II OSK 1778/15

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2016-10-26

Skład orzekający: Marzenna Linska-Wawrzon, Małgorzata Miron, Piotr Korzeniowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego, wydana na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, której stwierdzono nieważność z powodu braku wymaganego pozwolenia konserwatora zabytków, może zostać stwierdzona jako nieważna z powodu rażącego naruszenia prawa?
Ratio decidendi
Decyzja o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego, wydana na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, której stwierdzono nieważność z powodu braku wymaganego pozwolenia konserwatora zabytków, może zostać stwierdzona jako nieważna z powodu rażącego naruszenia prawa. Brak pozwolenia na budowę, wyeliminowanego z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc, stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, a naruszenie to ma charakter rażący, gdy spełnione są przesłanki oczywistości naruszenia, charakteru przepisu oraz racji ekonomiczno-gospodarczych.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie pawilonu handlowego. Wcześniej decyzja zatwierdzająca projekt budowlany i zezwalająca na wymianę kiosku została unieważniona z powodu braku pozwolenia konserwatora zabytków. Następnie stwierdzono nieważność decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, ponieważ opierała się na nieważnej decyzji o pozwoleniu na budowę. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę inwestorów, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną od tego wyroku.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną. Oddalono wniosek o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 26 października 2016 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon Sędziowie: sędzia NSA Małgorzata Miron (spr.) sędzia del. WSA Piotr Korzeniowski Protokolant: starszy asystent sędziego Maciej Stojek po rozpoznaniu w dniu 26 października 2016 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej D. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 lutego 2015 r. sygn. akt VII SA/Wa 1756/14 w sprawie ze skargi D. R. i A. R. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji 1. oddala skargę kasacyjną, 2. oddala wniosek [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 27 lutego 2015 r. sygn. akt VII SA/Wa 1756/14 oddalił skargę D. R. i A. R. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2014 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Starosta Powiatu Warszawskiego decyzją z dnia [...] grudnia 2000 r. nr [...] zatwierdził projekt budowlany pawilonu handlowego i zezwolił D. R. i A. R. na wymianę istniejącego kiosku kwiatowego w liniach rozgraniczających ul. [...] róg ul. [...] w W. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2001 r. nr [...] Starosta Powiatu Warszawskiego udzielił D. R. i A. R. pozwolenia na użytkowanie pawilonu handlowego usytuowanego w W. przy ul. [...] róg ul. [...]. Wojewoda Mazowiecki decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r. stwierdził nieważność ww. decyzji Starosty Powiatu Warszawskiego z dnia [...] grudnia 2000 r. zatwierdzającej projekt budowlany pawilonu handlowego i zezwalającej na wymianę istniejącego kiosku kwiatowego, wobec braku uzyskania przez inwestorów wcześniejszego pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków na prowadzenie tych robót. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] listopada 2009 r. utrzymał w mocy ww. decyzję Wojewody Mazowieckiego, zaś Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 7 kwietnia 2010 r., sygn. akt. VII SA/Wa 157/10 oddalił skargę na tę decyzję. Na wniosek spółki [...] sp. z o.o. z siedzibą w W. zostało wszczęte postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty Powiatu Warszawskiego z dnia [...] sierpnia 2001 r. nr [...] udzielającej pozwolenia na użytkowanie pawilonu handlowego usytuowanego w W. przy ul. [...] róg ul. [...]. Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] maja 2014 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm., dalej: k.p.a.), stwierdził nieważność decyzji Starosty Powiatu Warszawskiego z dnia [...] sierpnia 2001 r. nr [...] udzielającej pozwolenia na użytkowanie kiosku handlowego. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania D. R. i A. R., decyzją z dnia [...] lipca 2014 r. znak: [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę inwestorzy winni uzyskać pozwolenie właściwego konserwatora zabytków na prowadzenie robót. Takie pozwolenie nie zostało wydane. Podkreślił, że decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] Stołeczny Konserwator Zabytków nakazał D. R. i A. R. przywrócić do poprzedniego stanu zabytek – układ urbanistyczny [...] w W. w rejonie ul. [...] – poprzez usunięcie umieszczonego niezgodnie z przepisami dotyczącymi ochrony zabytków i opieki nad zabytkami kiosku handlowego przy ul. [...] w rejonie ul. [...] w W. przy prawym skrzydle [...] przy ul. [...] na działce nr ewid. [...] w obrębie [...]. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego powołał się na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 listopada 2012 r. sygn. akt I OPS 2/12, z której wynika, że stwierdzenie nieważności decyzji, w oparciu o którą wydano inną przedmiotowo zależną decyzję, może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji zależnej na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa. Organ podkreślił, że postępowanie w sprawie pozwolenia na użytkowanie mieści się w szeroko pojmowanym zakresie postępowania o pozwolenie na budowę i stanowi jego kolejny etap. W powyższej sprawie niezbędnym elementem do uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę było uzyskanie pozwolenia właściwego wojewódzkiego konserwatora zabytków na prowadzenie robót, którego inwestorzy do chwili obecnej nie uzyskali. Wyjaśnił, że stwierdzenie nieważności decyzji Starosty Powiatu Warszawskiego z dnia [...] grudnia 2000 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na wymianę przedmiotowego kiosku oznacza pozbawienie mocy skutków prawnych wywołanych przez decyzję wadliwą od samego początku (ex tunc), w związku z czym udzielenie pozwolenia na użytkowanie nastąpiło bez oparcia prawnego w postaci decyzji o pozwoleniu na budowę. W związku z powyższym zdaniem organu należało stwierdzić nieważność decyzji zależnej, tj. decyzji Starosty Powiatu Warszawskiego z dnia [...] sierpnia 2001 r. udzielającej pozwolenia na użytkowanie kiosku handlowego. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję wnieśli D. R. i A. R. Zarzucili organowi naruszenie przepisów prawa mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy: – art. 156 pkt 2 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię, tj. przyjęcie, że samo stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] grudnia 2000 r. o pozwoleniu na budowę kiosku stanowi wystarczającą przesłankę do stwierdzenia nieważności decyzji udzielającej pozwolenia na użytkowanie; – art. 107 § 3 k.p.a. polegające na pominięciu w uzasadnieniu decyzji okoliczności faktycznych podnoszonych przez strony w toku postępowania przed organem I instancji oraz pozostawienie poza rozważaniami organu odwoławczego okoliczności i zarzutów zgłoszonych w odwołaniu od decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2014 r. W oparciu o powyższe zarzuty wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie od organu na ich rzecz kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu skargi podnieśli m.in. zarzut nierozważenia przez organ występowania jednej z koniecznych przesłanek nieważności, tj. skutków niemożliwych do zaakceptowania z punktu widzenia zasad praworządności - racje ekonomiczne lub społeczne. Według oceny skarżących skutków takich decyzja o pozwoleniu na użytkowanie nie wywołuje, zaś wbrew twierdzeniu organu I instancji - samo naruszenie przepisów art. 55 i art. 59 Prawa budowlanego wskazanych w uzasadnieniu decyzji nie może stanowić wyłącznej przesłanki stwierdzenia nieważności. Skarżący uznali ponadto za nieistotne dla rozstrzygnięcia sprawy powołanie się na decyzję Stołecznego Konserwatora Zabytków z dnia [...] sierpnia 2013 r. nakazującą usunięcie przedmiotowego kiosku z terenu objętego ochroną konserwatora. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przywołanym na wstępie wyrokiem oddalił skargę. Sąd przypomniał, że teren, na którym znajduje się pawilon handlowy, zlokalizowany przy prawym skrzydle [...] w Warszawie przy ul. [...], jak i sam [...] objęty jest ochroną konserwatorską na podstawie wpisu do rejestru zabytków. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w prawomocnym wyroku z dnia 7 kwietnia 2010 r. sygn. akt VII SA/Wa 157/10 uznał, że postępowanie administracyjne dotyczące wydania pozwolenia na budowę obiektu budowlanego na terenie wpisanym do rejestru zabytków było uzależnione od uprzedniego wydania w odrębnym postępowaniu ostatecznej decyzji o pozwoleniu na prowadzenie robót budowlanych na takim terenie, przy czym to na inwestorze ciąży obowiązek uzyskania stosownego pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków. Sąd podzielił stanowisko organu, że stwierdzenie nieważności decyzji Starosty Powiatu Warszawskiego z dnia [...] grudnia 2000 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na wymianę przedmiotowego kiosku oznacza pozbawienie mocy skutków prawnych wywołanych przez decyzję wadliwą od samego początku (ex tunc), w związku z czym udzielenie pozwolenia na użytkowanie nastąpiło bez oparcia prawnego w postaci decyzji o pozwoleniu na budowę. Powołując się na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 listopada 2012 r. sygn. akt I OPS 2/12 wskazał, że jeśli decyzja zależna była oparta na decyzji, której skutki prawne w wyniku stwierdzenia nieważności zostały zniesione od dnia jej wydania, to także decyzja zależna została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Zdaniem Sądu przywołanie w zaskarżonej decyzji informacji o decyzji (nieostatecznej) podjętej przez konserwatora zabytków nie świadczy o wadliwości zaskarżonej decyzji. Sąd zwrócił uwagę, że organ nie wskazał wprost, że decyzja o pozwoleniu na użytkowanie, w sytuacji unieważnienia decyzji o pozwoleniu na budowę wobec braku zgody konserwatora zabytków, wywołuje skutki niemożliwe do zaaprobowania w praworządnym państwie. W ocenie Sądu nie jest to jednak uchybienie mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła D. R. Wyrok zaskarżyła w całości i zarzuciła Sądowi I instancji: 1. naruszenie przepisów prawa materialnego - art. 156 pkt 2 k.p.a. poprzez nieprawidłowe uznanie, że decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2014 r. znak: [...] została wydana z rażącym naruszeniem prawa, 2. naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy: a) art. 141 § 4 p.p.s.a poprzez brak odniesienia się przez Sąd I instancji do podnoszonego w skardze zarzutu pominięcia w uzasadnieniu decyzji okoliczności faktycznych podnoszonych przez strony w toku postępowania przed organem I instancji oraz pozostawienia poza rozważaniami organu odwoławczego okoliczności i zarzutów zgłoszonych w odwołaniu od decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2014 r. nr [...], b) art. 145 § 1 lit c p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez naruszenie przepisów postępowania przed organami administracji polegające na pominięciu istotnych dowodów i dokonaniu dowolnej oceny materiału dowodowego przy oddaleniu skargi. W związku z powyższym wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono m.in., że Sąd I instancji nieprawidłowo uznał, iż decyzja z dnia [...] lipca 2014 r. znak: [...] została wydana z rażącym naruszeniem prawa, albowiem w sposób niepełny odniósł się do przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a. jako podstawy prawnej stwierdzenia nieważności decyzji. Wskazał, że o rażącym naruszeniu prawa decydują występujące łącznie trzy przesłanki, w tym racje ekonomiczne lub gospodarcze - skutki, które decyzja wywołuje. W ocenie skarżącej kasacyjnie decyzja o pozwoleniu na użytkowanie nie wywołuje skutków niemożliwych do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności - skutków ekonomicznych lub społecznych. Podniesiono także, że decyzja konserwatora zabytków i decyzja organów nadzoru budowlanego mają zupełnie inny przedmiot postępowania, różne są też kompetencje i związane z tym obowiązki organów, jak i podstawy prawne wydanych decyzji. Wydana w tej sprawie decyzja Stołecznego Konserwatora Zabytków nie powinna zatem wywierać wpływu na rozstrzygnięcie w postępowaniu nadzorczym o stwierdzenie nieważności pozwolenia na użytkowanie. Zdaniem skarżącej kasacyjnie w sytuacji uprawomocnienia się decyzji Stołecznego Konserwatora Zabytków z dnia [...] sierpnia 2013 r. nakazującej usunięcie kiosku, utrzymanej w mocy decyzją Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] kwietnia 2014 r., pozostawanie w obrocie prawnym decyzji o pozwoleniu na użytkowanie nie będzie stanowić przeszkody do wykonania decyzji organu konserwatorskiego w trybie egzekucji administracyjnej. Z tego względu nie podzieliła poglądu Sądu I instancji, jakoby brak zgody Stołecznego Konserwatora Zabytków stanowił przesłankę do stwierdzenia nieważności pozwolenia na użytkowanie. W odpowiedzi na skargę kasacyjną [...] sp. z o.o. z siedzibą w W. wniosła o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 z późn. zm.; dalej: p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli w sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 powołanej ustawy, a taka sytuacja ma miejsce w przedmiotowej sprawie, to Sąd rozpoznający sprawę związany jest granicami kasacji. Rozpoznając w powyższych granicach wniesioną skargę kasacyjną należało uznać, że zawarte w niej zarzuty nie znajdują usprawiedliwionych podstaw. Autor skargi kasacyjnej zawarł w skardze zarówno zarzuty naruszenia przepisów postępowania jak i przepisów prawa materialnego. W takiej sytuacji, jak przyjmuje się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w pierwszej kolejności podlegają rozpoznaniu zarzuty naruszenia przepisów postępowania, albowiem dopiero prawidłowo ustalony stan faktyczny pozwala na ocenę, czy w sprawie organy administracji i sąd pierwszej instancji trafnie zastosowały przepisy prawa materialnego (tak m.in. NSA w wyroku z dnia 24 czerwca 2016 r., sygn. akt II GSK 2432/16, LEX nr 2083169). A zatem oceniając w pierwszej kolejności zarzuty naruszenia przepisów postępowania wskazać należy, że nie zasługują one na uwzględnienie. Ich analiza prowadzi do wniosku, że autor skargi kasacyjnej upatruje naruszenia wskazanych przepisów w nieprawidłowo ustalonym stanie faktycznym, przy czym uchybienia te polegać mają na pominięciu istotnych dowodów i dokonaniu dowolnej oceny materiału dowodowego. Jednocześnie w uzasadnieniu tych zarzutów nie można doszukać się wskazania dowodów, które - zdaniem autora skargi kasacyjnej - zostały pominięte przez Sąd wojewódzki oraz organy administracji. Tymczasem, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, stan faktyczny w niniejszej sprawie nie może budzić wątpliwości zarówno co do naruszenia przepisów stanowiących podstawę wydania pozwolenia na użytkowanie, jak i kwalifikowanego charakteru tego naruszenia. Organ administracji stwierdził bowiem nieważność decyzji z dnia [...] sierpnia 2001 r., mocą której udzielono pozwolenia na użytkowanie kiosku handlowego jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa, albowiem wyeliminowano z obrotu prawnego decyzję o udzieleniu pozwolenia na budowę tej inwestycji. Przypomnieć należy, że decyzja będąca przedmiotem kontroli organów administracji i Sądu wojewódzkiego została wydana w jednym z nadzwyczajnych postępowań - postępowaniu nieważnościowym. Zadaniem organów administracji, a następnie Sądu wojewódzkiego w takim postępowaniu, jest ocena decyzji pod kątem kwalifikowanej niezgodności z prawem i nie może ona być traktowana tak, jakby chodziło o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją ostateczną, rozstrzygającą o zastosowaniu przepisów prawa materialnego do danego stosunku administracyjnoprawnego. A zatem organ administracji winien ocenić, czy prawidłowo ustalony przez organy administracji w 2001 r. stan faktyczny pozwalał na wydanie dnia [...] sierpnia 2001 r. decyzji udzielającej pozwolenia na użytkowanie, a jeśli nie, to czy wydanie decyzji pozytywnej stanowiło w danych okolicznościach sprawy kwalifikowane naruszenie przepisów prawa. Podstawą materialno - prawną decyzji kontrolowanej w postępowaniu nieważnościowym był art. 55 ust. 1 pkt 2 i 59 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2016 r., poz. 290). Zgodnie z treścią ostatniego z wyżej wskazanych przepisów, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania tej decyzji, właściwy organ wydaje pozwolenie na użytkowanie obiektu budowlanego po protokolarnym stwierdzeniu na miejscu budowy: 1) zgodności wykonania obiektu z warunkami zabudowy i zagospodarowania terenu oraz warunkami pozwolenia na budowę, 2) uporządkowania terenu budowy. A zatem podstawową przesłanką warunkującą możliwość wydania pozwolenia na użytkowanie jest posiadanie przez inwestora pozwolenia na budowę, albowiem zrealizowany obiekt budowlany musi spełniać warunki w nim zawarte. Brak takiego pozwolenia, wobec wyeliminowania go z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc, niewątpliwie stanowi o wydaniu decyzji o pozwoleniu na użytkowanie z naruszeniem art. 59 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Rację ma również organ administracji i Sąd pierwszej instancji twierdząc, że naruszenie to, w okolicznościach niniejszej sprawy, ma charakter rażący. Zgodzić się należy z autorem skargi kasacyjnej co do tego, że o rażącym naruszeniu prawa decyduje spełnienie łącznie 3 przesłanek: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczno – gospodarcze, jakie decyzja ta wywołuje. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego te trzy przesłanki zostały spełnione w niniejszej sprawie. Art. 55 i 59 ust. 1 ustawy Prawo budowlane są jasne w swej treści i mają charakter bezwzględnie obowiązujący. Są to przepisy o charakterze związanym, co oznacza, że ustawodawca nie pozostawił organom administracji swobody w podejmowaniu decyzji w zakresie udzielenia pozwolenia na użytkowanie w sytuacji spełnienia wymienionych w tych przepisach przesłanek. Okoliczności sprawy wskazują również, że skutki, jakie wywołuje decyzja, są nie do zaakceptowania w praworządnym państwie. Za taką oceną przemawia przede wszystkim to, że przedmiotowy budynek został posadowiony na terenie objętym ochroną Konserwatora Zabytków bez uzyskania uprzedniej zgody tego organu na realizację tej inwestycji. Nie jest kwestionowane w niniejszej sprawie, że Stołeczny Konserwator Zabytków zgody takiej nie udzielił również na etapie niniejszego postępowania. Bez znaczenia też pozostaje podnoszona przez skarżących okoliczność, że przez wiele lat obiekt ten funkcjonował na tym terenie i ani organ konserwatorski, ani właściciel gruntu, ani wreszcie właściciel (użytkownik wieczysty) nieruchomości, na której posadowiony jest [...], nie wnosili o jego rozbiórkę. Stan niezgodności z prawem w zakresie Prawa budowlanego może być usunięty w każdym czasie. I wreszcie oceniając charakter skutków społeczno - gospodarczych w niniejszej sprawie nie można zapominać, że stwierdzenie nieważności pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji (bez względu na przyczyny) powoduje konieczność przeprowadzenia postępowania naprawczego w stosunku do tej inwestycji, które powinno zakończyć się wydaniem jednej z decyzji wymienionych w art. 51 ust. 1 pkt 1-3, ust. 3 lub 4, 5 ustawy Prawo budowlane. Tymczasem brak wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji udzielającej pozwolenia na użytkowanie skutkuje niemożliwością przeprowadzenia tego postępowania, a to powoduje, że fatycznie pozostanie na gruncie obiekt zrealizowany z naruszeniem przepisów prawa (skoro stwierdzono nieważność decyzji o pozwoleniu na jego budowę), a bez możliwości uzyskania decyzji naprawiającej ten stan rzeczy. Taka sytuacja jest z pewnością nie do zaakceptowania w praworządnym państwie. Konkludując, wbrew zarzutom skargi kasacyjnej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie naruszył art. 141 § 4 i 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, 8, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a. w stopniu mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Słusznie Sąd przyznał, że wprawdzie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ nie odniósł się do kwestii skutków społeczno – gospodarczych, jakie wywołała decyzja, jednakże takie naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. pozostawało bez wpływu na wynik sprawy. Przyznać należy wprawdzie rację skarżącej, że organ odwoławczy nie odniósł się do części zarzutów zawartych w odwołaniu, jednakże ta wada również nie mogła uzasadniać zastosowania przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Jedynie na marginesie niniejszych rozważań wskazać należy, że rację ma skarżąca kasacyjnie wskazując, że samo stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę nie oznacza samo przez się, że dotknięta taką wadą jest również decyzja o pozwoleniu na użytkowanie, w każdej sprawie taka ocena musi być dokonana indywidualnie, ale nie może ujść uwadze, że ani organ administracji, ani Sąd pierwszej instancji takiej tezy nie zawarły w uzasadnieniu zaskarżonych rozstrzygnięć. Zarówno Sąd wojewódzki jak i organy administracji przywołały jedynie treść uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 listopada 2012 r. sygn. akt I OPS 2/12, z której wynika, że stwierdzenie nieważności decyzji, w oparciu o którą wydano inną przedmiotowo zależną decyzję, może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji zależnej na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. jako wydanej z rażącym naruszenie prawa, a nie do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. Organ prawidłowo wszczął zatem postępowanie nieważnościowe (a nie wznowieniowe) w niniejszej sprawie i ocenił decyzję z dnia [...] sierpnia 2001 r. z punktu widzenia zaistnienia kwalifikowanych wad prawnych. W świetle powyższych rozważań nie jest trafny również zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Z tych względów, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny, orzekł jak w sentencji. Jednocześnie Sąd oddalił wniosek Spółki [...] o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania albowiem przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewidują możliwość zwrotu takich kosztów od strony wnoszącej skargę kasacyjną w razie jej oddalenia jedynie na rzecz organu albo skarżącego (art. 204 pkt 1 i 2 ustawy).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło