VI SA/Wa 3127/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi P. S.a.r.l. z siedzibą w L. oraz A. z siedzibą w J. na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [...] lipca 2014 r., nr [...] w przedmiocie zakazu wykonywania prawa głosu z akcji postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji P. S.a.r.l. z siedzibą w L. oraz A. z siedzibą w J. (dalej jako: "skarżący") wystosowali do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję administracyjną Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [...] lipca 2014 r., nr [...] w przedmiocie zakazu wykonywania prawa głosu z akcji F. S.A. (dalej jako: "Bank"). W dniu 10 września 2014 r. skarżący wystąpili z wnioskiem o wstrzymanie wykonania na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej także: "p.p.s.a.") zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku podnieśli, że Komisja Nadzoru Finansowego utrzymała w mocy decyzję z dnia [...] kwietnia 2014 r. o sygn. [...] w zakresie zakazu wykonywania prawa głosu z akcji Banku przez skarżących, tj. akcjonariusza Banku posiadającego 99,6% głosów na walnym zgromadzeniu Banku. Skarżący wskazali, że na skutek wydania zaskarżonej decyzji Komisji zwyczajne walne zgromadzenie Banku nie było zdolne do podjęcia uchwał w przedmiocie rozpatrzenia i zatwierdzenia sprawozdania z działalności zarządu Banku oraz sprawozdania finansowego za 2013 r. Zgodnie bowiem ze stanowiskiem KNF z dnia 18 czerwca 2014 r. mniejszościowy akcjonariusz Banku posiadający 0,4% głosów na walnym zgromadzeniu również nie może wykonywać prawa głosu, co oznacza, że walne zgromadzenie Banku nie jest zdolne do podejmowania uchwał. Brak możliwości podjęcia stosownych uchwał w czasie zawisłości sprawy w sądzie administracyjnym stwarza niebezpieczeństwo wyrządzenia Bankowi znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Skarżący wskazali nadto, że Bank opracował projekt sprawozdania finansowego za rok 2013 r., powołując do jego oceny biegłego rewidenta, który w dniu 16 czerwca 2014 r. wydał opinię pozytywną, nie zgłaszając żadnych zastrzeżeń. W sprawozdaniu finansowym za rok 2013 Bank wykazał zysk netto w kwocie 6.166.354 zł. Skarżący podnieśli, że na wniosek Banku z dnia 14 lipca 2014 r. Komisja Nadzoru Finansowego decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r. wyraziła zgodę na zaliczenie do kapitału podstawowego [...] ww. zysku netto Banku za 2013 r. Samo natomiast sprawozdanie finansowe Banku za 2013 r. nie zostało do tej pory zatwierdzone przez walne zgromadzenie, ponieważ mocą zaskarżonej decyzji Komisji, akcjonariusze zostali pozbawieni prawa głosu. Powyższe oznacza, że nie jest możliwe zrealizowanie przez Bank obowiązku wynikającego z art. 134 ust. 2 Prawa bankowego polegającego na przekazaniu organowi nadzoru zatwierdzonego sprawozdania finansowego oraz obowiązków w zakresie zatwierdzenia sprawozdania finansowego i jego złożenia do Krajowego Rejestru Sądowego, a także jego złożenia do właściwego Urzędu Skarbowego. Skarżący wskazali nadto, że brak zatwierdzonych i opublikowanych sprawozdań finansowych naraża Bank na utratę zaufania wymaganego od instytucji zaufania publicznego, do której to kategorii banki należą. Podważa to wiarygodność i reputację Banku na rynku. Klienci korporacyjni banków badają aktualną sytuację finansową banków analizując zatwierdzone i opublikowane przez te banki sprawozdania finansowe. Dla Banku oznacza to potencjalną utratę klientów korporacyjnych i zdecydowane ograniczenie konkurencyjności w stosunku do oferty innych banków. Skarżący podnieśli, że sytuacja ta podważa również wiarygodność Banku na rynku międzybankowym, co może skutkować zmniejszeniem limitów kredytowych udzielonych Bankowi przez inne banki. Zmniejszenie limitów wpływa automatycznie na możliwość wykonywania operacji bankowych, zwłaszcza terminowych i walutowych przez Bank z klientami, zarówno detalicznymi, jak i korporacyjnymi. Zmniejszone limity kredytowe skutkują podwyższeniem kosztów pozyskiwania klientów (wzrost kosztów działalności Banku), co istotnie ogranicza konkurencyjność Banku. Zwiększenie kosztów działalności operacyjnej Banku na skutek ograniczenia jego konkurencyjności stanowi szkodę i wynika z faktu wydania skarżonej decyzji uniemożliwiającej podjęcie walnemu zgromadzeniu uchwał w przedmiocie zatwierdzenia sprawozdań finansowych Banku. Jednocześnie zdaniem Skarżących szkodę na gruncie art. 61 § 3 p.p.s.a. należy rozumieć cywilistycznie, jako uszczerbek majątkowy wyrażający się w różnicy miedzy stanem majątkowym istniejącym po wydaniu skarżonej decyzji, a tym stanem, jaki by istniał, gdyby owo zdarzenie nie nastąpiło. Przy czym szkoda w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a. nie musi nastąpić. Ma charakter potencjalny, na co wskazuje sformułowanie "zachodzi niebezpieczeństwo", co oznacza zagrożenie jej wystąpienia, czyli można się jej spodziewać na podstawie racjonalnej oceny zakresu, zasad i trybu wykonania. W przedmiotowej sprawie szkoda jest nie tylko potencjalna, ale w określonym zakresie już zaistniała. Zdaniem skarżących, na skutek zaskarżonej decyzji, Bank w celu zabezpieczenia odpowiedniego poziomu stabilności bazy depozytowej zmuszony był oferować klientom wysokie oprocentowanie lokat, co przełożyło się na podwyższenie kosztów dla Banku. Skarżący podnieśli również, że w programie postępowania naprawczego Banku przewidziana została emisja obligacji podporządkowanych pierwotnie na kwotę 130 mln zł, a obecnie w zaktualizowanej wersji planu postępowania naprawczego na kwotę 150 mln zł. Na skutek decyzji KNF zakazującej akcjonariuszom wykonywania prawa głosu, Bank nie może wylegitymować się zatwierdzonymi sprawozdaniami finansowymi za rok 2013, które mają kluczowe znaczenie dla oceny sytuacji finansowej Banku przez potencjalnych nabywców obligacji. Profesjonalni uczestnicy obrotu na rynku kapitałowym nie zdecydują się na zakup obligacji od podmiotu, który nie ma zatwierdzonych sprawozdań finansowych. Oznacza to istotne ryzyko niezrealizowania planu dokapitalizowania Banku. Emisja obligacji jest jednym z kluczowych sposobów wzmocnienia bazy kapitałowej Banku zapewniającym rozwój działalności Banku i zachowanie jego bezpieczeństwa kapitałowego. Brak zatem możliwości pozyskania przez Bank planowanego kapitału w następstwie wykonania skarżonej decyzji naraża Bank na rzeczywistą, a nie jedynie potencjalna szkodę. Zdaniem skarżących wartość założonego dokapitalizowania Banku będzie szkodą znacznych rozmiarów. Skarżący wyjaśnili, że zarzuty zawarte w zaskarżonej decyzji odnoszą się do akcjonariuszy Banku, a nie Banku i jego organów. Tymczasem negatywne skutki wykonania decyzji obciążają Bank i jego członków, narażając Bank na szkodę, a członków organów na odpowiedzialność korporacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 p.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże po przekazaniu sądowi skargi, jeśli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o czym stanowi art. 61 § 3 tej ustawy. Z powołanego przepisu wynika, że wstrzymanie przez sąd wykonania zaskarżonego aktu lub czynności ma charakter wyjątkowy. Strona, dążąc do wstrzymania wykonania decyzji, składając stosowny wniosek, jest zobowiązana uprawdopodobnić, że istnieją przesłanki uzasadniające odstąpienie od zasady wykonalności orzeczeń ostatecznych i wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia. Pod pojęciem wyrządzenia znacznej szkody należy rozumieć taką szkodę - majątkową lub niemajątkową - której nie będzie można wynagrodzić przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub nie będzie można jej wyegzekwować ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04). Natomiast trudne do odwrócenia skutki, to takie skutki prawne lub faktyczne, które raz zaistniałe, spowodują istotną bądź trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Sąd, wydając orzeczenie w omawianym przedmiocie, powinien swoje rozstrzygnięcie oprzeć zarówno na ocenie wniosku strony, jak i na materiale dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy, w aspekcie wystąpienia, bądź też nie, przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, tj. niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wspomniana konieczność uwzględnienia w postępowaniu sądowoadministracyjnym całości akt sprawy nie oznacza, że Sąd w odniesieniu do wniosku miałby się domyślać, jakie dowody wnioskodawca chciałby przedstawić, celem wykazania, że spełnia przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 18 marca 2010 r. sygn. akt II FSK 502/09, Lex nr 569795), albowiem uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego aktu lub czynności spoczywa na składającym wniosek (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 marca 2011 r., sygn. akt II FSK 632/11) poprzez odniesienie się do konkretnych zdarzeń świadczących o tym, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione. W postanowieniu z dnia 18 maja 2004 r., sygn. akt FZ 65/04, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że brak takiego uzasadnienia wniosku uniemożliwia jego merytoryczną ocenę. Strona zobowiązana jest zatem do uzasadnienia wniosku poprzez poparcie go stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2007 r. sygn. akt II FZ 338-339/07). Użyte przez ustawodawcę nieostre pojęcia – znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie zgromadzonym materiale dowodowym, który powinien w szczególności przedstawić wnioskodawca (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 września 2012 r., sygn. akt II FSK 1894/120). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że argumentacja skarżących sprowadza się do stwierdzenia, że objęta skargą decyzja administracyjna uniemożliwia walnemu zgromadzeniu podjęcie uchwał w przedmiocie rozpatrzenia i zatwierdzenia sprawozdania z działalności zarządu Banku oraz sprawozdania finansowego za 2013 r. Brak możliwości podjęcia stosownych uchwał w czasie zawisłości sprawy w sądzie administracyjnym stwarza niebezpieczeństwo wyrządzenia Bankowi znaczącej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd zwraca uwagę, że skarżący muszą wykazać, że to ich sytuacji zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Skarżący nie przedstawili żadnych danych, choćby przybliżonych, popartych odpowiednimi dokumentami, z których wynikałoby, że brak wstrzymania zaskarżonej decyzji miałby spowodować po ich stronie niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd nie może działać w tym zakresie za stronę (vide: postanowienie NSA z dnia 25 lipca 2008 r., II OZ 766/08, postanowienie NSA z dnia 5 grudnia 2012 r., II GZ 457/12). Skarżący co prawda do wniosku dołączyli: pismo F. z 14 lipca 2014 r. wraz z decyzją KNF z dnia [...] sierpnia 2014 r.; Program Postępowania Naprawczego – B. S.A. na lata 2013 – 2017 zaktualizowany; Program Postępowania Naprawczego F. S.A. na lata 2014-2017 oraz opisali sytuację finansową Banku. Sąd jednocześnie zwraca uwagę, że Bank w sprawozdaniu finansowym za rok 2013 wykazał zysk netto w kwocie 6.166.354 zł. Sąd podkreśla, że skarżący powinni wykazać swoją sytuację finansową, a nie podmiotu, którego są większościowym właścicielem. Przedstawienie sytuacji finansowej Banku jest niewystarczające dla oceny, czy w przypadku skarżących zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia