I OSK 1683/15

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-04-11

Skład orzekający: Monika Nowicka, Małgorzata Pocztarek, Tomasz Zbrojewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pismo uzupełniające wniosek o odszkodowanie za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną, złożone po upływie terminu określonego w art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, może być traktowane jako dopuszczalne rozszerzenie pierwotnego wniosku, czy też stanowi nowy wniosek złożony po terminie?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że pismo uzupełniające wniosek o odszkodowanie, które faktycznie rozszerza jego przedmiot o nowe nieruchomości, złożone po upływie terminu określonego w art. 73 ust. 4 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, stanowi niedopuszczalne rozszerzenie wniosku i powinno być traktowane jako nowy wniosek złożony po terminie. Termin ten jest zawity, a jego celem jest zapewnienie pewności obrotu prawnego, co wyklucza możliwość formułowania po jego upływie nowych roszczeń, zarówno w aspekcie podmiotowym, jak i przedmiotowym.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o odszkodowanie za grunt zajęty pod drogę publiczną. Wnioskodawcy złożyli pierwotny wniosek w terminie, wskazując konkretne działki. Następnie złożyli pismo uzupełniające, domagając się odszkodowania za dodatkowy fragment nieruchomości (działkę nr [...]), który został wydzielony z innej działki, nieujętej pierwotnie we wniosku. Organ pierwszej instancji odmówił uwzględnienia wniosku z uwagi na złożenie go po terminie. Organ drugiej instancji uchylił tę decyzję, uznając pismo za uzupełnienie pierwotnego wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę miasta na decyzję organu drugiej instancji. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną miasta.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i zaskarżoną decyzję Wojewody Mazowieckiego. Zasądza od Wojewody Mazowieckiego na rzecz Miasta Stołecznego Warszawy kwotę 400 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Monika Nowicka, Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek, Sędzia del. NSA Tomasz Zbrojewski (spr.), Protokolant asystent sędziego Katarzyna Kasprzyk, po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2017 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Miasta Stołecznego Warszawy od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 marca 2015 r. sygn. akt IV SA/Wa 114/15 w sprawie ze skargi Miasta Stołecznego Warszawy na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odszkodowania za nieruchomość 1. uchyla zaskarżony wyrok i zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Wojewody Mazowieckiego na rzecz Miasta Stołecznego Warszawy kwotę 400 (czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I OSK 1683/15 U Z A S A D N I E N I E Wyrokiem z dnia 10 marca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Miasta W. na decyzję Wojewody M. z dnia [...] r. w przedmiocie odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę. W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji przyjął następujące okoliczności faktyczne i prawne: K. G. i W. G. wnioskiem z dnia [...] r. wystąpili zgodnie z art. 73 ustawy z 13 października 1[...]8 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) o odszkodowanie za grunt przejęty przez były Urząd Miejski W. z ich własności pod budowę ulicy W. obr. [...], o pow. [...]m2 z działki [...]nr ew. działki [...]. będącej obecnie częścią ulicy N. i 245 m2 z działki nr [...]obr [...] ze wskazaniem, iż przejęty grunt z ww. działki stanowi obecnie działkę [...] co stanowi część ulicy S.. Zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi - Południe w Warszawie I Wydział Cywilny w sprawie o sygn. [...] z [...] r., spadek po W. G. , który zmarł [...]r., na podstawie ustawy nabyły: K. G. , jego żona (c. J. i A.) w 1/3 części, I. M. Cz. (c. W i K) i w 1/3 części, D. C. (córka W. i K.) w 1/3 części. W dniu [...]r. K. G. , I. Cz. i D. Cz. wniosły o uzupełnienie wniosku z dnia [...]r., poprzez włączenie do postępowania odszkodowawczego fragmentu z działki nr [...] z obrębu [...] o pow. [...] m2 zajętego pod drogę publiczną – ulicę D. . Wojewoda [...] ostateczną decyzją z dnia [...]r. stwierdził nabycie przez Gminę - Miasto W. z mocy prawa z dniem [...]r. prawa własności nieruchomości zajętej pod część ulicy D. , oznaczonej w ewidencji gruntów jako dz. ew. nr [...] z obrębu [...] o pow. [...] m2 w trybie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Wydział Udostępniania Danych Ewidencji Gruntów i Budynków Biura Geodezji i Katastru Urzędu [...] w piśmie z dnia [...]r. poinformował, iż obecna dz. ew. nr [...]z obrębu [...] powstała w [...] r. w wyniku wydzielenia terenu pod ulicą D. z działki ewidencyjnej nr [...] o pow. [...] m2 z obrębu [...][...] na podstawie opracowania geodezyjnego [...] z dnia [...] r. zatwierdzonego decyzją Wojewody M. nr [...] z dnia [...]r. Natomiast obecna dz. ew. nr [...]i dawna działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...][...] powstały w [...] r. w wyniku podziału dawnej dz. ew. nr [...] o pow. [...] m2 z obrębu [...][...] na podstawie opracowania geodezyjnego [...] z [...] r. zatwierdzonego decyzją Naczelnika Miasta W. nr [...] z [...] r. Dawna dz. ew. nr [...] o pow. [...] m2 z obrębu [...][...] została wykazana podczas odnowienia ewidencji gruntów w [...] r. ([...]r.), jako dawna działka nr [...]z KW nr [...]. Zgodnie z zapisami w rejestrze gruntów dla jednostki ewidencyjnej - Miasto W. z założenia ewidencji w [...] , działka nr [...]miała pow. [...] m2. Organ I instancji, uznając, że wniosek z dnia [...]r. jest nowym wnioskiem o odszkodowanie, decyzją z dnia [...] r. odmówił uwzględnienia wniosku strony w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość położoną w W. w Dzielnicy W. przy ul. D. , stanowiącą działkę ew. nr [...]z obrębu [...] o powierzchni [...] mkw. Organ I instancji rozstrzygnięcie swoje uzasadnił stwierdzeniem, że wniosek o ustalenie odszkodowania został złożony po ustawowo wyznaczonym terminie. Decyzją z dnia [...]r. Wojewoda [...] , na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Zdaniem organu II instancji, błędnie uznano, że wystąpienie z dnia [...]r. jest nowym wnioskiem o ustalenie odszkodowania za działkę [...](fragment działki nr [...]) zajętej pod drogę publiczną. W ocenie Wojewody M., z pisma wnioskodawców z dnia [...]r. jednoznacznie wynika, że stanowi ono uzupełnienie wniosku z dnia [...]r. Ponadto jak wynika z ww. pisma, a także z materiału dowodowego zebranego w sprawie działka nr [...]została wydzielona z działki nr [...], która pochodzi z działki nr [...] (dawna działka nr [...]), zaś działka nr [...]została wskazana przez K. G. i W. G. we wniosku z dnia [...]r. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Prezydent Miasta W. wskazał, że błędnie przyjęto, iż wniosek o odszkodowanie za działkę zajętą pod drogę dz. [...]stanowiącą fragment dz. [...] został złożony w terminie, podczas gdy pismo z dnia [...]r. stanowiło w rzeczywistości nowy wniosek odnośnie do cz. dz. [...], złożony po terminie określonym w art. 73 ust. 4 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administracje publiczną. W ocenie autora skargi spowodowało to naruszenie art. 32 w zw. z art. 64 ust. 2 Konstytucji RP, prowadzące do nierównego traktowania obywateli, którzy składają wniosek po terminie i tych, którzy "precyzują wniosek" poprzez wskazanie nowego zakresu przedmiotowego wniosku po terminie. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...]podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Oddalając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że prawidłowo organ II instancji przyjął, że z pisma wnioskodawców z dnia [...]r. jednoznacznie wynika, że stanowi ono uzupełnienie wniosku z dnia [...]r. Ponadto jak wynika z ww. pisma, a także z materiału dowodowego zebranego w sprawie działka nr [...]została wydzielona z działki nr [...], która pochodzi z działki nr [...] (dawna działka nr [...]), zaś działka nr [...]została wskazana przez K. G. i W. G. we wniosku z dnia [...]r. Kwalifikowanie pisma wnioskodawców z dnia [...]r., jako nowego wniosku o przyznanie odszkodowania w trybie art. 73 Przepisów wprowadzających, bez dokładnego zbadania rzeczywistych intencji wnioskodawców zawartych w tym piśmie, narusza przepisy k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadniało uchylenie zaskarżonej decyzji przez organ II Instancji. Z porównania treści wniosku z dnia [...]r., z treścią pisma z dnia [...]r. wynika, że wnioskodawcy wnoszą w uzupełnieniu wniosku z dnia [...]r. o włączenie do postępowania fragmentu działki nr [...] z obrębu [...], o powierzchni [...] m2 zajętej pod drogę publiczną – ulicę D.. Ponadto należy podkreślić, że wnioskodawcy w piśmie z dnia [...]r. powołali się na nr sprawy określony w zawiadomieniu organu z dnia [...] r. o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie o przyznanie odszkodowania za zajęte pod drogę publiczną działki położone w W. przy ul. N. i S.. Organ w piśmie z dnia [...] r. poinformował wnioskodawców o numerze, pod którym został zarejestrowany ich wniosek. Na ten właśnie numer powołali się później wnioskodawcy w piśmie z dnia [...]r. Wnioskodawcy wnosili o włączenie do postępowania odszkodowawczego fragmentu działki [...] z obrębu [...], zajętego pod drogę publiczną – ulicę D. . We wniosku z dnia [...] r. wnioskodawcy wymienili działkę nr [...], która stanowi pas kilku działek o numerach [...], znajdujących się między ulicami D. , a W. . W tym pasie działek znajduje się właśnie część ulicy D. (działka o numerze [...]o pow. [...] m2). Zdaniem Sądu nie można stwierdzić, że pismo z dnia [...]r. stanowiło w rzeczywistości nowy wniosek odnośnie do cz. dz. [...], złożony po terminie określonym w art. 73 ust. 4 ww. ustawy. Sąd wskazał, że art. 73 przywołanej ustawy nie precyzuje z jakich elementów powinien składać się wniosek o ustalenie odszkodowania, a w szczególności nie nakazuje wnioskującemu wskazania konkretnych numerów działek zajętych pod drogę publiczną. W sytuacji niewskazania przez ubiegającego się o odszkodowanie za jakie konkretnie nieruchomości żąda on odszkodowania, organ zobowiązany jest wezwać wnioskodawcę do sprecyzowania wniosku. Organ I instancji miał więc obowiązek wyjaśnić intencje ubiegającego się o odszkodowanie, czy pismo z dnia [...]r. należy uznać za nowy wniosek w sprawie złożony po upływie ustawowego terminu, czy za uzupełnienie wniosku z dnia [...]r. Jak zasadnie przyjął organ II instancji Prezydent Miasta W. nie miał więc żadnych podstaw, aby na tym etapie postępowania bez zebrania całości materiału dowodowego, w tym wyjaśnienia intencji ubiegających się o odszkodowanie, uznać ich pismo z dnia [...]r. za nowy wniosek. Sąd I instancji za niezasadne uznał również zarzuty naruszenia art. 7, 77, i 80 k.p.a., gdyż organ II instancji trafnie stwierdził, że sprawa nie została wszechstronnie zbadana. Zdaniem Sądu zachodzi konieczność przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego. Konieczność przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego, w celu ustalenia odszkodowania, uzasadniała zastosowanie przez organ odwoławczy przepisu art. 138 § 2 k.p.a. Niezbędny do wyjaśnienia zakres sprawy miał istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, a decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., zobowiązujących organ administracji publicznej do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i rozstrzygnięcia jej po zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący. W skardze kasacyjnej skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, Miasto W. reprezentowane przez Prezydenta W., zastępowanego przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, podniosło zarzuty: 1) naruszenia prawa materialnego tj. art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że wniosek o odszkodowanie za działkę zajętą pod drogę nr [...], stanowiącą fragment działki [...], złożony w dniu [...]r. stanowi uzupełnienie wniosku złożonego w dniu [...]r. i w konsekwencji przyjęcie, że zawity charakter terminu do złożenia wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomości wywłaszczone pod drogi publiczne nie sprzeciwia się możliwości rozszerzenia wniosku po upływie tego terminu, w sytuacji, gdy pierwotny wniosek został złożony z jego zachowaniem; 2) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest: art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i 107 § 3 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie co doprowadziło do dokonania wadliwej kontroli zaskarżonych decyzji i do ustalenia, że nie doszło do prowadzenia postępowania w dwóch instancjach z naruszeniem tych przepisów postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor podniósł, że zgodzić się należy z Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, że art. 73 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną nie precyzuje z jakich elementów powinien składać się wniosek o ustalenie odszkodowania, a w szczególności, nie wynika z tego przepisu, że we wniosku wnioskujący ma obowiązek wskazać konkretnie numery działek zajętych pod drogę publiczną. Istotnie w sytuacji wątpliwości i niewskazania przez ubiegającego się o odszkodowanie we wniosku za jakie nieruchomości żąda odszkodowania organ powinien wezwać do sprecyzowania wniosku i wówczas pismo określające za jaką nieruchomość zajętą pod drogę publiczną wnioskujący domaga się odszkodowania stanowiłoby uzupełnienie wniosku lub jeśli wnioskujący określiłby, że domaga się odszkodowania za nieruchomości zajęte pod wskazaną ulicę publiczną obowiązkiem organu byłoby ustalenie i wypłacenie odszkodowania za wszystkie nieruchomości zajęte pod drogę publiczną, oczywiście przy spełnieniu pozostałych wymogów art. 73 omawianej ustawy. W sprawie będącej przedmiotem rozpoznania mamy do czynienia z inną sytuacją, bowiem we wniosku o przyznanie odszkodowania skarżący precyzyjnie określił, że żąda ustalenia i wypłacenia odszkodowania za grunty zajęte pod ulicę N. - [...]m2 z działki [...] i zajęte pod ulicę [...] – [...] m2 z działki nr [...]. Wnioskodawcy w terminie o którym mowa w art. 73 ustawy nie wskazali, że domagają się również odszkodowania za grunt zajęty pod ulicę D. . Nie ma przy tym znaczenia, że działka [...]została wydzielona z działki [...], która pochodzi z działki [...] (dawna działka [...]), zaś działka [...]została wskazana we wniosku z dnia [...]r. Działka [...]to historyczne oznaczenie działki o bardzo dużej powierzchni [...] ha znajdującą się według map pomiędzy ul. D. a W. . Wniosek z [...] r. był sformułowany precyzyjnie i Prezydent. W. na jego podstawie mógł ustalić przedmiot postępowania. Złożenie wniosku w dniu [...]r. o odszkodowanie za grunt zajęty pod ulicę D. i potraktowanie go jako uzupełnienie wniosku z [...] r. byłoby niedopuszczalnym w świetle art. 73 ust. 3 ustawy rozszerzeniem przedmiotowym wniosku. Zdaniem skarżącego kasacyjnie w pełni prawidłowe było przyjęcie przez Prezydenta W., że wniosek o odszkodowanie za grunt zajęty pod ul. D. nie został złożony w ustawowym terminie zakreślonym przepisem art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r., a pismo z dnia [...]r. nie mogło być potraktowane jako uzupełnienie wniosku złożonego w terminie. Prezydent m. st. Warszawy prawidłowo zatem potraktował pismo z dnia [...]r., jako nowe żądanie dotyczące ustalenia odszkodowania za działkę zajęte pod drogę publiczną ulicę D. , które z uwagi na upływ terminu nie mogło być przez organ pozytywnie rozpatrzone. Nie można bowiem wymagać, aby w przypadku precyzyjnego sformułowania wniosku, tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, Prezydent W. mógł domniemywać, że wnioskodawcy chodzi również grunt zajęty pod ul. D. . Powołując takie zarzuty w ramach podstaw kasacyjnych autor skargi kasacyjnej wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy. Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 z późn. zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie żadna z przesłanek wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. nie wystąpiła, stąd też kontrola instancyjna ograniczona została do zbadania zasadności zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej, a poza kontrolą pozostała zgodność orzeczenia z innymi przepisami prawa. Skarga kasacyjna oparta została na zarzutach naruszenia prawa materialnego, jak i przepisów postępowania, które musiały przynieść efekt w postaci uchylenia zaskarżonego wyroku. Punkt wyjścia w rozpoznawanej sprawie stanowi treść art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872, ze zm.), zgodnie z którym za nieruchomości zajęte pod drogi publiczne, które z mocy prawa stały się własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego wypłacane jest odszkodowanie na wniosek właściciela nieruchomości złożony w okresie od dnia 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2005 r. Uprawnionym do otrzymania odszkodowania jest właściciel nieruchomości, który w okresie od dnia 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2005 r. złożył wniosek o ustalenie i wypłatę odszkodowania. Bezwzględnym warunkiem wszczęcia postępowania jest złożenie przez osobę uprawnioną do uzyskania odszkodowania wniosku, o którym mowa w art. 73 ust. 4 powołanej ustawy, w terminie określonym w tym przepisie. Jak słusznie zauważył Sąd I instancji, a co nie ulega wątpliwości, termin określony przez ustawodawcę jest terminem zawitym, co oznacza, że jedynie w tym terminie może nastąpić ukształtowanie praw lub obowiązków jednostki w ramach administracyjnoprawnego stosunku materialnego. Konsekwencją obowiązywania mocą art. 73 ust. 4 Przepisów wprowadzających terminu zawitego jest to, że tylko w tym terminie właściciel nieruchomości (lub jego następca prawny) mógł wystąpił z żądaniem ustalenia odszkodowania za nieruchomości zajęte pod drogę. Jak wyjaśnił Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 19 maja 2011 r., K 20/09 (OTK-A 2011/4/35) "wprowadzenie terminu, po którym roszczenie odszkodowawcze ‘wygasa’, uzasadnione jest koniecznością zachowania porządku publicznego. Chodzi tu wszakże o ochronę bezpieczeństwa nie tylko podmiotów prawa, lecz także systemu prawa oraz zasad funkcjonowania społeczeństwa zgodnie z podzielanymi przez nie wartościami, które znalazły swój wyraz w Konstytucji. Niewątpliwie należą do nich (...): pewność obrotu prawnego oraz ogólna zasada prawa cywilnego, w świetle której roszczenia majątkowe po pewnym czasie ulegają przedawnieniu lub wygasają (...)". Trybunał Konstytucyjny podkreślił, że wprowadzenie 5-letniego okresu, w którym możliwe było dochodzenie roszczenia odszkodowawczego, przy jednoczesnym zachowaniu minimalnych wymogów proceduralnych, nie niweczy istoty prawa do słusznego odszkodowania, a ochrona zapewniana uprawnionym do odszkodowania na gruncie art. 73 ust. 4 Przepisów wprowadzających była realna, sam zaś mechanizm odszkodowawczy odpowiada konstytucyjnej gwarancji słusznego odszkodowania. Za nie bez znaczenia uznał jednocześnie Trybunał zapewnienie przez tak wprowadzone rozwiązanie pewności obrotu. Mając na uwadze cele wprowadzenia terminu zawitego dla składania wniosków o odszkodowanie za nieruchomości zajęte pod drogi publiczne należy stwierdzić, że niedopuszczalne jest formułowanie po ustawowo określonej dacie nowych roszczeń zarówno w aspekcie podmiotowym, jak i przedmiotowym. W judykaturze ugruntował się pogląd, zgodnie z którym "termin do wystąpienia o odszkodowanie biegnie indywidualnie dla każdego ze współwłaścicieli i upływ ustawowego terminu powoduje wygaśnięcie roszczenia w sytuacji niewystąpienia z wnioskiem. Przyjęcie odmiennego poglądu, iż złożenie wniosku przez jednego ze współwłaścicieli wszczynałoby postępowanie administracyjne, w toku którego pozostali współwłaściciele mogliby zgłaszać - po upływie określonego w ustawie terminu - własne wnioski, stałoby w sprzeczności z celem, jaki przyświecał ustawodawcy we wprowadzeniu terminu do występowania z roszczeniem i niweczyłoby materialnoprawne skutki upływu terminu, o którym mowa w art. 73 ust. 4 Przepisów wprowadzających" (tak NSA m.in. w wyrokach z dnia 12 kwietnia 2011 r., I OSK 882/10, z dnia [...]r., I OSK 2280/12 czy z dnia 14 maja 2014 r., I OSK 2014 r.). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego podobne skutki wywoływać mogłoby dopuszczenie do rozszerzenia już pod upływie terminu zawitego wniosków złożonych w terminie w zakresie przedmiotowym - o kolejne, nowe nieruchomości, które nie zostały objęte roszczeniem pierwotnie zgłoszonym. Sąd I instancji stwierdził, że "z pisma wnioskodawców z [...]r. jednoznacznie wynika, że stanowi ono uzupełnienie wniosku z [...]r.". Takiemu stwierdzeniu nie można odmówić słuszności, skoro wynika to z literalnego brzmienia wniosku. Natomiast w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjęcie, że takie "uzupełnienie" wniosku jest dopuszczalne i może skutkować zaktualizowaniem się roszczenia w stosunku do nieruchomości, co do których w terminie zawitym nie został złożony wniosek stanowi naruszenie art. 73 ust. 4 Przepisów wprowadzających. Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela poglądu wyrażonego w zaskarżonym wyroku, że okolicznością, która dopuszcza do zaakceptowania takiego rozwiązania jest fakt, że działka nr [...]została wydzielona z działki nr [...], która z kolei pochodzi z działki nr [...] (dawna działka nr [...]), która to działka nr [...]została wskazana w pierwotnym wniosku z dnia [...]r. Otóż podkreślenia wymaga, że we wniosku z dnia [...]r. wyraźnie wskazano numery działek, za przejęcie pod drogę których odszkodowania domagali się wnioskodawcy oraz ich powierzchnię. Z wniosku wynika jednoznacznie, że jego przedmiotem była działka nr [...]([...]mkw.), która jedynie "pochodzi" z działki nr [...]. Nie jest więc uprawnione posługiwanie się argumentem, że działka nr [...]była wskazana we wniosku z dnia [...]r. Działka nr [...]przestała istnieć już w roku [...], gdy w wyniku odnowienia ewidencji gruntów zyskała nr [...]. Działka nr [...]została wydzielona w roku [...]i to ta działka została konkretnie wskazana we wniosku z dnia [...]r. We wniosku z dnia [...]r. nie wskazano natomiast działki [...] (ani jej części, wskazanej dopiero we wniosku z dnia [...]r.), z której to podziału powstała w roku [...]działka nr [...]/[...], wskazana we wniosku z dnia [...]r. Reasumując, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego pismo z dnia [...]r. będąc formalnie "uzupełnieniem" wniosku z dnia [...]r., stanowi jednocześnie jego niedopuszczalne rozszerzenie. Zasadnie zatem przyjął organ I instancji, że w odniesieniu do działki nr [...]z obrębu [...] o powierzchni [...] m2 pismo z dnia [...]r. należy potraktować jako nowy wniosek, który jako złożony po terminie, o którym mowa w art. 73 ust. 4 Przepisów wprowadzających nie może zostać uwzględniony. Wobec powyższego uchylenie decyzji Prezydenta [...]przez Wojewodę M. na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. było niezasadne. Wbrew twierdzeniom Sądu I instancji nie zachodziła konieczność zbadania "rzeczywistych intencji wnioskodawców", gdyż treść pisma nie budziła żadnych wątpliwości i nie wymagała przeprowadzenia żadnego postępowania wyjaśniającego. Powyższe czyni zasadnymi zarzuty naruszenia wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów art. 7, art. 77 § k.p.a., co w konsekwencji doprowadziło błędnie do zastosowania przez organ odwoławczy art. 138 § 2 k.p.a. Mając na uwadze charakter stwierdzonych naruszeń, podniesionych skutecznie w skardze kasacyjnej, zasadne było nie tylko uchylenie zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ale również decyzji Wojewody M. z dnia [...]r. Ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy weźmie pod uwagę powyższe rozważania. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a. jak w pkt 2.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło