II FSK 2076/15
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-08-31
Skład orzekający: Małgorzata Wolf-Kalamala, Jolanta Sokołowska, Maciej Kurasz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zwrot równowartości nakładów poniesionych przez spadkodawcę na budowę domu na cudzej nieruchomości, uzyskany przez spadkobiercę, stanowi przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, czy też jest wyłączony z opodatkowania na podstawie przepisów o podatku od spadków i darowizn?Ratio decidendi
Zwrot nakładów poniesionych przez spadkodawcę na budowę domu na cudzej nieruchomości, uzyskany przez spadkobiercę, nie stanowi przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Jest to jedynie zwrot poniesionych kosztów, a nie definitywne przysporzenie majątkowe. Przepis art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wyłączający z opodatkowania przychody podlegające ustawie o podatku od spadków i darowizn, nie ma zastosowania, gdy spadkobierca dokonuje odrębnych czynności prawnych w związku z majątkiem po nabyciu spadku, jednakże sam zwrot nakładów nie jest objęty podatkiem dochodowym.Stan faktyczny
Skarżąca nabyła w drodze spadku po matce i ojcu prawo do zwrotu nakładów poczynionych na budynek mieszkalny, który stanowił część składową nieruchomości należącej do gminy. Gmina zwróciła spadkobiercom równowartość nakładów. Skarżąca wniosła o interpretację indywidualną, pytając, czy zwrot ten podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, czy też jest wyłączony na podstawie przepisów o podatku od spadków i darowizn. Organ interpretacyjny uznał, że zwrot nakładów nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym, ale nie jest też objęty wyłączeniem na podstawie ustawy o podatku od spadków i darowizn. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę skarżącej, podzielając stanowisko organu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną. Zasądzono od B. K. na rzecz Szefa Krajowej Administracji Skarbowej kwotę 180 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Małgorzata Wolf- Kalamala, Sędzia NSA Jolanta Sokołowska, Sędzia WSA (del.) Maciej Kurasz (sprawozdawca), Protokolant Bernadetta Pręgowska, po rozpoznaniu w dniu 31 sierpnia 2017 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej B. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 10 marca 2015 r. sygn. akt I SA/Łd 1/15 w sprawie ze skargi B. K. na interpretację Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi działającego z upoważnienia Ministra Finansów z dnia 5 września 2014 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od B. K. na rzecz Szefa Krajowej Administracji Skarbowej kwotę 180 (słownie: sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 10 marca 2015 r. sygn. akt I SA/Łd 1/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę B. K. (dalej jako "Skarżąca", "Strona") na interpretację Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi działającego z upoważnienia Ministra Finansów (dalej jako "Ministra Finansów") z dnia 5 września 2014 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych.
1. Stan sprawy sąd administracyjny przedstawił następująco; Skarżąca wniosła o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych oraz podatku od spadków i darowizn. Wskazała, że wskutek postępowania spadkowego, zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego w [...] z dnia 31 sierpnia 2011 r. wraz z bratem i siostrą nabyła po matce spadek, po 1/3 części każde z nich. W skład masy spadkowej wchodziła 1/4 wartości nakładów poczynionych na budynek mieszkalny, zlokalizowany na nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], obejmującej działkę nr [...], która stanowi własność Gminy [...]. W pozostałej części prawo do nakładów, zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w [...] z dnia 14 września 2005 r. o stwierdzeniu nabycia spadku po ojcu Strony, należało (po 1/4 części) do wnioskodawczyni, jej matki oraz rodzeństwa. Nabycie nakładów w drodze dziedziczenia po ojcu, w postaci wyżej opisanego budynku mieszkalnego, przez wnioskodawczynię, jej matkę i rodzeństwo, zostało zwolnione przez Naczelnika Skarbowego w [...] z opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn. Budynek stanowiący nakłady na nieruchomości należącej do Gminy [...] został zakupiony przez ojca wnioskodawczyni, który jednocześnie nabył prawo do dzierżawy przedmiotowej nieruchomości. Po śmierci ojca, w przysługujące mu prawo dzierżawy wstąpiła matka wnioskodawczyni. Poza tym zgodnie z art. 4a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz. U. z 2009 r., nr 93, poz. 768, ze zm. dalej jako "u.p.s.d."), celem zwolnienia nabycia prawa do nakładów w drodze dziedziczenia po matce Skarżąca wraz z rodzeństwem w dniu 8 listopada 2011 r., dokonała zgłoszenia do Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] nabytych praw (prawa do nakładów na w/w nieruchomości w postaci budynku, w wysokości 1/3 części). W dniu 17 października 2013 r. Gmina [...] ogłosiła przetarg na ową nieruchomość, po czym ze względu na nabycie nieruchomości przez osobę trzecią, w styczniu 2014 r., zwróciła równowartość nakładów spadkobiercom, w tym wnioskodawczyni, każdemu z nich w wysokości 1/3 części. W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania: 1. Czy nabycie praw majątkowych przez wnioskodawczynię w drodze dziedziczenia po matce, obejmujących prawo do nakładów w postaci budynku, zakupionego przez ojca wnioskodawczyni – dzierżawcy nieruchomości stanowiącej własność Gminy [...], będzie korzystać ze zwolnienia od podatku od spadków i darowizn? 2. Czy zwrot równowartości nakładów, dokonany w styczniu 2014 r. przez Gminę [...] na rzecz wnioskodawczyni, będącej spadkobierczynią po matce i ojcu, będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych?
Przedmiotem niniejszej sprawy jest odpowiedź na pytanie nr 2 dotyczące podatku dochodowego od osób fizycznych, bowiem odpowiedź na pytanie nr 1, dotyczące podatku od spadków i darowizn, została udzielona w odrębnym rozstrzygnięciu. Zdaniem Skarżącej, nabyte w drodze dziedziczenia prawo do nakładów stanowi prawo do ulepszeń, w postaci budynku mieszkalnego na nieruchomości, będącej własnością Gminy [...]. Przedmiotowy budynek jest częścią składową tej nieruchomości, albowiem nie stanowi, na podstawie przepisów prawa, odrębnej nieruchomości. Tymczasem, zgodnie z art. 48 Kodeksu cywilnego, do części składowych gruntu należą w szczególności budynki i inne urządzenia trwale z gruntem związane, jak również drzewa i inne rośliny od chwili zasadzenia lub zasiania. Zgodnie z zasadą prawa superficies solo cedit, własność wzniesionych budynków jest związana z własnością gruntu, a zatem do właściciela gruntu (wydzierżawiającego) należy własność budynku. Z kolei zgodnie art. 676, w związku z art. 694 K.c. poczynione nakłady mogą być zatrzymane przez wydzierżawiającego - wówczas czyniącemu nakłady należy się zwrot ich równowartości - lub usunięte, w związku z żądaniem przez wydzierżawiającego przywrócenia stanu poprzedniego - wówczas nakłady, fizycznie pozostaną przy dzierżawcy. Zatem, prawo do nakładów obejmuje swoim zakresem również prawo do żądania wydania równowartości poczynionych nakładów, w przypadku ich zatrzymania przez wydzierżawiającego. Wskazała, że nabycie przedmiotowych praw majątkowych - prawa do nakładów, w tym prawa do ich równowartości, podlega pod regulację ustawy o podatku od spadków i darowizn. Tymczasem zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r., poz. 361, ze zm.), dalej jako u.p.d.o.f., przepisów tejże ustawy nie stosuje się do przychodów podlegających ustawie o podatku od spadków i darowizn. W konsekwencji, zdaniem Strony również zwrot równowartości nakładów, dokonany przez Gminę [...] jako surogat nabytych praw do nakładów nie będzie podlegać pod regulację u.p.d.o.f., a tym samym nie będzie opodatkowane podatkiem dochodowym od osób fizycznych, na podstawie art. 10 ust. 1 pkt 9 ww. ustawy.
2. W interpretacji z dnia 5 września 2014 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi, działający w imieniu Ministra Finansów, na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749, z późn zm. dalej jako "O.p."), stwierdził, że powyższe stanowisko jest nieprawidłowe. W uzasadnieniu wskazał, że sprawa dotyczy zwrotu nakładów dokonanych przez użytkowników nieruchomości i zapłatą sumy odpowiadającej ich równowartości. Nakłady te zostały dokonane przez ojca i matkę Strony, a wnioskodawczyni nabyła udział w przedmiotowych nakładach w drodze spadku po rodzicach. Zdaniem organu kwota nakładów zwróconych wnioskodawczyni za budowę domu, nie mieści się w pojęciu przychodu w rozumieniu art. 11 ust. 1, w związku z art. 20 u.p.d.o.f., gdyż nie powoduje przysporzenia majątkowego po jej stronie. Nie podlega zatem opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Podkreślono, że zwrot nakładów nie podlega opodatkowaniu pod warunkiem, że otrzymana wartość pieniężna jest jedynie zwrotem kosztów poniesionych na wybudowanie domu. Nieprawidłowe jest zatem stanowisko wnioskodawczyni, że zwrot nakładów podlega wyłączeniu na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f. Przepis ten, jak wskazał organ, nie ma zastosowania, gdy spadkobierca w związku z majątkiem, w okresie późniejszym, dokonuje odrębnych od nabycia spadku czynności prawnych. Uzyskanie przez wnioskodawczynię, jako spadkobierczynię, zwrotu nakładów na nieruchomość poniesionych przez spadkodawcę jest odrębnym zdarzeniem prawnym od nabycia spadku, w skład którego wchodziły prawa majątkowe w postaci nakładów spadkodawcy na nieruchomość. Oznacza to, że zwrot nakładów na nieruchomość w ogóle nie podlega przepisom ustawy o podatku od spadków i darowizn, ponieważ czynność ta nie jest wymieniona w art. 1 ust. 1 owej ustawy.
3. Po uprzednim bezskutecznym wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa, Bożena Kulbat zaskarżył powyższą interpretację do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, domagając się jej uchylenia.
4. Zaskarżonej interpretacji indywidualnej zarzuciła naruszenie: - art. 2 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f., poprzez błędne przyjęcie, że środki pieniężne wypłacone skarżącej przez Gminę [...], z tytułu zwrotu nakładów poczynionych przez ojca skarżącej na nieruchomości stanowiącej własność Gminy, podlegają przepisom ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz błędne uznanie, że zwrot wartości nakładów poczynionych przez poprzednika skarżącej nie jest treścią przedmiotowego prawa, tj. wierzytelności która weszła w skład spadku, a stanowi odrębne zdarzenie prawne, w skład którego wchodziły prawa majątkowe w postaci nakładów spadkodawcy na nieruchomość, a w konsekwencji, błędne uznanie, że zwrot nakładów zwróconych skarżącej, podlega pod regulację ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych; - art. 1 ust. 1 pkt 1 u.p.s.d., poprzez błędne przyjęcie, że zwrot wartości nakładów, poczynionych przez poprzednika prawnego, skarżącej, nie jest treścią prawa do nakładów, odziedziczonych przez skarżącą i w konsekwencji, uznanie, że takie prawo nie weszło do masy spadkowej po zmarłym ojcu skarżącej; - art. 922, w związku z art. 694 oraz art. 676 k.c., poprzez błędne przyjęcie, że zwrot na rzecz skarżącej równowartości nakładów, przysługujących dzierżawcy względem wydzierżawiającego, w postaci budynku stanowiącego część składową nieruchomości Gminy, nie stanowi treści prawa do nakładów, objętych spadkiem zgłoszonym przez skarżącą, zgodnie z przepisami ustawy o podatku od spadków i darowizn do urzędu skarbowego. W uzasadnieniu skargi podniosła, że w drodze dziedziczenia wstąpiła w prawa przysługujące zmarłemu ojcu, a następnie (w części) również matce i nabyła prawo, roszczenia o zwrot poczynionych nakładów, pomimo, że fizycznie nie poniosła wydatków na ich powstanie. Tymczasem organ błędnie przyjął, że uzyskanie przez wnioskodawczynię, jako spadkobierczynię jest odrębnym zdarzeniem prawnym od nabycia spadku, w skład którego wchodziły prawa majątkowe w postaci nakładów spadkodawcy na nieruchomość. Wskazała, że, co do zasady, kwota zwróconych nakładów za budowę domu nie mieści się w pojęciu przychodu w rozumieniu art. 11 u.p.d.o.f. na skutek wykonania przysługującego prawa, tj. prawa do żądania ich zwrotu. Nie jest przysporzeniem majątkowym w rozumieniu art. 11 ust. 1, w związku z art. 20 ustawy, czyli nie stanowi przychodu z prawa majątkowego, w tym odpłatnego ich zbycia jak również nie stanowi przychodu z innych źródeł. Aczkolwiek, zdaniem skarżącej, w stanie faktycznym objętym niniejszą skargą, nie można pominąć okoliczności dotyczących sposobu nabycia prawa do nakładów, tj. faktu, że powyższe prawa zostały nabyte w drodze dziedziczenia, co powoduje, że nabyte roszczenie o zwrot nakładów, jako objęte spadkiem, podlegać musi pod regulację ustawy o podatku od spadków i darowizn (art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy) Tym samym roszczenie skarżącej nie powinno podlegać przepisom dotyczącym podatku dochodowego od osób fizycznych.
5. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, argumentując jak w treści zaskarżonej interpretacji.
6. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm. dalej jako "p.p.s.a.") oddalił skargę. W motywach uzasadnienia wskazano m.in. że w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia ze zwrotem nakładów dokonanych przez użytkowników nieruchomości i zapłatą sumy odpowiadającej ich równowartości. Nakłady te zostały dokonane przez ojca i matkę skarżącej, która nabyła udział w przedmiotowych nakładach w drodze spadku po rodzicach. W tak zakreślonym stanie faktycznym sąd pierwszej instancji podzielił stanowisko organu, iż kwota nakładów zwróconych Stronie za budowę domu, nie mieści się w pojęciu przychodu w rozumieniu art. 11 ust. 1, w związku z art. 20 u.p.d.o.f., gdyż nie powoduje przysporzenia majątkowego po jej stronie, a zatem nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, albowiem zwrot nakładów nie podlega opodatkowaniu pod warunkiem, że otrzymana wartość pieniężna jest jedynie zwrotem kosztów poniesionych na wybudowanie domu. W konsekwencji przyjęto, że nieprawidłowe jest stanowisko Skarżącej, że zwrot nakładów podlega wyłączeniu na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f. Zgodnie z tą regulacją przepisów ustawy nie stosuje się do przychodów podlegających przepisom o podatku od spadków i darowizn. Przepisy owej ustawy nie definiują takich pojęć jak "spadek", czy "darowizna". Stosownie zaś do treści art. 922 § 1 k.c., prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą z chwilą jego śmierci na jedną lub kilka osób stosownie do odpowiednich przepisów Kodeksu cywilnego. Natomiast na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn podatkowi od spadków i darowizn, podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem dziedziczenia, zapisu, dalszego zapisu, zapisu windykacyjnego. Do wyłączenia z opodatkowania podatkiem dochodowym przychodów na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f. dochodzi zatem przy nabyciu majątku w drodze dziedziczenia. Jednakże przepis ten nie ma zastosowania, gdy spadkobierca w związku z majątkiem, w okresie późniejszym, dokonuje odrębnych od nabycia spadku czynności prawnych. Tytułem wyjaśnienia należy dodać, że organ za prawidłowe uznał stanowisko skarżącej odnoszące się do pytania nr 1 "Czy nabycie praw majątkowych przez wnioskodawczynię w drodze dziedziczenia po jej matce, obejmujących prawo do nakładów w postaci budynku zakupionego przez ojca wnioskodawczyni – dzierżawcy nieruchomości stanowiącej własność Gminy [...], będzie korzystać ze zwolnienia od podatku od spadków i darowizn?", wskazując w uzasadnieniu interpretacji z dnia 5 września 2014 r., że nabyte w drodze dziedziczenia prawo do nakładów, obejmujące również prawo do żądania od Gminy [...] wydania równowartości zatrzymanych nakładów w postaci budynku mieszkalnego przez spadkodawczynię, podlega zwolnieniu od podatku od spadku i darowizn, w związku z ich zgłoszeniem w terminie zwidzianym art. 4a ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn.
7. W skardze kasacyjnej Skarżąca reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika na podstawie art. 173 § 1 i art. 177 § 1 p.p.s.a. zaskarżyła wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 10 marca 2015 r., wydany w sprawie o sygn. akt I SA/Łd 1/15 w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie: prawa materialnego, tj.: a) art. 11 ust. 1 w zw. z art. 20 u.p.d.o.f. oraz w zw. z art. 676 w zw. z art. 694 Kodeksu cywilnego - poprzez jego błędną wykładnię i wadliwe przyjęcie, że zwrot nakładów w postaci otrzymanej wartości pieniężnej nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, pod warunkiem, że otrzymana wartość pieniężna jest jedynie zwrotem kosztów poniesionych na wybudowanie domu, podczas gdy przysporzenia nie stanowi również zwrot równowartości poczynionych nakładów, a tym samym nie powstaje przychód do opodatkowania na płaszczyźnie u.p.d.o.f., w szczególności na kanwie wyżej wskazanych przepisów, b) art. 922 k.c. - poprzez jego niezastosowanie, w konsekwencji czego błędnie nie ustalono, że skarżąca weszła w prawa i obowiązki przysługujące spadkodawcom, w tym również w zakresie przysługujących im praw do nakładów. W skardze kasacyjnej zarzucono także naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 11 ust. 1 w zw. z art. 20 u.p.d.o.f. w zw. art. 676 k.c. w zw. z art. 694 k.c., w zw. z art. 922 k.c. - poprzez nieuchylenie interpretacji Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi działającego z upoważnienia Ministra Finansów z dnia 5 września 2014 r. podczas gdy została wydana z naruszeniem obowiązujących ww. norm prawnych i jako taka winna być uchylona. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi; oraz o zasądzenie od Ministra Finansów na rzecz skarżących kosztów postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
8. Minister Finansów nie skorzystał z prawa wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
9. Na wstępie wskazać należy, że przedmiotowa sprawa jest ściśle związana ze sprawą dotyczącą interpretacji indywidualnej wydanej siostrze Skarżącej, w której wyrokiem z dnia 29 kwietnia 2015 r., sygn. akt I SA/Gl 1379/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną Ministra Finansów. Po rozpoznaniu skargi kasacyjnej organu interpretacyjnego Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 31 sierpnia 2017 r. sygn. akt II FSK 2253/15 oddalił jego skargę. Wskazując na odmienne rozstrzygnięcia sądów administracyjnych pierwszej instancji w tożsamym stanie faktycznym zaprezentowanym przez obie wnioskodawczynie wyjaśnić należy, że interpretacji przepisów dokonywały dwa różne organy interpretacyjne działające w imieniu Ministra Finansów, które przedstawiły sprzeczne ze sobą stanowiska. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku II FSK 2253/15 oddalającym skargę na orzeczenie Sądu Administracyjnego w Gliwicach wskazał m.in., że na tle opisanego stanu faktycznego nie powstał przychód, czyli że nie wystąpiła sytuacja objęta normą tych przepisu. Nie występuje bowiem przychód, gdy podatnik uzyskuje zwrot poniesionych nakładów. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonego w sprawie o sygn. akt II FSK 2253/15 "opodatkowaniu podlega wyłącznie definitywne przysporzenie (art. 1, art. 9 ust. 1 i 2 u.p.d.o.f.), a w przypadku zwrotu już poniesionego wydatku nie dochodzi do zwiększenia aktywów (podatnik odzyskuje aktywa, które wcześniej posiadał). Nie ma więc przedmiotu opodatkowania. (...) prawa majątkowe skarżącej są tożsame z prawami majątkowymi spadkodawcy. Zatem skoro zwrot nakładów nie stanowiłby przysporzenia majątkowego osoby, która poniosła te nakłady, to również nie stanowi przysporzenia majątkowego jego następcy prawnego. Przyjęto zatem, że "zwrot nakładów poczynionych przez spadkodawcę nie stanowi przysporzenia majątkowego spadkobiercy i nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych."
10. Sąd rozpoznający przedmiotową sprawę podzielił stanowisko zaprezentowane w powyższym orzeczeniu Sądu odwoławczego uznając przy tym, że jest ono zgodne; co do zasady ze stanowiskiem zaprezentowanym przez organ interpretacyjny oraz Sąd pierwszej instancji w niniejszej sprawie.
11. Podnieść należy, że przedmiotem skargi kasacyjnej jest orzeczenie sądowe oceniające legalność indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego. Interpretacja taka, co wynika z treści art. 14b § 1-5 ustawy Ord. pod., odnosi się ściśle do stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku o udzielenie interpretacji. Podmiot składający wniosek o udzielenie interpretacji obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Wniosek niespełniający wymogów, o których mowa w art. 14b § 3 ustawy Ord. pod., a więc m. in. niezawierający wyczerpującego przedstawienia zdarzenia przyszłego, pozostawia się bez rozpoznania, co wynika z art. 14g § 1 ww. ustawy. Skoro zatem własna ocena prawna wnioskującego odnosi się do przedstawionego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego, to i indywidualna interpretacja organu podatkowego zawierająca ocenę stanowiska wnioskodawcy musi także być odniesiona do tego samego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Oznacza to jednocześnie, że organ dokonujący interpretacji indywidualnej jest związany stanem faktycznym lub opisanym zdarzeniem przyszłym przedstawionym we wniosku i nie ma ani uprawnień, ani środków prawnych do tego, aby przedstawiony mu stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe ustalać lub zmieniać. Z treści przepisów art. 14b-14c ustawy Ord. pod. wynika, że organ podatkowy nie tyle wyjaśnia podatnikowi w jaki sposób należy interpretować konkretny przepis prawa podatkowego, co raczej wskazuje w jaki sposób należy zakwalifikować prawnie konkretny opisany przez podatnika stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe. Przyjąć zatem należy, że interpretacja jest dokonywana wyłącznie na podstawie stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku o udzielenie interpretacji. Wiąże on zarówno organ interpretujący, jak i sąd administracyjny, dokonujący kontroli interpretacji (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 października 2014r., II FSK 2452/12, z dnia 3 kwietnia 2014r., II FSK 914/12, dostępne http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej CBOSA). Organ nie może zatem przyjąć ustaleń odmiennych od podanych we wniosku, nie może też ich uzupełniać. W tym przypadku Skarżąca zapytała się organu interpretacyjnego: Czy zwrot równowartości nakładów, dokonany w styczniu 2014 r. przez Gminę [...] na rzecz wnioskodawczyni, będącej spadkobierczynią po matce i ojcu, będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych? W tym miejscu wskazać należy, że ze stanu faktycznego wynikało, że pytanie Strony nie dotyczyło innej niż nominalna kwota nakładów poczynionych na cudzą nieruchomość wartości nakładów przysługujących spadkodawcom. Tym pytaniem związany był organ udzielający interpretacji. Organ interpretacyjny przyznał, że kwota nakładów zwróconych wnioskodawczyni za budowę domu, nie mieści się w pojęciu przychodu w rozumieniu art. 11 ust. 1, w związku z art. 20 u.p.d.o.f., gdyż nie powoduje przysporzenia majątkowego po jej stronie. Nie podlega zatem opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Za nieprawidłowe uznano stanowisko wnioskodawczyni, że zwrot nakładów podlega wyłączeniu na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f. Przepis ten, jak wskazał organ, nie ma zastosowania, gdy spadkobierca w związku z majątkiem, w okresie późniejszym, dokonuje odrębnych od nabycia spadku czynności prawnych.
12. Sąd pierwszej instancji w rozpoznawanej sprawie wskazał, że na tle stanu faktycznego opisanego we wniosku mamy do czynienia ze zwrotem nakładów dokonanych przez ojca i matkę na rzecz Skarżącej, która nabyła udział w przedmiotowych nakładach w drodze dziedziczenia po rodzicach. Sąd pierwszej instancji przyznał zatem, że w tak zakreślonym stanie faktycznym podzielił stanowisko organu, że kwota nakładów zwróconych wnioskodawczyni za budowę domu, nie mieści się w pojęciu przychodu w rozumieniu art. 11 ust. 1, w związku z art. 20 u.p.d.o.f., gdyż nie powoduje przychodu po jej stronie. Nie podlega zatem opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Podkreślono, że zwrot nakładów nie podlega opodatkowaniu pod warunkiem, że otrzymana wartość pieniężna jest jedynie zwrotem kosztów poniesionych na wybudowanie domu.
13. Zważywszy powyższe będąc związanym stanem faktycznym zaprezentowanym we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej uznać należy, że Sąd pierwszej instancji prawidłowo stwierdził, że spadkodawcom Skarżącej przysługiwało prawo do zwrotu nakładów inwestycyjnych poczynionych na cudzą nieruchomość. Do przychodów podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym nie zalicza się kwot uzyskanych z tytułu różnego rodzaju zwrotów własnych nakładów poczynionych za inny podmiot. Zatem zwrot nakładów poczynionych przez spadkodawcę nie stanowi przysporzenia majątkowego spadkobiercy podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Na podkreślenie zasługuje to, że pytanie Skarżącej dotyczyło wyłącznie kwestii związanej z określeniem przychodu z tytułu otrzymania nominalnej kwoty nakładów stanowiącej równowartość nakładów poczynionych przez spadkodawców na wybudowanie domu.
14. W tym stanie rzeczy biorąc pod uwagę specyfikę regulacji dotyczących wydawania interpretacji indywidualnej i związania stanem faktycznym przedstawionym we wniosku Naczelny Sąd Administracyjny uznał za prawidłowe stanowisko wyrażone przez Sąd pierwszej instancji i w konsekwencji stosownie do art. 184 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło