I OSK 1873/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk Sędziowie: Sędzia NSA Elżbieta Kremer Sędzia del. WSA Marzenna Glabas (spr.) Protokolant st. inspektor sądowy Tomasz Zieliński po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2016 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Prezydenta Miasta Krakowa od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 24 lutego 2015 r. sygn. akt III SA/Kr 1624/14 w sprawie ze skargi K.D. na akt Prezydenta Miasta Krakowa z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy mieszkaniowej z zasobu Gminy Miejskiej Kraków oddala skargę kasacyjną Zaskarżonym wyrokiem z dnia 24 lutego 2015r., sygn. akt III SA/Kr 1624/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na skutek skargi K. D. (dalej jako "skarżąca"), na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a."), uchylił akt Prezydenta Miasta K. z dnia [...] czerwca 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy mieszkaniowej z zasobu Gminy Miejskiej K. Wyrok ten zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: W dniu 17 kwietnia 2014 r. skarżąca złożyła wniosek o przyznanie pomocy mieszkaniowej z zasobu Gminy Miejskiej K. Prezydent Miasta K. pismem z [...] czerwca 2014 r. poinformował skarżącą o negatywnym rozpatrzeniu wniosku. Organ wskazał, że zgodnie z uchwałą nr LVIII/795/12 Rady Miasta Krakowa z dnia 10 października 2012 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Miejskiej Kraków oraz tymczasowych pomieszczeń (Dziennik Urzędowy Województwa Małopolskiego z dnia 9 listopada 2012 r., poz. 5817 ze zm., dalej jako: "uchwała"), uprawnionymi do ubiegania się o najem lokalu z tytułu niezaspokojonych potrzeb mieszkaniowych są między innymi osoby, które zamieszkują i są zameldowane na pobyt stały w lokalu o nadmiernym zaludnieniu, położonym na terenie Gminy Miejskiej K. Wyjaśnił, że za lokal o nadmiernym zaludnieniu uważa się lokal mieszkalny, w którym na jedną osobę zameldowaną na pobyt stały oraz zamieszkującą przypada mniej niż 5 m2 ogólnej powierzchni mieszkalnej. Organ ustalił, że K. D. jest zameldowana na pobyt stały w lokalu przy ul. P. [...] w K., obejmującym dwa pokoje, kuchnię oraz przynależności o łącznej powierzchni użytkowej 34,57 m2, w tym powierzchni pokoi 25,80 m2. W lokalu zamieszkują 4 osoby (zgodnie z ilością osób wskazanych do opłaty za media). Powierzchnia pokoi przypadająca na jedną osobę w lokalu wynosi więc 6,45 m2. W tej sytuacji organ uznał, że nie ma podstaw prawnych do dalszej weryfikacji złożonego wniosku mieszkaniowego z tytułu zamieszkiwania w lokalu o nadmiernym zaludnieniu. Ponadto stwierdził, że zgodnie z aktem notarialnym z dnia 28 lutego 1997 r. (Rep. A nr 2982/97) skarżącej przysługuje prawo dożywotniego i nieodpłatnego zamieszkiwania w ww. lokalu mieszkalnym wraz z córką E. B. (poprzednie nazwisko D.). Natomiast w myśl § 54 ust. 1 pkt 1 uchwały za osoby o niezaspokojonych potrzebach mieszkaniowych nie są uznawane osoby posiadające jakikolwiek tytuł prawny do lokalu mieszkalnego lub innej nieruchomości, stanowiący podstawę do zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie. Reasumując organ przyjął, że brak jest podstaw prawnych do przyjęcia wniosku do realizacji z tytułu niezaspokojonych potrzeb mieszkaniowych. W pouczeniu organ wskazał, że na podstawie § 45 ust. 5 uchwały przysługuje skarżącej na niniejszy akt prawo wniesienia skargi w trybie p.p.s.a., po uprzednim wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 p.p.s.a.). Skarżąca, po uprzednim wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa, wniosła skargę na powyższy akt do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Zarzuciła błędną interpretację uchwały i wniosła o uchylenie zaskarżonego aktu oraz przyznanie prawa do lokalu z zasobu Gminy K. Podniosła, że w lokalu zamieszkuje faktycznie więcej osób tj. dodatkowo konkubent córki A. S., który nie został przez córkę zgłoszony do Wspólnoty Mieszkaniowej i z tego tytułu nie ponosi żadnych opłat, jednak od sierpnia 2013 r. w tym lokalu zamieszkuje, a od listopada jest zameldowany na pobyt czasowy. Wskazała też, że wymieniony lokal w rzeczywistości składa się z jednego pokoju oraz kuchni. Skarżąca wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz przyznanie prawa do lokalu z zasobu Gminy Miejskiej K., gdyż w inny sposób nie jest w stanie samodzielnie zapewnić sobie lokalu mieszkalnego, zaś przemoc występująca w rodzinie, z którą zamieszkuje, uniemożliwia jej korzystanie z prawa dożywotniego i nieodpłatnego zamieszkiwania w lokalu. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Podniósł, że kwestia zamieszkiwania więcej niż 4 osób w lokalu (m. in. zamieszkiwanie A. S.), nie mogła być uwzględniona, bowiem osoba ta jest zameldowana na pobyt czasowy. W uzasadnieniu wskazanego na wstępie wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził spełnienie wymogów formalnych koniecznych do rozpoznania skargi. Wskazał, że jak wynika z analizy obowiązujących w tej kwestii przepisów, przebiegu postępowania i uzasadnienia zaskarżonego aktu, kwestionowane skargą pismo Prezydenta Miasta K. z dnia [...] czerwca 2014 r., zostało skierowane do skarżącej na etapie ustalania przez organ spełnienia przez nią warunków do umieszczenia na liście mieszkaniowej. Nie jest to więc akt dotyczący odmowy skierowania skarżącej do zawarcia umowy najmu konkretnego lokalu mieszkalnego, który podejmowany jest w późniejszym etapie, a który nie podlega kontroli sądu administracyjnego, lecz kognicji sądów powszechnych, lecz pismo to jest aktem z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. Sąd I instancji podniósł, że tok postępowania wszczętego wnioskiem o przyznanie lokalu z zasobów gminy wynika z treści uchwały nr LVIII/795/12 i determinowany jest koniecznością dokonania ustaleń, czy ubiegający się o lokal spełnia warunki określone tą uchwałą, przy czym, jak wynika z treści § 45 ust. 4 uchwały, dokonywanie tych ustaleń uwarunkowane jest złożeniem oświadczeń zawierających dane prawdziwe. Biorąc pod uwagę treść tego przepisu oraz informacje wynikające ze złożonego przez skarżącą wniosku o udzielenie pomocy mieszkaniowej, Sąd I instancji uznał, że Prezydent Miasta naruszył uregulowania zawarte w treści cytowanej uchwały, tj. § 13 ust. 1 uchwały, zgodnie z którym uprawnionymi do ubiegania się o pomoc mieszkaniową są osoby spełniające kryterium niezaspokojonych potrzeb mieszkaniowych oraz kryterium osiągania niskich dochodów w rozumieniu uchwały, a także § 15 ust. 1 uchwały, w myśl którego uprawnionymi do ubiegania się o najem lokalu z tytułu niezaspokojonych potrzeb mieszkaniowych są między innymi osoby, które są zameldowane na pobyt stały w lokalu o nadmiernym zaludnieniu położonym na terenie Gminy. Wskazał, że zgodnie z definicją zawartą w § 2 pkt 11 uchwały, lokal o nadmiernym zaludnieniu to lokal, w którym na jedną osobę zameldowaną na pobyt stały oraz zamieszkującą przypada mniej niż 5 m2 powierzchni mieszkalnej. Powierzchnia mieszkalna to całkowita powierzchnia wszystkich pokoi (§ 2 pkt 15 uchwały). Sąd I instancji argumentował, że w odniesieniu do powierzchni pokoi, struktura i powierzchnia lokalu została potwierdzona przez zarządcę budynku na złożonym przez skarżącą druku wniosku mieszkaniowego. Jednakże dane te pozostają w sprzeczności z treścią przeprowadzonych przez Sąd dowodów uzupełniających z dokumentów w postaci wydruku z księgi wieczystej [...] oraz umowy najmu lokalu nr [...] przy ul. P. [...]. Z dokumentów tych wynika bowiem, że lokal ten składa się z jednego pokoju o pow. 17,15 m2. Dokumentami powyższymi organ wprawdzie nie dysponował wydając zaskarżony akt, jednakże już sama treść druku wniosku mieszkaniowego zawierającego odręczny szkic lokalu, który ujawniał nieregularność ścian wewnętrznych, w powiązaniu ze wskazaniem przez skarżącą, że oprócz skarżącej w lokalu zamieszkuje jej córka E. B. z trójką dzieci oraz konkubentem A. S. - łącznie 6 osób, wskazywały na zaistnienie rozbieżności co do stanu zaludnienia i wielkości lokalu. Jak trafnie wskazała skarżąca, wątpliwości te powinny zostać wyjaśnione w trybie określonym w § 15 ust. 5 zd. 2 uchwały, zgodnie z którym w przypadku zaistnienia wątpliwości, co do stanu zaludnienia lub wielkości lokalu przeprowadzana jest wizja lokalowa, mająca na celu ustalenie ilości osób rzeczywiście zamieszkujących w lokalu. Wątpliwości tych w odniesieniu do powierzchni pokoi i ilości osób zamieszkujących w lokalu organ nie dostrzegł i nie wyjaśnił, co stanowi o wadliwości podjętego aktu. Sąd I instancji zauważył, że niewątpliwie zgodnie z § 15 ust. 3 uchwały do obliczenia zaludnienia w lokalu bierze się wyłącznie osoby zameldowane na pobyt stały przez okres co najmniej trzech lat przed złożeniem wniosku. Podstawę obliczenia zaludnienia w lokalu stanowi liczba osób zamieszkałych i zameldowanych na pobyt stały ustalona w oparciu o dokumenty dostarczone przez wnioskodawcę, w szczególności w oparciu o aktualne naliczenie czynszowe (§ 15 ust. 5 zd. 1 uchwały). Do obliczenia zaludnienia w lokalu wzięto pod uwagę 4 osoby, zgodnie z ilością osób wskazanych do opłaty za media. W ocenie Sądu, było to niewystarczające, ponieważ wskazane powyżej wątpliwości co do stanu zaludnienia lub wielkości lokalu, mając na uwadze także użyte w § 15 ust. 5 zd. 1 uchwały sformułowanie "w szczególności", obligowało organ do przeprowadzenia wizji lokalowej, wynikającej z § 15 ust. 5 zd. 2 uchwały, której organ wadliwie zaniechał. Ponadto, za niezasadne Sąd I instancji uznał oparcie się przez organ na § 54 ust. 1 pkt 1 uchwały, w myśl którego za osoby o niezaspokojonych potrzebach mieszkaniowych nie są uznawane osoby posiadające jakikolwiek tytuł prawny do lokalu mieszkalnego lub innej nieruchomości, stanowiący podstawę do zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie. Sąd uznał, że w tym względzie należy podzielić częściowo argumentację skarżącej, iż co prawda skarżącej przysługuje służebność osobista wspólnego zamieszkiwania w lokalu, jednak ilość osób faktycznie w nim mieszkających, jeżeli przyjąć, że rzeczywiście w lokalu zamieszkuje 6 osób, powoduje, że ów tytuł prawny nie zaspokaja potrzeb mieszkaniowych skarżącej. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł Prezydent Miasta K., wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w zakresie pkt I i odrzucenie skargi, ewentualnie o uchylenie wyroku we wskazanym zakresie i oddalenie skargi lub uchylenie wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił: I. naruszenie przepisów postępowania: 1. art. 58 § 1 pkt 1 w związku z art. 3 § 1 i 2 p.p.s.a. poprzez nieodrzucenie skargi, pomimo iż skarga podlegała odrzuceniu, albowiem sprawa nie podlega kognicji sądu administracyjnego (zarzut nieważności postępowania przeprowadzonego przed Sądem I instancji); 2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 1 § 1 i § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) poprzez wadliwe dokonanie kontroli zaskarżonego aktu pod względem jego zgodności z prawem, co doprowadziło do wyeliminowania z obrotu prawnego aktu zgodnego z prawem, poprzez uwzględnienie skargi skarżącej i tym samym uchylenie zaskarżonego aktu; 3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z § 13 ust. 1, § 15 ust. 1 i ust. 5 oraz § 54 ust. 1 pkt 1 cytowanej uchwały Rady Miasta Krakowa w zakresie przyjęcia przez Sąd, iż organ w sposób niewystarczający ustalił stan faktyczny sprawy; 4. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a poprzez uwzględnienie skargi, czym naruszono przepis art. 151 p.p.s.a.; II naruszenie prawa materialnego, tj. przepisów: 5. § 13 ust. 1, § 15 ust. 1 i ust. 5, § 54 ust. 1 pkt 1 uchwały przez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że w sprawie organ nie dokonał prawidłowych ustaleń; 6. § 54 ust. 1 pkt 1 uchwały przez błędną jego wykładnię i przyjęcie, iż co prawda skarżąca ma tytuł prawny do lokalu, ale tytuł ten nie zaspokaja jej potrzeb mieszkaniowych . W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor rozwinął powyższe zarzuty W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik skarżącej wniósł o jej oddalenie i przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli w sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania, wymienione w art. 183 § 2 tej ustawy, jak ma to miejsce w rozpoznawanej sprawie, to Sąd rozpoznając sprawę związany jest granicami skargi. Związanie granicami skargi oznacza związanie podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1); naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy( pkt 2). W rozpoznawanej sprawie skarga kasacyjna oparta została na obydwu wskazanych wyżej podstawach. W pierwszej kolejności należy odnieść się do najdalej idącego zarzutu nieważności postępowania. Zdaniem skarżącego kasacyjnie, skarga powinna podlegać odrzuceniu z uwagi na brak właściwości rzeczowej sądu administracyjnego do przeprowadzenia kontroli zaskarżonego aktu. Stanowisko to jest sprzeczne z zapisem § 45 ust. 5 uchwały, zgodnie z którym w przypadku stwierdzenia przez Wydział braku spełnienia kryteriów udzielenia pomocy mieszkaniowej z tytułu niezaspokojonych potrzeb mieszkaniowych i niskich dochodów wynikających z niniejszej uchwały, wnioskodawca jest o tym pisemnie zawiadamiany wraz z informacją o możliwości złożenia skargi na akt z zakresu administracji publicznej na podstawie ustawy p.p.s.a.. Stosownie do tego przepisu skarżąca została pouczona o możliwości zaskarżenia aktu i to uczyniła. Analiza procedury rozpatrywania wniosków mieszkaniowych w Gminie K., prowadzi do wniosku, że treść tego pouczenia odpowiadała prawu, tym samym zarzut nieważności postępowania nie zasługuje na uwzględnienie. Wskazać należy, że zgodnie z ustawą z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonego aktu), gmina, na zasadach i w wypadkach przewidzianych w ustawie, zapewnia lokale socjalne i lokale zamienne, a także zaspokaja potrzeby mieszkaniowe gospodarstw domowych o niskich dochodach, wykorzystując do tego mieszkaniowy zasób gminny. (art. 4 ust. 2 i 3 tej ustawy). Tworzenie warunków do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych wspólnoty samorządowej należy do zadań własnych gminy (art. 4 ust. 1 ustawy). Rada gminy uchwala zasady wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy, w tym tryb rozpatrywania i załatwiania wniosków o najem lokali oraz sposób poddania tych spraw kontroli społecznej (art. 21 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 pkt 5 ustawy). Uchwała w tym przedmiocie stanowi akt prawa miejscowego, jest zatem źródłem powszechnie obowiązującego prawa na terenie nią objętym (art. 87 ust. 2 Konstytucji RP). Akt ten może stanowić więc podstawę prawną jednostronnego, władczego rozstrzygnięcia o prawie ubiegania się o najem lokalu komunalnego. Stosownie do art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, uchwały rady gminy i zadania gminy określone przepisami prawa wykonuje organ wykonawczy gminy, którym jest odpowiednio wójt w gminie wiejskiej, burmistrz w gminie miejskiej lub prezydent miasta w miastach powyżej 100.000 mieszkańców (art. 26 ustawy o samorządzie gminnym). W myśl przytoczonych przepisów rozdysponowywanie lokali komunalnych należy co do zasady do zadań organu wykonawczego gminy, który wykonuje zadania przy pomocy urzędu gminy (art. 33 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym). W uchwale z dnia 21 lipca 2008 r., I OPS 4/08 (publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał na etapowość procedury oddawania w najem lokali z mieszkaniowego zasobu gminy. Sam etap zawarcia czy odmowy zawarcia umowy najmu z osobą zweryfikowaną jako spełniającą określone przez radę gminy kryteria, bez wątpienia ma charakter cywilnoprawny i nie podlega kognicji sądu administracyjnego. Jednak rozstrzygnięcie o spełnieniu przesłanek do ubiegania się o najem lokalu z zasobu gminy przez konkretny podmiot wnioskujący, wymaga zachowania trybu administracyjnoprawnego, tj. wydania aktu stwierdzającego istnienie albo brak uprawnienia odpowiadającego przesłankom określonym przez lokalnego prawodawcę. Akt taki stanowi bez wątpienia realizację zadań publicznych przypisanych organom jednostek samorządu terytorialnego w drodze cytowanej ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego - w sposób i na zasadach określonych w wydawanym w oparciu o tę ustawę akcie prawa miejscowego. W konsekwencji to od przyjętych w uchwale rady gminy - w przedmiocie zasad wynajmowania lokali komunalnych - rozwiązań zależy sposób wyrażania wiążącego stanowiska, zamykającego wnioskodawcy drogę do ubiegania się o najem lokalu komunalnego. Gdy są to akty mające charakter uchwał czy zarządzeń organów jednostek samorządu terytorialnego, wówczas należy je zaliczać do kategorii aktów, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. (B. Adamiak, Z problematyki właściwości sądów administracyjnych, "Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego" 2006, nr 2, s. 16). W uzasadnieniu do uchwały wydanej w składzie siedmiu sędziów z dnia 26 czerwca 2014r., I OPS 14/13 (publ. na wskazanej wyżej stronie internetowej) Naczelny Sąd Administracyjny porównywał zakresy obowiązywania art. 3 § 2 ust. 4 i art. 3 § 2 ust. 6 p.p.s.a., uznając że akty te, prócz formy podjęcia, odróżnia to, czy dany akt wykazuje cechy aktu indywidualnego, czy generalnego, a także czy dotyczy uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisu prawa, wreszcie czy ma charakter wykonawczy, czy też kreuje nową sytuację prawną adresatów. Jeżeli, tak jak w niniejszej sprawie, stanowisko organu administracji publicznej, dotyczy realizacji zadania publicznego i rozstrzyga o uprawnieniu wynikającym z przepisów powszechnie obowiązujących, odnosząc się do konkretnej sytuacji określonego podmiotu, należy je zaliczyć do kategorii aktów opisanych w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 września 2016r., sygn. akt I OSK 1710/16, publ. jw.) Wadliwie zatem Sąd I instancji zakwalifikował zaskarżony akt jako mieszczący się w katalogu aktów opisanych w art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a., zamiast w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Uchybienie to pozostaje jednak bez wpływu na ocenę prawidłowości rozstrzygnięcia. Ponadto, skoro zaskarżone pismo Prezydenta Miasta K., co nie jest kwestionowane, nie mogło przybrać formy decyzji administracyjnej ani postanowienia, to niezasadnie Sąd I instancji powołał jako podstawę prawną uchylenia tego aktu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., który ma zastosowanie przy kontroli decyzji lub postanowień. Uchybienie to jednak także nie miało znaczenia dla rozstrzygnięcia, gdyż takie same uprawnienia w odniesieniu do aktów objętych normą z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s..a wynikają z treści art. 146 § 1 p.p.s.a. Przepis ten, w brzmieniu mającym zastosowanie w rozpoznawanej sprawie stanowił, że sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, uchyla ten akt lub interpretację albo stwierdza bezskuteczność czynności. W rozpatrywanej sprawie podstawową do wyjaśnienia kwestią pozostaje ocena spełnienia przez skarżącą kryterium "niezaspokojonych potrzeb mieszkaniowych", a konkretnie, czy Prezydent Miasta K. należycie rozważył stan faktyczny sprawy w świetle przepisów uchwały. Wymóg spełnienia kryterium niezaspokojonych potrzeb mieszkaniowych został określony ogólnie w treści § 13 ust. 1 uchwały. Stosownie do § 2 pkt 11 i § 15 ust. 1 pkt 1 uchwały warunek ten należało uznać za spełniony, jeżeli lokal zajmowany dotychczas przez wnioskodawcę był nadmiernie zaludniony, tj. w którym na jedną osobę zameldowaną na pobyt stały oraz zamieszkującą przypadało mniej niż 5m2 powierzchni mieszkalnej. Oczywistym zatem powinno być, że stwierdzenie spełnienia tego kryterium wymagało ustalenia rzeczywistej powierzchni mieszkalnej zajmowanego lokalu i liczby osób faktycznie w nim zamieszkujących. W rozpoznawanej sprawie skutecznie zostały podważone ustalenia organu, który przyjął, że skarżąca zajmuje lokal mieszkalny o powierzchni 34,57 m2, obejmujący dwa pokoje o powierzchni 25,8 m2, podczas gdy z wydruku z księgi wieczystej [...] oraz umowy najmu lokalu nr [...] przy ul. P. [...] z dnia [...] marca 1996 r., należącego wówczas do zasobu Gminy K., wynika jednoznacznie, że lokal ten składa się tylko z jednego pokoju o powierzchni 17,15 m2, przy ogólnej powierzchni użytkowej 34,57 m2. Dysproporcja pomiędzy wskazanymi wartościami powierzchni mieszkalnej jest tak znacząca, że rozstrzygnięcie powstałej wątpliwości, nawet przy przyjętej przez organ liczbie tylko czterech osób zamieszkujących ten lokal, może mieć istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia o prawie skarżącej. Dlatego nie budzi wątpliwości Naczelnego Sadu Administracyjnego zasadność uchylenia zaskarżonego aktu w celu zweryfikowania powierzchni mieszkaniowej, poprzez przeprowadzenie oględzin lokalu, do czego obligował też § 15 ust. 5 uchwały. Załączony przez organ do akt wydruk z księgi wieczystej nr [...] nie zawiera wydruku z Działu I-0 – oznaczenie nieruchomości, który przedłożył w postępowaniu przed Sądem I instancji pełnomocnik skarżącej, a z zapisów którego wynika, że przedmiotowy lokal składa się tylko z jednego pokoju, przy powierzchni użytkowej lokalu 34,57 m2. Oznacza to, że stan faktyczny sprawy nie został należycie wyjaśniony przez organ. W świetle wskazanych dokumentów i wyjaśnień skarżącej, która podała, że z kuchni wydzielone zostało dodatkowe pomieszczenie, ale niecałkowicie zabudowane, zweryfikowania wymaga szkic lokalu potwierdzony przez administratora budynku i potrzebna jest ocena organu, czy wygospodarowanie dodatkowego pomieszczenia kosztem kuchni może wpływać na zmianę powierzchni mieszkalnej tego lokalu. Przechodząc do oceny zarzutu naruszenia prawa materialnego wskazać należy, że nie doszło do naruszenia wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów § 13 ust.1, § 15 ust. 1 i 5 oraz § 54 ust. 1 pk 1 uchwały. Zgodzić się bowiem należy z Sądem I instancji co do konieczności zweryfikowania rzeczywistej ilości osób zamieszkałych w lokalu, a nie tylko zameldowanych tam na pobyt stały. Słuszność stanowiska w tym względzie potwierdza prawomocny wyrok WSA w Krakowie z dnia 2 października 2014r., sygn. akt III SA/Kr 1071/14, stwierdzający nieważność § 15 ust. 1-3 oraz § 15 ust. 5 w zakresie słów "zameldowanych na pobyt stały", a także stwierdzający nieważność powołanego w skardze kasacyjnej § 54 ust. 1 pkt 1 uchwały. Wprawdzie wyrok ten zapadł później, niż wydano zaskarżony akt, ale nie pozostaje bez wpływu na ocenę stanu prawnego w rozpoznawanej sprawie. Uwzględniając bowiem skutki stwierdzenia nieważności wskazanych unormowań z mocą ex tunc, czyli ze skutkiem od dnia ich wejścia do obrotu prawnego, należy przyjąć, że okoliczności powołane w zaskarżonym akcie nie mogły od początku stanowić podstawy odmowy zakwalifikowania skarżącej do grona uprawnionych do ubiegania się o lokal komunalny. Poza tym, już tylko fakt, że córka skarżącej (właścicielka lokalu) ma troje dzieci, co wynika z wniosku, a nie dwoje, jak przyjął organ , podważa prawidłowość ustaleń co do ilości osób zamieszkujących w lokalu. Ponadto, nie sposób przyjąć, aby fakt zamieszkiwania w lokalu konkubenta córki skarżącej, nie miał znaczenia przy ocenie możliwości zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych przez skarżącą we własnym zakresie, która to okoliczność warunkować mogła wyłączenie podmiotowe z § 54 ust. 1 pkt 1 uchwały. Sąd I instancji prawidłowo uznał, że przepis ten nie mógł stanowić podstawy do wyłączenia skarżącej z kręgu uprawnionych, gdyż tytuł prawny do zamieszkiwania w lokalu nie dawał jej realnej możliwość zapewnienia sobie przestrzeni wolnej od nadmiernego zaludnienia. Skarżącej nie przysługuje prawo decydowania, kto oprócz niej w lokalu może mieszkać, posiada bowiem jedynie służebność osobistą w postaci prawa dożywotniego zamieszkiwania z córką, będącą jedynym właścicielem lokalu. Wobec powyższego, ponieważ zarzut naruszenia prawa materialnego okazał się nietrafny, a stwierdzone uchybienia przepisom postępowania nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy, skargę kasacyjną, jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw, należało oddalić na podstawie art. 184 p.p.s.a. Wyjaśnić także należy, że Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł w wyroku o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącej wynagrodzenia za pomoc prawna udzieloną w ramach prawa pomocy, gdyż przepisy art. 209 i art. 210 p.p.s.a. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Natomiast wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.), przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym przepisami art. 258 - 261 p.p.s.a.