II OSK 1971/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Flasińska po rozpoznaniu w dniu 21 sierpnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] sp. z o.o. sp.k. z siedzibą w K. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 10 marca 2015 r., sygn. akt II SA/Kr 122/15 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi [...] sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w K. na postawienie Wojewody Małopolskiego z dnia [...] grudnia 2014 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania postanawia: oddalić skargę kasacyjną Zaskarżonym postanowieniem z dnia 10 marca 2015 r. sygn. akt II SA/Kr 122/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargę [...] sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w K. na postanowienie Wojewody Małopolskiego z dnia [...] grudnia 2014 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że zarządzeniem z dnia 27 stycznia 2015 r. pełnomocnik strony skarżącej został wezwany do złożenia dokumentu określającego sposób reprezentacji strony skarżącej oraz stosownego pełnomocnictwa procesowego do działania w jej imieniu. Pismo zawierało pouczenie, że nieuzupełnienie braków w terminie 7 dni skutkowało będzie odrzuceniem skargi. Sąd I instancji podkreślił, że wezwanie zostało skutecznie doręczone pełnomocnikowi w dniu 10 lutego 2015 r. W zakreślonym terminie pełnomocnik strony skarżącej przedłożył odpis z KRS-u, nie dopełniając jednak obowiązku złożenia pełnomocnictwa do reprezentowania strony skarżącej przed sądem. Sąd stwierdził również, że takiego pełnomocnictwa brak w nadesłanych aktach administracyjnych sprawy. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.)- dalej P.p.s.a., postanowił o odrzuceniu skargi. W skardze kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżąca zaskarżyła wskazane postanowienie w całości, zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 58 § 1 pkt 3 oraz art. 49 § 1 w zw. z art. 37 § 1 P.p.s.a. poprzez niezastosowanie przewidzianych w ustawie środków w celu usunięcia braków formalnych skargi i odrzucenie jej bez zaistnienia przesłanki z art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. - art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez brak wymaganego tym przepisem wystarczającego uzasadnienia Sądu w zakresie motywów uznania zasadności odrzucenia skargi Wskazując na powyższe zarzuty, skarżąca kasacyjnie domagała się uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości i przekazania sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, a zatem należało ją oddalić. Na gruncie niniejszej sprawy wymaga podkreślenia, że skarga [...] sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w K. nie spełniała warunków formalnych pozwalających na nadanie jej prawidłowego biegu, gdyż nie dołączono do niej pełnomocnictwa uprawniającego osobę, która skargę sporządziła i podpisała, do występowania w imieniu i na rzecz strony wnoszącej skargę. W przedmiotowym postępowaniu, przed odrzuceniem skargi, Sąd I instancji prawidłowo wezwał pełnomocnika skarżącej do uzupełnienia braków formalnych wniesionej skargi, informując go o rodzaju braków skargi, które zostały zauważone, a także o sposobie i terminie, w jakim należało je uzupełnić. Sąd prawidłowo orzekł zatem, iż w związku z tym, że w wyznaczonym czasie nie uzupełniono wszystkich braków formalnych skargi, podlegała ona odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Nie można podzielić stanowiska prezentowanego przez pełnomocnika strony skarżącej, iż w sytuacji nieuzupełnienia przez niego braku skargi poprzez nadesłanie pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu skarżącej, Sąd powinien wezwać skarżącą do osobistego podpisania skargi. Należy bowiem podkreślić, że sąd nie ma kompetencji do uznania, że nieuzupełniony istotny brak formalny skargi (jakim jest brak pełnomocnictwa dla sporządzającego skargę pełnomocnika) może stać się innego rodzaju brakiem formalnym (brakiem podpisu strony pod skargą), który w dalszym ciągu podlegałby uzupełnieniu. Przepis art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. bowiem w sposób jednoznaczny przewiduje obowiązek sądu odrzucenia skargi ("sąd odrzuca skargę") w przypadku nieuzupełnienia w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Analogiczne stanowisko wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniach z dnia: 25 listopada 2010 r., I FSK 916/10, 12 czerwca 2014 r., I FSK 426/14, 17 listopada 2014 r., I FSK 1505/14 i 22 kwietnia 2015 r., II OSK825/15). Pogląd ten akcentowany jest również w doktrynie (por. R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo C.H. BECK, Warszawa 2015 r., str. 362). Uznać należy, że w sytuacji kiedy skarga wniesiona została przez zawodowego pełnomocnika, a jej braki formalne nie zostały przez niego poprawione w terminie, mimo precyzyjnego wezwania do ich uzupełnienia, Sąd nie jest władny kierować alternatywnego wezwania do strony. Konieczność dalszego wzywania strony do uzupełnienia braku formalnego skargi w tej sytuacji nie znajduje oparcia w przepisach P.p.s.a., w szczególności zaś w art. 37 P.p.s.a., zobowiązującym pełnomocnika do dołączenia, przy pierwszej czynności, do akt sprawy pełnomocnictwa z podpisem mocodawcy, które swą treścią spełnia wymogi art. 36 P.p.s.a. Brak w tym zakresie należy uznać za brak uniemożliwiający nadanie sprawie biegu w postępowaniu oraz podlega wezwaniu do uzupełnienia na zasadzie art. 49 § 1 P.p.s.a., pod bezwzględnym rygorem odrzucenia skargi wynikającym z art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a ( por. post. NSA z dnia 17 listopada 2014 r., I FSK 1505/14). Wymaga przy tym podkreślenia, że na profesjonalnym pełnomocniku ciąży obowiązek zadbania o prawidłowe i terminowe dokonanie czynności procesowych, a także podlega on surowszym wymaganiom w związku z posiadaną przez siebie wiedzą z zakresu prawa oraz znajomością procedury sądowej. Dwukrotne wzywanie do uzupełnienia braków formalnych skargi: najpierw pełnomocnika do złożenia stosownego pełnomocnictwa do działania w imieniu strony, a następnie strony do osobistego podpisania skargi, prowadziłoby do uprzywilejowania stron korzystających z usług profesjonalnych pełnomocników względem stron, której z takiej możliwości nie korzystają. Nie można uznać, że w niniejszej sprawie powinno dojść do "stopniowania" braków formalnych skargi- w przypadku nieuzupełnienia jednego z nich (w zakresie pełnomocnictwa) przez profesjonalnego pełnomocnika strona powinna dostać niejako "drugą szansę" do uzupełnienia braku formalnego skargi, tym razem w postaci samodzielnego podpisu. Takie rozwiązanie prowadziłoby, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, do naruszenia art. 32 Konstytucji RP, a więc zasady równości wobec prawa. Nie ulega bowiem wątpliwości, że w przypadku stron, które występują przed sądem administracyjnym bez profesjonalnego pełnomocnika, skarga, której brak formalny (np. w postaci braku podpisu pod skargą) nie zostanie uzupełniony w wyznaczonym terminie, zostanie odrzucona w oparciu o art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. bez ponownego wezwania. Strona korzystająca z usług zawodowego pełnomocnika nie powinna z tego tytułu korzystać z dodatkowych przywilejów, którym to przywilejem byłoby nieodrzucenie skargi mimo zajścia ustawowych przesłanek i wzywanie strony do uzupełnienia braków, mimo że zdecydowała się ona na działanie za pośrednictwem pełnomocnika. Posiadanie profesjonalnego pełnomocnika ma być dla strony korzyścią ze względu na posiadaną przez niego wiedzę i doświadczenie zawodowe, nie zaś dlatego, że stwarza dla sądu dodatkowe obowiązki w porównaniu z obowiązkami wobec stron, które takiego pełnomocnika nie ustanowiły (por. post. NSA z dnia 11 czerwca 2015 r., I FSK 637/15). W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. wskazać należy, że uzasadnienie zaskarżonego postanowienia zawiera wszystkie niezbędne elementy wymienione w powołanym przepisie. Strona, zarzucając naruszenie tego przepisu, nie wykazała, by uzasadnienie było w kwestionowanym zakresie wadliwe. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.