II GSK 1087/15

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2016-11-17

Skład orzekający: Andrzej Kisielewicz, Cezary Pryca, Monika Krzyżaniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy przedłużająca okres obowiązywania dotychczasowych taryf za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków, które zostały ustalone z naruszeniem przepisów prawa, narusza interes prawny odbiorcy usług?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że uchwała rady gminy przedłużająca okres obowiązywania taryf, które zostały ustalone z naruszeniem przepisów prawa (w tym poprzez zastosowanie niewłaściwej jednostki rozliczeniowej dla ścieków opadowych), narusza interes prawny odbiorcy usług. Sąd podkreślił, że rada gminy ma obowiązek kontrolować zgodność taryf z prawem, a przedłużenie obowiązywania wadliwej taryfy stanowi naruszenie prawa.
Stan faktyczny
Spółka I. Sp. z o.o. zaskarżyła uchwałę Rady Miejskiej w Koszalinie przedłużającą okres obowiązywania dotychczasowych taryf za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie stwierdził, że uchwała została wydana z naruszeniem prawa, uznając, że sposób naliczania opłat za ścieki opadowe w taryfie był niezgodny z przepisami ustawy. Rada Miejska wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną Rady Miejskiej w Koszalinie. Zasądzono od Rady Miejskiej w Koszalinie na rzecz I. Spółki z o.o. w G. koszty postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kisielewicz Sędzia NSA Cezary Pryca (spr.) Sędzia del. WSA Monika Krzyżaniak Protokolant Monika Majak po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2016 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Rady Miejskiej w Koszalinie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 5 lutego 2015 r., sygn. akt I SA/Sz 899/14 w sprawie ze skargi I. Spółki z o.o. w G. na uchwałę Rady Miejskiej w Koszalinie z dnia [...] listopada 2013 r., nr [...] w przedmiocie przedłużenia czasu obowiązywania dotychczasowych taryf za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Rady Miejskiej w Koszalinie na rzecz I. Spółki z o.o. w G. 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. Wyrokiem z dnia 5 lutego 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, sygnatura akt I SA/Sz 899/14, po rozpoznaniu skargi I. Sp. z o.o. w G. na uchwałę Rady Miejskiej w Koszalinie z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie przedłużenia czasu obowiązywania dotychczasowych taryf za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków na okres od 1 stycznia 2014 r. do dnia 31 grudnia 2014 r.: stwierdził że zaskarżona uchwała została wydana z naruszeniem prawa, oraz zasądził na rzecz skarżącej spółki zwrot kosztów postępowania sądowego. Z uzasadnienia wyroku Sądu I instancji wynika, że za podstawę rozstrzygnięcia przyjął on następujące ustalenia. Uchwałą z dnia 22 listopada 2012 r. Rada Miejska w Koszalinie na podstawie art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2006 r. Nr 123, poz. 858 ze zm.), zwanej dalej "u.z.z.w.", na wniosek Miejskich Wodociągów i Kanalizacji Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w K., zatwierdziła taryfy dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków. W wysokości:1) za dostawę wody: a) gospodarstwa domowe i odbiorcy wody na cele socjalno - bytowe 3,04 zł/1 m3, b) pozostali odbiorcy 3,08 zł/1 m3, 2) za odbiór ścieków: a) gospodarstwa domowe i odprowadzający ścieki socjalno - bytowe 4,22 zł/1 m3, b) pozostali odbiorcy 4,22 zł/1 m3, 3) za odprowadzanie ścieków w postaci wód opadowych lub roztopowych pochodzących z powierzchni zanieczyszczonych o trwalej nawierzchni do kanalizacji deszczowej - wszyscy odbiorcy 2,11 zł/1 m2 /rok. W uchwale wskazano, że te ceny podlegają zwiększeniu o podatek od towarów i usług, określony w odrębnych przepisach. Taryfy zostały zatwierdzone na okres od dnia 1 stycznia 2013 r. do dnia 31 grudnia 2013 r. Następnie zaskarżoną uchwałą Rady Miejskiej w Koszalinie z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie przedłużenia czasu obowiązywania dotychczasowych taryf za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzenie ścieków przedłużono czas obowiązywania na okres od 1 stycznia 2014 roku do dnia 31 grudnia 2014 roku Skargę na powyższą uchwałę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wniosła I. D. Spółka z o. o. w G. (dalej: skarżąca lub Spółka). Pismem z dnia [...] listopada 2013 r. Miejskie Wodociągi i Kanalizacja Spółka z o.o. w K. poinformowała Skarżącą o obowiązku naliczania opłat z tytułu odprowadzania ścieków w postaci wód opadowych lub roztopowych pochodzących z powierzchni zanieczyszczonych o trwałej nawierzchni odprowadzanych do kanalizacji deszczowej na podstawie taryfy zatwierdzonej uchwałą Rady Miejskiej w Koszalinie z dnia [...] listopada 2012 r. wezwała Skarżącą do złożenia wniosku o zawarcie umowy na odprowadzanie ścieków opadowych i roztopowych oraz zażądała podania danych o wielkości powierzchni zanieczyszczonych na terenie przy ul. S. [...] w K. a także w piśmie MWiK Sp. z o.o. z dnia [...] grudnia 2013 r. i piśmie MWiK Sp. z o.o. z [...] stycznia 2014 r.). Odpowiadając na skargę, strona przeciwna wniosła o jej odrzucenie, ewentualnie o oddalenie i obciążenie skarżącej kosztami postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, iż skarga okazała się zasadna. Wskazał przy tym, iż podstawę wniesienia skargi stanowił przepis art. 101 ust. 1 u.s.g. zgodnie z którym, każdy czyj interes prawny lub jego uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętym przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może – po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia – zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. W ocenie Sądu pierwszej instancji, niewątpliwie skarżący, jako podmioty legitymujące się prawem własności do działek objętych zakresem zaskarżonej uchwały - posiada interes prawny w kwestionowaniu ustaleń w niej przyjętych. W ocenie Sądu pierwszej instancji, Spółka wykazała, że zaskarżona uchwała narusza jej prawnie chroniony interes. Jeżeli na podstawie taryfy dokonuje się rozliczenia usług świadczonych przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne na rzecz odbiorców, to jej zatwierdzenie przez radę gminy oddziałuje na prawa przedsiębiorstwa wodociągowo – kanalizacyjnego i obowiązki odbiorców usług, determinując i narzucając w sposób bezpośredni, wysokość opłat do ponoszenia których odbiorcy usług są zobowiązani. Skarżąca jest właścicielem nieruchomości położonych w granicach administracyjnych miasta i jako odbiorca usług, może zostać, również w przypadku braku zawarcia umowy, zobowiązany do poniesienia opłat wynikających z taryfy zatwierdzonej niniejszą uchwałą. Sąd jednocześnie podkreślił, że to kwestionowana Uchwała uzależnia obowiązek ponoszenia opłat od posiadanych gruntów a nie od zawarcia umowy z Przedsiębiorstwem. W ocenie WSA przedmiotowa uchwała, jako akt z zakresu administracji publicznej bezpośrednio oddziałuje na interes prawny Spółki, gdyż wpływa na wysokość jej zobowiązania finansowego względem przedsiębiorstwa. Powyższe pozwala na uznanie, że jako osoba prawna posiada legitymację procesową do wszczęcia postępowania sądowego mającego na celu dokonanie kontroli legalności zaskarżonej uchwały. Zdaniem WSA, strona skarżąca wykazała, że wyczerpała określony art. 101 ust. 1 u.s.g. tryb wezwania do usunięcia naruszenia prawa i z zachowaniem terminu określonego w art. 53 § 2 u.p.p.s.a wniosła skargę do sądu. W ocenie WSA nie można podzielić poglądu podniesionego przez organ gminy co do zakresu zaskarżenia uchwały. Sąd wskazał, iż w odpowiedzi na skargę organ sugeruje, że skoro strona skarżąca kwestionuje jedynie dwa elementy taryfy zatwierdzonej zaskarżoną uchwałą, to niezasadnym jest domaganie się stwierdzenia nieważności uchwały w całości. WSA wskazał, iż Rada może bądź to zatwierdzić taryfę, bądź też w określonych przypadkach odmówić jej zatwierdzenia. Rada – a tym bardziej Sąd - nie ma więc kompetencji do merytorycznej ingerencji w treść taryfy, nie może jej modyfikować, zatwierdzić w części. Walidacyjny charakter uchwały oznacza również, że naruszenie prawa przez organ stanowiący gminy przy zatwierdzaniu uchwały – powoduje konieczność jej wyeliminowania w całości (bądź też stwierdzenia, że została wydana z naruszeniem prawa). Sąd pierwszej instancji podniósł, iż kryterium legalności uchwały rady stanowi jej zgodność z prawem. Sąd pierwszej instancji przywołał wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 grudnia 2003 r., P 9/02, OTK-A 2003/9/100 z którego wynika, iż przez sprzeczność z prawem należy przy tym rozumieć niezgodność z aktami prawa powszechnie obowiązującego, a więc z Konstytucją, ustawami, aktami wykonawczymi oraz z powszechnie obowiązującymi aktami prawa miejscowego. WSA wskazał, jako, że przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest uchwała Rady Miejskiej w Koszalinie w przedmiocie zatwierdzenia taryf dla zbiorowego zaopatrzenia we wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków. Sąd uznał, iż Rada gminy oceniając legalność przedłożonych jej taryf jako wzorzec kontroli winna przyjąć przepisy Ustawy normujące nie tylko materię ustalenia taryf i ich zatwierdzania, ale też zasady rozliczeń za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzenie ścieków, oraz warunki i sposób tych rozliczeń. Taryfy powinny być sporządzone w sposób uwzględniający odnoszące się do nich regulacje prawne zawarte w ustawie oraz innych aktach będących źródłem prawa, jak rozporządzenie czy akt prawa miejscowego i nie mogą być z tymi regulacjami sprzeczne. Umowa o zaopatrzenie w wodę lub odprowadzanie ścieków, która zostaje zawarta między przedsiębiorstwem wodociągowo-kanalizacyjnym a odbiorcą usług, ma charakter umowy cywilnoprawnej. WSA podniósł, iż Rada Miejska w Koszalinie zatwierdziła taryfy, które sporządzone zostały z naruszeniem art. 26, art. 27 i art. 6 ust. 1 Ustawy. Zdaniem Sądu wadliwość ta wynika z faktu wprowadzenia do taryfy jako warunku rozliczenia, zapisów określających sposób wyliczania ilości odprowadzonych ścieków opadowych i roztopowych w przypadku braku urządzenia pomiarowego. Wprowadzając do taryfy sposób wyliczenia ceny za odprowadzanie ścieków w postaci wód opadowych lub roztopowych pochodzących z powierzchni zanieczyszczonych o trwałej nawierzchni do kanalizacji deszczowej - wszyscy odbiorcy 2,11 zł/1m2 /rok przedsiębiorstwo wodno – kanalizacyjne zamieściło zapisy wykraczające poza wskazany ustawą przedmiot regulacji taryfy, pozostające w sprzeczności z podstawowymi ustawowymi regułami rozliczeń. Ustalenie ilości odprowadzanych ścieków w przypadku braku urządzeń pomiarowych ustawodawca zastrzegł bowiem do regulacji umownych, na co wprost wskazał w art. 27 ust. 5 oraz art. 6 ust. 3 pkt 2. Jednostronne ustalenie w taryfie sposobu wyliczania ilości odprowadzanych ścieków stanowi o naruszeniu regulacji ustawowych. Sąd podkreślił, iż w § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Budownictwa z dnia 28 czerwca 2006 r. w sprawie określania taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków rozliczeń za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków (Dz. U. Nr 127, poz. 886) odnotowano, że w taryfach umieszcza się warunki rozliczeń z uwzględnieniem wyposażenia nieruchomości w przyrządy pomiarowe, niemniej jednak z przepisu aktu wykonawczego do ustawy nie można wyprowadzić uprawnienia do określenia w taryfie tego co zgodnie z ustawa powinno być ustalone w umowie. Sąd uznał, iż Rada Miejska zatwierdzając taryfę która została sporządzona niezgodnie z przepisami ustawy, sama dopuściła się naruszenia wskazanych wcześniej przepisów prawa. W przypadku, gdy jakikolwiek element taryfy sporządzony zostanie z naruszeniem prawa, rada gminy zobowiązana jest odmówić zatwierdzenia całej taryfy. Nie posiada natomiast kompetencji do merytorycznej ingerencji w treść taryfy, nie może zatem jej zmieniać uchylać lub zatwierdzać w części. Sąd wskazał przy tym, że zaskarżona uchwała nie jest aktem prawa miejscowego, a od czasu jej podjęcia upłynął już rok. Sąd uprawniony był jedynie do stwierdzenia, że została ona podjęta z naruszeniem prawa w całości. W kontekście argumentów zawartych w odpowiedzi na skargę, WSA zauważył, że dokonując kontroli legalności uchwały zatwierdzającej taryfę albo odmawiającą jej zatwierdzenia, Sąd ocenił ją tylko pod kątem zgodności z przepisami prawa. Tym samym – podobnie jak rada gminy – nie może ingerować w treść taryfy. Nie jest więc możliwie stwierdzenie, że uchwała narusza prawo tylko w części. WSA wskazał, iż zaskarżona uchwała nie jest aktem prawa miejscowego. Zgodnie bowiem z art. 94 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.) nie stwierdza się nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy po upływie jednego roku od dnia ich podjęcia, chyba że uchybiono obowiązkowi przedłożenia uchwały lub zarządzenia w terminie określonym w art. 90 ust. 1, albo jeżeli są one aktem prawa miejscowego. Rada Miejska w Koszalinie złożyła skargę kasacyjną na powyższe orzeczenie Sądu pierwszej instancji. Domagając się w przypadku, gdyby Naczelny Sąd Administracyjny uznał za zasadny zarzut naruszenia przepisów postępowania sformułowany w pkt. 2 skargi kasacyjnej uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie, a gdyby Sąd ten nie mógł rozpoznać jej w innym składzie innemu sądowi. W przypadku, gdyby Naczelny Sąd Administracyjny uznał za niezasadny zarzut naruszenia przepisów postępowania sformułowany w pkt. 2 skargi kasacyjnej skarżąca wniosła o rozpoznanie zarzutu wymienionego w pkt.l w oparciu o stan faktyczny przedstawiony przez Sąd I instancji oraz o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i wydanie orzeczenia w trybie art. 188 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi I. Sp. z o.o. w G. na uchwałę Rady Miejskiej w Koszalinie z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie przedłużenia czasu obowiązywania dotychczasowych taryf za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków na okres od 1 stycznia 2014 r. do 31 grudnia 2014 r. Wniesiono również o zasądzenie na rzecz wnoszącego skargę kasacyjną kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów postępowania za pierwszą instancję w przypadku wydania orzeczenia reformatoryjnego. Skargą kasacyjną zarzucono: 1. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. - naruszenie prawa materialnego, a mianowicie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, a mianowicie uznanie, że uchwała Rady Miejskiej w Koszalinie z dnia 22 listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie przedłużenia czasu obowiązywania dotychczasowych taryf za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków na okres od 1 stycznia 2014 r. do 31 grudnia 2014 r. naruszyła interes prawny spółki I. Sp. z o.o. w G. w rozumieniu tegoż art. 101 ust. 1 u.s.g., (zarzut ten jest aktualny wyłącznie w przypadku uprzedniego nieuznania przez Naczelny Sąd Administracyjny zarzutu naruszenia przepisów postępowania wyrażonego niżej w pkt.2 skargi kasacyjnej), 2. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. - naruszenie przepisów postępowania , które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. i w konsekwencji art. 147 § 1 p.p.s.a. (niezasadne uwzględnienie skargi) poprzez: a. nieprzedstawienie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie ustaleń w zakresie oceny dokumentu pod nazwą - "wniosek o zawarcie umowy na odprowadzanie ścieków opadowych i wód roztopowych do urządzeń kanalizacji deszczowych ..." , w szczególności nieprzedstawienie, czy Sąd dokument ten pominął w swoich ustaleniach, czy też dokonał jego oceny i przyjął ,że Spółka I., zgodnie z treścią dokumentu, nie posiada "powierzchni zanieczyszczonych o trwałej powierzchni, z których odprowadza ścieki w postaci wód opadowych lub roztopowych", czy też przyjął w swoich ustaleniach, że Spółka I. takie powierzchnie posiada, a w tym ostatnim wypadku - jaki był powód takiego ustalenia Sądu, b. sprzeczne ze stanem rzeczywistym przedstawienie przez Sąd pierwszej instancji ustalenia, z którego wynika że "kwestionowana uchwała uzależnia obowiązek ponoszenia opłat od posiadanych gruntów", gdy tymczasem zgodnie z treścią kwestionowanej uchwały obowiązek ponoszenia opłat jest uzależniony nie "od posiadania gruntów" lecz od posiadania "powierzchni zanieczyszczonych o trwałej nawierzchni", W odpowiedzi na skargę kasacyjną I. Sp. z o.o. w G. wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej Rady Miejskiej w Koszalinie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 5 lutego 2015 r. sygn. akt I SA/Sz 899/14 oraz zasądzenie od Rady Miejskiej w Koszalinie na rzecz I. Sp. z o.o. kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie jest zasadna i podlega oddaleniu. W szczególności należy podkreślić, że zgodnie z treścią art.174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz.1270 ze zmianami, powoływanej dalej jako p.p.s.a.) skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art.183 § 1 ustawy - p.p.s.a. rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Wobec takich regulacji poza sporem winna pozostawać okoliczność, iż wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, a uzasadnione jest odniesienie się do poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Przed przystąpieniem do oceny zasadności zarzutów zgłoszonych w skardze kasacyjnej należy podnieść, że w zaskarżonym wyroku Sąd I instancji dokonał oceny pod względem zgodności z prawem uchwały Rady Miejskiej w Koszalinie z dnia [...] listopada 2013 roku numer [...] w sprawie przedłużenia czasu obowiązywania dotychczasowych taryf za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków na okres od dnia 1 stycznia 2014 roku do dnia 31 grudnia 2014 roku. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie zaskarżona uchwała wydana została z naruszeniem art.26, art.27 i art.6 ust.1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 roku o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. Przedstawienie okoliczności związanych z przedmiotem postępowania przed Sądem I instancji oraz oceną prawną tegoż Sądu zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku było konieczne z uwagi na konstrukcję zarzutów skargi kasacyjnej. Przystępując do oceny zasadności zarzutów skargi kasacyjnej należy na wstępie podkreślić, że związanie NSA podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze kasacyjnej. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym zdaniem skarżącego uchybił sąd administracyjny, określenia, jaką postać miało to naruszenie, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia przepisów postępowania, wykazania dodatkowo, że to wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga kasacyjna w rozpoznawanej sprawie została oparta na obu podstawach kasacyjnych wymienionych w art.174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. Podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przepisów postępowania sprowadza się do stwierdzenia, że Sąd I instancji dopuścił się naruszenia art.141 § 4 p.p.s.a. bowiem nie przedstawił ustaleń w zakresie oceny dokumentu pod nazwą "wniosek o zawarcie umowy na odprowadzanie ścieków opadowych i wód roztopowych do urządzeń kanalizacji deszczowych", a także sprzecznie ze stanem rzeczywistym wskazał, że "kwestionowana uchwała uzależnia obowiązek ponoszenia opłat od posiadanych gruntów". Jak to już zostało wyżej podniesione o skuteczności zarzutów naruszenia przepisów postępowania formułowanych w ramach podstawy określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., nie decyduje każde uchybienie, lecz tylko i wyłącznie takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przez "wpływ", o którym mowa na gruncie przywołanego przepisu rozumieć należy istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej, a wydanym w sprawie zaskarżonym orzeczeniem sądu administracyjnego I instancji, który to związek przyczynowy, jakkolwiek nie musi być realny, to jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy (vide wyrok NSA z 15.12. 2010 r., sygn. akt II FSK 1333/09). Z akt sprawy wynika, że pomiędzy skarżącą spółką, a przedsiębiorstwem Miejskie Wodociągi i Kanalizacja Spółka z o.o. w K. nie doszło do zawarcia umowy na odprowadzanie ścieków opadowych i wód roztopowych do urządzeń kanalizacji deszczowej, co jednak nie wywołuje skutku w postaci nie korzystania przez skarżącą spółkę z kanalizacji deszczowej, jako że jest ona właścicielem nieruchomości zlokalizowanej w granicach administracyjnych miasta K. Podkreślić jednak należy, że istota problemu w rozpatrywanej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie czy istniejące regulacje prawne stwarzają prawną możliwość konstruowania rozwiązań dotyczących określenia sposobu liczenia ilości odprowadzanych ścieków czy wód roztopowych, w sposób wskazany w uchwale. W tym stanie rzeczy należy podkreślić, że w ocenie NSA za chybiony uznać należy zarzut skargi kasacyjnej wskazujący na naruszenie przez Sąd I instancji przepisu art.141 § 4 p.p.s.a. Należy zauważyć i przypomnieć, że przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. określa niezbędne elementy konstrukcyjne uzasadnienia wyroku, do których zalicza się zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Zdanie drugie tego przepisu dotyczy sytuacji, gdy w wyniku uwzględnienia skargi, sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji i przewiduje, że uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Jak wynika z powyższego, uzasadnienie wyroku stanowi integralną część rozstrzygnięcia sądowego, realizując istotne, przypisane mu funkcje, a mianowicie funkcję perswazyjną oraz funkcję kontroli trafności wydanego rozstrzygnięcia. Wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego, w sytuacji, gdy sporządzone jest ono w taki sposób, że uniemożliwia kontrolę instancyjną zaskarżonego wyroku, bądź czyni ją wyłącznie iluzoryczną. Ponadto podnieść należy, że zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. jako samodzielna podstawa kasacyjna może być skutecznie postawiony w dwóch przypadkach: gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów, wymienionych w tym przepisie i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania (vide uchwała NSA z 15.02. 2010 r., II FPS 8/09, ONSAiWSA 2010 nr 3, poz. 39, wyrok NSA z 20.08. 2009 r., II FSK 568/08, wyrok NSA z 12.10. 2010 r., sygn. II OSK 1620/10- niepublikowany). Naruszenie to musi być przy tym na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Uwzględniając powyższe uwagi Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie wymienione w art. 141 § 4 p.p.s.a. elementy konstrukcyjne uzasadnienia: przedstawia stan sprawy przyjęty za podstawę faktyczną rozstrzygnięcia, prezentuje zarzuty skargi, wyjaśnia podstawę prawną rozstrzygnięcia wraz z jej wyjaśnieniem, zawiera odniesienie do zarzutów skargi. Przechodząc do oceny zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego zauważyć należy, że autor skargi kasacyjnej wskazuje na naruszenie przez Sąd I instancji przepisu art.101 ust.1 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że zaskarżona uchwała narusza interes prawny skarżącej spółki. W ocenie NSA zarzut naruszenia prawa materialnego nie jest zasadny. Wbrew stanowisku skargi kasacyjnej skarżąca spółka wykazała naruszenie interesu prawnego. Poza sporem pozostaje okoliczność, że spółka jest właścicielem nieruchomości położonej w granicach administracyjnych miasta K. i korzysta z urządzeń kanalizacyjnych, a zaskarżona uchwała odnosi się także do praw i obowiązków tego podmiotu. Interes prawny wnoszącego skargę w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. musi wynikać z normy prawa materialnego kształtującej sytuację prawną skarżącego. Przymiot strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym, toczącym się na podstawie art. 101 u.s.g. ma ten czyj interes prawny (uprawnienie) zostały naruszone zaskarżoną uchwałą (zarządzeniem) organu gminy. Interes prawny (uprawnienie), o którym mowa w art. 101 u.s.g. to interes znajdujący ochronę w obowiązującym systemie prawa. Interes prawny jest pojęciem obiektywnym. A zatem, skargę w trybie art. 101 u.s.g. może wnieść ten kto wykaże, że jego interes znajduje ochronę w aktualnie funkcjonującym porządku prawnym i został naruszony kwestionowaną uchwałą rady gminy. Zatwierdzanie taryfy cen i opłat przez radę gminy jak i przedłużenie czasu obowiązywania dotychczasowych taryf (nie dłużej niż o 1 rok) jest władczym uprawnieniem gminy wynikającym z realizacji nałożonych na nią w drodze ustawy zadań publicznych z zakresu zaopatrzenia w wodę i odprowadzania ścieków. Skoro zaś na podstawie omawianej taryfy dokonuje się rozliczenia usług świadczonych przez przedsiębiorstwo wodociągowo - kanalizacyjne na rzecz odbiorców, to jej zatwierdzenie oddziaływuje zatem na prawa przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego i na obowiązki odbiorców w tym zakresie. W związku z powyższym podkreślić należy, że z art. 24 ust. 4 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, w którym stanowi się, że wójt (burmistrz, prezydent miasta) sprawdza, czy taryfy i plan zostały opracowane zgodnie z przepisami ustawy, i weryfikuje koszty, o których mowa w art. 20 ust. 4 pkt 1, czyli koszty związane ze świadczeniem usług, poniesione w poprzednim roku obrachunkowym, ustalone na podstawie ewidencji księgowej, z uwzględnieniem planowanych zmian tych kosztów w roku obowiązywania taryfy, pod względem celowości ich ponoszenia, nie wynika, aby rada gminy przed podjęciem uchwały w przedmiocie zatwierdzenia taryfy, a więc o jej zatwierdzeniu albo o odmowie jej zatwierdzenia, nie mogła kontrolować taryfy w tym samym zakresie. Zgodnie z art. 24 ust. 5 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków rada gminy podejmuje uchwałę o zatwierdzeniu taryf albo o odmowie zatwierdzenia taryf, jeżeli zostały one sporządzone niezgodnie z przepisami. Te same obowiązki i uprawnienia przysługują radzie gminy przy podejmowaniu uchwały o przedłużeniu czasu obowiązywania dotychczasowych taryf. Zasady sporządzania taryf są określone przede wszystkim w art. 20 powołanej ustawy. Z przepisu tego wynika, że podstawą określenia taryfy są niezbędne przychody po dokonaniu ich alokacji na poszczególne grupy odbiorców usług. Z kolei zasady ustalania niezbędnych przychodów są określone w art. 20 ust. 4 powołanej ustawy. Sporządzenie taryfy z naruszeniem tych zasad oznacza sporządzenie jej niezgodnie z przepisami. Ponadto rada gminy dokonując oceny taryfy pod względem zgodności z prawem bada także czy taryfy opłat za odprowadzanie ścieków zostały ustalone z zastosowaniem jednostki rozliczeniowej, która jest przewidziana w ustawie. Tak więc Rada Gminy jest uprawniona, wręcz zobowiązana, do oceny czy przedstawione jej do zatwierdzenia taryfy są zgodne z prawem, w tym w zakresie, o którym mowa w art. 20 ust. 4 oraz w art.24, art.26, art.27 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. Rolą rady gminy nie jest jedynie zatwierdzenie lub odmowa zatwierdzenia taryfy zgodnie z wnioskiem organu wykonawczego gminy. Jest zatem zobowiązana do kontrolowania czynności wykonanych przez organ wykonawczy gminy, o których mowa w art. 24 ust. 4 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. Zaznaczyć też należy, że za przyznaniem radzie gminy realnych kompetencji do rozstrzygnięcia sprawy dotyczącej zatwierdzenia taryfy opowiedział się NSA w uzasadnieniu uchwały z 11 kwietnia 2005 r., sygnatura akt II OPS 1/05. Dokonując wykładni art. 24 ust. 8 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków stwierdził, że kontrola proponowanych w taryfie stawek odbywa się dwuetapowo. W pierwszej kolejności organ wykonawczy gminy sprawdza, czy przedstawione do zatwierdzenia taryfy zostały opracowane zgodnie z przepisami ustawy i weryfikuje przyjęte przez przedsiębiorstwo koszty pod względem celowości ich ponoszenia. Końcowym etapem postępowania jest zatwierdzenie taryfy przez radę gminy, co oznacza, że rada gminy w sposób ostateczny rozstrzyga o prawidłowości opracowanej przez przedsiębiorstwo taryfy. Odwołując się do treści art.27 ustawy należy stwierdzić, że przepis ten dotyczy zasad rozliczeń między przedsiębiorstwem świadczącym usługi m.in. zbiorowego odprowadzania ścieków opadowych i roztopowych i nie przewiduje w ogóle możliwości rozliczeń przy uwzględnieniu jednostki pomiarowej ilości ścieków za m2 powierzchni. W ocenie NSA wprowadzenie takich zasad rozliczeń przez przepisy § 2 pkt 10 i § 5 pkt 4 rozporządzenia Ministra Budownictwa z dnia 28 czerwca 2006 roku w sprawie określenia taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków rozliczeń za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków stanowi określenie ich z przekroczeniem ustawowej delegacji zawartej w art.23, art.25 i art.27 ust.2 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 roku o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. Nie jest bowiem dopuszczalne ustalenie odpłatności za usługę odprowadzania ścieków według zasad przyjętych z rozszerzającej interpretacji przepisów delegacji ustawowej. W omawianym zakresie zauważyć należy, że żaden przepis ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. nie przewiduje możliwości rozliczeń za odprowadzanie ścieków wg jednostki pomiarowej "m2" powierzchni zanieczyszczonej, ale przyjmuje rozliczenie według jednostki objętości "m3". Skoro w przedmiotowej sprawie uchwała o przedłużenie której wnioskowano określa taryfy przyjmując jednostkę rozliczeniową, której nie przewiduje ustawa to trafnie Sąd I instancji uznał, że zaskarżona uchwała, przedłużając czas obowiązywania uchwały wydanej z naruszeniem przepisów prawa w istocie także narusza wskazane wyżej regulacje prawne oraz art.24 ust.9c - 9b ustawy. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art.184 p.p.s.a. oraz art.204 pkt 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło