I OSK 868/15

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2016-10-25

Skład orzekający: Irena Kamińska, Małgorzata Borowiec, Jacek Hyla

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, dotyczący decyzji wydanej wyłącznie dla celów ewidencyjnych, może być rozpatrywany w trybie art. 61a k.p.a. (odmowa wszczęcia postępowania)?
Ratio decidendi
Wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, dotyczący decyzji wydanej wyłącznie dla celów ewidencyjnych, nie jest wnioskiem o wszczęcie nowego postępowania administracyjnego. Decyzja ewidencyjna nie jest decyzją administracyjną w rozumieniu k.p.a. i nie podlega zaskarżeniu. W związku z tym, organ powinien wydać postanowienie o niedopuszczalności wniosku na podstawie art. 134 k.p.a., a nie postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a k.p.a.
Stan faktyczny
Skarżący K. Z. wniósł o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej decyzji Ministra Obrony Narodowej z 2003 r. o zwolnieniu go z zawodowej służby wojskowej, która została wydana dla celów ewidencyjnych. Minister Obrony Narodowej odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że decyzja ewidencyjna nie podlega zaskarżeniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienie Ministra, uznając, że art. 61a k.p.a. nie miał zastosowania. Minister Obrony Narodowej wniósł skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną Ministra Obrony Narodowej.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Irena Kamińska sędzia NSA Małgorzata Borowiec sędzia del. NSA Jacek Hyla (spr.) Protokolant starszy inspektor sądowy Joanna Drapczyńska po rozpoznaniu w dniu 25 października 2016 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Ministra Obrony Narodowej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 stycznia 2015 r. sygn. akt II SA/Wa 1490/14 w sprawie ze skargi K. Z. na postanowienie Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 7 stycznia 2015 r., sygn. akt II SA/Wa 1490/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpatrzeniu skargi K. Z. uchyliło postanowienie Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] czerwca 2014 r., nr [...] i utrzymane nim w mocy postanowienie z dnia [...] maja 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania. W uzasadnieniu wyroku wskazano, że Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia [...] stycznia 2003 r. nr [...], działając na podstawie art. 74 ust. 1 i art. 75 ust. 1 pkt 7 w zw. z art. 78 ust. 1 oraz art. 79 ust. 1 i 6 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 1997 r. Nr 10, poz. 55 ze zm.) i § 122 pkt 1 oraz § 132 ust. 4 rozporządzenia Ministra Obrony z dnia 19 grudnia 1996 r. w sprawie służby wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 1997 r. Nr 7, poz. 38 ze zm.), zwolnił mjr K. Z. z zawodowej służby wojskowej wskutek wypowiedzenia dokonanego przez skarżącego i przeniósł go do rezerwy określając, że zwolnienie nastąpi po upływie okresu wypowiedzenia z dniem [...] lutego 2003 r. W pouczeniu stwierdzono, że decyzję wydaje się do celów ewidencyjnych. Pismem z dnia 29 marca 2014 r. zatytułowanym "Wniosek" skarżący zwrócił się do Ministra Obrony Narodowej o przywrócenie, na podstawie art. 58 k.p.a., terminu odwołania od powyższej decyzji. Jednocześnie w treści tegoż pisma podał, że: "wnioskuję zgodnie z art. 127 § 3 k.p.a., o ponowne rozpatrzenie sprawy. (...) zwracam się do Pana Ministra o ponowne rozpatrzenie sprawy i uchylenie wymuszonej decyzji nr [...] MON z dnia 2003.01. [...]" (...) W związku z przedstawionymi wyżej okolicznościami przedmiotowej sprawy, zwracam się do Pana Ministra o ponowne jej rozpatrzenie i zmianę decyzji Nr [...] MON z dnia 2003.01. [...]". W uzasadnieniu podał, że decyzja ta winna być wydana na wniosek organu wojskowego, a nie na wypowiedzenie przez żołnierza, bowiem złożenie wypowiedzenia w styczniu 2003 r. zostało wymuszone przez przełożonych, lecz w aktach sprawy aktualnie go nie ma, a znajduje się wypowiedzenie z dnia 17 grudnia 2002 r., które choć opatrzone jego podpisem, nie zostało przez niego sporządzone. Poprzednio nie składał on odwołania, ale teraz są to nowe okoliczności, o których dowiedział się w ciągu ostatnich 7 dni. Minister Obrony Narodowej postanowieniem z dnia [...] maja 2014 r., nr [...], działając na podstawie art. 61a oraz art. 268a k.p.a., odmówił wszczęcia postępowania. W uzasadnieniu – powołując się na opisany powyżej stan faktyczny – podał, że na podstawie art. 61a k.p.a., organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego wtedy, gdy spełnione są następujące przesłanki: żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub postępowanie nie może być wszczęte z innych uzasadnionych przyczyn, a przez inne uzasadnione przyczyny, zgodnie z poglądami doktryny i orzecznictwem, należy rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, np. w przepisach prawa brak jest podstawy materialno – prawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym. Przesłanką wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania może być nie tylko brak legitymacji procesowej wnoszącego żądanie (przesłanka podmiotowa), ale także wynikać to może ze względów przedmiotowych, jednak okoliczność zaistnienia przeszkody przedmiotowej musi być znana już w chwili złożenia wniosku. W rozpoznawanej zaś sprawie przeszkoda przedmiotowa w postaci braku możliwości wniesienia odwołania znana była skarżącemu w chwili złożenia niniejszego wniosku, bowiem potwierdził on w dniu [...] lutego 2003 r. własnoręcznym podpisem doręczenie rozstrzygnięcia z dnia [...] stycznia 2003 r. i tym samym przyjąć należy, że zapoznał się z pouczeniem, iż rozstrzygnięcie wydano dla celów ewidencyjnych, co oznaczało że nie przysługuje i nigdy nie przysługiwało stronie prawo wniesienia odwołania. Tym samym zaistniała okoliczność przeszkody przedmiotowej, która była znana już w chwili złożenia wniosku przez skarżącego w postaci wyłączenia możliwości wniesienia środka odwoławczego. Wskazano również, że zgodnie z treścią § 132 ust. 4 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 19 grudnia 1996 r. w sprawie służby wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 1997 r. Nr 7, poz. 38) rozstrzygnięcie w przypadku wniesienia przez żołnierza zawodowego wypowiedzenia wydawane było dla celów ewidencyjnych. Od decyzji wydawanych dla celów ewidencyjnych nie przysługiwały środki odwoławcze, zaś pogląd ten znajduje potwierdzenie w utrwalonej linii orzeczniczej sądów administracyjnych m.in. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 lutego 2002 r. sygn. akt OSA 9/01. We wniosku z dnia 30 maja 2014 r. do Ministra Obrony Narodowej o ponownie rozpatrzenie sprawy skarżący zarzucił, że nie otrzymał "pierwszego" rozkazu o zwolnieniu i w dalszej części podniósł zarzuty, jak we wniosku z dnia 29 marca 2014 r. Minister Obrony Narodowej postanowieniem z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...], mając za podstawę art. 127 § 1 i 3 oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie z dnia [...] maja 2014 r. i w uzasadnieniu powołał się na tę samą argumentację. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący K. Z. nie zgodził się z zaskarżonym postanowieniem i wniósł o uchylenie zaskarżonego i poprzedzającego go postanowienia. W uzasadnieniu podniósł, że odmowa wszczęcia postępowania w sprawie objętej wydanym przez Ministra Obrony Narodowej postanowieniem Nr [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. nastąpiła z rażącym naruszeniem obowiązujących przepisów prawa, tj. art. 6 – 9, 12 i 35, 61 § 1, 77 – 78, 80, 136, 138 § 2 oraz art. 145 § 1 pkt 1 – 2 i 5 k.p.a. utrzymując, iż organ nierzetelnie i niedokładnie przeanalizował sprawę oraz nie ustosunkował się do twierdzeń oraz jego argumentów istotnych – jego zdaniem dla jej rozstrzygnięcia. Niezależnie od powyższego wskazał na przepisy prawa materialnego i procesowego, które jego zdaniem zostały naruszone przy wydaniu decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] stycznia 2003 r. nr [...] (pkt 60) w przedmiocie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej i przeniesienia do rezerwy wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez żołnierza zawodowego. Zaistniałe z tego tytułu nieprawidłowości stanowią podstawę materialnoprawną do merytorycznego rozpatrzenia sformułowanych żądań i na poparcie tej tezy powołał uchwałę Sądu Najwyższego oraz orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego. W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej wniósł o jej oddalenie, wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne. W piśmie procesowym z dnia 12 września 2014 r. skarżący stwierdził, że rozkaz z dnia [...] stycznia 2003r. nie był wydany jedynie dla celów ewidencyjnych i przysługiwał od niego środek zaskarżenia i w dalszej części powtórzył zarzuty co do zasadności zwolnienia go z zawodowej służby wojskowej. W uzasadnieniu wyroku uchylającego oba postanowienia Ministra wskazano, że pismo skarżącego nie budzi żadnych wątpliwości, że chodzi mu o przywrócenie terminu do ponownego rozpatrzenia sprawy i z treści tego pisma wynika też jednoznacznie, że dopełnił on czynności, dla której był określony termin, a więc złożył również wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Natomiast w myśl art. 61a k.p.a., który stanowił materialnoprawną podstawę zaskarżonego postanowienia, gdy postępowanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, zaś według art. 61 § 1 k.p.a., postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Rację należy przyznać organowi, że przez inne uzasadnione przyczyny, o których mowa w art. 61a k.p.a. należy rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, np. w przepisach prawa brak jest podstawy matarialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym. Jednakże z drugiej strony stwierdzić należy po pierwsze, że wniosek strony wiąże organ co do jego treści, a w rozpoznawanej sprawie dotyczył on przywrócenia terminu do złożenia odwołania. Po drugie, do rozpatrzenia tego właśnie wniosku – wbrew stanowisku organu – nie występował żaden brak podstawy materialnoprawnej. Po trzecie natomiast – a właściwie przede wszystkim – przy złożeniu wniosku o przywróceniu terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie można uznać, że dotyczy on – zgodnie z treścią art. 61 § 1 k.p.a. – wszczęcia nowego postępowania administracyjnego, bowiem instytucja prawna przewidziana w art. 58 k.p.a. wystąpiła w rozpoznawanej sprawie w toku wszczętego już oraz prowadzonego postępowania administracyjnego i żądaniem skarżącego nie było wszczęcie nowego postępowania administracyjnego. Zatem przepis art. 61a k.p.a. nie mógł mieć zastosowania w rozpoznawanej sprawie. Sąd wskazał, iż rozpoznając sprawę na nowo, organ rozpozna wniosek skarżącego z dnia 29 marca 2014 r. w trybie art. 58 k.p.a. i wyda stosowne postanowienie w przedmiocie przywrócenia, bądź odmowy przywrócenia, terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, zaś w zależności od wydanego rozstrzygnięcia, będzie miał również możliwość ewentualnego, w zależności od poczynionych ustaleń, wydania postanowienia w trybie art. 134 k.p.a. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Minister Obrony Narodowej domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozstrzygnięcia Sądowi I instancji oraz zasądzenie kosztów procesu w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie: - przepisów postępowania, tj.: 1) art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. p.p.s.a. w związku z art. 61 a § 1 k.p.a. polegające na przyjęciu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, że powołany przepis art. 61 a § 1 k.p.a. nie mógł mieć zastosowania w rozpoznawanej sprawie albowiem nie zaistniały określone w nim przesłanki uzasadniające zastosowanie tego przepisu - które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy, gdyż jego następstwem było uchylenie zaskarżonego postanowienia Ministra Obrony Narodowej [...] z dnia [...] czerwca 2014 roku i utrzymanego nim w mocy postanowienia Ministra Obrony Narodowej Nr [...] z dnia [...] maja 2014 roku i w efekcie wydanie wadliwego wyroku; art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 58 k.p.a. polegające na przyjęciu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, że organ winien rozpoznać wniosek strony w oparciu o tryb przewidziany w treści powołanego art. 58 k.p.a., w ramach - w błędnej ocenie Sądu -"postępowania administracyjnego" zakończonego decyzją Ministra Obrony Narodowej Nr [...] (pkt 60) z dnia [...] stycznia 2003 roku w przedmiocie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej - wydanej dla celów ewidencyjnych - które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż jego następstwem było uchylenie zaskarżonego postanowienia Ministra Obrony Narodowej Nr [...] z dnia [...] czerwca 2014 roku i utrzymanego nim w mocy postanowienia Ministra Obrony Narodowej Nr [...] z dnia [...] maja 2014 roku i w efekcie wydanie wadliwego wyroku; art. 3 § 1 i art. 151 p.p.s.a. administracyjnymi polegające na ich niezastosowaniu w sytuacji gdy w sprawie nie doszło do naruszenia przez organ wojskowy zarówno przepisów prawa materialnego jak również przepisów postępowania, a zatem skarga na postanowienie Ministra Obrony Narodowej Nr [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. powinna zostać oddalona - które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy. - przepisów prawa materialnego, tj. art. 61 a § 1 k.p.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że w przedmiotowej sprawie nie wystąpił brak podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia wniosku strony, a wniosek ten sformułowany w oparciu o instytucję przewidzianą w art. 58 k.p.a., nie inicjuje nowego postępowania administracyjnego a odnosi się - w błędnej ocenie Sądu - do "postępowania administracyjnego" zakończonego decyzją Ministra Obrony Narodowej Nr [...] (pkt 60) z dnia [...] stycznia 2003 roku w przedmiocie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej - wydanej dla celów ewidencyjnych W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że w analizowanej sprawie zaistniały przesłanki, o których mowa w cytowanym przepisie uzasadniające podjęcie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od wydanej dla celów ewidencyjnych decyzji Ministra Obrony Narodowej Nr [...] (pkt 60) z dnia [...] stycznia 2003 roku w przedmiocie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej wskutek dokonanego przez żołnierza wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej. Podkreślić bowiem należy - wbrew stanowisku Sądu - że wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynność procesowej - w tym przypadku do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, może dotyczyć -zdaniem organu - tylko i wyłącznie sprawy administracyjnej prowadzonej w trybie postępowania administracyjnego, która kończyć się musi w sposób określony w art. 104 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego tj. podjęciem rozstrzygnięcia administracyjnego w postaci decyzji administracyjnej lub takowego postanowienia. Zauważyć jednakże należy - co podkreślono w uzasadnieniu obu postanowień - że w niniejszej sprawie nie mieliśmy do czynienia z aktem administracyjnym, o którym mowa w powołanym art. 104 § 1 k.p.a. jak również z samym postępowaniem administracyjnym. Decyzja Ministra Obrony Narodowej Nr [...] (pkt 60) z dnia [...] stycznia 2003 roku - co do której wnioskodawca żądał przywrócenia terminu do wniesienia odwołania - nie miała przymiotu decyzji administracyjnej i została wydana w oparciu o obowiązujące przepisy prawa materialnego jedynie dla celów ewidencyjnych - porządkowych. Decyzja to została wydana na skutek złożonego przez oficera oświadczenia woli o rozwiązaniu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej. Stanowisko takie znajduje również odzwierciedlenie w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 lutego 2002 roku (sygn. akt OSA 9/01). Jeżeli zatem nie mieliśmy do czynienia z postępowaniem administracyjnym w sprawie zwolnienia oficera z zawodowej służby wojskowej a decyzja wydana dla celów ewidencyjnych nie jest decyzją administracyjną, to merytoryczne rozpoznanie wniosku w trybie art. 58 k.p.a. o przywrócenie terminu do wniesienia środka zaskarżenia od tej decyzji - w ocenie organu nie mogło zostać wszczęte. Nie można było bowiem skutecznie przywrócić, bądź alternatywnie odmówić przywrócenia terminu do wniesienia środka zaskarżenia jeżeli w niniejszej sprawie środek zaskarżenia w ogóle nie przysługiwał, gdyż w sprawie nie miały zastosowania przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Ewentualne wydanie postanowienia w trybie art. 58 k.p.a. przyczyniłoby się do przedłużenia postępowania administracyjnego i byłoby sprzeczne z zasadą ekonomiki prowadzenia postępowania albowiem i tak nie doprowadziłoby do merytorycznego rozpatrzenia środka zaskarżenia. W przypadku bowiem zaistnienia przesłanek, o których mowa w treści powołanego przepisu i w konsekwencji przywrócenie wnioskodawcy terminu do wniesienia środka zaskarżenia i tak należałoby podjąć w trybie art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego, postanowienie o niedopuszczalność odwołania (wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy). Przyjęcie przez Sąd takiego toku rozumowania, pociągnęło za sobą automatycznie - zdaniem organu - naruszenie przepisów postępowania sprecyzowanych w petitum niniejszej skargi kasacyjnej, a które to naruszenia miały istotny wpływ na wynik sprawy. Naruszenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przepisu prawa materialnego, determinowało podjęcie przez ten Sąd błędnego rozstrzygnięcia w oparciu o dyspozycję przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c w związku z art. 3 § 1 p.p.s.a., polegające na ich zastosowaniu i uchyleniu zaskarżonego postanowienia. W niniejszej sprawie winien mieć natomiast zastosowanie art. 151 w związku z art. 3 § 1 tej ustawy, albowiem w toku postępowania administracyjnego nie doszło do naruszenia przez organ wojskowy przepisów prawa materialnego. Dlatego też skarga na postanowienie Ministra Obrony Narodowej Nr [...] z dnia [...] czerwca 2014 roku utrzymujące w mocy postanowienie Nr [...] z dnia [...] maja 2014 roku dotyczące odmowy wszczęcia postępowania w sprawie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od wydanej dla celów ewidencyjnych decyzji Ministra Obrony Narodowej nr [...] (pkt 60) z dnia [...] stycznia 2003 roku w przedmiocie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej i przeniesienia do rezerwy wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez żołnierza zawodowego, powinna zostać oddalona na skutek prawidłowo dokonanej przez Sąd kontroli działalności organu administracji publicznej przy wydaniu zaskarżonych postanowień. W odpowiedzi na skargę kasacyjną K. Z. podniósł, iż argumenty organu wskazane w skardze kasacyjnej są chybione. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej jako "p.p.s.a."), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 powołanej ustawy przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zaskarżony wyrok pomimo częściowo wadliwego uzasadnienia odpowiadał prawu. Odnosząc się do podniesionego w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia art.61a § 1 k.p.a. należy stwierdzić, że przewidziane w tym przepisie postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania może być wydane wówczas, gdy żądanie dotyczy załatwienia sprawy, co do której wnoszący podanie uważa, że powinna zostać załatwiona w trybie postępowania administracyjnego - lecz z różnych przyczyn postępowanie takie nie może być wszczęte. Wniosek strony o ponowne rozpatrzenie sprawy złożony w oparciu o art. 127 §3 k.p.a. nie jest w istocie wnioskiem o wszczęcie postępowania administracyjnego. Jest to swego rodzaju środek zaskarżenia decyzji wydanej przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze. Zatem nie inicjuje on postępowania administracyjnego, lecz stanowi czynność incydentalną dokonywaną przez stronę w toku trwającego postępowania. Do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań. Z tych już przyczyn za błędne należy uznać stanowisko wnoszącego skargę kasacyjną co do możliwości zastosowania w sprawie art. 61a §1 k.p.a. Rozważając kwestię właściwego trybu postępowania organów administracji w sprawie należy zwrócić uwagę na to, że art. 134 k.p.a. w związku z art. 127§3 k.p.a. nakłada na organ administracji, w przypadku stwierdzenia niedopuszczalność wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, obowiązek wydania postanowienia w tym przedmiocie. W piśmiennictwie i orzecznictwie sądów administracyjnych przytacza się następujące przykłady niedopuszczalności odwołania (odnoszące się także do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy): sprawa nie podlega załatwieniu w drodze decyzji administracyjnej i strona wnosi odwołanie od udzielonej jej na piśmie informacji, czynność organu administracji nie jest decyzją administracyjną lecz czynnością materialno – techniczną (B. Adamiak, J. Borkowski. Kodeks Postępowania Administracyjnego. Komentarz. Warszawa 2014 str. 532). Warunkiem dopuszczalności wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy jest istnienie przedmiotu zaskarżenia, a zatem decyzji administracyjnej wydanej na podstawie art. 104 § 1 i 2 k.p.a. przez organ wymieniony w art. 127 § 3 k.p.a. Jeśli decyzja taka nie istnieje to złożony przez stronę wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy powinien zostać załatwiony w oparciu o przepis art. 134 k.p.a. w drodze postanowienia o stwierdzeniu niedopuszczalności tego wniosku. Skarżący zmierzał do podważenia w drodze wniosku o ponowne rozpatrzenie decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] stycznia 2003 r. nr [...] o zwolnieniu ze służby, wydanej dla celów ewidencyjnych. Jak wielokrotnie wskazywano w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego decyzja taka oznacza jedynie potwierdzenie, że stosunek służbowy żołnierza zawodowego został rozwiązany. Nie stanowi ona decyzji administracyjnej w rozumieniu art. 104 §1 i 2 k.p.a. Nie kształtuje ona, ani nie zmienia sytuacji prawnej skarżącego. Cel ewidencyjny oznacza wyłącznie zarejestrowanie faktu, że żołnierz został zwolniony (por. wyrok NSA z dnia 12 lutego 2016r. sygn. akt I OSK 1394/14). Tego rodzaju decyzja, nie będąca decyzją administracyjną w rozumieniu przepisów k.p.a. nie podlega zatem także i zaskarżeniu w drodze środków przewidzianych w k.p.a. Nie można w żadnym wypadku rozpatrywać merytorycznie wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej, która jest niedopuszczalna. Sposób działania organu administracji w takiej sytuacji określa natomiast art. 134 k.p.a. Nie można zatem podzielić stanowiska sądu I instancji, iż organ administracji powinien wydać postanowienie w sprawie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Postanowienie takie mogłoby być wydane jedynie wówczas, gdyby stronie przysługiwało prawo złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a kwestia dochowania terminu do dokonania tej czynności miała znaczenie prawne. Wprawdzie zatem ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania organów administracji zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku przez sąd I instancji są częściowo błędne, to jednak wyrok ten ostatecznie odpowiada prawu, gdyż uchyla wydane z istotnym naruszeniem art. 61 a §1 k.p.a. postanowienia Ministra Obrony Narodowej odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W tym stanie sprawy Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 184 p.p.s.a. jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło