I OSK 1677/15

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-05-09

Skład orzekający: Wiesław Morys, Aleksandra Łaskarzewska, Arkadiusz Blewązka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy choroba i podeszły wiek strony, przy jednoczesnej możliwości skorzystania z pomocy domowników, stanowią wystarczającą podstawę do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że sam fakt choroby i podeszłego wieku strony nie jest wystarczający do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, jeśli strona miała możliwość skorzystania z pomocy innych osób (np. domowników) w dokonaniu czynności procesowej. Ponadto, NSA stwierdził, że wniosek o przywrócenie terminu został złożony po upływie ustawowego siedmiodniowego terminu od dnia ustania przyczyny uchybienia.
Stan faktyczny
Skarżąca wniosła odwołanie od decyzji Wojewody po upływie ustawowego terminu. Wniosła następnie o przywrócenie terminu, powołując się na ciężki stan zdrowia i podeszły wiek. Minister Skarbu Państwa odmówił przywrócenia terminu, uznając, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy i że mogła skorzystać z pomocy domowników. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienie Ministra, uznając, że stan zdrowia skarżącej uzasadniał przywrócenie terminu. Minister Skarbu Państwa wniósł skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i oddalił skargę C. C. na postanowienie Ministra Skarbu Państwa.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wiesław Morys sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska sędzia del. WSA Arkadiusz Blewązka (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Rafał Kopania po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2017 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Ministra Skarbu Państwa od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 lutego 2015 r. sygn. akt I SA/Wa 2852/14 w sprawie ze skargi C. C. na postanowienie Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę, 2. odstępuje od zasądzenia od C. C. na rzecz Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 16 lutego 2015r. sygn. akt I SA/Wa 2852/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił postanowienie Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] sierpnia 2014r. nr [...] ([...]) w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Wspomniany wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym: Decyzją z dnia [...] kwietnia 2014r. znak: [...] Wojewoda L. wydał decyzję odmawiającą C. C. potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez J. M. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Przedmiotowa decyzja została doręczona na adres zamieszkania skarżącej w dniu 10 kwietnia 2014r. W dniu 9 maja 2014r. skarżąca wniosła do Ministra Skarbu Państwa, za pośrednictwem Wojewody L., odwołanie od decyzji z dnia [...] kwietnia 2014r. Pismem z dnia 22 maja 2014r. C. C. została poinformowana przez Wojewodę, że jej odwołanie zostało wniesione po upływie ustawowego, czternastodniowego terminu, o którym mowa w art. 129 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013r. poz. 267 ze zm.), dalej powoływanej jako "K.p.a.", przewidzianego na dokonanie tego rodzaju czynności procesowej. Jednocześnie Wojewoda pouczył skarżącą o zasadach przywracania uchybionych terminów procesowych, ustalonych w przepisach K.p.a. Pismem nadanym w dniu 16 czerwca 2014r. skarżąca wniosła do Wojewody o przywrócenie uchybionego terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] kwietnia 2014r. W uzasadnieniu wniosku wyjaśniła, że w terminie do złożenia odwołania nie była w stanie podejmować żadnych czynności w postępowaniu administracyjnym z uwagi na ciężki stan zdrowia. Wojewoda L. przekazał odwołanie skarżącej wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania właściwemu do ich rozpoznania Ministrowi Skarbu Państwa. Pismem z dnia 17 lipca 2014r. doręczonym skarżącej w dniu 21 lipca 2014r. skarżąca została wezwana przez Ministra Skarbu Państwa do wykazania, że jej wniosek o przywrócenie terminu został wniesiony z zachowaniem siedmiodniowego terminu, liczonego od dnia ustania przyczyny uchybienia. W piśmie z dnia 25 lipca 2014r. skarżąca podtrzymała stanowisko, że jest osobą schorowaną i nie może funkcjonować bez pomocy innych osób. Przy piśmie skarżąca załączyła: kopię orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z dnia [...] listopada 2000r., zaświadczenie lekarskie z dnia 21 lipca 2014r., stwierdzające, że "W ostatnich 3 – 4 miesiącach stan zdrowia pacjentki znacznie się pogorszył, wielokrotnie zgłaszała się do tutejszej przychodni, wzywała pogotowie ratunkowe i była konsultowana w szpitalnym oddziale ratunkowym. Ze względu na nasilone bóle i zawroty głowy oraz zaburzenia równowagi pacjentka nie porusza się samodzielnie poza miejscem zamieszkania". Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2014r. znak: [...] ([...]) Minister Skarbu Państwa odmówił C. C.j przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wojewody L. z dnia [...] kwietnia 2014r. Zdaniem Ministra w sprawie nie została spełniona ustawowa przesłanka, przewidziana w art. 58 § 1 K.p.a., uzasadniająca przywrócenie skarżącej uchybionego terminu do wniesienia odwołania. Wbrew ustawowemu wymogowi skarżąca nie uprawdopodobniła bowiem, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Jak podkreślił organ, podstawy do uznania uchybienia terminu za okoliczność niezawinioną przez skarżącą nie można upatrywać w chorobie, na którą skarżąca cierpi. W stanie faktycznym rozpatrywanej sprawy nie można bowiem przyjąć, że z uwagi na swój stan zdrowia skarżąca nie była w stanie, nawet przy zachowaniu należytej staranności, dochować terminowości w dokonywaniu czynności procesowych. Skarżąca nie wykazała w szczególności, że w trakcie biegu terminu na złożenie odwołania od decyzji Wojewody jej stan zdrowia uległ nagłemu i znaczącemu pogorszeniu, a jednocześnie skarżąca nie miała możliwości wyręczenia się innymi osobami. Minister zaznaczył, że ze zwrotnych potwierdzeń odbioru decyzji Wojewody L. z dnia 7 kwietnia 2014r. oraz pisma Ministra Skarbu Państwa z dnia 17 lipca 2014r. wynika, że powyższe dokumenty odbierali w imieniu strony jej mąż oraz córka. Osoby te mogły zatem, działając w imieniu skarżącej, nadać odwołanie od decyzji organu I instancji. Ponadto w postanowieniu wskazano również, że okoliczności sprawy dają podstawy do uznania, że skarżąca uchybiła również przewidzianemu w art. 58 § 2 K.p.a. siedmiodniowemu terminowi na samo złożenie wniosku o przywrócenie uchybionego terminu, liczonemu od dnia ustania przeszkody do dokonania czynności procesowej, objętej tym wnioskiem. W ocenie organu stan braku możliwości dochowania przez skarżącą terminu do wniesienia odwołania, spowodowany jej chorobą, trwał najpóźniej do dnia 9 maja 2014r., tj. do dnia ostatecznego nadania przez skarżącą na poczcie odwołania. C. C. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższe postanowienie Ministra Skarbu Państwa, podnosząc następujące zarzuty: - naruszenia art. 58 § 1 K.p.a. poprzez dowolne przyjęcie, że skarżąca nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy; - naruszenia art. 58 § 2 K.p.a. przez dowolne przyjęcie, że wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania został złożony po terminie; - dowolną i wybiórczą analizę treści zaświadczeń lekarskich przedłożonych przez C. C., potwierdzając podeszły wiek skarżącej, jej nieustabilizowaną sytuację zdrowotną i rodzinną; - błędną ocenę okoliczności stanu sprawy poprzez przyjęcie, że strona nie uprawdopodobniła braku swej winy w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Wojewody L. z dnia [...] kwietnia 2014r. W uzasadnieniu skargi jej autorka wskazała, że wbrew ocenie Ministra treść przedłożonych w postępowaniu administracyjnym zaświadczeń lekarskich, stwierdzających aktualny stan zdrowia skarżącej, w dostateczny sposób uprawdopodabnia przyjęcie, że niedochowanie ustawowego terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wojewody, nastąpiło z przyczyn od skarżącej niezawinionych. Z dokumentów tych wynika w sposób jednoznaczny, że skarżąca jest osobą w bardzo zaawansowanym wieku (ma ponad 85 lat) i cierpi na poważne dolegliwości, w realny sposób utrudniające jej egzystencję i zaspokajanie potrzeb życiowych (zespół otępienny, nasilające się bóle i zawroty głowy, z zaburzeniami równowagi oraz zmiany o charakterze depresyjnym). Z dokumentacji tej wynika również, że stan zdrowia skarżącej znacznie się pogorszył w ostatnich 3 – 4 miesiącach, a istniejące m.in. zaburzenia pamięci i koncentracji w znacznym stopniu ograniczają sprawność psychoruchową i uniemożliwiają normalne funkcjonowanie. Strona podała, że w okresie biegu terminu do złożenia odwołania od decyzji Wojewody, tj. w miesiącu kwietniu – maju 2014r., była nie tylko przewlekle chora, ale znaczna zmiana jej stanu zdrowia na gorsze musi być określona, jako nagła choroba uniemożliwiająca działanie w sprawie. Ponadto w skardze podniesiono, że ostatnie pisma w sprawie sporządziła rodzina skarżącej, działając zgodnie z jej wolą (w tym odwołanie i wniosek o przywrócenie terminu), a sama złożyła tylko podpis pod tymi pismami. Wszystkie działania w sprawie rodzina konsultuje ze stroną, gdyż chce uszanować jej wolę. Jednocześnie rodzina nie wiedziała o możliwości ustanowienia pełnomocnika spośród osób bliskich, natomiast strona – ze względu na stan zdrowia, w tym zaburzenia myślenia – również nie miała świadomości, iż jej najbliżsi mogą być jej pełnomocnikami. W odpowiedzi na skargę Minister Skarbu Państwa wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Powołanym na wstępie wyrokiem z dnia 16 lutego 2015r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu sprawy ze skargi C. C., uchylił zaskarżone postanowienie. W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 58 w związku z art. 59 § 2 K.p.a., które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd wyjaśnił, że trafnie stwierdził Minister, iż w niniejszej sprawie doszło do uchybienia terminowi do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji. Wobec skutecznego doręczenia decyzji Wojewody skarżącej w dniu 10 kwietnia 2014r. czternastodniowy termin do wniesienia przedmiotowego odwołania upłynął z dniem 24 kwietnia 2014r. Wniesienie w tej sytuacji odwołania w dniu 9 maja 2014r. oznacza przekroczenie ustawowego terminu o 15 dni. Zdaniem Sądu prawidłowo również zauważył Minister, że stosowny wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania nie został wniesiony przed upływem siedmiu dni od dnia wniesienia tego odwołania, tj. przed upływem 16 maja 2014r., a dopiero po tej dacie. Niemniej jednak Sąd nie podzielił oceny Ministra, że w niniejszej sprawie doszło do niedochowania przez skarżącą formalnego wymogu, o którym mowa w art. 58 § 2 K.p.a., warunkującego procesową skuteczność wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej, które to uchybienie miałoby polegać na złożeniu przez skarżącą wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wojewody po upływie siedmiu dni od dnia ustania okoliczności uniemożliwiających skarżącej wniesienie tego odwołania w ustawowym terminie. Ponadto Sąd nie zgodził się z twierdzeniem zawartym w zaskarżonym postanowieniu dotyczącym nieuprawdopodobnienia przez skarżącą, że niedochowanie przez nią terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wojewody nastąpiło z przyczyn od skarżącej niezawinionych. Sąd stwierdził, że w niniejszej sprawie wystąpiły przesłanki do pozytywnego rozpatrzenia wniosku skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wojewody. W ocenie Sądu przewlekły charakter schorzeń, na które od wielu lat cierpi skarżąca, ulegający w ostatnim okresie – istotnemu z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy – pogorszeniu, co stwierdza dokumentacja medyczna i co w świetle doświadczenia życiowego nie budzi wątpliwości, zważywszy na bardzo zaawansowany wiek skarżącej, w dostateczny sposób uprawdopodabnia wniosek, że niedochowanie przez skarżącą terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wojewody, nastąpiło z przyczyn przez nią niezawinionych. Jednocześnie powyższe okoliczności stwarzają wysokie prawdopodobieństwo, że wniesienie przez skarżącą odwołania w dniu 9 maja 2014r. nie nastąpiło w następstwie trwałego ustania po stronie skarżącej przeszkody do dokonywania czynności procesowych, a w okresie wyłącznie krótkotrwałego i przejściowego jej niewystępowania. W przekonaniu Sądu I instancji w tej sytuacji brak jest podstaw do przyjęcia, że wniesienie przez skarżącą wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, nastąpiło z przekroczeniem siedmiodniowego terminu, o którym mowa w art. 58 § 2 K.p.a., a wątpliwości w tym zakresie winny być interpretowane na korzyść strony. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wywiódł Minister Skarbu Państwa. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił: 1) na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 145 § 1 pkt 1c P.p.s.a. w zw. z art. 58 § 1 K.p.a. poprzez uznanie, iż C. C. uprawdopodobniła brak winy w uchybieniu terminowi do złożenia odwołania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy; 2) na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 145 § 1 pkt 1c P.p.s.a. w zw. z art. 58 § 2 K.p.a. poprzez uznanie, iż wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania został złożony przez C. C. z zachowaniem siedmiodniowego terminu wskazanego w art. 58 § 2 K.p.a., co miało istoty wpływ na wynik sprawy; 3) na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 145 § 1 pkt 1c P.p.s.a. poprzez uchylenie postanowienia Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] sierpnia 2014r. (znak: [...]; [...]) pomimo, iż zostało wydane zgodnie z prawidłowo ustalonym stanem faktycznym i prawnym, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor wskazał, że C. C., aby skutecznie domagać się przywrócenia terminu powinna wykazać, nie tylko fakt zaistnienia choroby jako nadzwyczajnego zdarzenia, którego nie dało się przezwyciężyć nawet największym wysiłkiem, ale też fakt, iż zachowała szczególną staranność w podjęciu działań zmierzających do zapobieżenia uchybieniu terminowi, w szczególności, że nie mogła się posłużyć pomocą osób trzecich przy dokonaniu czynności. Twierdzenie Sądu, iż sam fakt choroby i podeszły wiek uzasadniają przyjęcie, że strona uchybiła terminowi bez swojej winy są – zdaniem skarżącego kasacyjnie – sprzeczne z poglądem dotychczas prezentowanym w orzecznictwie, jak również z poglądami doktryny prawa administracyjnego. Zdaniem skarżącego kasacyjnie C. C. miała możliwość posłużenia się co najmniej dwoma dorosłymi domownikami przy składaniu odwołania od decyzji Wojewody L.. Strona nie wskazała również przyczyn z powodu których, osoby te nie mogły pomóc jej w dokonaniu tej czynności. Ponadto w treści skargi kasacyjnej zaznaczono, że odwołanie od decyzji Wojewody L. zostało złożone przez C. C. w dniu 9 maja 2014r. Natomiast wniosek o przywrócenie terminu został złożony w dniu 16 czerwca 2014r. Pomiędzy złożeniem odwołania, a złożeniem wniosku o przywrócenie terminu upłynęło zatem 38 dni. Ponadto – jak wynika z treści odwołania – strona była świadoma, iż składa odwołanie po terminie, niemniej jednak nie złożyła wraz z odwołaniem wniosku o przywrócenie terminu. Dokonała tego dopiero w dniu 16 czerwca 2014r. Zdaniem Ministra termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu należy liczyć od dnia, w którym strona uzyskała świadomość faktu uchybienia terminowi, a ze zgromadzonych dokumentów wynika, iż strona świadomość tę miała najpóźniej w dniu 9 maja 2014r. (data nadania odwołania), gdyż w treści tego pisma wskazała, że ma świadomość uchybienia terminowi. W ocenie Ministra w takiej sytuacji termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania upłynął w dniu 16 maja 2014r. Tymczasem strona złożyła wniosek o przywrócenie terminu w dniu 16 czerwca 2014r., a więc z miesięcznym przekroczeniem terminu wskazanego w art. 58 § 2 K.p.a. Z powyższych względów skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania kasacyjnego wg norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu jedynie pod rozwagę nieważność postępowania. W rozpatrywanej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził występowania przesłanek nieważności postępowania, co oznacza, że zobligowany był rozpoznać sprawę w granicach podstaw i wniosków skargi kasacyjnej. Przedmiotową skargę kasacyjną oparto na podstawie kasacyjnej przewidzianej w art. 174 pkt 2 P.p.s.a., zarzucając Sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy poprzez naruszenie art. 145 § 1 pkt 1c P.p.s.a. w związku z art. 58 § 1 i 2 K.p.a. zarówno przez uznanie, że skarżąca uprawdopodobniła brak winy w uchybieniu terminu, jak i zachowała siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu liczony od momentu ustania przyczyn uchybienia terminu. Analizując powyższe zarzuty wypada wskazać, iż uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu stanowi przesłankę jego przywrócenia (art. 58 § 1 K.p.a.). Kryterium braku winy wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Stąd o braku winy można mówić jedynie wówczas gdy przeszkoda w dokonaniu czynności skonfrontowana z obiektywnymi miernikami staranności prowadzi do wniosku, iż zobowiązany do dokonania określonej czynności postępowania nie mógł przezwyciężyć przeszkody w zachowaniu terminu do jej dokonania, nawet przy użyciu największego możliwego w danych warunkach wysiłku. Tym samym, jeżeli przy dochowaniu należytej staranności możliwe było dokonanie czynności w wyznaczonym terminie, to zaniechanie stosownych działań, dzięki którym termin mógłby być zachowany, świadczy o zawinionym uchybieniu terminu. Zasadnie Sąd I instancji wskazuje na chorobę skarżącej jako na przyczynę uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Przewlekły, nasilający się charakter schorzeń skarżącej połączony z zaawansowanym wiekiem uzasadniają powyższe stanowisko. Ponadto stwierdzone w zaświadczeniu lekarskim zaburzenia pamięci i koncentracji ograniczające sprawność psychoruchową mogą być uznane za przeszkody uniemożliwiające terminowe wniesienie odwołania. Jednakże zaawansowany wiek strony i jej choroba nie stanowią okoliczności wystarczających dla uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu. W przypadku choroby trzeba bowiem wskazać nie tylko rodzaj schorzenia uniemożliwiający dokonanie czynności procesowej ale także brak możliwości skorzystania z pomocy innych osób w jej dokonaniu (vide: wyrok NSA z dnia 12 lipca 2011r. sygn. akt II GSK 744/10; wyrok NSA z dnia 17 grudnia 2015r. sygn. akt II OSK 1004/14; wyrok NSA z dnia 11 sierpnia 2016r. sygn. akt II GSK 601/15, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Z okoliczności niniejszej sprawy wynika, iż skarżąca zamieszkuje co najmniej z mężem i córką, na co zasadnie zwraca uwagę skarżący kasacyjnie analizując zwrotne poświadczenia odbioru korespondencji kierowanej do skarżącej. Natomiast sama skarżąca wskazuje, iż ostatnie pisma w sprawie, w tym odwołanie i wniosek o przywrócenie terminu, sporządziła rodzina skarżącej, działając zgodnie z jej wolą, a skarżąca złożyła jedynie podpis pod tymi pismami. Ponadto skarżąca przyznała, iż wszystkie działania w sprawie rodzina konsultuje z nią, chcąc uszanować jej wolę. Powyższe okoliczności jednoznacznie wskazują, iż skarżąca miała możliwość skorzystania z pomocy innych osób w dokonaniu takich czynności jak chociażby wniesienie odwołania, czy złożenie wniosku o przywrócenie uchybionego terminu. Tym samym przeszkoda w dochowaniu terminów do wniesienia powyższych pism procesowych nie miała charakter niezależnego od skarżącej. W tym kontekście wypada podzielić stanowisko skarżącego kasacyjnie, iż w okolicznościach niniejszej sprawy nie było przeszkód, aby skarżąca dokonała czynności procesowej w postaci wniesienia odwołania przez domownika (małżonka lub córkę). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym konsekwentnie podkreśla się, że prośba o przywrócenie terminu winna wykazać, że mimo całej staranności nie udało się zachować terminu. W sytuacji gdy wnoszącemu prośbę można przypisać chociażby winę nieumyślną, przywrócenie terminu nie jest możliwe (vide: wyrok NSA z dnia 14 stycznia 2000r. sygn. akt I SA/Gd 794/99; wyrok NSA z dnia 22 maja 1997r. sygn. akt SA/Sz 630/96, niepubl.). Tym samym przeszkody powodujące uchybienie terminu powinny mieć charakter obiektywny a wiec niezależny od zainteresowanego i winny istnieć nieprzerwanie aż do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Możliwość wniesienia odwołania przez domownika skarżącej wyklucza obiektywny charakter przeszkody uniemożliwiającej terminowe złożenie tegoż środka zaskarżenia. Tym samym wadliwy jest wniosek Sądu I instancji o braku winy skarżącej w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania. Stanowi to istotne naruszenie art. 58 § 1 K.p.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1c P.p.s.a. W kontekście powyższych rozważań za zasadny uznać wypada także zarzut kasacyjny wskazujący na naruszenie przez Sąd I instancji przepisu art. 58 § 2 K.p.a. Przesłanką, która w pierwszej kolejności musi zaistnieć aby w ogóle możliwe było badanie okoliczności podniesionych we wniosku o przywrócenie uchybionego terminu jest złożenie stosownej prośby w terminie siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Zasadnie wskazuje skarżący kasacyjnie, iż strona, składając w dniu 9 maja 2014r. odwołanie od decyzji organu I instancji, miała już świadomość przekroczenia terminu do wniesienia odwołania. Wskazała wówczas również na przyczyny takiego stanu rzeczy. Jeżeli zatem w owym dniu skarżąca złożyła odwołanie, to wypada uznać, iż co najmniej w tym dniu ustała przyczyna uchybienia terminu, a tym samym od dnia 9 maja 2014r. winien rozpocząć bieg siedmiodniowy termin, o którym mowa w art. 58 § 2 K.p.a. Podobny skutek odniosło pismo organu I instancji pouczające skarżącą o możliwości wystąpienia z wnioskiem o przywrócenie uchybionego terminu do wniesienia odwołania doręczone skarżącej w dniu 23 maja 2014r. W tych okolicznościach wystąpienie z prośbą o przywrócenie uchybionego terminu w dniu 16 czerwca 2014r. uznać wypada za dokonane z przekroczeniem terminu, o którym mowa w art. 58 § 2 K.p.a. Zasadnie więc postawiony został Sądowi I instancji zarzut naruszenia tegoż przepisu w związku z nieuprawnionym zastosowaniem w sprawie art. 145 § 1 pkt 1c P.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok. Jednocześnie, wobec uznania, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona rozstrzygnął skargę (art. 188 P.p.s.a.). Uznając wadliwość stanowiska Sądu I instancji zarówno co do wystąpienia w sprawie niezawinionej przyczyny uchybienia terminowi do wniesienia odwołania, jak i zachowania siedmiodniowego terminu, o którym mowa w przepisie art. 58 § 2 K.p.a., to jednocześnie potwierdzić należy legalność postanowienia odmawiającego skarżącej przywrócenia uchybionego terminu. Tym samym skargę C. C. jako bezzasadną należało oddalić (art. 188 P.p.s.a. w związku z art. 151 P.p.s.a.). O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 206 P.p.s.a. odstępując od uwzględnienia żądania skargi kasacyjnej w tym zakresie w następstwie uznania sytuacji faktycznej i prawnej, w jakiej znajduje się skarżąca, za uzasadniony przypadek w rozumieniu powyższego przepisu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło