o niepełnosprawności córki, a nie od dnia jego wydania. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że termin należy liczyć od dnia wydania orzeczenia przez sąd odwoławczy.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Pasternak Sędziowie NSA Krystyna Kutzner WSA Maria Zawadzka (spr.) Protokolant Sylwia Piwowarska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi B. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 26 czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Decyzją z dnia 26 czerwca 2014 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania B. S. (dalej: skarżąca) od decyzji [...] 2013 roku nr [...] wydanej z upoważnienia Burmistrza Miasta i Gminy orzekającej o przyznaniu skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego w wysokości 520 zł miesięcznie w okresie od dnia 1 marca 2013 r. bezterminowo, działając na podstawie art. 2, art. 3, art.17, art. 24, ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2013, poz. 1456 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt. 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze. zm., dalej: k.p.a.), uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i w tym zakresie orzekło co do istoty sprawy w ten sposób, że przyznało skarżącej świadczenie pielęgnacyjne w okresie: - od 1 marca 2013 r. do 30 kwietnia 2014 r w wysokości 520 zł miesięcznie, - od 1 maja 2014 r. do 31 grudnia 2014 r. w wysokości 800 zł miesięcznie, - od 1 stycznia 2015 r. do 31 grudnia 2015 r. w wysokości 1200zł miesięcznie, - od 1 stycznia 2016 r. do 31 grudnia 2016 r. w wysokości 1300 zł miesięcznie, - od 1 stycznia 2017 r. kwota świadczenia będzie podlegać corocznej waloryzacji. Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie prawnym i faktycznym: Decyzją z dnia [...] 2013 r Burmistrz Miasta i Gminy przyznawał skarżącej świadczenie pielęgnacyjnego na córkę z tytułu niepełnosprawności od dnia 1 marca 2013 r. bezterminowo. W uzasadnieniu podniesiono, że w związku ze spełnianiem przesłanek do otrzymania żądanego świadczenia zasadnym jest przyznanie skarżącej zasiłku pielęgnacyjnego od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie prawa od zasiłku pielęgnacyjnego. W obszernym uzasadnieniu do decyzji organ opisał stan faktyczny i prawny w sprawie i wyjaśnił szeroko motywy podejmowanego rozstrzygnięcia, uznając, iż nie jest możliwym przyznanie wnioskowanego świadczenia od daty złożenia wniosku o ustalenie niepełnosprawności córki skarżącej, gdyż nie złożono wniosku w terminie trzech miesięcy od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności. W odwołaniu B. S. wniosła o przyznanie wnioskowanego świadczenia od dnia złożenia wniosku o ustalenie stopnia niepełnosprawności czyli od dnia 1 marca 2010 r. W ocenie skarżącej przyznanie świadczenia od tej daty zgodne jest z przepisem art. 24 ust 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych bowiem trzymiesięczny termin do złożenia wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego należy liczyć od daty bądź to wydania wyroku Sądu II instancji bądź też od dnia uprawomocnienia się wyroku sądowego uznającego jej córkę za osobę niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym. W wyniku rozpoznania odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] 2013 r. nr [...] uchyliło zaskarżona decyzję w całości i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Na powyższe orzeczenie Strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który wyrokiem z dnia 11 lutego 2014 r. sygn. akt III SA/Kr 918/13 uchylił zaskarżoną decyzję Kolegium w przedmiocie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Sąd w wyroku wskazał, iż brak było podstaw do wydania decyzji kasacyjnej w sprawie w odniesieniu do zebranego materiału dowodowego i wyjaśniającego. Jednocześnie Sąd podkreślił, iż nie było podstaw do wyrażania przez Sąd na gruncie przedmiotowej sprawy oceny prawnej dotyczącej meritum sprawy, gdyż podstawą uchylenia zaskarżonej decyzji Kolegium były uchybienia procesowe, a przedmiotem skargi była decyzja o charakterze kasacyjnym nie rozstrzygająca sprawy merytorycznie. Decyzją z dnia 26 czerwca 2014 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze przyznało skarżącej świadczenie pielęgnacyjne w okresie od 1 marca 2013 r. do 30 kwietnia 2014 r w wysokości 520 zł miesięcznie, od 1 maja 2014 r. do 31 grudnia 2014 r. w wysokości 800 zł miesięcznie, od 1 stycznia 2015 r. do 31 grudnia 2015 r. w wysokości 1200zł miesięcznie, od 1 stycznia 2016 r. do 31 grudnia 2016 r. w wysokości 1300 zł miesięcznie, a od 1 stycznia 2017 r. kwota świadczenia będzie podlegać corocznej waloryzacji. W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że skarżąca spełnia przesłanki do przyznania wnioskowanego świadczenia, bowiem nie podejmuje zatrudnienia w związku z obowiązkiem sprawowania opieki nad córką – M. S., osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Spełnia również warunek konieczności sprawowania stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Z oświadczeń skarżącej i jej męża wynika, że od urodzenia się córki w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem nie pracuje w gospodarstwie rolnym, które prowadzone jest przez męża T. S. Nadto jak wynika z akt sprawy wyrokiem Sądu Rejonowego Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 12 czerwca 2012 r. zmieniono decyzję Wojewódzkiego Zespołu do spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia 17 czerwca 2010 r. w ten sposób, że Sąd ustalił, iż M. S. - córka skarżącej jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym na stałe, niepełnosprawność istnieje od urodzenia, stopień niepełnosprawności od marca 2011 r. Natomiast wyrokiem z dnia 10 grudnia 2012 r. sygn. akt [...] Sad Okręgowy oddalił apelację Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności. Zatem spełnione zostały przesłanki określone w art. 17 ust 1 cyt ustawy – córka skarżącej jest osobą niepełnosprawną w znacznym stopniu, a skarżąca nie podejmuje zatrudnienia w celu sprawowania nad nią opieki. Odnosząc się natomiast do zarzutów skarżącej odnośnie prawidłowego ustalenia terminu, od którego ustala się prawo do wnioskowanego świadczenia, organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy, co do zasady prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Istotnie, zgodnie z art. 24 ust. 2a ustawy, jeżeli w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, zostanie złożony wniosek o ustalenie prawa do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności, prawo to ustala się począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności. Zdaniem organu przedmiotowy wniosek został złożony wraz z wymaganą dokumentacją dopiero w dniu 8 marca 2013 roku. W związku z powyższym prawo do świadczeń rodzinnych skarżąca nabyła od dnia 8 marca 2013r. Zawarte w art. 24 ust. 2a cyt. ustawy sformułowanie "od dnia wydania orzeczenia" rozumieć należy jako dzień wydania przez właściwy organ lub sąd orzeczenia o ustaleniu stopnia niepełnosprawności. Orzeczenie sądu powszechnego o ustaleniu stopnia niepełnosprawności zapadło w dniu 12 czerwca 2012 r., a skarżąca złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w dniu 8 marca 2013 r. a zatem nie ma do niej zastosowanie art. 24 ust. 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych uzasadniająca przyznanie skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego począwszy od miesiąca, w którym złożyła wniosek o ustalenie niepełnosprawności. W ocenie organów obu instancji, termin trzymiesięczny należy liczyć od daty wydania przez Sąd przedmiotowego wyroku, tj. od dnia 12 czerwca 2012 r., a skoro tak należy uznać, że wniosek nie został złożony w terminie wynikającym z tego przepisu, wobec tego należało ustalić prawo do świadczenia pielęgnacyjnego począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek do organu, tj. od miesiąca marca 2013 r. W konsekwencji, w przedmiotowej sprawie powinien mieć zastosowanie przepis art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Organ odwoławczy wskazał, że określony w art. 24 ust. 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych termin trzymiesięczny jest terminem materialnoprawnym, co oznacza, że uchybienie temu terminowi powoduje skutek prawny wygaśnięcia praw lub obowiązków o charakterze materialnym, a organy administracji publicznej nie mają możliwości przywrócenia tego rodzaju uchybionego terminu. W rozpatrywanym przypadku, z upływem terminu trzymiesięcznego od dnia wydania orzeczenia organy orzekające utraciły możliwość ustalania prawa do zasiłku pielęgnacyjnego od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie stopnia niepełnosprawności, przez co zastosowanie znajdować mogło wyłącznie rozwiązanie przyjęte we wskazanym wyżej art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie natomiast z przepisem art. 24 ust 4 cyt. ustawy prawo do zasiłku pielęgnacyjnego lub świadczenia pielęgnacyjnego ustala się na czas nieokreślony, chyba że orzeczenie o niepełnosprawności lub orzeczenie o stopniu niepełnosprawności zostało wydane na czas określony. W przypadku wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności na czas określony prawo do zasiłku pielęgnacyjnego lub świadczenia pielęgnacyjnego ustala się do ostatniego dnia miesiąca, w którym upływa termin ważności orzeczenia. Tym samym zasadnie przyznano wnioskowane świadczenie bezterminowo, bowiem orzeczenie Sadu również miało charakter bezterminowy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca zarzuciła: - naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 24 ust. 2 a ustawy o świadczeniach rodzinnych, a to poprzez błędną jego wykładnię polegającą na uznaniu, że termin trzy miesięczny zakreślony w w/w przepisie należy liczyć od dnia w którym zapadło orzeczenie sądu ustalające stopień niepełnosprawności, nie zaś jak wskazuje wykładnia funkcjonalna i celowościowa tegoż przepisu, od dnia jego uprawomocnienia, - w konsekwencji naruszeń, o których mowa powyżej, naruszenie prawa materialnego tj. art. 24 ust. 2 a ustawy o świadczeniach rodzinnych, poprzez jego niezastosowanie, tym samym ustalenie na jej rzecz prawa do świadczenia pielęgnacyjnego poczynając od 1 marca 2013 r., podczas gdy prawo do tego świadczenia należało przyznać od 1 marca 2010 r. Skarżąca domagała się uchylenia w całości zaskarżonej decyzji, poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz przekazania sprawy organom administracji do ponownego jej rozpatrzenia, wraz ze wskazaniem na prawidłową wykładnię art. 24 ust. 2 a ustawy o świadczeniach rodzinnych. Skarżąca podniosła, że nie zgadza się z przedstawioną przez organ odwoławczy wykładnią art. 24 ust. 2 a ustawy o świadczeniach rodzinnych, gdyż, co prawda ustawodawca użył w treści art. 24 ust. 2 a ustawy o świadczeniach rodzinnych zwrotu "od dnia wydania wyroku", to jednak, w jej przekonaniu zwrot ten należy odczytywać w sposób zgodny z celem i funkcją którą przepis ten ma pełnić. Zdaniem skarżącej złożenie wniosku z nieprawomocnym wyrokiem sądu, po wniesieniu przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych apelacji, skutkować musiałoby zawieszeniem postępowania, przez okres postępowania przed sądem drugiej instancji. Dopiero po uprawomocnieniu się wyroku oddalającego apelację Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, skarżąca mogła złożyć wniosek, którego niezbędną częścią jest wyrok sądu ustalający stopień niepełnosprawności córki. Skarżąca zarzuciła, że wykładnia przedstawiona przez organy obu instancji wskazuje, że ustawodawca w sposób celowy uderza w ludzi, którzy w przeważającej ilości przypadków nie posiadając wykształcenia prawniczego, nie potrafią prawidłowo zidentyfikować różnicy pomiędzy "wydaniem" wyroku, a jego "prawomocnością". W omawianym przypadku trudno zakładać, tak jak to przyjął organ II instancji, że skoro w art. 24 ust.2 a ustawy o świadczeniach rodzinnych ustawodawca posłużył się zwrotem "od dnia wydania" orzeczenia, z kolei zaś w dalszych przepisach ustawy oświadczeniach rodzinnych zwrotem "od dnia uprawomocnienia", to było to działanie zamierzone i celowe. W twierdzeniach tych trudno znaleźć racjonalne uzasadnienie, które przemawiałoby za koniecznością rozgraniczenia obu pojęć, na potrzeby świadczeń realizowanych w ramach systemu zabezpieczenia społecznego, w tym przypadku ustawy o świadczeniach rodzinnych. Argumentacja przedstawiona przez organ II instancji, nie przedstawia jakichkolwiek motywów, którymi mógłby się kierować ustawodawca (zakładając że celowo rozgraniczono oba pojęcia), zwłaszcza że przyjęcie takiego rozwiązania skutkuje niepewnością w obrocie prawnym, zwłaszcza dla strony, która składając wniosek o świadczenie pielęgnacyjne, nie wie czy wyrok zostanie utrzymany w mocy. Dalej rozwiązanie przyjęte przez organy obu instancji, zgodnie z którym to wniosek należy złożyć jeszcze przed uprawomocnieniem się wyroku sądu, godzi w interesy skarżącej, gdyż brak prawomocności wyroku stanowiącego załącznik do wniosku skutkować musi zawieszeniem postępowania. Okres oczekiwania na uprawomocnienie się wyroku, pozbawia wnioskodawcę, pozostającego bez zatrudnienia środków do życia. Przyznanie zaś wsparcia w oparciu o nieprawomocny jeszcze wyrok sądu I instancji, w przypadku późniejszego jego uchylenia obligowałoby do wznowienia postępowania, które to zabiegi prawne, w ostateczności spowodowały by stwierdzenie nienależnie pobranych przez stronę świadczeń rodzinnych i zwrot wraz z ustawowymi odsetkami. Powyższe argumenty wskazują jednoznacznie na brak regulacji prawnych w powyższym zakresie. Przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych nie uwzględniają stanu faktycznego, w którym Zakład Ubezpieczeń Społecznych zaskarżając wyrok sądu I instancji pozbawia go przymiotu prawomocności. Konstrukcja którą posłużył się ustawodawca (najprawdopodobniej nie celowo), wskazująca na początek biegu terminu trzymiesięcznego w dniu ogłoszenia wyroku, nie zaś w dniu jego uprawomocnienia się pozostaje w sprzeczności z pozostałymi regulacjami ustawy o świadczeniach rodzinnych, w tym wykazuje sprzeczność z funkcjonalnością i celowością regulacji dotyczącej systemu zabezpieczenia społecznego. Nie można przyjąć bowiem, że ustawodawca celowo wskazał na początek biegu terminu w dniu ogłoszenia wyroku, podczas gdy samo złożenie wniosku o świadczenie pielęgnacyjne skutkować musiałoby zawieszeniem postępowania, zaś nie złożenie wniosku w w/w terminie związane byłoby z utratą prawa do wyrównania. Te argumenty przemawiają za wykładnią przepisów zawartych w art. 24 ust. 2 a ustawy o świadczeniach rodzinnych, w sposób zgodny z interesem skarżącej, który nie powinien ponosić negatywnych konsekwencji długiego postępowania administracyjnego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w całości podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko i wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne powołane są do badania zgodności z prawem działalności organów administracji publicznej. Sądy te kontrolują, czy organy administracyjne wydające zaskarżone akty (w tym decyzje, postanowienia) nie dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, mającego bądź mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, czy też stanowiącego podstawę wznowienia postępowania albo naruszenia prawa uzasadniającego ich nieważność. Jedynie wówczas jest możliwe uchylenie kwestionowanego rozstrzygnięcia bądź stwierdzenie jego nieważności w trybie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a."). Jednocześnie zgodnie z art. 134 p.p.s.a., sądy te nie są związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kontrola sądowoadministracyjna przeprowadzona w oparciu o powyższe kryteria wykazała, że skarga jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa, które uzasadnia ich wyeliminowanie z obrotu prawnego. Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji przyznającej świadczenie pielęgnacyjne B. S. z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, stanowił przepis art. 17 oraz art. 24 ust. 2a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2013 r. poz. 1456 ze zm.), zwanej dalej ustawą. Stosownie do treści art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje 1) matce albo ojcu 2) opiekunowi faktycznemu dziecka 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Z powołanego powyżej art. 17 ust. 1 ustawy wynika, że ustalenie prawa do tego świadczenia jest uzależnione od niepełnosprawności dziecka, nad którym opiekę sprawuje osoba o nie się ubiegająca. W myśl art. 23 ust. 1 i 2 ustawy do wniosku o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych oraz ich wypłata następują odpowiednio na wniosek. Do wniosku, sporządzonego według ustalonego wzoru, należy dołączyć między innymi orzeczenie o niepełnosprawności. Natomiast zasady ustalania okresu, na który przyznaje się świadczenia rodzinne zostały określone w art. 24 ustawy, zgodnie z którym prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami do końca okresu zasiłkowego (ust. 2); natomiast w przypadku ustalania prawa do świadczeń rodzinnych uzależnionych od niepełnosprawności osoby, prawo do świadczeń rodzinnych ustala się na okres zasiłkowy, chyba że orzeczenie o niepełnosprawności lub orzeczenie o stopniu niepełnosprawności zostało wydane na czas określony; w tym przypadku prawo do świadczeń rodzinnych ustala się do ostatniego dnia miesiąca, w którym upływa termin ważności orzeczenia, nie dłużej jednak niż do końca okresu zasiłkowego (ust. 3). W myśl art. 24 ust. 2a ustawy, jeżeli w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, zostanie złożony wniosek o ustalenie prawa do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności, prawo to ustala się począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności. Odnosząc powyżej powołane przepisy prawa do okoliczności faktycznych przedmiotowej sprawy wskazać należy, że poza sporem jest, że skarżącej przysługuje świadczenie pielęgnacyjne. Spornym natomiast jest od jakiej daty należy przyznać skarżącej świadczenie pielęgnacyjne. Wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego skarżąca złożyła w dniu 8 marca 2013 r. Wcześniej, bo 30 marca 2010 r. skarżąca złożyła wniosek o ustalenie stopnia niepełnosprawności swojej córki M. S. Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie w dniu 18 grudnia 2014 r. skarżąca wskazała, że zaraz, jak złożyła wniosek o ustalenie córce stopnia niepełnosprawności poszła do MOPS-u, aby złożyć wniosek o przyznanie jej świadczenia pielęgnacyjnego, jednak poinformowano ją, że będzie mogła złożyć taki wniosek dopiero wtedy, gdy zostanie zakończona ostatecznie sprawa co do stopnia niepełnosprawności jej córki. Tymczasem postępowanie w sprawie ustalenie stopnia niepełnosprawności córki skarżącej trwało ponad dwa lata, gdyż, orzeczeniem z dnia 17 kwietnia 2010 r. Nr [...] Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności zaliczył córkę skarżącej, M. S. do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności na stałe. Na skutek odwołania skarżącej, Wojewódzki Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności, orzeczeniem z dnia 17 czerwca 2010 r. Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. Skarżąca nie zgodziła się z tym orzeczeniem i wniosła odwołanie do Sądu Rejonowego Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, który wyrokiem z dnia 12 czerwca 2012 r. sygn. akt [...] zmienił zaskarżone orzeczenie w ten sposób, że ustalił, że M. S. jest niepełnosprawna w stopniu znacznym na stałe. Apelację od powyższego wyroku wniósł Urząd Wojewódzki, Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności. Apelacja ta została oddalona wyrokiem Sądu Okręgowego Wydział Ubezpieczeń Społecznych z dnia 10 grudnia 2012 r. sygn. akt [...]. Zatem trzymiesięczny termin z art. 24 ust. 2a ustawy do złożenia wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego powinien być liczony od wyroku Sądu Okręgowego Wydział Ubezpieczeń Społecznych tj. od dnia 10 grudnia 2012 r., gdyż wtedy prawomocnie została zakończenia sprawa stopnia niepełnosprawności córki skarżącej, tj. wydania wyroku przez sąd odwoławczy, który rozpoznawał apelację Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności. Trzymiesięczny termin upłynął więc w dniu 10 marca 2013 r., natomiast skarżąca przedmiotowy wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego złożyła w dniu 8 marca 2013 r., a więc przed upływem przedmiotowego terminu, który zdaniem Sądu należy liczyć od dnia Za całkowicie błędne uznać należy stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego, wskazujące jako termin początkowy do obliczenia trzymiesięcznego terminu z art. 24 ust. 2a, dzień wydania wyroku Sądu Rejonowego, tj. 12 czerwca 2012 r. Organ powołał się na wyroki WSA w Warszawie z dnia 16 grudnia 2013 r. sygn. akt I SA/Wa 2390/13 oraz WSA w Szczecinie z dnia 4 kwietnia 2012 r. sygn. akt II SA/Sz 189/12, w których Sady te wskazują, że początek trzymiesięcznego terminu należy liczyć od dnia wydania orzeczenia, a nie od uprawomocnienia się wyroku. Sąd orzekający w przedmiotowej sprawie w całości podziela poglądy Sądów zaprezentowane w powyższych wyrokach, jednak wskazać należy, że wyroki powyższe zostały wydane w odmiennym stanie prawnym i faktycznym. W powołanych orzeczeniach, od wyroku Sądu I instancji nie była wnoszona apelacja, zatem słusznie Sądy wskazały że trzymiesięczny termin należy liczyć od dnia wydania orzeczenia, a nie uprawomocnienia się tego orzeczenia. Natomiast w przedmiotowej sprawie organ wniósł apelację od wyroku Sadu pierwszej instancji, zatem trzymiesięczny termin do złożenia wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego należy liczyć od dnia wydania wyroku przez sąd odwoławczy. W tym stanie rzeczy należało stwierdzić, że zaskarżona decyzja wydana została wydana na skutek błędnej wykładni art. 24 ust. 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych, a naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. Rozpatrując ponownie sprawę organ obowiązany będzie zastosować wykładnię prawa materialnego zawartą w niniejszym uzasadnieniu. Stwierdzone przez Sąd naruszenia prawa spowodowały konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło