I FZ 304/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Sędzia NSA Artur Mudrecki, , , po rozpoznaniu w dniu 28 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia L. sp. z o.o. z/s w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 10 czerwca 2015 r., sygn. akt I SA/Wr 2429/14, w sprawie ze skargi L. sp. z o.o. z/s w W na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 30 września 2014 r., nr [...] , w przedmiocie podatku od towarów i usług za październik i listopad 2010 r. postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. 1. Postanowienie Sądu pierwszej instancji Postanowieniem z dnia 10 czerwca 2015 r., sygn. akt I SA/Wr 2429/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu po rozpoznaniu skargi L. Sp. z o.o. z/s w. W. (dalej: skarżąca) w pkt 1. uchylił zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 11 grudnia 2014 r. (sygn. akt I SA/Wr 2429/14) o wyznaczeniu wpisu sądowego od skargi w kwocie 2.000,00 zł.; w pkt 2. ustalił wpis sądowy od skargi skarżącej na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. nr [...] z dnia 30 września 2014 r. w kwocie 97 781 zł (słownie: dziewięćdziesiąt siedem tysięcy siedemset osiemdziesiąt jeden); w pkt 3. wezwał pełnomocnika strony skarżącej do uzupełnienia w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia, pod rygorem wszczęcia egzekucji sądowej, wpisu sądowego od skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. nr [...] z dnia 30 września 2014 r. o kwotę 95 781 zł (słownie: dziewięćdziesiąt pięć tysięcy siedemset osiemdziesiąt jeden). 2. Przedstawiony przez Sąd pierwszej instancji tok postępowania Skarżąca zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wyżej oznaczoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. i wskazała wartość przedmiotu zaskarżenia w kwocie 199.554 zł. Następnie strona skarżąca uiściła na rachunek bankowy tutejszego Sądu kwotę 2.000 zł tytułem wpisu sądowego od wniesionej skargi. Strona przeciwna w odpowiedzi na skargę podała, że wartość przedmiotu zaskarżenia w rozpoznawanej sprawie stanowi kwotę 9.778.025 zł. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 11 grudnia 2014 r., na podstawie § 1 pkt 4) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 221, poz. 2193 ze zm. – dalej powoływane jako Rozporządzenie) wyznaczono wpis sądowy w rozpoznawanej sprawie w wysokości 2.000 zł. Wyrokiem z dnia 25 lutego 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę. Od powyższego wyroku strona skarżąca wniosła skargę kasacyjną, od której uiściła wpis sądowy w wysokości 48.891 zł. Tym samym skarżąca obliczyła wysokość wpisu sądowego od skargi kasacyjnej od wartości przedmiotu zaskarżenia wskazanej przez Dyrektora Izby Skarbowej. 3. Uzasadnienie rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji Sąd wskazał, że z akt sprawy wynikało, iż kwota wpisu od skargi wynikająca z zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I z dnia 11 grudnia 2014 r. została określona na podstawie § 1 pkt 4 rozporządzenia, tj. dla wartości przedmiotu zaskarżenia powyżej 100.000 zł. Wartość przedmiotu zaskarżenia przyjęto w oparciu o wskazaną w skardze kwotę 199.554 zł. Jednak, jak ustalono na podstawie akt sprawy, wartość przedmiotu zaskarżenia w niniejszej sprawie wynosi 9.778.025 zł. Wskazuje to, że błędnie przyjęto kwotę wartości przedmiotu zaskarżenia a następnie pomnożono ją przez prawidłowy dla niniejszej sprawy współczynnik 1% i w konsekwencji wyznaczono wpis od skargi w błędnej wysokości 2.000 zł. Mając na uwadze prawidłową wartość przedmiotu zaskarżenia w sprawie – 9.778.025 zł - zastosowany winien być również przepis § 1 pkt 4 rozporządzenia, zgodnie z którym wpis stosunkowy wynosi 1% wartości przedmiotu zaskarżenia powyżej 100.000 zł, nie mniej jednak niż 2.000 zł i nie więcej niż 100.000 zł. Zatem wpis sądowy od skargi w niniejszej sprawie powinien wynosić 97.781 zł. W związku z powyższym, według Sądu, konieczne było w pierwszej kolejności uchylenie, na podstawie art. 165 w zw. z art. 167 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – zwanej dalej "u.p.p.s.a.") zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I z dnia 11 grudnia 2014 r. o wyznaczeniu wpisu sądowego od skargi, o czym Sąd orzekł w punkcie 1 sentencji niniejszego postanowienia. Następnie – stosownie do art. 220 § 1 i 3 u.p.p.s.a. oraz § 1 pkt 4 rozporządzenia – niezbędne było wyznaczenie wpisu sądowego w prawidłowej wysokości, tj. w kwocie 97. 781 zł, o czym mowa w pkt 2 sentencji. W dalszej kolejności, zgodnie z dyspozycją art. 224 u.p.p.s.a., należało wezwać stronę skarżącą do uiszczenia w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia kwoty 95. 781 zł, w związku z uzupełnieniem należnej kwoty z tytułu wpisu od skargi. Kwota ta stanowi różnicę między rzeczywiście należną w sprawie opłatą sądową od skargi a uiszczoną z tego tytułu kwotą. 4. Zażalenie strony skarżącej W zażaleniu wnosząc o uchylenie wydanego postanowienia w całości zarzucono naruszenie art. 223 § 1-2 oraz art. 224 u.p.p.s.a. poprzez uznanie, że możliwe jest wezwanie do uzupełnienia wpisu sądowego po zakończeniu postępowania w danej instancji. W uzasadnieniu zażalenia wyrażono zdanie, że w przepisach u.p.p.s.a. brak jest podstawy prawnej umożliwiającej dokonanie weryfikacji przez Sąd wartości wpisu sądowego po zakończeniu postępowania w pierwszej instancji. Stanowisko to potwierdza postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 maja 2012r., sygn. akt. II FZ 342/12. Końcowo wskazano, że spółka z ostrożności procesowej uiściła kwotę 95.781 zł od skargi na zaskarżoną decyzję. 5. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. W rozpoznawanej sprawie strona, po wniesieniu skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu uiściła od niej wpis w wysokości 2.000 zł. Przewodniczący Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu zarządzeniem z dnia 11 grudnia 2014 r. taki też wyznaczył w sprawie wpis sądowy odwołując się przy tym do § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Następnie, już po wydaniu wyroku, na etapie nadawania biegu skardze kasacyjnej, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 10 czerwca 2015 r., sygn. akt I SA/Wr 2429/14, ustalił inną wartość przedmiotu zaskarżenia i wpisu od skargi. W zażaleniu strona kwestionuje ustalenie jej wpisu w nowej wysokości. Zarzucając wydanemu postanowieniu naruszenie art. 223 § 1-2 oraz art. 224 u.p.p.s.a. podniosła, że nie jest możliwe wezwanie do uzupełnienia wpisu sądowego po zakończeniu postępowania w danej instancji. W przedstawionej kwestii spornej Naczelny Sąd Administracyjny opowiada się za stanowiskiem strony żalącej. W orzeczeniu z dnia 29 maja 2012 r., sygn. akt II FZ 342/12, na który powołała się strona żaląca, wyjaśniono, że na etapie postępowania kasacyjnego nie jest możliwe ponowne ustalanie czy weryfikowanie wpisu od skargi. Pogląd ten, zaczerpnięty z postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 maja 2007 r., sygn. akt II FPS 7/06, tut. Sąd w pełni podziela. Przepis art. 223 u.p.p.s.a. zezwala na odpowiednie stosowanie art. 220, gdy obowiązek uiszczenia lub uzupełnienia opłaty powstanie na skutek ustalenia wyższej wartości przedmiotu zaskarżenia, cofnięcia przyznanego prawa pomocy albo uchylenia kurateli przed wyznaczeniem rozprawy (art. 223 § 1 u.p.p.s.a.) oraz zezwala sądowi w orzeczeniu kończącym postępowanie w danej instancji nakazanie ściągnięcia należnej opłaty od strony, która obowiązana była ją uiścić albo od innej strony, gdy z orzeczenia tego wynika obowiązek poniesienia kosztów postępowania przez tę stronę (art.223 § 2 u.p.p.s.a.). Możliwość zmiany wartości przedmiotu sporu (także w wyniku weryfikacji wartości przedmiotu sporu dokonanej przez przewodniczącego), skutkującej zmianą wysokości wpisu sądowego, jest w związku z tym dopuszczalna do momentu wydania orzeczenia kończącego postępowanie w danej instancji, przy czym po rozprawie nakazać ściągnięcie wyższego wpisu od pisma, którego wniesienie rodziło obowiązek zapłaty opłaty sądowej w danej instancji, może już wyłącznie sąd wydający orzeczenie kończące postępowanie w sprawie, wszczęte tym pismem. Systematyka aktu prawnego wskazuje bowiem na kolejność czynności i etapy postępowania, w których czynności związanych z weryfikacją wartości przedmiotu sporu i wysokości wpisu może dokonywać przewodniczący, a także etapy postępowania, gdy weryfikacji tej może dokonywać sąd. Skoro wydając orzeczenie kończące sprawę w danej instancji sąd ma obowiązek (przepis używa zwrot "sąd nakaże") nakazania ściągnięcia brakującej opłaty, to oznacza to, że przepis art. 220 u.p.p.s.a. stosuje się wyłącznie przed wyznaczeniem terminu rozprawy. Po wydaniu orzeczenia kończącego postępowanie w danej instancji przewodniczącemu nie przysługuje już uprawnienie do badania wartości przedmiotu sporu i weryfikowania wpisu od skargi w związku ze stwierdzeniem, że wartość ta jest inna niż przyjęta na etapie wstępnego badania skargi. W świetle przedstawionego stanowiska błędne było ustalenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wpisu w nowej wysokości już po zakończeniu postępowania w danej instancji. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny stosownie do art. 185 § 1 u.p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 1-2 u.p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.