II OSK 2384/15

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-11-09

Skład orzekający: Maria Czapska - Górnikiewicz, Marzenna Linska - Wawrzon, Mirosław Gdesz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy roboty budowlane polegające na ociepleniu ściany szczytowej budynku oraz montażu rynny, wykonane w przestrzeni nad nieruchomością sąsiednią, stanowią naruszenie prawa i uzasadniają nakaz rozbiórki, zwłaszcza w sytuacji braku prawa inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo ocenił, iż roboty budowlane polegające na ociepleniu ściany szczytowej budynku i przedłużeniu rynny, wykonane z przekroczeniem granicy nieruchomości sąsiedniej i naruszeniem uzasadnionych interesów jej właścicieli, stanowią samowolną przebudowę. Brak prawa inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane uniemożliwił legalizację tych robót, co uzasadniało nakaz rozbiórki.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej K. L. i J. L. od wyroku WSA w Krakowie, który oddalił ich skargi na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę ocieplenia ściany szczytowej budynku oraz fragmentu rynny. Organy administracyjne ustaliły, że roboty te zostały wykonane z naruszeniem granicy nieruchomości sąsiedniej oraz bez prawa inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Skarżący kwestionowali ustalenia faktyczne dotyczące przekroczenia granicy i interpretację zapisów księgi wieczystej dotyczących współwłasności muru granicznego.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Maria Czapska - Górnikiewicz (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Marzenna Linska - Wawrzon sędzia del. WSA Mirosław Gdesz Protokolant starszy asystent sędziego Paweł Konicki po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2017 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej K. L. i J. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 22 maja 2015 r. sygn. akt II SA/Kr 21/15 w sprawie ze skarg K. L. i J. L. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia [...] maja 2012 r. znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę kasacyjną. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 22 maja 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargi K. L. i J. L. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2012 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki. W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd pierwszej instancji wskazał, że przedmiotowe postępowanie zostało wszczęto na żądanie K. B. (właścicielki kamienicy przy ul. [...]) przeprowadzenia kontroli robót budowlanych realizowanych przez właściciela sąsiedniego budynku przy ul. [...], polegających na samowolnym ociepleniu styropianem ściany szczytowej z naruszeniem jej własności oraz bezprawnym montażu "jakiegoś urządzenia technicznego" w przestrzeni nad dachem należącego do niej budynku, przeprowadzaniu kabli elektrycznych, wadliwym montażu i zapchaniu rynien. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2004 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie Powiat Grodzki odmówił nakazania inwestorowi obowiązku wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem wykonanych robót budowlanych polegających na ociepleniu ściany szczytowej budynku przy ul. [...], zaś Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lutego 2005 r. utrzymał w mocy ww. rozstrzygnięcie organu I instancji w mocy. Skarga na ww. decyzję ostateczną została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 15 lutego 2005 r. (sygn. akt II SA/Kr 735/05), który został następnie uchylony przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 6 sierpnia 2009 r. (sygn. akt II OSK 133/09). Jak stwierdził Sąd kasacyjny, w sprawie winno zostać przeprowadzone postępowanie w trybie art. 50 Prawa budowlanego, w którym organ może zażądać oświadczenia z art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego, jednakże błędnie Sąd pierwszej instancji zawęził kontrolę do oceny orzeczenia technicznego dotyczącego prawidłowości wykonanych robót, gdy norma prawna zastosowana w sprawie wymagała oceny zgodności z prawem wykonywanych robót budowlanych. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał także, że do akt sprawy i to w toku postępowania administracyjnego składane były przez skarżącą opinie, ekspertyzy obejmujące ocenę techniczną zrealizowanych robót, do której Sąd pierwszej instancji nie odniósł się. Wyrokiem z dnia 1 lutego 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny (sygn. akt II SA/Kr 1331/09) uchylił obie wydane w sprawie decyzje, stwierdzając, że organy zaniechały ustalenia, czy realizacja robót budowlanych polegających na ociepleniu ściany szczytowej budynku ul. [...] narusza uzasadnione interesy właścicieli sąsiedniej nieruchomości oraz czy inwestor wykazał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Skarga kasacyjna od tego wyroku została oddalona przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 16 listopada 2010 r. (sygn. akt II OSK 1438/10). Ponownie prowadząc postępowanie, organ nadzoru budowlanego przedmiotem postępowania uczynił samowolnie wykonane roboty budowlane, polegające na ociepleniu ściany szczytowej budynku przy ul. [...] od strony budynku nr [...] oraz montażu na tej ścianie klimatyzatora i okablowania prowadzącego do innego klimatyzatora obsługującego budynek nr [...]. Decyzją z dnia [...] października 2011 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie Powiat Grodzki na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm. – zwanej dalej Prawem budowlanym) nakazał inwestorowi K. L. rozbiórkę elementów zrealizowanych bez wymaganego pozwolenia na ścianie szczytowej budynku przy ul. [...] w przestrzeni nad budynkiem sąsiednim ul. [...] poprzez: 1. rozbiórkę wszystkich warstw ocieplenia ściany szczytowej budynku przy ul. [...] wykonanego od poziomu połaci dachu budynku przy ul. [...] wzwyż, wykonanego w sposób zajmujący słup powietrza ponad dachem budynku przy ul. [...], 2. rozbiórkę fragmentu rynny od strony frontowej budynku przy ul. [...], położonej na górnej półce gzymsu wieńczącego na odcinku usytuowanym w przestrzeni powietrznej ponad budynkiem sąsiednim [...], do płaszczyzny ściany szczytowej budynku nr [...] po usuniętej warstwie ocieplenia (nakazanym w pkt 1 decyzji), 3. rozbiórkę urządzenia klimatyzacyjnego zamontowanego na ścianie szczytowej budynku przy ul. [...] w przestrzeni nad budynkiem sąsiednim nr [...] wraz z jego konstrukcją wsporczą i podłączeniami instalacyjnymi przebiegającymi w warstwie ocieplenia ściany szczytowej, 4. rozbiórkę wszystkich instalacji zlokalizowanych na ścianie szczytowej budynku przy ul. [...] a usytuowanych w przestrzeni nad budynkiem sąsiednim nr [...]. Decyzją z dnia [...] maja 2012 r. Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego – po rozpatrzeniu odwołania K. L. oraz J. L. – uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie w całości i w tym zakresie, orzekając merytorycznie w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 1 i art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego, nakazał inwestorowi K. L. doprowadzenie ściany szczytowej poddasza budynku przy ul. [...] i instalacji odwadniającej od strony frontowej budynku do stanu poprzedniego poprzez: 1. rozbiórkę wszystkich warstw ocieplenia ściany szczytowej budynku [...] wykonanego od poziomu połaci dachu budynku przy ul. [...] wzwyż wykonanego w przestrzeni ponad dachem budynku przy ul. [...] oraz 2. skrócenie rynny od strony frontowej budynku przy ul. [...], położonej na górnej półce gzymsu wieńczącego, na odcinku usytuowanym w przestrzeni powietrznej ponad budynkiem sąsiednim [...], tj. do krawędzi ściany szczytowej bez ocieplenia. Zdaniem organu odwoławczego, inwestor dokonał przeróbki instalacji odwadniającej polegającej na przedłużeniu rynny od strony frontowej budynku związanej z wykonaniem ocieplenia i obróbek blacharskich nad pogrubioną w ten sposób ścianą. Roboty takie należało zakwalifikować jako samowolną przebudowę części obiektu budowlanego, na realizację której właściciel nieruchomości sąsiedniej nie wyraził zgody w przestrzeni ograniczonej prawem jego własności. Na podstawie zebranych dowodów organ odwoławczy ustalił, że granica nieruchomości przebiega środkiem muru granicznego pomiędzy budynkami nr [...], a kamienica nr [...] została wbudowana jako plombowa pomiędzy istniejącymi kamienicami nr [...] z prawem współwłasności muru wpisanym do księgi wieczystej. Ściana tylna tej kamienicy została "nałożona" od zewnątrz na mury graniczne, zatem występy muru nie odzwierciedlają granic działki. Brak prawa inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlaną uniemożliwia wdrożenie procedury legalizacyjnej. Skargi na powyższą decyzję złożyli K. L. oraz J. L., zarzucając jej naruszenie art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 w związku z art. 140 K.p.a., art. 107 § 3 K.p.a. w związku z art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, art. 285 § 1 K.c. W odpowiedziach na skargi organ odwoławczy wniósł o ich oddalenie. Rozpoznając powyższe skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wskazał na swoje związanie zapadłym w sprawie prawomocnym wyrokiem z dnia 1 lutego 2010 r. (sygn. akt II SA/Kr 1331/09). Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego, że roboty polegające na samowolnym montażu klimatyzatora na ścianie granicznej między nieruchomościami nr [...] nie naruszają przepisów Prawa budowlanego, bowiem instalacja taka nie wymaga uzyskania ani pozwolenia na budowę, ani zgłoszenia. Natomiast zarówno wykonanie przedmiotowego ocieplenia i rynny od strony frontowej budynku wymagało uzyskania pozwolenia na budowę, którego inwestor nie uzyskał, podobnie jak nie wykazał prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Jak następnie wskazał Sąd pierwszej instancji, roboty budowlane dotyczące instalacji odwadniającej oraz ocieplenia wykonane zostały przez inwestora w przestrzeni rozciągającej się ponad własnością działki J. B., tj. budynku nr [...] przy ul. [...]. Jak stwierdzono w protokole oględzin przeprowadzonych w dniu 15.03.2011 r. "założony styropian na ścianę szczytową zakrywa w całości istniejącą przed ociepleniem stolarkę dachu budynku przy ul. [...]". Roboty zostały wykonane w przestrzeni rozciągającej się poza granicami muru granicznego, a nie "nad murem" jak wskazuje się w skardze. Dywagacje dotyczące interpretacji zawartego w księdze wieczystej zapisu z 29 maja 1912 r. nie mają szczególnego znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszego sporu. Zdaniem Sądu przy wykonaniu przedmiotowych robót doszło do przekroczenia granicy między nieruchomościami i naruszenia obowiązku zapewnienia ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich. Brak potwierdzenia przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w zakresie robót ociepleniowych oraz robót polegających na wykonaniu instalacji odwodnieniowych w przestrzeni ponad gruntem nr [...] uniemożliwił wdrożenie procedury legalizacyjnej. Nadto zdaniem Sądu pierwszej instancji wiążących wytycznych zawartych w ww. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie nie można interpretować jako zobowiązania do przeprowadzenia postępowania rozgraniczeniowego, bowiem te mogą zainicjować strony posiadające interes prawny. Organy na podstawie zgromadzonego materiału miały podstawy do przyjęcia, iż przedmiotowe ocieplenie oraz rynna zostały posadowione w sposób naruszający przestrzeń nad gruntem stanowiącym nieruchomość J. B. Spór co do przebiegu granic nieruchomości nie stanowił też zagadania wstępnego (art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a.). Podobnie jako niezasadne Sąd pierwszej instancji ocenił zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 7 K.p.a. skoro trudno skarżącym przypisać chęć współdziałania w wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy i szybkiego jej załatwienia, a większość z zaplanowanych oględzin nie doszła do skutku. Nie zasługiwały również na uwzględnienie zarzuty "ustalenia faktów co do wchodzenia rynny frontowej w przestrzeń powietrzną nad budynkiem sąsiednim jedynie na podstawie niskiej jakości zdjęć wykonanych z dużej odległości", rozpoznania sprawy przez pracownika organu podlegającego wyłączeniu, który to wniosek został zasadnie rozpoznany negatywnie postanowieniem z dnia 30 maja 2011 r., niewłaściwego zawiadamiania podczas postępowania W. L., który nie poinformował organów administracyjnych o zmianie adresu, do czego był zobowiązany (art. 41 § 1 i 2 K.p.a.). Z przedstawionych wyżej przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.) oddalił skargi. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyli J. L. i K. L., zaskarżając go w całości i zarzucając mu: 1. naruszenie prawa materialnego, a to art. 206, art. 209 oraz art. 285 § 1 K.c. poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, iż zapis znajdujący się w dziale I Sp księgi wieczystej [...] może obciążać "wykonywanie prawa współwłasności muru granicznego", podczas gdy mur graniczny będący współwłasnością nie może być obciążony służebnością, a wpis w dziale I Sp księgi wieczystej jest uprawnieniem pozwalającym na powzięcie czynności zachowawczych, nie zaś żadnym ograniczeniem, 2. naruszenie prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to: I. art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7, 8, 77 § 1, 78 § 1 i 80 K.p.a., przejawiające się w tym, że Sąd pierwszej instancji w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie, mimo że zebrany przez organ materiał dowodowy okazał się być niewystarczający i budzący wątpliwości, szczególnie w zakresie ustalenia, czy przy ociepleniu ściany doszło do przekroczenia granicy nieruchomości i brak dokonania niezbędnych ustaleń w tym zakresie, a także w zakresie tego czy, kiedy i w jaki sposób wykonano roboty budowlane polegające na przedłużeniu rynny oraz pominięcie dowodów zgłoszonych w odwołaniach, w tym dokumentu geodezyjnego - pomiaru pionowości ściany szczytowej poddasza budynku nr [...] sporządzonej przez uprawnionego geodetę K. D., oraz nieuzasadnione nieprzeprowadzenie dowodów zawnioskowanych przez skarżących w postaci udostępnienia podnośnika z wysięgnikiem w celu zbadania przebiegu rynny frontowej budynku położonego przy ul. [...] oraz brak zweryfikowania przez organy, czy skarżący posiadali pozwolenie na budowę w zakresie robót ociepleniowych, II. art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. art. 80 K.p.a. poprzez dokonanie kontroli legalności działalności administracji publicznej w sposób niewłaściwy i zaakceptowanie przez Sąd I instancji wadliwie ustalonego stanu faktycznego przed organami administracyjnymi, w tym w szczególności przyjęcia, iż: • rynna frontowa budynku przy ul. [...] wchodzi w przestrzeń powietrzną ponad budynkiem sąsiednim przy ul. [...] • dokonano przedłużenia rynny frontowej budynku przy ul. [...], podczas gdy skarżąca wykazała, iż nigdy nie przeprowadzano tego rodzaju prac; • ocieplenie ściany szczytowej budynku przy ul. [...] wchodzi w przestrzeń powietrzną budynku przy ul. [...], podczas gdy przedmiotowa ściana znajduje się nad murem granicznym objętym współwłasnością; • roboty budowlane w zakresie ocieplenia ściany szczytowej rozciągały się poza granicami muru granicznego; III. art. 153 P.p.s.a. poprzez naruszenie dyspozycji zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, wydanym w dniu 1 lutego 2010 r. (sygn. akt II SA/Kr 1331/09) w przedmiotowej sprawie na skutek zaaprobowania przez Sąd I instancji braku szczegółowego ustalenia przez organy I i II instancji rzeczywistego przebiegu granicy między nieruchomościami nr [...] oraz ustalenia ww. granicy w sposób nieprawidłowy; IV. art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 107 § 3 K.p.a., polegające na tym, że Sąd I instancji w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie, mimo iż uzasadnienie decyzji organu Il instancji nie spełniało kryteriów, których wymagała od niego ustawa; V. art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. w zw. z art. 24 § 3 K.p.a. poprzez przeprowadzenie przez Sąd I instancji niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej i niezastosowanie środka określonego w ustawie, mimo rozpoznania sprawy administracyjnej przez W. G., która podlegała wyłączeniu; VI. art. 9 w zw. z art. 41 § 1 K.p.a. poprzez przyjęcie, iż organy administracyjne nie mają obowiązku skutecznie doręczyć pierwszego pisma w sprawie, zawierającego pouczenie strony o obowiązku poinformowania o każdej zmianie adresu zamieszkania. Wskazując na powyższe podstawy kasacji, skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie od organu kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W odpowiedzi na skargę kasacyjną J. B. wniósł o jej oddalenie i zasądzenie od skarżących na jego rzecz kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przewidzianych. Na skutek informacji o śmierci uczestniczki postępowania L. K. (zmarła w dniu 20 października 2016 r. ) Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił się do uczestnika J. K. i do pełnomocników skarżących oraz organu o wskazanie następców prawnych po ww. zmarłej. W odpowiedzi pełnomocnik organu wskazał na brak wiedzy o następcach prawnych po zmarłej, zaś uczestnik postępowania J. K. nie ustosunkował się do wezwania Sądu. Jednocześnie organ przedstawił aktualny odpis z księgi wieczystej wskazujący na to, iż zmarła L. K. jest jedną ze współwłaścicieli nieruchomości położonej w Krakowie przy ul. [...], a jej udział w częściach wspólnych nieruchomości wynosi 235/10000 części. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przede wszystkim stwierdzić trzeba, że pomimo śmierci uczestniczki postępowania L. K. w dniu 20 października 2016 r., Sąd rozpoznający niniejszą sprawę nie znalazł podstaw do zawieszenia postępowania kasacyjnego. Wyżej wymieniona uczestniczka postępowania była, bowiem jedną ze współwłaścicieli nieruchomości położonej przy ul. [...] (udział jej wynosił 235/10000), a więc nieruchomości sąsiedniej do tej stanowiącej przedmiot niniejszego postępowania. Istotnym jest przy tym to, że o terminie rozprawy, na której rozpoznawano niniejszą skargę kasacyjną, zostali zawiadomieni pozostali współwłaściciele ww. nieruchomości, którzy realizują w sprawie czynności zachowawcze względem wspólnej nieruchomości, a tym samym Sąd uwzględniając treść art. 209 K.c. uznał za dopuszczalne na obecnym etapie sprawy rozpoznanie wniesionej przez J. L. i K. L. kasacji. Oceniając wniesioną skargę kasacyjną w granicach określonych przepisem art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) i nie dostrzegając przy tym wystąpienia przesłanek nieważności, o których mowa w § 2 tego przepisu, uznać należało, że skarga kasacyjna nie zawierała usprawiedliwionych podstaw. Stwierdzić trzeba, że zasadniczą okolicznością, która stała się podstawą orzeczenia w sprawie nakazu rozbiórki warstw ocieplenia ściany szczytowej budynku przy ul. [...] w zakresie określonym w kontrolowanej decyzji oraz skrócenia rynny od strony frontowej tego budynku stanowiło ustalenie, że wykonanie tych robót budowlanych nastąpiło z przekroczeniem granicy między nieruchomościami. Analiza akt sprawy, szczególnie treść księgi wieczystej przedmiotowej nieruchomości, ujawnionego w niej prawa współwłasności muru granicznego oraz jednoznacznie deklarowany brak zgody współwłaścicieli nieruchomości przy ul. [...], słusznie doprowadziły organ odwoławczy, a za nim Sąd pierwszej instancji do konkluzji, że inwestor ocenianych w niniejszym postępowaniu administracyjnym robót budowlanych nie posiadał prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Konieczność badania tej kwestii została przesądzona w zapadłych uprzednio wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 sierpnia 2009 sygn. akt II OSK 133/09 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 1 lutego 2010 r. sygn. akt II SA/Kr 1331/09. Wbrew wywodom strony skarżącej nie można w stanowisku Sądu pierwszej instancji dopatrzeć się uchybienia normie art. 153 P.p.s.a. "poprzez brak szczegółowego ustalenia przez Organy I i II instancji rzeczywistego przebiegu granicy między nieruchomościami nr [...] (...) oraz ustalenie ww. granicy w sposób nieprawidłowy". Jak wskazywał bowiem Sąd w wyroku z dnia 1 lutego 2010 r. "organy nadzoru budowlanego obu instancji zaniechały ustalenia, czy realizacja robót budowlanych polegających na ociepleniu ściany szczytowej budynku ul. [...] narusza uzasadnione interesy właścicieli nieruchomości przy ul. [...], w szczególności zaś, czy znajduje się ono faktycznie w granicach sąsiedniej nieruchomości, oraz czy inwestor wykazał prawo do dysponowania tą nieruchomością na cele budowlane". Powyższe wskazania co do dalszego postępowania zawarte w tym wyroku zostały wykonane przez organy ponownie rozpoznające sprawę i słusznie zaakceptowane w kontrolowanym w niniejszym postępowaniu wyroku. Analiza akt sprawy, szczególnie rysunków oraz zdjęć potwierdza ustalenie, że doszło do nieuprawnionego przekroczenia przez skarżących granicy między nieruchomościami nr [...], a wobec sprzeciwu właścicieli działki nr [...] do naruszenia uzasadnionych interesów tych ostatnich. Nie sposób przy tym podzielić argumentacji kasacji, że uprawnienie do "podwyższenia muru" oraz "wzajemnego przybudowania się do tych murów i prawo oparcia budynku o ten mur i wpuszczenia belek" obejmowało możliwość ocieplenia ściany szczytowej przedmiotowego budynku w zrealizowanym zakresie, wykonania orynnowania na tejże ścianie, czy faktycznego wykonania robót budowlanych kosztem przestrzeni do której zajmowania uprawniony był właściciel nieruchomości sąsiedniej. Jak trafnie eksponował to organ odwoławczy, granica nieruchomości należącej do inwestora przebiega środkiem muru granicznego pomiędzy budynkami nr [...], zaś uprawnienia zapisane w księdze wieczystej regulują jedynie sposób korzystania i podwyższenia muru granicznego. Nie można tych uprawnień interpretować rozszerzająco, a więc wykraczając poza granice zewnętrzne tegoż muru granicznego. Z przyczyn powyżej wskazanych jako niezasadny należało ocenić zarzuty naruszenia: art. 206, art. 209 i art. 285 § 1 K.c. (zarzut 1), art. 153 P.p.s.a. (zarzut 2.III), a także zarzuty naruszenia art. 3 § 1 i art. 145 § 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 80 K.p.a. (zarzut 2.II) i art. 3 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 78 § 1 i art. 80 K.p.a. (zarzut 2.I). Skarżący nie podważyli przy tym skutecznie ustaleń dotyczących położenia rynny od stronny frontowej oraz faktu wykonania ocieplenia, w zakresie objętym nakazem rozbiórki w decyzji z dnia [...] maja 2012 r., z naruszeniem przysługujących im uprawnień, kosztem nieruchomości sąsiedniej. Wskazywanie na pomiar pionowości ściany szczytowej poddasza budynku nr [...] tego ustalenia nie narusza podobnie jak wnioskowanie o ustalenie przebiegu przedmiotowej rynny. Także podnoszenie "braku weryfikacji przez organy, czy skarżący posiadali pozwolenie na budowę w zakresie robót ociepleniowych" uznać należało za co najmniej nieuprawnioną polemikę, wobec ustalenia braku tego pozwolenia i jego nie zakwestionowania w toku trwającego wiele lat postępowania przez stronę skarżącą. Nie zasługiwały na uwzględnienie wreszcie pozostałe zarzuty kasacji. Uzasadnienie decyzji organu odwoławczego spełnia wymogi przewidziane w art. 107 § 3 K.p.a., co wyklucza możliwość skutecznego formułowania zarzutu naruszenia art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 107 § 3 K.p.a. (zarzut 2.IV). Odnośnie zarzutu naruszenia art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. w zw. z art. 24 § 3 K.p.a. (zarzut 2.V.), stwierdzić z kolei trzeba, że postanowienie wydawane na podstawie tego ostatniego przepisu jest kontrolowane wraz z odwołaniem i ewentualnie razem ze skargą na decyzję ostateczną lub skargą kasacyjną. Na obecnym etapie postępowania skarżący powtórzyli swoje zastrzeżenia co do pracownika Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, pomijając jednak to, że treść wydanego w sprawie nakazu została sformułowana przez organ odwoławczy oraz to, że nie wskazali, jak w ich ocenie uwagi co do zachowania pracownika organu, znajdują swoje przełożenie na działania organu odwoławczego. Już tylko to nie pozwala na wykazanie związku pomiędzy formułowanym naruszenie art. 24 § 3 K.p.a. a przeprowadzoną przez Sąd pierwszej instancji kontrolą. Z kolei zarzut naruszenia art. 9 w związku z art. 41 § 1 K.p.a. (zarzut 2.VI) nie mógł być formułowany przez stronę skarżącą, gdyż nie dotyczy interesu prawnego żadnego z nich, ale uczestnika postępowania W. L. Ten mógł zostać zgłoszony przez uczestnika w toku niniejszego postępowania sądowego, skoro został on zawiadomiony prawidłowo o rozprawie przez Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, jak i Naczelnym Sądem Administracyjnym. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło