III SA/Łd 37/15

WyrokWSA w Łodzi2015-02-24

Skład orzekający: Monika Krzyżaniak, Janusz Nowacki, Teresa Rutkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy grzywna w celu przymuszenia może być nałożona na syndyka masy upadłości w celu wykonania decyzji nakazujących wypłatę wynagrodzeń pracowniczych, pomimo trwającego postępowania upadłościowego?
Ratio decidendi
Grzywna w celu przymuszenia może być nałożona na syndyka masy upadłości w celu wykonania decyzji nakazujących wypłatę wynagrodzeń pracowniczych, ponieważ obowiązki te mają charakter niepieniężny, nawet jeśli ich realizacja następuje poprzez wypłatę określonych kwot. Postępowanie egzekucyjne w zakresie świadczeń niepieniężnych jest dopuszczalne po ogłoszeniu upadłości, w przeciwieństwie do egzekucji świadczeń pieniężnych, która jest niedopuszczalna.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi syndyka masy upadłości na postanowienie Okręgowego Inspektora Pracy w Łodzi, utrzymujące w mocy postanowienie o nałożeniu na syndyka grzywny w kwocie 10 000 zł w celu przymuszenia do wykonania decyzji nakazujących wypłatę pracownikom zaległych wynagrodzeń i ekwiwalentów za urlop. Syndyk podnosił, że postępowanie egzekucyjne jest niedopuszczalne w kontekście przepisów prawa upadłościowego, a nałożona grzywna narusza zasady zaspokajania wierzytelności w stosunku do masy upadłości. Organy administracji oraz sąd uznały, że obowiązki te mają charakter niepieniężny i podlegają egzekucji administracyjnej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Syndyka masy upadłości Spółdzielni Mleczarskiej "A" w upadłości likwidacyjnej w S. na postanowienie Okręgowego Inspektora Pracy w Ł.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 24 lutego 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Sędziowie Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.), Sędzia NSA Teresa Rutkowska, , Protokolant Sekretarz sądowy – Bartosz Adamus, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lutego 2015 roku sprawy ze skargi Syndyka masy upadłości Spółdzielni Mleczarskiej "A" w upadłości likwidacyjnej w S. na postanowienie Okręgowego Inspektora Pracy w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Okręgowy Inspektor Pracy w Ł., na podstawie art. 138 § 1 w zw. z art. 144 K.p.a. w zw. z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. 2012 r. poz. 1015 z p. zm.), art. 19 pkt 5 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (t.j. Dz. U. z 2012r., póz. 404 ze zm.), utrzymał w mocy postanowienie [...] nr [...] o nałożeniu na Syndyka Masy Upadłości Spółdzielni Mleczarskiej "A" w upadłości likwidacyjnej w S. grzywny w celu przymuszenia w kwocie 10 000 zł. Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o następujące okoliczności faktyczne i prawne. W wyniku kontroli, przeprowadzonej w dniach 16-31 października 2013r. i 9 listopada 2013 r. inspektor pracy stwierdził, że pomimo prawidłowo doręczonego w dniu 9 lipca 2013r. upomnienia 1 lipca 2013 r. Syndyk Masy Upadłości Spółdzielni Mleczarskiej "A" w upadłości likwidacyjnej w S. w dalszym ciągu nie wykonał decyzji nr 1 i 2 nakazu inspektora pracy z dnia 5 października 2012 r. Decyzja nr 1 zobowiązywała stronę do wypłacenia 16 pracownikom wynagrodzenia za pracę za kwiecień 2011 r. w łącznej kwocie 45.960,81 zł brutto, natomiast decyzja nr 2 dotyczyła wypłacenia 15 pracownikom ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy w związku z rozwiązaniem z pracownikami umów o pracę w łącznej kwocie 16.364,79 zł brutto. Łączna kwota przysługujących, a niewypłaconych pracownikom należności to 62.325,60zł brutto. Decyzje podlegały natychmiastowemu wykonaniu na podstawie art. 11 pkt 7 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy. Postanowieniem z dnia [...] Inspektor Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w Ł. nałożył na Syndyka Masy Upadłości Spółdzielni Mleczarskiej "A" w upadłości likwidacyjnej w S. grzywnę w kwocie 10.000 zł w celu przymuszenia do wykonania decyzji nr 1 i 2 nakazu inspektora pracy z dnia 5 października 2012 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że zgodnie z art. 2 § 1 pkt 11 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, egzekucji administracyjnej podlegają obowiązki (...) wypłaty należnego wynagrodzenia za pracę, a także innego świadczenia przysługującego pracownikowi nakładane w drodze decyzji organów Państwowej Inspekcji Pracy. Stosownie zaś do treści art. 6 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku, wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. Uchylanie się to celowe, świadome i uporczywe zaniechanie wykonania obowiązku i brak podjęcia wszelkich działań mających na celu jego wykonanie. Z treści powyższego przepisu wynika zasada obowiązku prowadzenia egzekucji, więc wdrożenie egzekucji nie należy do swobodnego uznania wierzyciela. Organ podkreślił, że postępowanie i podejmowane w nim czynności mające na celu realizację decyzji inspektora pracy nakładającej obowiązek wypłaty należnego świadczenia przysługującego ze stosunku pracy to egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym. Dalej organ wskazał, że zgodnie z art. 1a pkt 12 lit. b powołanej ustawy, środkiem egzekucyjnym w postępowaniu egzekucyjnym obowiązków o charakterze niepieniężnym w przypadku realizacji decyzji płacowej jest grzywna w celu przymuszenia. Celem nałożenia grzywny jest bowiem przymuszenie podmiotu do podjęcia działań zmierzających do realizacji określonych w decyzji obowiązków tak, by nie opłacało się grzywny wpłacać. Grzywna jest środkiem, który ma spowodować realizację obowiązku, dlatego też uzasadniona jest jej dolegliwość. Oceniając nałożoną grzywnę organ egzekucyjny stwierdził, że nie wpływa ona na kolejność zaspokajania roszczeń, nie zakłóca normalnego toku działań podmiotu, nie powoduje dodatkowych kosztów z wyjątkiem obowiązku uiszczenia opłaty za wydanie postanowienia o jej nałożeniu. Grzywna nie jest karą tylko środkiem mającym doprowadzić do wykonania obowiązku. W przypadku wykonania obowiązku podlega umorzeniu, a w przypadku jej wpłacenia - po wykonaniu obowiązku - może być w całości lub w części zwrócona. Nakładając grzywnę, w ramach wdrożonego postępowania egzekucyjnego za niewykonanie obowiązku o charakterze niepieniężnym, organ uznał swoje postanowienie w tej sprawie jako celowe i w pełni zasadne. Na powyższe postanowienie Syndyk Masy Upadłości Spółdzielni Mleczarskiej "A" w upadłości likwidacyjnej w S. złożył zażalenie wnosząc o uchylenie postanowienia i umorzenie postępowania. W uzasadnieniu zażalenia strona podniosła, że organ orzekający nie dokonał w żaden sposób subsumcji, bądź dokonał jej błędnie, co wyraziło się tym, że stan faktyczny ogólnikowo opisany uznano błędnie za odpowiadający stanowi hipotetycznemu, pozwalającemu na zastosowanie środków egzekucyjnych bądź też nie rozważono relacji pomiędzy ustalonym stanem faktycznym a innymi przepisami - w tym wypadku przepisami prawa upadłościowego i naprawczego. Zastosowanie przez inspektora pracy tytułu wykonawczego, stosowanego w egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym w istocie prowadzi, zdaniem strony skarżącej do obejścia przepisów ustawy o postępowaniu upadłościowym i naprawczym, niweczy bowiem istotę prowadzonego postępowania i jest niedopuszczalne. Jedynym postępowaniem, które reguluje dochodzenie roszczeń przeciwko upadłemu, a także zasady zaspokajania tzw. wierzytelności w stosunku do masy upadłości, czyli wierzytelności powstałych po ogłoszeniu upadłości jest postępowanie upadłościowe. Postępowanie to bowiem w istocie jest egzekucją uniwersalną, a tak pojmowanych wierzytelności dotyczy art. 342 ust. 1 pkt 1 prawa upadłościowego i naprawczego, a zasady ich zaspokajania reguluje art. 342 ust. 1 pkt 1 tej ustawy. Z treścią wskazanych przepisów koresponduje treść art. 146 ust. 3 i 4 prawa upadłościowego i naprawczego, a w szczególności ust. 4 który przesądza, że świadczenia pieniężne zasądzone od syndyka podlegają zaspokojeniu w drodze przepisów ustawy, a zatem w tym trybie zaspokaja się świadczenia umieszczone na liście wierzytelności. Opisane w tytule wykonawczym należności mają charakter pieniężny. Zastosowanie przez inspektora pracy tytułu wykonawczego stosowanego w egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym, w istocie prowadzi do obejścia przepisów ustawy o postępowaniu upadłościowym i naprawczym, niweczy istotę prowadzonego postępowania i jest niedopuszczalne. Inspektor pracy nie jest wierzycielem masy upadłości, nie dotyczą go ani wierzytelności o charakterze pieniężnym ani o charakterze niepieniężnym. Wierzycielami masy są pracownicy wymienieni w tytule wykonawczym, a wierzytelności te mają charakter pieniężny i mogą być dochodzone wyłącznie w sposób wskazany powyżej. Postanowieniem z dnia [...] Okręgowy Inspektor Pracy w Ł. utrzymując zaskarżone postanowienie w mocy wskazał, że w istocie, zgodnie z art. 146 ust. 1 ustawy prawo upadłościowe i naprawcze, postępowanie egzekucyjne dotyczące wierzytelności podlegającej zgłoszeniu do masy upadłości, wszczęte przed ogłoszeniem upadłości, ulega zawieszeniu z mocy prawa z dniem ogłoszenia upadłości. Postępowanie to umarza się z mocy prawa po uprawomocnieniu się postanowienia o ogłoszeniu upadłości. Z powyższego przepisu wynika jednak tylko i wyłącznie zakaz prowadzenia egzekucji celem zaspokojenia wierzytelności podlegającej zgłoszeniu do masy upadłości (tzw. wierzytelności upadłościowych, tj. powstałych przed ogłoszeniem upadłości). Kwestię egzekucji wierzytelności powstałych po ogłoszeniu upadłości (tzw. wierzytelności w stosunku do masy) reguluje natomiast ust. 4 powołanego przepisu. Zgodnie z jego treścią po ogłoszeniu upadłości niedopuszczalne jest wszczęcie egzekucji świadczeń pieniężnych z masy upadłości. Świadczenie pieniężne zasądzone od syndyka podlega zaspokojeniu według przepisów ustawy. Organ zaznaczył, że wskazany przepis dotyczy wyłącznie wierzytelności pieniężnych, co oznacza, że nie ma przeszkód prawnych, aby wszcząć egzekucję powstałych po ogłoszeniu upadłości wierzytelności niepieniężnych. Wskazane w art. 2 § 1 pkt 11 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji obowiązki podlegające egzekucji administracyjnej (obowiązki z zakresu bhp oraz wypłaty należnego wynagrodzenia za pracę, a także innego świadczenia przysługującego pracownikowi, nakładane w drodze decyzji organów Państwowej Inspekcji Pracy) mają charakter niepieniężny. Powyższe potwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 3 sierpnia 2003 r. sygn. akt II SA/Wa 674/04 stanowiąc, że przymuszenie zobowiązanego do określonego działania, w tym wypadku do wykonania obowiązku określonego w nakazie inspektora pracy, przesądza o niepieniężnym charakterze obowiązku będącego przedmiotem egzekucji, chociaż sama realizacja zobowiązania nastąpi poprzez wypłatę określonych kwot. Sąd Najwyższy stwierdził natomiast, że sposób realizacji obowiązku przez zobowiązanego nie ma znaczenia dla oceny charakteru obowiązku podlegającego egzekucji. W przedmiotowej sprawie w istocie organ Państwowej Inspekcji Pracy nie jest wierzycielem masy upadłości, lecz jest wierzycielem obowiązków o charakterze niepieniężnym, a zatem ma prawo wymagać od zobowiązanego syndyka przestrzegania prawa, tj. wykonania dyspozycji wynikających z jego ostatecznej i prawomocnej decyzji. Z powyższych względów obowiązki wypłaty należnych wynagrodzeń za pracę, a także innych świadczeń przysługujących pracownikom, nakładane w drodze decyzji organów Państwowej Inspekcji Pracy kwalifikowane są jako obowiązki o charakterze niepieniężnym. Mając powyższe na uwadze organ stwierdził, że zarzut naruszenia art. 342 ust. 1 pkt 1 i art. 146 ust.3 i 4 ustawy - Prawo upadłościowe i naprawcze, a także niewłaściwego zastosowania prawa przez inspektora pracy nie znajduje żadnego uzasadnienia prawnego. Niezależnie od powyższych okoliczności organ wskazał, że przedmiotowe postępowanie egzekucyjne jest wynikiem postępowania kontrolnego organu Państwowej Inspekcji Pracy i wydanej w jego następstwie decyzji. O prawidłowości wydanych decyzji, zawartych w nakazie z dnia 5 października 2012 r. w której ustalono obowiązki syndyka dotyczące wypłaty należnych wynagrodzeń i ekwiwalentów za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe, jednoznacznie rozstrzygnął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w prawomocnym wyroku z dnia 19 marca 2013 r. sygn. akt III SA/Łd 19/13. W powołanym powyżej wyroku sąd stwierdził, że prawa i obowiązki pracowników i pracodawców regulują przepisy Kodeksu pracy. Syndyk wszedł z chwilą ogłoszenia upadłości spółdzielni w istniejące stosunki pracy i w związku z tym, jako pracodawca jest zobowiązany do przestrzegania przepisów prawa pracy i nie pozostaje poza kontrolą organów Państwowej Inspekcji Pracy w tym zakresie. Syndyk Masy Upadłości Spółdzielni Mleczarskiej ,,A" w upadłości likwidacyjnej w S., jako pracodawca jest obowiązany do przestrzegania wobec zatrudnionych pracowników przepisów Kodeksu pracy, w tym także dotyczących terminowości wypłat wynagrodzeń i innych świadczeń pracowniczych. Przepisy prawa upadłościowego i naprawczego nie wyłączają stosowania przepisów Kodeksu pracy przez syndyka, jako pracodawcę. W powołanym wyroku sąd jednoznacznie również stwierdził, że z faktu wydania nakazu, czyli aktu, którego celem jest wymuszenie na pracodawcy wypełnienie obowiązku wynikającego z zawartej z pracownikami umowy w zakresie wypłaty wynagrodzenia i tych jej elementów, które związane są z wynagrodzeniem jednoznacznie wynika, że to pracodawca, którym jest syndyk naruszył obowiązki pracodawcy, a w szczególności art. 94 pkt 5 Kodeksu pracy. Ponadto zgodnie z art. 6 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku, wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. Z treści powołanego przepisu wynika zasada obowiązku prowadzenia egzekucji, więc wdrożenie egzekucji nie należy do swobodnego uznania wierzyciela. W wyroku z dnia 18 października 2011 r. Naczelny Sąd Administracyjny (II FSK 797/10) potwierdził, że na gruncie administracyjnego postępowania egzekucyjnego obowiązuje zasada obligatoryjnego podejmowania egzekucji - skutkiem podjętych przez wierzyciela "czynności" zasadniczo jest powstanie obowiązku wszczęcia przez organ egzekucyjny postępowania i przystąpienia do egzekucji.(...) Odmienne zachowania, przeciwne ww. zasadzie, muszą być umocowane w konkretnych przepisach prawa przewidujących, że postępowanie egzekucyjne nie będzie prowadzone. Cechą obowiązku objętego postępowaniem egzekucyjnym jest jego wymagalność, co oznacza, że upłynął termin do jego realizacji, obowiązek jest bezsporny, uznany oraz zatwierdzony do wypłaty przez zobowiązanego. W przedmiotowej sprawie niewątpliwie mamy do czynienia z taką sytuacją. Decyzje objęte postępowaniem egzekucyjnym są bowiem decyzjami prawomocnymi oraz ostatecznymi i na mocy art. 11 pkt 7 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. z 2012 r. póz. 404) podlegały natychmiastowemu wykonaniu, a więc już w dniu ich doręczenia syndykowi, tj. w dniu 10 października 2012 r. Na marginesie organ zauważył, że analiza całości sprawy w kontekście niewykonanych obowiązków, nie wykazała naruszenia obowiązujących zasad praworządności, celowości, stosowania najmniej uciążliwego dla zobowiązanego środka egzekucyjnego, o których stanowi art. 7 § 1 i § 2 ustawy egzekucyjnej. Wymierzając grzywnę uwzględniono fakt uporczywego uchylania się syndyka od wykonania obowiązku, mimo wyznaczenia w upomnieniu kolejnego terminu, w którym obowiązek należało wykonać. Odnosząc się do wniosku o umorzenie postępowania organ wskazał, że strona składająca zażalenie nie udowodniła, że zachodzi jakakolwiek z przesłanek wymienionych w art. 59 § 1 i 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, skutkująca tym, że postępowanie to nie może być prowadzone albo, że przyczyny niedopuszczalności egzekucji mają charakter trwały. Zatem wniosek u umorzenie postępowania nie znajduje uzasadnienia prawnego i faktycznego. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi strona skarżąca podniosła zarzut naruszenia: 1) art. 33 pkt 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zw. z art. 342 ust. 1 pkt 1 Prawa upadłościowego i naprawczego poprzez zastosowanie tytułu wykonawczego, stosowanego w egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym w celu wymuszenia zachowania syndyka prowadzącego do naruszenia zasad zaspokajania wierzytelności w stosunku do masy upadłości, tj. wierzytelności powstałych po ogłoszeniu upadłości, opisanych w przepisach prawa upadłościowego i naprawczego; 2) art. 11 w zw. z art. 107 § 1 K.p.a. poprzez zaniechanie wyjaśnienia przez organ zasadności przesłanek, którymi się kierował utrzymując zaskarżone postanowienie organu I instancji w mocy; Strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji i umorzenie postępowania. W uzasadnieniu skargi strona podtrzymując argumentację przedstawioną w zażaleniu zaakcentowała, że zasady zaspokajania wierzytelności ze stosunku uregulowane zostały w art. 342 ust. 1 pkt 1 Prawa upadłościowego i naprawczego, natomiast zaskarżone postanowienie w istocie prowadzi do obejścia przepisów prawa. W odpowiedzi na skargę Okręgowy Inspektor Pracy w Ł. podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie. Postanowieniem z dnia 3 października 2014r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi działając na podstawie art. 125 § 1 pkt 1ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U.z 2012r., poz. 270 ze zm.) -dalej p.p.s.a. zawiesił postępowanie sądowoadministracyjne do czasu prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie ze skargi Syndyka Masy Upadłości Spółdzielni Mleczarskiej "A" w upadłości likwidacyjnej w S. na postanowienie Okręgowego Inspektora Pracy w Ł. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego (sygn. akt III SA/Łd 496/14). Postanowieniem z dnia 14 stycznia 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi podjął zawieszone postępowanie sądowoadministracyjne. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku -Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz.270), dalej p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Badając legalność zaskarżonego aktu sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego ani procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Podstawą prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2012r. poz.1015 z późn. zm.), dalej u.p.e.a. Zgodnie z treścią art.2 § 1 pkt 11 wymienionej ustawy egzekucji administracyjnej podlegają obowiązki z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy oraz wypłaty należnego wynagrodzenia za pracę a także innego świadczenia przysługującego pracownikowi, nakładane w drodze decyzji organów Państwowej Inspekcji Pracy. W myśl art.6 § 1 cytowanej ustawy w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. Zgodnie z treścią art.119 § 1 u.p.e.a. grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego. W myśl art.121 § 1 u.p.e.a. grzywna w celu przymuszenia może być nakładana kilkakrotnie w tej samej lub wyższej kwocie, z zastrzeżeniem § 4. Zgodnie z treścią art.121 § 2 u.p.e.a. z zastrzeżeniem § 5 każdorazowo nałożona grzywna nie może przekraczać kwoty 10.000 zł, a w stosunku do osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej kwoty 50.000 zł. W myśl art.122 § 1 u.p.e.a. grzywnę w celu przymuszenia nakłada organ egzekucyjny, który doręcza zobowiązanemu: 1) odpis tytułu wykonawczego zgodnie z art. 32; 2) postanowienie o nałożeniu grzywny. Zgodnie z treścią art.122 § 2 u.p.e.a. postanowienie o nałożeniu grzywny powinno zawierać: 1) wezwanie do uiszczenia nałożonej grzywny w oznaczonym terminie z pouczeniem, że w przypadku nieuiszczenia grzywny w terminie zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych; 2) wezwanie do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym w terminie wskazanym w postanowieniu, z zagrożeniem, że w razie niewykonania obowiązku w terminie będą nakładane dalsze grzywny w tej samej lub wyższej kwocie, a w przypadku obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego lub z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy będzie orzeczone wykonanie zastępcze. Z przepisu art.119 § 1 u.p.e.a. wynika, że grzywnę w celu przymuszenia nakłada się aby przymusić zobowiązanego do wykonania określonej czynności. Zebrany materiał dowodowy wskazuje, że syndyk masy upadłości Spółdzielni Mleczarskiej "A" w upadłości likwidacyjnej w S. był zobowiązany do wypłaty świadczeń pracowniczych (wynagrodzeń za pracę oraz ekwiwalentów za niewykorzystany urlop wypoczynkowy). Zobowiązania te zostały określone w ostatecznym nakazie z dnia 5 października 2012r. W okresie od 14 maja do 6 czerwca 2013r. przeprowadzono kontrolę wykonania nakazu, która stwierdziła, że zobowiązanie nie zostało wykonane. W związku z czym w dniu 1 lipca 2013r. wystawione zostało upomnienie (doręczone w dniu 9 lipca 2013r.) Kolejna kontrola przeprowadzona w okresie od 16 października do 9 listopada 2013r. stwierdziła niewykonanie zobowiązania przez stronę skarżącą i w dniu 14 stycznia 2014r. wystawiono tytuł wykonawczy. Ponieważ w nakazie z 5 października 2012r. zobowiązano stronę do wypłaty świadczeń niezwłocznie to do czasu wystawienia tytułu wykonawczego upłynęło ponad 15 miesięcy. Tak długi okres niewykonania obowiązku świadczy o uchylaniu się strony skarżącej od wykonania zobowiązania. Przez określenie uchylać się należy rozumieć unikać czegoś, wymawiać się od czegoś. Strona skarżąca w zasadzie nie podała żadnych konkretnych przyczyn nie wykonania zobowiązania. W sytuacji gdy zobowiązania z nakazu z 5 października 2012r. nie zostały wykonane przez tak długi okres czasu to oznacza, że strona skarżąca uchylała się od ich wykonania co uzasadniało wymierzenie grzywny, o której mowa w art.119 § 1 u.p.e.a. Nieuzasadniony jest zarzut skargi, że niedopuszczalne jest prowadzenie egzekucji z masy upadłości po ogłoszeniu upadłości gdyż zasady zaspakajania wierzytelności w stosunku do masy upadłości reguluje ustawa z 28 lutego 2003r. Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz.U. z 20102r. poz.1112). Strona powołała się tutaj na treść art.146 ust.4 wymienionej ustawy zgodnie z którym po ogłoszeniu upadłości niedopuszczalne jest wszczęcie egzekucji świadczeń pieniężnych z masy upadłości. Świadczenie pieniężne zasądzone od syndyka podlega zaspokojeniu według przepisów ustawy. Kwestia ta została już przesądzona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w prawomocnym wyroku z dnia 16 października 2014r. w spr. III SA/Łd 496/14 w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. W wyroku tym sąd uznał, że obowiązki wypłaty świadczeń pracowniczych, określone w nakazie inspektora pracy, mają charakter niepieniężny choć realizacja tych obowiązków następuje przez wypłatę określonych kwot pieniężnych. Obowiązki takie podlegają egzekucji administracyjnej. Podobny pogląd wyraził także WSA w Warszawie w wyroku z 3 sierpnia 2004r. w spr. II SA/Wa 674/04 i WSA w Gdańsku w wyroku z 20 lutego 2014r. w spr. III SA/Gd 1063/13. Sąd w obecnym składzie w pełni podzielił pogląd wyrażony w wyroku w sprawie III SA/Łd 496/14 i nie ma potrzeby powtarzania całej argumentacji przedstawionej w uzasadnieniu tego orzeczenia. Dodać jedynie należy, iż przepis art.146 ust.4 Prawa upadłościowego i naprawczego, nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Wymieniony przepis dotyczy bowiem egzekucji świadczeń pieniężnych podczas gdy w rozpoznawanej sprawie chodzi o egzekucję świadczeń niepieniężnych. W przypadku świadczeń niepieniężnych istnieje możliwość wszczęcia egzekucji po ogłoszeniu upadłości pomimo toczącego się postępowania upadłościowego. Zarzut strony skarżącej w tym zakresie nie jest zasadny. W ocenie sądu postanowienie o nałożeniu grzywny zawiera wszystkie elementy, o których mowa w art.122 § 2 u.p.e.a. Zawiera ono wezwanie do uiszczenia grzywny w oznaczonym terminie z pouczeniem o konsekwencjach jej niezapłacenia. Zawiera także wezwanie do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym z pouczeniem o dalszych konsekwencjach jego niewykonania. Można zatem uznać, że spełnione zostały wymogi określone w art.122 § 1 u.p.e.a. W ocenie sądu organy egzekucyjne prawidłowo określiły wysokość grzywny na kwotę 10 000 zł. Należy zaznaczyć, że jest to maksymalna wysokość grzywny jaka może zostać nałożona jednorazowo (art.121 § 2 u.p.e.a.). Organy egzekucyjne wyjaśniły dlaczego wymierzono grzywnę w maksymalnej wysokości. Należy podnieść, że przedmiotem zobowiązania są należności ze stosunku pracy a więc mające charakter priorytetowy wobec innego rodzaju świadczeń. Syndyk masy upadłości nie wypłacał pracownikom należnego im wynagrodzenia za pracę mimo, że pracownicy świadczyli pracę na jego rzecz. Kwota zobowiązania jaką winna zapłacić strona skarżąca jest stosunkowo wysoka. Same należności główne wynoszą 62325,60 zł a do tego dochodzą odsetki ustawowe za okres przeszło trzech lat. Wielkość grzywny w stosunku do całości należnego zobowiązania nie jest zatem duża. Należy także wziąć pod uwagę długość okresu niewykonania obowiązku. Należności pracownicze dotyczą kwietnia 2011r. zaś postanowienie o nałożeniu grzywny wydano 24 stycznia 2014r. czyli po upływie prawie 32 miesięcy od wymagalności świadczeń pracowniczych. W ocenie sądu jest to bardzo długi okres czasu co musi rzutować na wysokość wymierzonej grzywny. Na rozprawie w dniu 24 lutego 2015r. pełnomocnik strony skarżącej podniósł, że wszystkie należności pracownicze zostały zapłacone w okresie od grudnia 2014r. do stycznia 2015r. natomiast pełnomocnik organu oświadczył, że zobowiązanie z nakazu z 5 października 2012r. zostało wykonane jedynie częściowo (około 60%). Dowodzi to, że do chwili obecnej część zobowiązania nie została zapłacona. W ocenie sądu organy administracji w dostateczny sposób uzasadniły dlaczego wymierzyły grzywnę w kwocie 10000 zł i oceny tej nie można uznać za dowolną. Sąd podzielił argumentację organu w tym zakresie. Podkreślić należy, że jedynym celem grzywny, o której mowa w art.119 § 1 u.p.e.a. jest zmuszenie zobowiązanego do wykonania określonej czynności. W przypadku gdy strona skarżąca wykona zobowiązanie a grzywna nie zostanie ściągnięta lub uiszczona podlega ona umorzeniu (art.125 § 1 u.p.e.a.). W sytuacji natomiast gdy syndyk wykona zobowiązanie po uiszczeniu grzywny może starać się o jej zwrot (art.125 § 2 u.p.e.a.). Jedynie zatem od wykonania zobowiązania przez stronę skarżącą zależy to czy grzywna zostanie umorzona lub zwrócona. Reasumując sąd uznał, że skarga nie jest zasadna. W ocenie sądu organy egzekucyjne wykazały, że spełnione zostały przesłanki wymierzenia grzywny w celu przymuszenia a jej wysokość została w sposób dostatecznie uzasadniony. Rozpoznając sprawę sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania administracyjnego mogących mieć wpływ na wynik sprawy. Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd oddalił skargę. d.j.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło