I SA/Wr 2367/14
WyrokWSA we Wrocławiu2015-02-16
Skład orzekający: Anetta Chołuj, Barbara Ciołek, Daria Gawlak - Nowakowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy budynki nabyte przez przedsiębiorcę, które znajdują się w złym stanie technicznym i wymagają remontu lub przebudowy, mogą być uznane za związane z działalnością gospodarczą na potrzeby podatku od nieruchomości, a tym samym opodatkowane wyższą stawką?Ratio decidendi
Sąd uznał, że sam fakt posiadania budynków przez przedsiębiorcę przesądza o ich związku z działalnością gospodarczą, nawet jeśli są w złym stanie technicznym i przejściowo niewykorzystywane. "Względy techniczne" uniemożliwiające wykorzystanie nieruchomości do działalności gospodarczej muszą mieć charakter trwały i obiektywny, a nie przejściowy, jak remont czy przebudowa. Prace remontowe i adaptacyjne nie powodują utraty przez budynek cech budynku w rozumieniu ustawy podatkowej, a obowiązek podatkowy trwa tak długo, jak fizycznie istnieje budynek.Stan faktyczny
Spółka "A" S.A. nabyła kompleks budynków szpitalnych, które znajdowały się w złym stanie technicznym. Spółka złożyła korekty deklaracji podatku od nieruchomości, wnioskując o stwierdzenie nadpłaty i opodatkowanie budynków stawką właściwą dla budynków pozostałych, argumentując, że ze względów technicznych nie mogły być wykorzystywane do działalności gospodarczej, a następnie były w trakcie przebudowy. Organy podatkowe uznały korekty za nieprawidłowe, opodatkowując budynki stawką właściwą dla budynków związanych z działalnością gospodarczą. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję organu I instancji w części dotyczącej lat 2008 i 2011 z uwagi na przedawnienie i tożsamość stawki z pierwotną deklaracją, a w pozostałym zakresie utrzymało decyzję w mocy. Spółka wniosła skargę do WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anetta Chołuj (sprawozdawca), Sędziowie: Sędzia WSA Barbara Ciołek, Sędzia WSA Daria Gawlak - Nowakowska, Protokolant: starszy referent sądowy Magdalena Dworszczak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 3 lutego 2015 r. sprawy ze skargi "A" S.A. z/s w L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2008 r., 2009 r., 2010 r., 2011 r. i 2012 r. oddala skargę.
Zaskarżoną decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję Prezydenta Miasta L. z dnia 15 maja 2014 r., nr [...]
w części określającej A. w L. (dalej: strona, spółka, skarżąca) wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2008 r. i za 2011 r. i w tej części umorzyło postępowanie natomiast w części określenia zobowiązania za 2009 r., 2010 r. 2012 r. decyzję utrzymało w mocy. W dniu 8 listopada 2013 r. spółka złożyła korekty deklaracji w podatku od nieruchomości za lata 2008-2012 wraz z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty. W motywach wniosku wskazała że w miesiącu sierpniu 2008 r. nabyła działki o numerach [...], [...] i [...] położone przy ul. [...] i [...] w L. oraz działki o numerach [...], [...], [...] i [...] przy ul. [...] i [...]. Na działkach tych od września 2008 r. do marca 2009 r., usytuowane były tzw. budynki A i C B., o powierzchni użytkowej 7.577,10 m2 natomiast po tej dacie, po wyburzeniu części z nich, o powierzchni 5.594,60 m2. Ze sporządzonej na zlecenie Spółki opinii technicznej przedmiotowych budynków, które po ich przebudowie miały stanowić część nowobudowanego centrum konferencyjno - biznesowego, wynikało że budynki A i C były w niezadowalającym stanie technicznym, ponieważ wszystkie ich elementy konstrukcyjne lub wykończeniowe były w mniejszym lub większym stopniu uszkodzone lub wyeksploatowane. Zużycie elementów konstrukcyjnych wynikało z wieku obiektów i technologii wykonania. Z opinii wynika, że obiekty nie nadawały się do użytkowania i prowadzenia działalności gospodarczej Spółki A. W dniu 5 lipca 2010 r. Spółka przystąpiła do budowy C., która obejmowała rozbudowę budynków A i C, co doprowadziło do zmiany ich parametrów takich jak kubatura i powierzchnia użytkowa. W związku z powyższym od dnia 1 września 2008 r. do końca miesiąca lipca 2010 r. przedmiotowe budynki z uwagi na zły stan techniczny nie mogły być i nie były wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych, przez co w okresie tym winny były podlegać opodatkowaniu stawką podatku właściwą dla budynków pozostałych. Natomiast od dnia 1 sierpnia 2010 r. do 1 stycznia 2013 r. z uwagi na to, iż znajdowały się w trakcie procesu budowlanego, nie powinny podlegać opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, bowiem nie posiadały pozwolenia na ich użytkowanie.
W wyniku weryfikacji wniosku o stwierdzenie nadpłaty organ podatkowy I instancji stwierdził, że załączone do wniosku skorygowane deklaracje budzą wątpliwości. W związku z powyższym postanowieniem z dnia 29 stycznia 2014 r. wszczął z urzędu wobec spółki postępowanie podatkowe w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za lata 2008-2012.
W wyniku przeprowadzonego postępowania organ podatkowy I instancji uznał, złożone korekty deklaracji za nieprawidłowe. Przytaczając treść art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2006 r. Nr 9, poz. 84 oraz Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 ze zm.) - powoływanej dalej jako "u.p.o.l., wyjaśnił, że sam fakt posiadania budynku przez przedsiębiorcę skutkuje tym, że jest on związany z prowadzoną działalnością gospodarczą. Takim przedsiębiorcą, jest Spółka A. Natomiast to, że budynki te znajdowały się w złym stanie technicznym i nie były wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej, nie oznacza, że należy je opodatkować stawkami właściwymi dla budynków pozostałych. Skoro zostały zakupione przez przedsiębiorcę, w celu związanym z prowadzoną działalnością gospodarczą, to powinny być one opodatkowane stawkami właściwymi dla budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, stosownie do art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l.
Zaznaczył przy tym, że "względy techniczne" zachodzą wówczas, gdy przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany w działalności trwale i to niezależnie od woli podatnika. Brak jest zatem podstaw do uznania, że zachodzą względy techniczne, wówczas gdy przedsiębiorca przejściowo nie wykorzystuje nieruchomości lub jej części.
Organ podatkowy I instancji argumentował, że żądanie strony o stwierdzenie nadpłaty w podatku oparte zostało o przedłożoną przez niego opinię techniczną dotyczącą stanu technicznego sporządzoną w dniu 22 czerwca 2009 r. Z jej treści, wynika, że budynki wymagały jedynie remontu w zakresie wymiany i modernizacji wszystkich elementów wykończeniowych, stolarki okiennej i drzwiowej, pokrycia dachowego, obróbek blacharskich, rynien i rur spustowych, kominów instalacyjnych oraz osuszenia ścian fundamentowych i wykonania izolacji przeciwwilgociowej fundamentów. Z opinii tej wynika zarówno, że stan techniczny fundamentów ścian i stropów budynków oceniony został jako dobry, natomiast konstrukcja dachu jest w stanie technicznym zadowalającym. Wobec powyższego budynki nadawały się do remontu i nastąpiło to na podstawie udzielonego Spółce w dniu 19 grudnia 2008 r. pozwolenia na budowę D. wraz z infrastrukturą drogową i zagospodarowaniem terenu. W efekcie tych prac Spółka, na podstawie decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia 4 czerwca 2012 r., uzyskała pozwolenie na użytkowanie przedmiotowych budynków na budynek biurowo - usługowy (budynek A) i hotel (budynek B). Powyższe dowodziło, że nie można było stwierdzić, że przedmiotowe budynki w okresie objętym opodatkowaniem, nie były i nie mogły być wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych. Prowadzenie remontu budynków nie oznaczało pozbawienia ich związku z działalnością gospodarczą, z uwagi na nieodpowiedni stan techniczny nie dyskwalifikowało też budynków jako nie nadających się do prowadzenia działalności gospodarczej, a jedynie ograniczało wysokość dochodów uzyskiwanych z tych budynków. Odnosząc się do argumentacji wniosku dotyczącej braku podstaw do objęcia przedmiotowych budynków zakresem przedmiotowym podatku od nieruchomości w trakcie ich przebudowy, organ podatkowy I instancji wskazał, że przepis art. 6 ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, pozwalający na zmianę wysokości zobowiązania podatkowego w tracie roku podatkowego, odnosi się do zdarzeń powodujących zmianę obowiązku podatkowego mających charakter trwały, przez co nie mogą to być zdarzenia o charakterze czasowym, jak np. remont budynku. Zdaniem organu w odniesieniu do przedmiotów opodatkowania w postaci budynków A i C będących w posiadaniu Spółki, fakt ich przebudowy i pozbawienie w tym czasie niektórych elementów konstrukcyjnych miał charakter tymczasowy przez co nie przestały one być budynkami w myśl ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Organ zaznaczył, że moment wygaśnięcia obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości określa art. 6 ust. 4 u.p.o.l., według którego następuje on z upływem miesiąca, w którym ustały okoliczności uzasadniające ten obowiązek. I choć ustawodawca nie określa tych przesłanek to oczywiste jest, że będą to sytuacje odnoszące się do zdarzeń faktycznych i prawnych przeciwnych do okoliczności uzasadniających powstanie obowiązku podatkowego w danym roku, jak np. sprzedaż nieruchomości, wyburzenie budynku. Spółka nabyła istniejące budynki i na ich bazie stworzyła obiekty konferencyjno - biznesowe poprzez przebudowę budynku A na budynek biurowo - usługowy oraz budynku C na hotel, a także wybudowała nowy budynek B. W ocenie organu, w świetle art. 6 ust. 1 u.p.o.l., obowiązek podatkowy od budynków powstał ponownie od dnia 1 stycznia roku następującego po roku, w którym zakończono ich przebudowę, bowiem przepis ten stanowi wyraźnie, że następuje on od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstały okoliczności uzasadniające ten obowiązek, a wyjątek od tej zasady wprowadza art. 6 ust. 2 powołanej ustawy, który odnosi się do nowo wybudowanych budynków oraz do budynków lub ich części oddanych do użytkowania przed ich ostatecznym wykończeniem. Do innych przypadków ma zatem zastosowanie art. 6 ust. 1 u.p.o.l. Skoro zatem spółka nabyła przedmiotowe budynki w dniu 28 sierpnia 2008 r., to obowiązek podatkowy od niech powstał z dniem 1 września 2008 r. Ponadto, jeżeli przedmiotem nabycia były istniejące już budynki, to do momentu zgłoszenia zakończenia prac budowlanych podstawę opodatkowania ich stanowiła powierzchnia według stanu sprzed przebudowy, a od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym zgłoszono zakończenie prac budowlanych, powierzchnia budynków według stanu po przebudowie. W tej sytuacji, wobec braku uznania za prawidłowe korekt deklaracji podatkowych na podatek od nieruchomości za lata 2008 - 2012, złożonych wraz z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty za te lata, Prezydent Miasta L. decyzją z dnia 15 maja 2014 r., nr [...], określił Spółce wysokość zobowiązań podatkowych w podatku od nieruchomości za lata 2008-2012.
Po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia 11 września 2014 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. uchyliło decyzję organu podatkowego I instancji w części dotyczącej określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2008 r. i za 2011 r. i w tej części umorzyło postępowanie a w pozostałym zakresie zaskarżoną decyzję utrzymało w mocy. Podejmując takie rozstrzygnięcie organ wskazał, że określona Spółce wysokość zobowiązania podatkowego za 2008 r. nie mogła mieć miejsca z uwagi na przedawnienie zobowiązania podatkowego, natomiast za 2011 r. jest w istocie taka sama jak w pierwotnie złożonych deklaracjach podatkowych za ten okres. Zatem z uwagi na przepisy ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, które statuują zasadę samoopodatkowania osób prawnych, określenie wysokości zobowiązania w kwocie identycznej jak w pierwotnie złożonych deklaracjach, które zostały uznane przez organ podatkowy I instancji za prawidłowe, stanowiłoby zaprzeczenie tej zasadzie. W ocenie SKO, w odniesieniu do tych lat organ winien był rozpatrzyć sprawę rozstrzygając w sprawie nadpłaty poprzez jej zwrot jeżeli, w jego ocenie, wniosek był zasadny albo wydać orzeczenie w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty wobec uznania żądania za niezasadne. Uzasadniając rozstrzygnięcie utrzymujące sporną decyzję w mocy organ odwoławczy podzielił stanowisko organu podatkowego I instancji, co do braku podstaw prawnych w zakresie opodatkowania budynków, A i C dawnego D w L. stawką właściwą dla budynków pozostałych w związku z brakiem istnienia względów technicznych do czasu rozpoczęcia ich przebudowy, a także co do braku prawnej możliwości wyłączenia ich z opodatkowania w okresie od rozpoczęcia remontu i przebudowy do końca roku, w którym prace te zakończyły się.
W skardze, skarżąca zarzuciła:
I. Naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie:
-art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b oraz art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e u.p.o.l. w związku z opodatkowaniem należących do Spółki budynków stawką właściwą dla budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, zamiast stawką właściwą dla budynków pozostałych w sytuacji, gdy nie mogły być wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych;
-art. 1a ust. 1 pkt 1 w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2 oraz art. 4 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. poprzez uznanie, że sporne obiekty pomimo braku konstytutywnych cech umożliwiających ich kwalifikowanie do kategorii budynków stanowią budynki na gruncie powołanej ustawy podlegają opodatkowaniu od ich powierzchni;
-art. 6 ust. 1 w związku z art. 6 ust. 2 u.p.o.l. poprzez uznanie, że obowiązek podatkowy wobec nowo wybudowanych części spornych budynków powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu ich wybudowania, a nie z dniem 1 stycznia roku następującego po roku, w którym ich budowa została zakończona.
II. Naruszenie przepisów postępowania tj:
-art. 210 § 1 pkt 6 oraz § 4 Ordynacji podatkowej poprzez brak uzasadnienia faktycznego i prawnego w zakresie zarzutu Spółki dotyczącego powstania obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości względem nowo wybudowanych części spornych budynków.
W uzasadnieniu podniesiono, że Spółka A. w L. nabyła kompleks budynków szpitalnych, które przez wiele lat nie były przez nikogo użytkowane i znajdowały się w złym stanie technicznym uniemożliwiającym ich wykorzystywanie do celów prowadzenia jakiejkolwiek działalności gospodarczej. Nie mniej jednak nawet wówczas gdyby budynki te znajdowały się w dobrym stanie technicznym to ich uwarunkowania konstrukcyjne umożliwiałyby prowadzenie działalności jedynie w zakresie usług medycznych, której spółka nie prowadziła i nie prowadzi. Ponadto, w trakcie realizacji planów inwestycyjnych doszło do zmiany takich parametrów budynków A i C jak powierzchnia użytkowa i kubatura, co było konieczne dla rozpoczęcia zamierzonej działalności, polegającej na organizacji konferencji i spotkań biznesowych. Powstały zatem całkowicie nowe obiekty budowlane a nie dokonano tylko ich remontów. Wywiedziono także, że organ odwoławczy nie odniósł się do kwestii powstania obowiązku podatkowego względem nowo wybudowanych części budynków, a przez to zaakceptował stanowisko organu podatkowego I instancji, iż do momentu zgłoszenia zakończenia prac budowlanych, opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegała powierzchnia użytkowa tych budynków według stanu sprzed przebudowy, a od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym zgłoszono zakończenie prac budowlanych, opodatkowaniu podlegała powierzchnia tych budynków według stanu po przebudowie oraz że nie można mówić o wygaśnięciu obowiązku podatkowego w stosunku do budynków A i C, ponieważ budynki te nigdy nie przestały istnieć. Zdaniem strony obowiązek podatkowy od nowo wybudowanych budynków lub ich części powstanie z dniem 1 stycznia roku następującego po roku, w którym budowa została zakończona, albo w którym rozpoczęto użytkowanie obiektu przed jego ostatecznym wykończeniem. Zasada ta ma zastosowanie również w odniesieniu do rozbudowy budynków, w trakcie której powstaje nowa substancja budynku - nowa powierzchnia użytkowa.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko zaprezentowane w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Istota sporu sprowadza się do oceny, czy zasadnie przyjęto w treści skarżonego aktu, że – będące w posiadaniu Spółki w latach 2008-2012 r. budynki nabyte przez Spółkę po byłym C. w L. należało uznać za związane z działalnością gospodarczą, czy w okresie w okresie od 1 września 2008 r. (dzień z którym powstał obowiązek podatkowy) do dnia 31 lipca 2010 r. (miesiąc w którym rozpoczęto remont i rozbudowę budynków), - z uwagi, na istnienie względów technicznych, o których mowa w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. - cechy takiej one nie posiadały, zaś w związku z prowadzeniem od 1 sierpnia 2010 r. do 31 grudnia 2012 r. prac budowlanych polegających na ich przebudowie i rozbudowie i remoncie nie podlegały one podatkowi od nieruchomości, a w konsekwencji, czy uzasadnione było ich opodatkowanie wg stawki podwyższonej, określonej w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b) u.p.o.l.
W świetle art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., za grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej - należy uznać grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. Z powołanego przepisu wynika zatem, że sam fakt posiadania przez przedsiębiorcę lub inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą budynku, budowli, czy gruntu (z trzema wyżej opisanymi wyjątkami) daje możliwość uznania tych przedmiotów opodatkowania, jako związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Wskazanym przepisem ustawodawca wprowadził zasadę, że wszystkie grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy są związane z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą. Rację ma zatem organ odwoławczy stwierdzając, że ugruntowane są już poglądy doktryny i orzecznictwo sądów administracyjnych, iż powołana regulacja dowodzi, że - co do zasady - sam fakt posiadania gruntu, budynku lub budowli przez przedsiębiorcę lub inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą, przesądza o uznaniu, że te przedmioty opodatkowania są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Dla celów podatku od nieruchomości nie ma znaczenia, czy nieruchomość jest wykorzystywana do celów prowadzenia działalności gospodarczej, czy też nie, np. z uwagi na to, że w danej chwili brak infrastruktury (prowadzenie centrum konferencyjno-biznesowego) nie pozwala na jej efektywne wykorzystanie. Zatem dla wyniku sprawy nie ma znaczenia, że sporne budynki przeznaczone są przez Spółkę (będącą przedsiębiorcą) do działalności gospodarczej, która ma być prowadzona dopiero w przyszłości (D. ).
Majątkowy charakter podatku od nieruchomości wyraża się w tym, że ustawodawca, opodatkowując określone stany faktyczne, koncentruje się na samej własności lub posiadaniu określonych przedmiotów opodatkowania. W swej konstrukcji podatek ten nie nawiązuje do efektów ekonomicznych, co oznacza, że z punktu widzenia podatkowo-prawnego stanu faktycznego (podstawy opodatkowania i stawki podatkowej) nie jest ważna okoliczność, jak intensywnie wykorzystywany jest przedmiot opodatkowania oraz jakie (i czy w ogóle) przynosi to efekty finansowe. Dla celów podatku od nieruchomości nie ma zatem znaczenia, czy nieruchomość jest faktycznie w danym okresie wykorzystywana do celów prowadzenia działalności gospodarczej. Przejściowe niewykorzystywanie przez podmiot gospodarczy nieruchomości lub jej części służącej do wykonywania działalności gospodarczej, nie daje podstaw do tego, by do wymiaru podatku od nieruchomości nie miały zastosowania stawki przewidziane dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą. Nieruchomość taka, mimo chwilowego jej niewykorzystywania, z różnych przyczyn, nie przestaje być nieruchomością związaną z prowadzoną przez dany podmiot działalnością gospodarczą (wyrok WSA w Olsztynie z dnia 20 marca 2013 r., sygn. akt SA/Ol 41/13 (opubl. w Lex nr 1300978). Jednym ze wskazanych w przepisie art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. wyjątków, które dają podstawy do opodatkowania gruntów i budynków i stawką właściwą dla gruntów i budynków pozostałych oraz nieobjęcia opodatkowaniem budowli, jest istnienie tzw. "względów technicznych". Ustawa (u.p.o.l.) nie zawiera legalnej definicji pojęcia "względów technicznych". Analiza językowa tego pojęcia wskazuje, że względy techniczne to takie, które mają związek ze złym stanem technicznym nieruchomości, uniemożliwiającym wykorzystanie nieruchomości do prowadzenia działalności gospodarczej. Pojęcie to nie obejmuje przyczyn natury technologicznej, ekonomicznej czy finansowej (vide: wyrok NSA w Warszawie z dnia 22 czerwca 2007 r., sygn. akt II FSK 773/06, LEX nr 339937). Nie jest więc istotny brak środków finansowych, czy też opłacalność prowadzonego przedsięwzięcia gospodarczego (np. opłacalność przywrócenia budynków do stanu używalności). Pojęcie "względy techniczne" należy łączyć tylko z obiektywnymi przeszkodami, a więc zdarzeniami niezależnymi od woli podatnika, uniemożliwiającymi prowadzenie działalności gospodarczej z wykorzystaniem danych nieruchomości, stanowiących przedmiot opodatkowania.
Pod pojęciem "względy techniczne" należy rozumieć okoliczności obiektywne, trwałe, nieusuwalne, niezależne od przedsiębiorcy. Chodzi zatem o takie wady fizyczne budynków i budowli (gruntów), które w sposób stały, a nie przejściowy uniemożliwiają korzystanie z nich przez przedsiębiorcę, zgodnie z celem działalności.(wyrok WSA w Poznaniu z dnia 17 września 2013 r., sygn. akt III Sa/Po 327/13 (opubl. w Lex nr 1393635). Przeprowadzenie remontów, napraw czy przebudowy budynków nie oznacza pozbawienia tych budynków związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Przejściowe niewykorzystywanie przez przedsiębiorcę nieruchomości lub jej części w związku z przeprowadzanymi remontami, czy pracami adaptacyjnymi nie oznacza jeszcze, że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych. Adaptacja budynków do prowadzenia zamierzonej w przyszłości działalności gospodarczej stanowi jeden z wyznaczników prowadzenia tejże działalności. Nieodpowiedni stan techniczny budynków nie dyskwalifikuje ich w ogóle z prowadzenia działalności gospodarczej, lecz jedynie ogranicza wysokość, uzyskiwanych z tych budynków bezpośrednio, dochodów w danym roku podatkowym (vide wyrok WSA w Poznaniu z 17 września 2013 r., sygn. akt III SA/Po 327/13 (opubl. w Lex nr 1393635).
Zdaniem Sądu, stan faktyczny ograniczał organ w możliwości dokonania oględzin i zlecenia wydania opinii przez biegłego. Niemniej jednak organ ocenił dowody i słusznie uznał, że Opinia techniczna mgr inż. E.J. – S. w zakresie oceny stanu technicznego budynków A i C dawnego C. sporządzona w dniu 22 czerwca 2009 r. oraz "Ekspertyza stanu technicznego budynków A i C położonych w L. przy ul [...] - [...]" sporządzona przez arch. A. K. z Pracowni Architektonicznej "[...]" we W., we wrześniu 2008 r., w pełni oddają stan techniczny przedmiotowych budynków w okresie poprzedzającym ich remont i przebudowę. Z pierwszej z tych ekspertyz wynika, że budynki A i C są w niezadowalającym stanie technicznym. Wszystkie elementy wykończeniowe w mniejszym lub większym stopniu są uszkodzone lub wyeksploatowane. Elementy konstrukcyjne wykazują zużycie techniczne wynikające jedynie z wieku technicznego obiektu i technologii wykonania, a zwłaszcza z braku izolacji przeciwwilgociowej fundamentów i niewłaściwego odprowadzania wód opadowych z dachu. Z drugiej ekspertyzy wynika natomiast, że budynki są w niezadowalającym stanie technicznym. Wszystkie elementy konstrukcyjne są w mniejszym lub większym stopniu uszkodzone lub wyeksploatowane, z tym że określenie uszkodzone w małym stopniu dotyczy elementów konstrukcyjnych nośnych, gdyż w ich przypadku bardziej adekwatne jest określenie częściowa erozja lub korozja. W opinii wskazano zarazem, że stopień zużycia budynków nie dyskwalifikuje ich jeszcze pod względem zasadności przeprowadzenia remontu kapitalnego. Chcąc eksploatować budynki w zmienionej funkcji, konieczne jest wykonanie ich gruntownego i kompleksowego remontu. Dyskwalifikacji budynków pod względem możliwości wykorzystywania ich do prowadzonej przez podatnika działalności gospodarczej nie stwierdzała również pierwsza z opinii. Mając powyższe na względzie, zdaniem Sądu, stwierdzić należy, że organy zasadnie przyjęły, iż w sprawie nie zachodzą względy techniczne, o których mowa w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., uzasadniające opodatkowanie budynków niższymi stawkami podatku od nieruchomości w okresie od ich nabycia do rozpoczęcia remontu i ich przebudowy. Przedłożone przez Spółkę opinie odnośnie ich stanu technicznego, z których wynika jedynie konieczność przeprowadzenia ich remontów, dowodzą istnienia w analizowanym okresie przeszkód technicznych w wykorzystywaniu budynków do prowadzonej działalności gospodarczej o charakterze przejściowym, podczas gdy, co wykazano już wcześniej, względy techniczne w rozumieniu powołanego przepisu oznaczają natomiast trwałą i obiektywną przeszkodę w wykorzystaniu budynku do prowadzenia działalności gospodarczej, która w rezultacie jej wystąpienia dyskwalifikuje budynek pod względem możliwości jego remontu i zmiany przeznaczenia. Co się zaś tyczy kwestii braku podstaw prawnych do objęcia budynków zakresem przedmiotowym podatku od nieruchomości w okresie od dnia 1 sierpnia 2010 r. do 31 grudnia 2012 r. w związku z prowadzeniem prac budowlanych polegających na ich remoncie, przebudowie i rozbudowie, słusznie wywiodły organy podatkowe, że skoro w myśl art. 6 ust. 1 u.p.o.l., obowiązek podatkowy powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstały okoliczności uzasadniające powstanie tego obowiązku, a w stanowiącej przedmiot sprawie powstał on od 1 września 2008 r. w związku z nabyciem nieruchomości zabudowanych budynkami A i C w dniu 28 sierpnia 2008 r., to brak jest podstaw do przyjęcia, że obowiązek podatkowy ustał w stosunku do nich z ostatnim dniem miesiąca w którym rozpoczęto ich remont i przebudowę, a prace budowlane związane były z brakiem możliwości ich użytkowania dla celów prowadzonej działalności gospodarczej.
W świetle art. 6 ust. 1 u.p.o.l. okolicznością uzasadniającą powstanie obowiązku podatkowego jest zdarzenie powodujące władanie nieruchomością wynikające z prawa własności, samoistnego posiadania, wieczystego użytkowania czy posiadania zależnego, o jakich stanowi przepis art. 3 ust. 1 tej ustawy.
Natomiast unormowanie z art. 6 ust. 2 u.p.o.l. powiązano z właściwością budynków i budowli, którą jest ich powstanie - zaistnienie (istnienie). Płynie z tego wniosek, że ulgowe traktowanie podatkowe powinno mieć miejsce przy wszystkich budynkach, które odznaczają się cechą "nowości, bez względu na to, kto będzie nimi władał (wytwórca, czy też pierwszy nabywca)( vide wyrok NSA z dnia 15 marca 2011 r., sygn. akt II FSK 1877/09 (opubl. w Lex nr 1079952). Podobnie wypowiedział się WSA w Białymstoku w wyroku z dnia 29 lutego 2012 r., sygn. akt I SA/Bk 15/12 (opubl. w Lex nr 1120499) wskazując, że "wykładnia językowa, systemowa i celowościowa art. 6 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych uzasadnia twierdzenie, że określony w tym przepisie moment powstania obowiązku podatkowego dotyczy wszystkich nowo wybudowanych budynków lub budowli (...)." Zaznaczenia wymaga zaś, że obiekt budowlany, mieszczący się w definicji budynku, zawartej w art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., pozostaje budynkiem w rozumieniu przepisów tej ustawy nawet wówczas, gdy ze względów technicznych, prawnych czy faktycznych, nie jest i nie może być wykorzystywany, w tym zgodnie z jego przeznaczeniem. Konieczność remontu budynku oraz fakt jego przebudowy i rozbudowy nie powoduje utraty przez taki obiekt budowlany cech budynku w rozumieniu przepisów ustawy podatkowej, co więcej budynek pozostaje budynkiem nawet wówczas, gdy został wyłączony z bieżącej eksploatacji. Zgodnie z art. 6 ust. 1 u.p.o.l. w przypadku budynku lub jego części, którego budowa została zakończona (a z takimi budynkami będącymi w posiadaniu Spółki mamy do czynienia), okolicznością od której jest uzależniony obowiązek podatkowy, jest istnienie budynku lub jego części, toteż tak długo, jak w sensie fizycznym istnieje budynek, np. nie uzyskano pozwolenia na rozbiórkę i nie zrealizowano tego pozwolenia, istnieje obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości. Stan dachu, jego uszkodzenie lub częściowe usunięcie (np. w wyniku czynu niedozwolonego lub prowadzenia prac remontowych) nie oznacza, że dany obiekt "nie posiada dachu", a przez to przestaje być budynkiem w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Dopiero obiekt całkowicie i trwale pozbawiony dachu, nieosłonięty, nieograniczony od góry, przestaje być budynkiem a nawet obiektem budowlanym w rozumieniu przepisów prawa budowlanego (wyrok WSA w Gliwicach z dnia 3 kwietnia 2012 r., sygn. akt I SA/Gl 987/11,opubl. w Lex nr 1145256). Podkreślić należy, że skoro czasowe niewykorzystywanie budynku do prowadzenia działalności gospodarczej wynika z woli podatnika i podejmowanych przez niego, w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, decyzji o remontach, bądź zmianie sposobu użytkowania, to nie zachodzi przesłanka braku możliwości wykorzystywania budynku do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. (wyrok WSA w Gdańsku z dnia 17 sierpnia 2011 r., sygn. akt I SA/Gd 480/11, opubl. w Lex nr 1084171).
Zaznaczyć także trzeba, że przepis art. 6 ust. 2 u.p.o.l. dotyczy podjęcia budowy, ukończenia i użytkowania budynku jako momentu uzasadniającego powstanie obowiązku podatkowego, natomiast przeprowadzenie adaptacji lub remontu budynku dla celów innej działalności gospodarczej nie stanowi budowy w rozumieniu ustawy z 1994 r. - Prawo budowlane". Jak trafnie wywiodły organy podatkowe istotne jest przy tym to, że definicje budowy, robót budowlanych i przebudowy zawarte w ustawie Prawo budowlane nie mogą modyfikować zakresu przedmiotowego podatku od nieruchomości oraz momentu powstania i ustania obowiązku w tym podatku, albowiem ustawa o podatkach i opłatach lokalnych odwołuje się do przepisów Prawa budowlanego tylko dla zdefiniowania określonych w niej pojęć w wąskim zakresie. Wobec tego wykładnia przepisu art. 6 ust. 2 u.p.o.l. nie stwarza podstaw do przyjęcia, aby w przypadku, gdy w świetle przepisów Prawa budowlanego, budowa budynku została już uprzednio zakończona, miarodajnym zdarzeniem determinującym powstanie i ustanie obowiązku podatkowego, miałaby być chwila rozpoczęcia jego remontu i przebudowy oraz zakończenia tych prac w wyniku których budynek jest gotowy do wykorzystania na potrzeby działalności zgodnie z przeznaczeniem. W ocenie Sądu stwierdzić zatem należy, iż organy zasadnie przyjęły, że obowiązek podatkowy od przedmiotowych budynków powstał, stosownie do art. 6 ust. 1 u.p.o.l., od dnia 1 września 2008 r. i nie przestał ciążyć na spółce w okresie, w którym dokonywano ich remontu i przebudowy. W oparciu o obowiązujące przepisy prawidłowo też przyjął, że do momentu zgłoszenia zakończenia prac budowlanych podstawę opodatkowania ich stanowiła powierzchnia według stanu sprzed przebudowy, a od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym zgłoszono zakończenie prac budowlanych, powierzchnia budynków według stanu po przebudowie.
W świetle powyższego, Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego. Sąd nie dopatrzył się także naruszenia przepisów postępowania. Wbrew zarzutom skargi stanowisko organu zostało w spornej decyzji logicznie uzasadnione z odwołaniem się do zgromadzonych w sprawie dowodów. Spójna argumentacja decyzji przekonuje o zasadności rozstrzygnięcia, zatem jej zakwestionowanie nie może wynikać jedynie z negacji stanowiska organu.
Dotąd powiedziane prowadzi do wniosku, że skargę po myśli art. 151 p.p.s.a. należało oddalić jako nieuzasadnioną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło