VI SA/Wa 3326/14
WyrokWSA w Warszawie2015-02-18
Skład orzekający: Jakub Linkowski, Aneta Lemiesz, Marzena Milewska-Karczewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo nałożył karę pieniężną za przejazd pojazdem nienormatywnym z przekroczeniem dopuszczalnego nacisku na oś, jeśli użyte do ważenia wagi miały ograniczony zakres obciążenia, a organ nie wyjaśnił tej kwestii?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że organ administracji nie wykazał w sposób jednoznaczny prawidłowości przeprowadzenia czynności ważenia pojazdu. Użyte do ważenia wagi miały maksymalne obciążenie 10 ton, podczas gdy stwierdzono przekroczenie dopuszczalnego nacisku na oś. Organ nie wyjaśnił tej kwestii, co budzi poważne wątpliwości co do wiarygodności ustaleń dotyczących przekroczenia norm. Sąd podkreślił, że organy nie mogą zastępować stron w gromadzeniu dowodów, ale mają obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej i swobodnej oceny dowodów.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na A. H. za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII, z powodu przekroczenia dopuszczalnego nacisku na pojedynczą oś napędową. Skarżący kwestionował prawidłowość ważenia, podnosząc m.in. niezgodność numerów fabrycznych wag w protokole oraz możliwość wpływu wyłączonego silnika na wynik ważenia. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję o nałożeniu kary, wskazując na przekroczenie nacisku osi o 1,55 t i stosując przepisy Prawa o ruchu drogowym. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania administracyjnego.Rozstrzygnięcie
1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego A. H. kwotę 717 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski Sędziowie Sędzia WSA Aneta Lemiesz (spr.) Sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska Protokolant ref. staż. Piotr Niewiński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lutego 2015 r. sprawy ze skargi A. H. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego A. H. kwotę 717 (siedemset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Główny Inspektor Transportu Drogowego ("GITD") w decyzji z dnia [...] lipca 2014 r. - wydanej na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 64 ust. 1, 2, art. 64 d, art. 140 aa ust. 1, 2, 3, 4, art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. b), ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm.), dalej "p.r.d.", art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r., poz. 659 ze zm.), dalej "u.d.p."- po rozpatrzeniu odwołania A. H. prowadzącego działalność pod nazwą [...] ("Skarżący") utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] nakładającej karę pieniężną w wysokości 2000 zł.
Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII.
W dniu [...] stycznia 2014 r. w miejscowości [...] na drodze krajowej nr [...] zatrzymano do kontroli pojazd członowy składający się z dwuosiowego ciągnika siodłowego marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] wraz z trzyosiową naczepą marki [...] o numerze rejestracyjnym [...]. Zespołem pojazdów kierował Pan P.D. Kontrolowanym pojazdem wykonywał przewóz ładunku metalowych tarcz oporowych. Przebieg kontroli utrwalono protokołem nr [...].
W wyniku pomiaru organ I instancji stwierdził następujące naruszenia dopuszczalnych norm:
nacisk na pojedynczej osi napędowej 11,25 t (po odjęciu 2% i zaokrąglone do 0,1 t w górę) -przekroczenie o 1,25 t - przekroczenie o 12,5%,
kierowca nie okazał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.
W trakcie kontroli nie stwierdzono przekroczenia innych parametrów kontrolowanego pojazdu.
W odwołaniu zaskarżonej decyzji strona wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu odwołania strona podniosła, że kierowca miał jedynie możliwość wizualnej oceny rozmieszczenia ładunku i nie był w stanie określić nacisku na osie. Ponadto skarżący wniósł zastrzeżenia co do prawidłowości wykonania ważenia w trakcie kontroli, gdyż według wyjaśnień przekazanych mu przez kierowcę silnik ciągnika nie został wyłączony. Skarżący nadto zwrócił uwagę, iż w protokole kontroli zostały podane różne, niezgodne ze sobą numery fabryczne wag pomiarowych. W ocenie skarżącego dopuszczalny nacisk na oś na wszystkich drogach powinien wynosić 11,5 ton w związku z czym nakładanie kary na podstawie Rozporządzenia Ministra Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 6 września 2012 r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t, jest bezpodstawne.
Na skutek rozpoznania odwołania GITD utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnianiu decyzji z dnia [...] lipca 2014 r. GITD wskazał, że w wyniku kontroli stwierdzono przekroczenie nacisku na pojedynczej osi napędowej pojazdu poruszającego się po drodze krajowej, gdzie dopuszczalny jest ruch pojazdów o nacisku osi do 10 t.
Powołał także art. 41 ust. 1 u.d.p., zgodnie z którym po drogach publicznych dopuszcza się ruch pojazdów o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3 tejże ustawy. W przepisie art. 41 ust. 2 u.d.p. znalazła się delegacja ustawowa dla Ministra właściwego do spraw transportu, do ustalenia w drodze rozporządzenia, wykazu:
dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t,
dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t
- mając na uwadze potrzebę ochrony dróg oraz zapewnienia ruchu tranzytowego. Na podstawie powyższej delegacji ustawowej, wykaz dróg krajowych i dróg wojewódzkich, na których obowiązuje nacisk osi do 8 t i 10 t został określony rozporządzeniem Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 6 września 2012 r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, oraz wykazu dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t (Dz. U. z 2012 r. poz. 1061). Droga krajowa nr [...] na odcinku [...] /droga [...] / - [...] - [...] - [...] - [...] - [...] - [...] - [...] - [...] - [...] - [...] - [...] - [...] /droga [...] / została zaliczona do kategorii dróg po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t.
Tym samym bezspornym jest, iż zatrzymany do kontroli był pojazdem nienormatywnym, a nacisk osi przekroczył wielkości przewidziane dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 10 t. Organ wskazał, że bez znaczenia pozostaje kwestia nieprzekroczenia przez pojazd dopuszczalnej masy całkowitej, gdyż nacisk osi napędowej pojazdu przekroczył wielkości przewidziane dla dróg krajowych o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 10 t i jedynie zezwolenie kategorii VII legitymowałoby przejazd ww. pojazdu.
W niniejszej sprawie parametrom kontrolowanego pojazdu odpowiadało bowiem zezwolenie kategorii VII, gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości o więcej niż 10 % i nie więcej niż 20 % w związku z czym - stosownie do art. 140ab ust. 1 pkt 2 p.r.d. -nałożono na skarżącego karę pieniężną w wysokości 2.000 zł.
W swojej decyzji GITD uznał, że organ I instancji błędnie przyjął, iż podstawą wymierzenia kary pieniężnej w wysokości 2000 złotych, był wynik ważenia wynoszący 11,25 t, tj. po odjęciu 2% i zaokrągleniu do 0,1 t w górę. Zgodnie bowiem z § 23 ust. 7 Instrukcji wykonywania czynności kontrolnych na drogach stanowiącej załącznik nr 4 do zarządzenia nr 50/2011 Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 16 listopada 2011 r. - od wskazań urządzeń pomiarowych należy odjąć 2 % wartości wskazanej przez wagę zaokrąglone w górę do każdych pełnych 100 kg. Niemniej w niniejszej sprawie, nie należało zastosować powyższej procedury, z uwagi na treść § 23 ust. 7a, przedmiotowej instrukcji, wprowadzonego Zarządzeniem Głównego Inspektora Transportu Drogowego, który to stanowi, że "opisanej w ust. 7 procedury nie stosuje się, jeżeli w efekcie jej zastosowania suma naliczonej kary byłaby wyższa od kwoty kary naliczonej z odczytu wskazania wagi bez stosowania tolerancji". Mając na uwadze powyższe GITD wskazał, że w toku kontroli stwierdzono iż nacisk na pojedynczej osi napędowej wyniósł 11,55 t, a zatem przekroczył dopuszczalną wartość o 1,55 t, tj. przekroczył o 15,5%, i w związku z tym należało na podstawie art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. b) p.r.d. nałożyć karę pieniężną w wysokości 2000 złotych. Przyjęcie wyniku 11,25 t, czyli po odjęciu tolerancji, spowodowałoby wymierzenie kary pieniężnej w wysokości 5000 zł za brak zezwolenia kategorii IV.
W zaskarżonej decyzji wyjaśniono także, że miejsce ważenia w miejscowości [...] legitymuje się protokołem z pomiaru równości nawierzchni na stanowisku kontroli pojazdów, zatwierdzonym przez uprawnionego geodetę w dniu [...] czerwca 2013 r. Pojazd został zważony przy pomocy przenośnych wag do pomiarów statycznych typu [...] o nr fabrycznych [...] i [...]. Wagi te legitymowały się w chwili kontroli aktualnymi świadectwami legalizacji ponownej wydanymi przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w [...] z datą ważności do dnia [...] grudnia 2014 r. Powyższe dokumenty zostały okazane kontrolowanemu przed dokonaniem ważenia. Kierowca został również poinformowany o sposobie przeprowadzania pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach. Po dokonaniu pomiarów sporządzono protokół kontroli nr [...], który kierowca podpisał bez wnoszenia uwag. Pojazd zważono jednokrotnie, kierowca nie wnosił o ponowne ważenie. GITD wyjaśnił także, że zgodnie z notatką urzędową młodszego specjalisty transportu drogowego z dnia [...] marca 2014 r., w opisie naruszenia decyzji błędnie wpisano nr fabryczny wag przenośnych użytych do ważenia. Zgodnie z treścią protokołu kontroli nr [...] podczas ważenia użyto wag o numerach fabrycznych [...] i [...].
Główny Inspektor Transportu Drogowego wskazał, iż stosownie do art. 140ac ust. 2 p.r.d. z urzędu wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji w drodze postanowienia.
Natomiast odnośnie kwestii odpowiedzialności organ wskazał, że z treści przepisu art. 140aa ust. 4 p.r.d. wynika, że postępowanie umarza się gdy okoliczności sprawy i dowody wskazują, iż strona dochowała należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem bądź nie miała wpływu na powstanie naruszenia. W ocenie organu nie wystarczy jedynie zakwestionować swojej odpowiedzialności oraz oświadczyć, iż dochowało się należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem oraz, że nie miało się wpływu na powstanie naruszenia. Z konstrukcji ww. przepisu wynika, iż to skarżący powinien udowodnić okoliczności na poparcie twierdzeń przywołanych w toku postępowania administracyjnego. Zatem brak wpływu na powstanie naruszenia musi realnie zaistnieć, a podmiot prowadzący działalność gospodarczą zobowiązany jest dołożyć maksimum staranności, aby prowadzona działalność gospodarcza była wykonywana zgodnie z przepisami prawa (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 15 kwietnia 2013 r., sygn. akt VI SA/Wa 378/13 z dnia 6 lutego 2013 r., sygn. akt VI SA/Wa 2165/12 oraz z dnia 24 czerwca 2013 r., sygn. akt VI SA/Wa 604/13). Należyta staranność powinna być oceniana z uwzględnieniem podwyższonych standardów zawodowego charakteru działalności prowadzonej przez stronę, a także wskazać, iż dla wykazania przesłanki "braku wpływu" nie jest wystarczające zakwestionowanie swojej odpowiedzialności. Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w wyroku z dnia 18 grudnia 2013 r., sygn. akt 996/13, art. 140aa ust. 4 pkt 1 przewiduje wprawdzie możliwość zwolnienia przedsiębiorcy od odpowiedzialności za stwierdzone naruszenie prawa, jednakże jest to uzależnione od wykazania, że dołożył on należytej staranności, to znaczy uczynił wszystko, czego można od niego rozsądnie wymagać organizując przewóz, a jedynie wskutek niezależnych od niego okoliczności lub nadzwyczajnych zdarzeń doszło do naruszenia prawa. Skoro za działalność przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy zawsze ponosi odpowiedzialność to przedsiębiorstwo, to na nim spoczywa ciężar odpowiedzialności za ewentualne skutki działań osób, którymi w wykonywaniu działalności gospodarczej się posługuje i to niezależnie od charakteru stosunku prawnego łączącego przedsiębiorcę z tą osobą.
Odnosząc się do zarzutu strony, iż odpowiedzialność za powstanie naruszenia leży po stronie załadowcy ładunku, organ wyjaśnił, iż zgodnie z art. 140aa ust. 3 p.r.d. karę pieniężną, której mowa w ust. 1, nakłada się na podmiot wykonujący przejazd oraz podmiot wykonujący inne czynności związanie z przewozem drogowym, między innymi na załadowcę, jeżeli okoliczności i dowody wskazują, że podmiot ten miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia. Treść tego przepisu wskazuje, że odpowiedzialność przewoźnika załadowcy ma charakter niezależny. Organ administracji publicznej może wszcząć postępowanie również wobec załadowcy, w przypadku spełnienia przesłanek określonych w przepisie art. 140aa ust. 3 pkt 2 p.r.d. Stanowiłoby to jednak odrębne postępowanie administracyjne i w żaden sposób nie wyłączałoby odpowiedzialności przewoźnika za powstałe naruszenia.
Strona pismem z dnia [...] sierpnia 2014 r. wniosła na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 7 K.p.a. i art. 8 K.p.a. w związku z art. 75 § 1 K.p.a., art. 76 § 3 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a. i art. 79 § 2 K.p.a. poprzez przeprowadzenie dowodu z notatki służbowej młodszego specjalisty transportu drogowego z dnia [...] marca 2014 r. przeciwko osnowie dokumentu urzędowego, tj. protokołu kontroli sporządzonego przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w dniu [...] stycznia 2014 r., na okoliczność identyfikacji wag użytych przy kontroli, przy jednoczesnym braku przeprowadzenia na tę okoliczność dowodu z przesłuchania świadków uczestniczących w czynnościach kontroli, w tym funkcjonariuszy oraz kierowcy pojazdu;
2) art. 8 K.p.a. i art. 10 § 1 K.p.a. w związku z art. 79 § 1 K.p.a. poprzez niezawiadomienie o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu ze świadka, pomimo że dowód taki stanowił podstawę dowodową wydanej decyzji;
3) art. 8 K.p.a. i art. 10 § 1 K.p.a. poprzez niezawiadomienie strony o możliwości końcowego zapoznania się i wypowiedzenia co do zebranych dowodów i materiałów zgromadzonych wtoku postępowania odwoławczego, w tym w szczególności sporządzonej w toku postępowania przed organem odwoławczym notatki służbowej z dnia [...] marca 2014 r. oraz zeznań świadka;
4) art. 8 K.p.a. i art. 9 K.p.a. w zw. z art. 10 § 1 K.p.a. w zw. z art. 140 K.p.a. poprzez niepoinformowanie strony o rzeczywistym zakresie prawa do czynnego udziału strony w postępowaniu, a w szczególności nie wyjaśnienie, że w ramach "potwierdzenia dowodami" swoich wyjaśnień (o którym mowa w wezwaniu z dnia [...] stycznia 2014 r.) strona może jako dowód powołać wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, w tym dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny;
5) art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez orzeczenie o utrzymaniu w mocy decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2014 r., podczas gdy postępowanie odwoławcze dotyczyło decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2014 r.
Podnosząc powyższe zarzuty pełnomocnik skarżącego wniósł o:
1) uchylenie na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2014 r. oraz ewentualnie uchylenie poprzedzającej jej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...].01.2014 r.;
2) zasądzenie na zasadzie art. 200 p.p.s.a. i art. 205 p.p.s.a. od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów wynagrodzenia adwokackiego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest uzasadniona, choć nie z powodu podniesionych w niej zarzutów.
W niniejszej sprawie nałożenie na Skarżącego kary pieniężnej za wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII było związane z ustaleniem w toku kontroli, że sporny pojazd członowy poruszając się drogą krajową nr [...] przekroczył dopuszczalny nacisk na pojedynczej osi napędowej o 1,55 t. Należy podkreślić, że kontrola drogowa nie wykazała przekroczenia żadnych innych parametrów, które pozostawały w dopuszczalnej normie.
Organ prawidłowo przyjął, że przewożony ładunek nie był ładunkiem sypkim. Skoro zaś tak to niewątpliwie przewożony towar można było prawidłowo rozmieścić na pojeździe i zabezpieczyć w sposób uniemożliwiający jego przesunięcie powodujące w konsekwencji nierównomierne obciążenie osi pojazdu. Do takiego rozmieszczenia towaru obligował skarżącą przepis art. 61 p.r.d., na co organ zasadnie zwrócił uwagę w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia.
W rozpatrywanej sprawie strona skarżąca nie wykazała, że podjęła działania w celu ustalenia czy przedmiotowy pojazd członowy po załadunku nie stał się pojazdem nienormatywnym w zakresie nacisku na pojedynczą oś napędową.
Strona w toku postępowania nie przedstawiła żadnych dowodów wskazujących, że dochowała należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem oraz że nie miała wpływu na powstanie naruszenia (w piśmie z dnia [...] stycznia 2014 r. wprost zaś wskazała, że "(...) Kierowca pierwszy raz przewoził tego typu elementy. Opierał się na wiedzy i doświadczeniu magazyniera/operatora, który stwierdził, ze tak jest dobrze i zawsze w ten sposób się ładuje"), a zatem organ administracji - w ocenie Sądu - prawidłowo nie znalazł podstaw do uwolnienia podmiotu wykonującego przejazd od odpowiedzialności w ww. zakresie.
Sąd wskazuje także, że nie wystarczy zakwestionować swoją odpowiedzialność oraz oświadczyć, że dochowało się należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem, albo stwierdzić, że nie miało się wpływu na powstałe naruszenia, by móc korzystać z regulacji art. 140aa ust. 4 p.r.d.
Skarżący podnosi - w ramach zarzutów odnoszących się do naruszenia w sprawie przepisów postępowania, tj.: art 8 K.p.a., 9 K.p.a., art. 10 § 1 K.p.a. w związku z art. 140 K.p.a. - że organy w zakresie swoich kompetencji nie zbadały, czy to skarżący - a nie inna osoba, np. załadowca (por. pismo z dnia [...] stycznia 2014 r. – karta nr 9 akt administracyjnych oraz wywody na stronie 4skargi do sądu) - faktycznie ponosi odpowiedzialność za zarzucane naruszenie prawa.
Po pierwsze wskazać należy, że wprawdzie art. 77 K.p.a. nakłada na organy m.in. obowiązek zebrania w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, jednakże nie upoważnia do obciążenia organów prowadzących postępowanie nieograniczonym obowiązkiem poszukiwania faktów i dowodów świadczących o zasadności stanowiska strony skarżącej (co w pewnych sytuacjach byłoby nierealne), jeżeli nie dostarczyła ich sama strona, wywodząca dla siebie korzystne skutki prawne z podnoszonych okoliczności. Tak więc to na Skarżącym spoczywał ciężar dowodu w ww. zakresie, a organ obowiązany był - tak jak to miało miejsce w sprawie - wezwać go do przedstawienia dowodów na istotne w sprawie okoliczności (por. pismo organu do Skarżącego z dnia [...] stycznia 2014 r. - karta nr 6 akt adm.).
Po drugie wskazać należy, że kara za przejazd po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia lub z naruszeniem jego warunków jest zawsze nakładana na podmiot wykonujący przejazd, a jedynie w ściśle określonych sytuacjach także na nadawcę, odbiorcę, załadowcę lub spedytora ładunku, niezależnie od kary nałożonej na podmiot wykonujący przejazd. Należy zwrócić uwagę, że podmioty wymienione w art. 140 aa ust. 3 pkt 1 i 2 p.r.d. ponoszą odpowiedzialność na innych podstawach, tj.: przewoźnik za przejazd pojazdem nienormatywnym, a nadawca, odbiorca, załadowca lub spedytor za wpływ lub godzenie się na powstanie naruszenia obowiązków lub warunków przewozu. Odpowiedzialność nadawcy, załadowcy lub spedytora jest odpowiedzialnością dodatkową w stosunku do obligatoryjnej odpowiedzialności przewoźnika wykonującego przewóz.
Odnosząc się zaś do zarzutu naruszenia art. 10 § 1 K.p.a. wskazać należy, że zarzut naruszenia przepisu art. 10 § 1 przez niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków może odnieść skutek wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych (wyrok NSA z dnia 18 maja 2006 r" II OSK 831/05, ONSA WSA 2006, nr 6, poz. 157; OSP 2007, z. 3, poz. 26) na przykład, że "niewydanie i niedoręczenie jej zawiadomienia, o którym mowa przed wydaniem decyzji, uniemożliwiło jej na przykład zgłoszenie wniosków dowodowych o przesłuchanie w charakterze świadka danej osoby" (postanowienie NSA z dnia 22 marca 2012 r., II GSK 431/12, LEX nr 1145527)". Natomiast w niniejszym postępowaniu Skarżący nie wykazał jaki negatywny (konkretnie) wpływ na jego sytuację procesową mogło mieć uchybienie organu ww. zakresie. Stąd Sąd nie uznał tego naruszenia za mogące mieć wpływ na wynik sprawy. Tak samo należy ocenić nieobecność skarżącego przy przesłuchaniu w dniu kontroli świadka, tj. kierowcy kontrolowanego pojazdu. Także w tym zakresie skarżący nie określił jaki konkretnie negatywny wpływ na jego sytuację procesową miało to, że nie był on obecny przy przesłuchaniu tego świadka, np. poprzez wskazanie pytań, które jego zdaniem należało świadkowi jeszcze zadać albo sformułowanie wątpliwości, które przy pomocy tego dowodu można było wyjaśnić.
Sąd nie uznał także za istotne w sprawie - tj., takie, które uzasadniałyby uchylenie tylko z tego powodu kwestionowanych decyzji - dostrzeżonych przez pełnomocnika skarżącego uchybień w postępowaniu orzekających w sprawie organów, a dotyczących nieprawidłowego skorygowania w decyzji GITD numerów wag przenośnych typu [...], którymi posłużono się przy ważeniu pojazdu w trakcie kontroli w dniu [...] stycznia 2014 r. (bo z uwzględnieniem nieujawnionej stronie notatki z dnia [...] marca 2014 r.) oraz błędu w sentencji decyzji GITD w zakresie oznaczenia organu I instancji, tj. powołania tam [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego zamiast [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego.
Co do oznaczenia wag, którymi zważono pojazd, to wskazać należy, że błędnie powołano te oznaczenia w decyzji organu I instancji. Wyniki przeprowadzonego postepowania wyjaśniającego pozostają zaś w zgodzie z ustaleniami protokołu kontroli drogowej stanowiącego dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 K.p.a. Sąd uznał za wiarygodne w tym zakresie dane wynikające z ww. protokołu, stanowi on bowiem dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone.
Odnosząc się zaś do podnoszonego w postępowaniu przed organem zastrzeżenia co do prawidłowości ważenia pojazdu w czasie kontroli, a dotyczącego tego, że według wyjaśnień przekazanych skarżącemu przez kierowcę silnik ciągnika nie został wtedy wyłączony, Sąd wskazuje, że wiarygodny materiał dowodowy w tak uproszczonym postępowaniu, jakim jest kontrola drogowa pojazdu, można zgromadzić głównie "na gorąco", tj. w trakcie wykonywanych czynności kontrolnych. Duża odpowiedzialność ciąży również na kontrolowanym, by w sposób czynny uczestniczył w czynnościach kontrolnych i na bieżąco zgłaszał zastrzeżenia i uwagi, które następnie winny być wpisane do protokołu. Tylko w ten sposób można bowiem ustalić wiarygodny stan faktyczny, znajdujący odzwierciedlenie w protokole, a w przypadku stwierdzenia naruszeń przepisów, będący podstawą do sporządzenia decyzji administracyjnej. Obecny przy kontroli kierowca nie wskazywał, że w trakcie pomiarów doszło do jakichkolwiek nieprawidłowości, podpisał protokół nie wnosząc żądnych uwag. Obalenie ustaleń protokołu kontroli wymaga przedstawienia przez stronę dowodów na okoliczności przez siebie powoływane. Strona nie przedstawiła ani w toku postępowania, ani w odwołaniu, żadnych dowodów, czy okoliczności mogących podważyć ustalenia poczynione przez organ kontrolny. Co więcej strona, nie wskazała nawet dlaczego podnoszone przez nią okoliczności mogłyby wywrzeć wpływ na wynik samego ważenia.
Błąd w oznaczeniu w decyzji GITD organu I instancji Sąd uznał zaś za oczywistą omyłkę. Sąd skonfrontował bowiem treść decyzji GITD z materiałem dowodowym z akt sprawy i wynikającymi z niego okolicznościami. Nie budzi wątpliwości Sądu, iż w zaskarżonej decyzji GITD - pomimo ww. błędu - odnosił się do prawidłowej decyzji organu I instancji, której dotyczyło odwołanie w tej sprawie, prawidłowo podając jej numer i datę wydania oraz okoliczności z niej wynikające.
Zdaniem jednak Sądu przy wydaniu zaskarżonej decyzji doszło do naruszenia przepisów postępowania, polegającego na wydaniu rozstrzygnięcia na podstawie okoliczności, która nie została w sposób jednoznaczny udowodniona. Chodzi tu o prawidłowość przeprowadzenia czynności ważenia pojazdu członowego. Jak wynika ze świadectw legalizacji użytych do tego wag (k. nr 15 i 16 akt administracyjnych) maksymalne obciążenie każdej z nich wynosi 10.000 kg (10 ton). Tymczasem na gruncie kontrolowanej sprawy posłużyły one do stwierdzenia nacisków wielkość tę przekraczających. Organy w ogóle nie dostrzegły tej kwestii, przyjmując uzyskane za pomocą tych wag wyniki za w pełni wiarygodne. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie zawiera wyjaśnienia tej okoliczności, w tym nie wskazuje w jakim układzie wag dokonano ważenia kontrolowanego pojazdu oraz czy takie ważenie odbyło się zgodnie z instrukcją posługiwania się tymi wagami. Taka instrukcja nie została także włączona w poczet materiału dowodowego sprawy.
Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że powstała poważna wątpliwość, czy ustalenia organów Inspekcji Transportu Drogowego w kwestii przekroczenia przez skarżącego dopuszczalnych norm nacisku na pojedynczą oś odpowiada rzeczywistości, a zatem czy organ dokonał prawidłowej oceny zgromadzonego materiału dowodowego. Ponieważ GITD nie odniósł się do powyższych kwestii nawet w odpowiedzi na skargę, w związku z powyższym, Sąd uznał, że wątpliwości te organ rozstrzygnie ponownie rozpatrując sprawę, uwzględniając treści wynikające z zasady prawdy obiektywnej oraz zasady swobodnej oceny dowodów, uregulowanych w art. 7 oraz art. 80 K.p.a.
Ww. naruszenia powodują, że zaskarżony akt uchyla się spod merytorycznej kontroli Sądu w tym postępowaniu. Należy podkreślić, że nie jest rzeczą Sądu poszukiwanie argumentów przemawiających za zasadnością stanowiska organu. Z mocy bowiem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) i art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne powołane są do kontroli działań organów administracji publicznej, a tym samym nie mogą ich w tych działaniach zastępować.
Podsumowując należy wskazać, że rozpoznając sprawę ponownie organ zobligowany będzie do uwzględnienia wyrażonej powyżej oceny prawnej i poczynionych uwag, a w szczególności winien zgodnie z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. poczynić wyczerpujące ustalenia odnośnie wag użytych do ważenia (nacisków osi) spornego pojazdu członowego.
Zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, wynikającą z art. 7 K.p.a., organy administracji publicznej podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Zgodnie z tą zasadą organ prowadzący postępowanie ma obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością. Jak wynika natomiast z art. 80 K.p.a. organ prowadzący postępowanie dokonuje następnie na podstawie zebranego materiału dowodowego oceny czy dana okoliczność została udowodniona. Swoje ustalenia w tym zakresie powinien, w świetle art. 107 § 3 K.p.a., zamieścić i wyjaśnić w uzasadnieniu podjętej decyzji.
Uwzględniając powyższe, stwierdzając naruszenie art. 7, art. 80 oraz art. 107 § 3 K.p.a., mogące mieć istotny wpływy na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 152 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono w oparciu o art. 200 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło