I SA/Go 61/15
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2015-03-25
Skład orzekający: Anna Juszczyk-Wiśniewska, Jacek Niedzielski, Dariusz Skupień
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Skarbowej mógł w trybie art. 215 § 1 Ordynacji podatkowej sprostować oczywistą omyłkę w sentencji decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego, jeśli zmiana ta mogłaby wpłynąć na zakres obowiązków podatnika, a prawidłowość wyliczeń nie była wprost przedstawiona w uzasadnieniu?Ratio decidendi
Sprostowanie oczywistej omyłki w sentencji decyzji podatkowej jest dopuszczalne w trybie art. 215 § 1 Ordynacji podatkowej, nawet jeśli dotyczy kwoty zobowiązania, pod warunkiem, że uzasadnienie decyzji jednoznacznie i w sposób czytelny wskazuje prawidłową kwotę oraz elementy wpływające na jej wysokość. Oczywistość omyłki wynika z porównania rozstrzygnięcia z uzasadnieniem, a nie wymaga od podatnika samodzielnych kalkulacji. Sąd oddalił skargę, uznając, że sprostowanie nie doprowadziło do odmiennego rozstrzygnięcia co do meritum.Stan faktyczny
Spółka złożyła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, które utrzymało w mocy wcześniejsze postanowienie prostujące oczywistą omyłkę w decyzji podatkowej. Omyłka polegała na błędnym wpisaniu w sentencji decyzji kwoty zobowiązania podatkowego (47.140,00 zł zamiast 74.017,50 zł). Spółka zarzuciła naruszenie art. 215 § 1 Ordynacji podatkowej, twierdząc, że sprostowanie nie spełnia kryterium oczywistości i zmienia meritum sprawy, a prawidłowość wyliczeń nie była jasno przedstawiona.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Juszczyk-Wiśniewska Sędziowie Sędzia WSA Jacek Niedzielski Sędzia WSA Dariusz Skupień (spr.) Protokolant Asystent sędziego Marta Świetlik po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2015 r. na rozprawie sprawy ze skargi "J" Sp. z o.o. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki w decyzji oddala skargę.
Zaskarżonym postanowieniem z [...] grudnia 2014 r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy własne postanowienie z [...] października 2014 r. prostujące z urzędu oczywistą omyłkę w wydanej przez siebie decyzji z [...] października 2014r. w przedmiocie określenia "J" zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za 2008 r.
Postanowienie wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Decyzją [...] października 2014r. Dyrektor Izby Skarbowej uchylił decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z [...] sierpnia 2013 r. i określił J" zobowiązanie w podatku dochodowym od osób prawnych za 2008 r. w wysokości 47.140,00 zł oraz odsetki za zwłokę od zaliczek na ww. podatek za miesiące od II do IX 2008 r. Postanowieniem z dnia [...] października 2014 r. Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej z urzędu sprostował oczywistą omyłkę w ww. decyzji w ten sposób, że na pierwszej stronie w sentencji decyzji w wierszu 15 od góry w miejsce "47.140,00 zł" wpisał "74.017,50 zł". W uzasadnieniu wskazał m.in., że kwota 74.017,50 zł wynika z uzasadnienia i zawartego tam rozliczenia podatku. W uzasadnieniu decyzji przedstawiono bowiem szczegółowe ustalenia, obliczenia oraz zestawienie zbiorcze rozliczenia należnego podatku dochodowego i ich wynik różni się od wykazanego w sentencji. Z uzasadnienia decyzji wynika wprost i jednoznacznie, że kwota zobowiązania spółki z o.o. "J" w podatku dochodowym od osób prawnych za 2008 r. wynosi 74.017,50 zł. Zatem, w związku z tym, że w osnowie decyzji zawarto dane niewynikające z treści jej uzasadnienia, a wszelkie inne źródła zawierają dane prawidłowe, w niniejszej sprawie doszło – zdaniem organu - do oczywistej omyłki. Na ww. postanowienie skarżąca spółka złożyła zażalenie wnosząc o jego uchylenie w całości. Postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 215 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez jego błędną interpretację i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie sprowadzające się do przyjęcia, że dopuszczalne jest dokonanie wyżej wskazanej zmiany w treści decyzji w trybie sprostowania. Dyrektor Izby Skarbowej, postanowieniem z [...] grudnia 2014 r. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu wskazał, że w niniejszej sprawie sprostowanie kwoty wymierzonego podatku jest możliwe, ponieważ decyzja z dnia [...] października 2014 r. Nr [...] zawiera prawidłowe uzasadnienie w zakresie podstawy opodatkowania i wymiaru podatku, z którego w sposób bezpośredni i jednoznaczny wynika, że weryfikowana wadliwość co do wysokości podatku jest wyłącznie inną oczywistą omyłką. Istotne – zdaniem DIS – jest to, że ww. omyłkę można stwierdzić w sposób ewidentny bez szczegółowego analizowania treści przepisów prawa czy analizy akt danego postępowania. Podkreślił, że w decyzji z dnia [...] października 2014 r. na stronie 17 wskazano, iż cyt.: "na podstawie ww. ustaleń rozliczenie zobowiązania J Sp. z o.o. w podatku dochodowym od osób prawnych za 2008 r. przedstawia się, jak niżej: (...)". Ponadto z tabeli zawartej na stronie 18 w sposób jednoznaczny wynika, iż "podatek dochodowy wg stawki 19%", "wg dokonanych ustaleń" wynosi "74.017,50". Mając zatem na uwadze powyższe, organ odwoławczy stwierdził, iż oczywistość omyłki w sposób ewidentny wynika z porównania rozstrzygnięcia z jego uzasadnieniem. Odnosząc się do przytaczanych przez spółkę orzeczeń sądów administracyjnych zauważył, że stanowią one element stanowiska podatnika, którego nie podziela. Dyrektor Izby Skarbowej nie podzielił zarzutu strony, że w treści przedmiotowej decyzji nie przedstawiono natomiast stosownych operacji rachunkowych, podkreślając, że z uzasadnienia decyzji z [...] października 2014 r. nr [...] jednoznacznie wynika, iż podatek dochodowy wg stawki 19% wynosi 74.017,50 zł, a strona nie musiała dokonywać jakichkolwiek samodzielnych obliczeń. Reasumując organ stwierdził, że poprzez sprostowanie oczywistej omyłki nie dokonano żadnych zmian ustaleń faktycznych ani ich oceny prawnej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz poprzedzającego je postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z [...] października 2014 r. Skarżonemu rozstrzygnięciu spółka zarzuciła naruszenie art. 215 § 1 Ordynacji podatkowej - poprzez jego błędną interpretację i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie sprowadzające się do przyjęcia, iż dopuszczalne jest dokonanie zmiany w sentencji decyzji w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za rok 2008 oraz wysokości odsetek za zwłokę od miesięcznych zaliczek na ww. podatek w ten sposób, że: "na pierwszej stronie w sentencji decyzji w wierszu 15 od góry jest "47.140,00 zł" winno być "74.017,50 zł"" w trybie art. 215 § 1 Ordynacji podatkowej tj. poprzez sprostowanie z urzędu omyłki, w sytuacji w której weryfikacja prawidłowości dokonania zmiany w sentencji decyzji byłaby możliwa wyłącznie po dokonaniu własnej kalkulacji przez podatnika z uwzględnieniem złożoności prawnej wyliczenia. W uzasadnieniu strona podniosła, że tryb sprostowania wynikający z
art. 215 § 1 Ordynacji podatkowej dotyczyć może wyłącznie błędów, których naprawienie nie powoduje zmiany meritum sprawy i to tylko takich, które są oczywiste. W ten sposób mogą być prostowane jedynie najprostsze pomyłki, które można stwierdzić w sposób ewidentny bez szczegółowego analizowania treści przepisów prawa czy analizy akt danego postępowania. Spółka podkreśliła, że w sprawie w żadnym fragmencie decyzji podlegającej sprostowaniu skarżonym postanowieniem nie zostało wskazane jak organ podatkowy dokonał wyliczeń znajdujących się w tabeli na stronie 18 decyzji podlegającej sprostowaniu. W szczególności organ podatkowy nie dokonał w treści sprostowanej decyzji szczegółowego wyliczenia kwot powodujących przyjęcie, iż w pozycji "różnica" odnośnie kosztów uzyskania przychodów (l.p. 2) znalazła się kwota "-737.539,41". Stąd też podatnik nie ma możliwości dokonania prostego sprawdzenia prawidłowości wyliczenia kwoty z pozycji l.p. 7 "podatek dochodowy wg stawki 19%" w pozycji "różnica" gdzie wpisano kwotę "-74.017,50". Powołując się na wyrok WSA w Olsztynie w wyroku z dnia 2 marca 2012 r. (sygn. akt I SA/Ol 503/11) strona zaznaczyła, że zmiana kwot w sentencji decyzji o wymiarze należności podatkowych jest dopuszczalna w trybie art. 215 § 1 Ordynacji podatkowej tylko w sytuacji, gdy w uzasadnieniu takiej decyzji przedstawiono stosowne operacje rachunkowe i ich wynik różni się od wykazanego w sentencji.
Tymczasem – zdaniem skarżącej spółki - w treści przedmiotowej decyzji nie przedstawiono stosownych operacji rachunkowych a przywołana tabela znajdująca się na str. 18 decyzji stanowi jedynie podsumowanie jakiś operacji dokonanych przez organ podatkowy, weryfikacja prawidłowości których wymagałaby od podatnika dokonania samodzielnego wyliczenia i to dodatkowo z uwzględnieniem subiektywnego przekonania organu, co do zastosowanego jego sposobu. Brak zatem w treści decyzji zawarcia jednoznacznego wyliczenia w jaki sposób organ doszedł do kwoty 74.017,50 zł, uniemożliwia stwierdzenie, czy kwota określona w sentencji winna tyle wynosić, czy też 47.140,00 zł. Tak więc wskazana przez organ podatkowy omyłka nie może podlegać zmianie w trybie art. 215 § 1 Ordynacji podatkowej, albowiem skutkowałoby to zmianą zakresu obowiązków podatnika, zmiana nie spełnia kryterium oczywistości a ponadto zakres zmiany nie może zostać w prosty i bezpośredni sposób zweryfikowany na podstawie treści uzasadnienia przedmiotowej decyzji.
Organ w udzielonej odpowiedzi na skargę, wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W świetle przepisów art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta - jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie prawidłowości zastosowania przez organy administracji przepisów obowiązującego prawa, zarówno prawa materialnego, jak też przepisów postępowania. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dające podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.). Spór w sprawie sprowadza się do udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy Dyrektor Izby Skarbowej, mógł w oparciu o tryb z art. 215 §1 Ordynacji podatkowej, dokonać sprostowania wysokości kwoty zobowiązania podatkowego zamieszczonej w sentencji wydanej przez siebie decyzji, uznając, że doszło w tym zakresie do oczywistej omyłki.
Zdaniem skarżącej spółki taki zabieg jest niedopuszczalny, bowiem skutkuje
to zmianą zakresu obowiązków podatnika, a tryb sprostowania może dotyczyć wyłącznie błędów, których naprawienie nie powoduje zmiany meritum sprawy i to takich, które są oczywiste. W ocenie Sądu, - mając na uwadze okoliczności sprawy – dokonane sprostowanie nie doprowadziło do odmiennego rozstrzygnięcia co do meritum. Zgodnie z art. 215 § 1 Ordynacji podatkowej, organ podatkowy może, z urzędu lub na żądanie strony, prostować w drodze postanowienia błędy rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanej przez ten organ decyzji. Zawarty w ww. przepisie tryb rektyfikacji decyzji podatkowej został przewidziany do usuwania oczywistych wadliwości.
Oczywista omyłka to błąd polegający na tym, że przez przeoczenie, niewłaściwy dobór słów czy też omyłkę pisarską w decyzji czy postanowieniu zostało wyrażone, coś co w sposób oczywisty i widoczny jest sprzeczne z myślą wyrażoną niedwuznacznie przez organ ( vide: wyrok NSA z dnia 20 grudnia 2011r., sygn. akt. II FSK 1158/10, LEX 1151273). Zatem oczywistość będzie również wynikać
z porównania rozstrzygnięcia z jego uzasadnieniem.
W rozpoznawanej sprawie Dyrektor Izby Skarbowej sprostował w sentencji decyzji z [...] października 2014 r. wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za 2008 r. w ten sposób, że kwotę 47.140,00 zł zastąpił kwotą 74.017,50. Podkreślania wymaga, że zastosowanie trybu sprostowania w tym przypadku było uprawnione z punktu widzenia uzasadnienia ww. decyzji, która stanowi jej immanentną część. Wynika bowiem z niego nie tylko kwota podatku ale wszystkie elementy, które wpłynęły na jego wysokość. W sposób czytelny organ przedstawił
w tabeli na stronie 18 decyzji, w jaki sposób obliczył podstawę opodatkowania oraz ile wynosi podatek obliczony według stawki 19%. Co więcej, jak wynika jednoznacznie z powołanej tabeli, podatek został obliczony po zróżnicowaniu wartości wskazanych przez samą spółkę a ustaleń przyjętych przez organ, zatem nie można zarzucić DIS, że nie przedstawił w jaki sposób doszedł do zobowiązania w kwocie 74.017,50 zł., a ww. tabela zawarta na str. 18 decyzji stanowi "jedynie podsumowanie jakiś operacji dokonanych przez organ". Nie można również podzielić w tym kontekście poglądu o złożoności wyliczeń. Nadmienić również należy, że skarżąca spółka nie kwestionuje, że zamieszczona tabela zawiera błędne zapisy. W związku z powyższym, Sąd podziela pogląd organu podatkowego – mając na uwadze uzasadnienie prostowanej decyzji – że w sprawie doszło do oczywistej omyłki w sentencji decyzji w zakresie wpisania kwoty zobowiązania, nie zaś w jego naliczeniu, które w sposób jasny i czytelny wynika z jej uzasadnienia, podobnie jak
i prawidłowa - w sensie arytmetycznym - kwota zobowiązania. Natomiast to, że wynik przeprowadzonych stosownych operacji rachunkowych różni się od wykazanego w sentencji decyzji, nie stanowi automatycznie o jej istotnej wadliwości, co potwierdza przywołany przez samą stronę skarżącą wyrok WSA w Olsztynie z 1.03.2012 r. (sygn. akt I SA/Ol 503/11), wręcz przeciwnie uzasadnia to zastosowanie trybu z art. 215 § 1 Ordynacji podatkowej. Powyższe znajduje oparcie również w wyroku NSA z 27.10.2000 (sygn. akt
I SA/Łd 1615/98), w którym stwierdzono, że sprostowanie kwoty wymierzonego podatku na podstawie art. 215§1 Ordynacji podatkowej jest możliwe wówczas, jeżeli decyzja podatkowa zawiera prawidłowe uzasadnienie w zakresie podstaw opodatkowania i wymiaru podatku, z którego w sposób bezpośredni i jednoznaczny wynika, że weryfikowana wadliwość co do wysokości podatku jest wyłącznie błędem rachunkowym lub inną (równie) oczywistą omyłką decyzji. Tym samym, Sąd nie dostrzegł, aby w okolicznościach sprawy doszło
do naruszenia art. 215 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez jego błędną wykładnię
i niewłaściwe zastosowanie. W tej sytuacji, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło