II FZ 67/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Antoni Hanusz po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia B. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 30 listopada 2015 r., sygn. akt I SA/Gl 1275/14 w przedmiocie odrzucenia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 9 września 2014 r., nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2012 r. postanawia oddalić zażalenie. 1. Postanowieniem z dnia 30 listopada 2015 r., sygn. akt I SA/Gl 1275/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę B. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2012 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji wskazał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach decyzją z dnia 9 września 2014 r., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta T. z dnia 27 lutego 2014 r. Na powyższą decyzję organu odwoławczego skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wniósł skarżący, działający przez pełnomocnika. W dniu 17 grudnia 2014 r. Przewodniczący Wydziału I w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach wydał zarządzenie o wezwaniu pełnomocnika skarżącego do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 1.500 zł w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi. W odpowiedzi skarżący wystąpił o zwolnienie od kosztów sądowych, jednakże postanowieniem z dnia 7 kwietnia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił mu przyznania prawa pomocy w tym zakresie, a zażalenie, jakie pełnomocnik skarżącego wniósł na to orzeczenie zostało oddalone przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem wydanym w dniu 22 października 2015 r. w sprawie o sygn. akt II FZ 435/15. Wobec powyższego Zastępca Przewodniczącego Wydziału I w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach w dniu 30 października 2015 r. wezwał pełnomocnika skarżącego do wykonania prawomocnego zarządzenia do uiszczenia wpisu od skargi, zaznaczając, że niewykonanie tego wezwania w terminie siedmiu dni spowoduje odrzucenie skargi. Wezwanie to doręczono pełnomocnikowi skarżącego w dniu 10 listopada 2015 r. Kwota należna tytułem wpisu od skargi dotychczas nie została uiszczona. W dniu 17 listopada 2015 r. pełnomocnik skarżącego wniósł kolejny wniosek o zwolnienie skarżącego od kosztów sądowych. W związku z merytorycznym i prawomocnym rozstrzygnięciem odmawiającym przyznania prawa pomocy, termin do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia upływał w dniu 17 listopada 2015 r., wezwanie do wykonania prawomocnego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia doręczone zostało pełnomocnikowi skarżącego w dniu 10 listopada 2015 r. z jednoczesnym pouczeniem, że kwotę wpisu sądowego należy uiścić w terminie 7 dniu od daty doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia zażalenia. Sąd powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego, z którego wynika, że nie przerywa biegu terminu do uiszczenia wpisu sądowego złożenie kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy w sytuacji, gdy wniesiony on został po merytorycznie i prawomocnie rozstrzygniętym uprzednim wniosku w tym przedmiocie. Ponowne złożenie wniosku, nawet w terminie przewidzianym dla uiszczenia wpisu, nie może uchylić skutków prawomocności pierwotnego rozstrzygnięcia w kwestii prawa pomocy. 2. W zażaleniu na powyższe rozstrzygnięcie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. Autor zażalenia zarzucił naruszenie art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej "p.p.s.a.") poprzez jego niezastosowanie i brak dokonania oceny, czy w sprawie nastąpiła zmiana okoliczności faktycznych uzasadniających zmianę prawomocnego postanowienia o oddaleniu wniosku o przyznane prawa pomocy. 3. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie podnieść należy, że kluczowe znaczenie w niniejszej sprawie ma pogląd, który podziela Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, a który wyrażany był wcześniej tak w orzecznictwie Sądu Najwyższego (por. postanowienie SN z dnia 21 kwietnia 1999r., sygn. I CKN 1461/98, publ. OSNC 1999, nr 11, poz. 196; postanowienie SN z dnia 23 lutego 1999 r., sygn. I CKN 1064/97, publ. OSNC 1999, nr 9, poz. 153), jak również w orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienia NSA z dnia 8 maja 2007 r. sygn. akt II FSK 649/06, LEX nr 927112; z dnia 3 lutego 2009 r. sygn. akt I OZ 53/09, LEX nr 544984; z dnia 28 lipca 2009 r. sygn. akt I FZ 252/09, LEX nr 552218 i z dnia 7 lutego 2011 r. sygn. akt II FSK 2274/10, LEX nr 742349) zgodnie z nim ponowne złożenie wniosku, nawet w terminie przewidzianym dla uiszczenia wpisu, nie może uchylić skutków prawomocności pierwotnego rozstrzygnięcia w kwestii prawa pomocy. Jak słusznie wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, w niniejszej sprawie wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych został merytorycznie i prawomocnie rozstrzygnięty. Co za tym idzie, rozstrzygnięcie powyższej kwestii wpadkowej uzyskało moc wiążącą między innymi wobec Sądu, który je wydał. Z uwagi na fakt, iż nie dotyczy ono istoty sprawy, nie korzysta z powagi rzeczy osądzonej, jednakże posiada w pełni przymiot prawomocności. Z powyższego wypływa obowiązek uiszczenia wymaganego wpisu. Złożenie kolejnego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, nawet dokonane w terminie określonym w ponownym wezwaniu, nie może uchylić skutków prawomocności wydanego wcześniej rozstrzygnięcia i tym samym nie ma wpływu na bieg terminu określonego w art. 220 p.p.s.a. Jedynie wydanie i uprawomocnienie się postanowienia odmiennej treści w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych powoduje utratę mocy pierwszego postanowienia, nie wpływa jednak na skutki niezastosowania się strony do treści postanowienia prawomocnego. Postanowienie odmiennie rozstrzygające wniosek o przyznanie prawa pomocy mogłoby zapaść jedynie przy spełnieniu przesłanki określonej w art. 165 p.p.s.a., który pozwala dokonać tego w sytuacji zmiany okoliczności sprawy. Należy podkreślić również, że skarżący w zażaleniu nie odniósł się do kwestii poruszonych przez Sąd w zaskarżonym postanowieniu. Z uwagi na powyższe okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.