I SA/Kr 54/15

|Sygn. akt I SA/Kr 54/15 | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 marca 2015 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Ewa Michna (spr), Sędziowie: WSA Grażyna Firek, WSA Stanisław Grzeszek, Protokolant st. sekretarz: Iwona Sadowska - Białka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2015 r., sprawy ze skargi T. S., na postanowienie Dyrektora Izby Celnej, z dnia 14 listopada 2014 r. Nr [...], w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania, - s k a r g ę o d d a l a - Decyzją z dnia 11 września 2014 r., nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego określił skarżącemu – T.S. zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego AUDI A6 w kwocie 18 101 zł. Decyzja została doręczona skarżącemu w dniu 17 września 2014 r. Odwołanie od tej decyzji skarżący nadał w dniu 1 października 2014 r. u operatora pocztowego Siódemka S.A. (koperta z listem przewozowym nr 96300487 04526) i do organu wpłynęło ono w dniu 2 października 2014 r Postanowieniem z dnia z 14 listopada 2014 r., nr [...] Dyrektor Izby Celnej stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu organ podał, że skarżący nadał przesyłkę u operatora pocztowego, który nie jest polską placówką pocztową operatora publicznego wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. 2012 r. poz. 1529 ze zm.). Wobec powyższego, w ocenie organu, takie nadanie przesyłki nie korzystało ze szczególnych przywilejów dotyczących dochowania terminu złożenia pisma do organu. Tym samym za termin złożenia odwołania należało uznać dzień 2 października 2014 r., tj. dzień w którym faktycznie wpłynęło ono do Naczelnika Urzędu Celnego, za pośrednictwem którego składane jest odwołanie. Powyższe oznaczało, że skarżący wniósł odwołanie jeden dzień po terminie, który upływał w dniu 1 października 2014 r. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący domagał się uchylenia powyższego postanowienia, zarzucając naruszenie norm prawa procesowego zawartych w art. 7 i art. 42 Konstytucji RP oraz art. 120, art. 121, art. 122 i nast. oraz art. 187 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jedn. : Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.). W uzasadnieniu skarżący wskazał, że nie ma prawniczego wykształcenia i nie był świadomy, że nadanie odwołania za pośrednictwem firmy Siódemka S. A. będzie skutkowało niezachowaniem terminu do wniesienia odwołania. Wyjaśnił również, że przepisy niejawne powinny być rozstrzygane na korzyść podatnika, tym bardziej, że pouczenie znajdujące się w decyzji nie dotyczyło kwestii operatora pocztowego za pośrednictwem, którego należy wnieść odwołanie. Brak wiedzy w tym przedmiocie nie może rzutować zatem "w tak rażący sposób" na jego sytuację prawną i pozbawiać go możliwości ochrony jego praw. W piśmie z dnia 6 lutego 2015 r. – stanowiącym uzupełnienie skargi, skarżący podał, że decyzja z dnia 11 września 2014 r. została mu nieprawidłowo doręczona bowiem odebrała ją M.M., która nie była upoważniona przez niego do odbioru korespondencji ponieważ ani nie była domownikiem, ani jego pracownikiem. Jednocześnie skarżący przyznał, że M.M. przekazała mu korespondencję jednak wskazała nieprawidłową datę jej odbioru. Tym samym, w ocenie skarżącego, należało uznać, że w dniu 17 września 2014 r. decyzję odebrała osoba nieuprawniona do odbioru. Skarżący dodał, że sądy wysyłają korespondencję za pośrednictwem In Postu, a nie Poczty Polskiej co utwierdziło go w przekonaniu, że nadanie przesyłki u innego operatora niż Poczta Polska spełnia wymogi przepisu art. 12 § 6 pkt 2 Ordynacji podatkowej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do argumentów uzupełniających skargę – organ powołał się na domniemanie wynikające z urzędowego dowodu doręczenia, a także wskazał, że w żadnym z dotychczasowych pism prawidłowość doręczenia nie była kwestionowana. Na rozprawie w dniu 12 marca 2015 r. pełnomocniczka skarżącego wyjaśniła, że adres ul. W.to faktyczny adres zamieszkania skarżącego i jednocześnie adres zarejestrowanej przez niego działalności gospodarczej. Pełnomocniczka skarżącego dodawała, że M.M. nie była pracownikiem skarżącego, a jedynie pod tym adresem (K., ul. W współpracowała ze skarżącym, prowadząc własną działalność gospodarczą. Obecny również na rozprawie skarżący oświadczył, że M.M. faktycznie pracuje pod tym adresem, ale w innym pomieszczeniu. Na pytanie Sądu skarżący wyjaśnił, że nigdy nie składał pisemnej reklamacji w związku z nieprawidłowym doręczeniem, a jedynie sygnalizował kierownikowi urzędu pocztowego dostrzeżone nieprawidłowości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Skarżący kwestionował prawidłowość doręczenia w dniu 17 września 2014 r. decyzji z dnia 11 września 2014 r., nr [...] Naczelnika Urzędu Celnego. Decyzję miała bowiem odebrać M.M. – osoba nieupoważniona do odbioru korespondencji. Na wstępie Sąd zaznacza, że z akt ponad wszelką wątpliwość wynika, że to skarżący w trakcie postępowania administracyjnego wskazał jako adres do doręczeń – K. , ul. W. (k.36 akt administracyjnych). Z akt wynika również, że ww. decyzja z dnia 11 września 2014 r., nr [...] Naczelnika Urzędu Celnego została doręczona adresatowi – taka rubryka została zakreślona w druku formularza zwrotnego potwierdzenia odbioru (k. 80 akt administracyjnych). Skarżący w istocie nie przedstawił dowodu na to, że to M.M. odebrała ww. pismo. Faktem jest, że na dowodzie doręczenia został umieszczony nieczytelny podpis, ale też podpis ten jest bardzo podobny do podpisu na zwrotnym potwierdzeniu odbioru wezwania z dnia 18 sierpnia 2014 r. (k. 72 akt administracyjnych) opatrzonego pieczęcią firmową skarżącego oraz podpisu na zwrotnym potwierdzeniu odbioru dwóch postanowień z dnia 12 sierpnia 2014 r. (k. 70 akt administracyjnych). Sąd nie dał więc wiary twierdzeniom skarżącego, że ww. decyzję odebrała M.M., a nawet jeżeli tak było, to że nie była ona upoważniona do odbioru korespondencji w miejscu wykonywania pracy przez skarżącego. Zgodnie z art. 144 Ordynacji podatkowej (w brzmieniu obowiązującym w dacie doręczania tj. 17 września 2014 r.) organ podatkowy doręcza pisma za pokwitowaniem przez operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe, swoich pracowników lub przez osoby uprawnione na podstawie odrębnych przepisów. Słusznie organ podnosił, że pocztowy dowód doręczenia adresatowi przesyłki jest dokumentem urzędowym, potwierdzającym fakt i datę doręczenia pisma zgodnie z danymi na dokumencie tym umieszczonymi. Taki charakter zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki uzasadnia przyjęcie, że dokument ten korzysta z domniemania prawdziwości. Domniemanie to może zostać obalone. Jednakże niewystarczające do obalenia tego domniemania są wyłącznie twierdzenia strony, że doręczenie przesyłki przebiegało w inny sposób niż to zostało zapisane na pocztowym dowodzie doręczenia. Zgodnie bowiem z powszechnie przyjętą regułą postępowania dowodowego, ciężar przeprowadzenia dowodu spoczywa na tym, kto z określonego faktu wywodzi skutki prawne. W rozpoznawanej sprawie oznacza to, że ciężar obalenia domniemania prawdziwości pocztowego dowodu doręczenia pisma spoczywa na zainteresowanym – czyli w tym przypadku na skarżącym. Wątpliwości Sądu co do prawdziwości twierdzeń skarżącego związane są nie tylko z brakiem przedstawienia jakichkolwiek dowodów uprawdopodabniających doręczenie decyzji osobie nieupoważnionej (np. oświadczenie samej M.M. o odebraniu przesyłki; informacji z urzędu pocztowego, że skarżący nie upoważniał nikogo do odbioru korespondencji, pisemnej reklamacji skarżącego), ale też momentem kiedy skarżący przedstawił tego typu argumentację. Gdyby bowiem decyzja została rzeczywiście doręczona w sposób nieprawidłowy to skarżący już w pierwotnie podniesionych zarzutach kwestionowałby osobiste doręczenie decyzji przez pocztę. Sposób doręczenia, a więc również data doręczenia, były bowiem okolicznościami najistotniejszymi przy ustalaniu terminu, w jakim powinno zostać wniesione odwołanie. W konsekwencji w ocenie Sądu, skarżący nie podważył domniemania prawidłowości doręczenia wynikającego z znajdującego się w aktach sprawy pocztowego zwrotnego potwierdzenia odbioru. Na marginesie sprawy można tylko dodać, że wprawdzie art. 148 §2 pkt 2 Ordynacji podatkowej w przypadku doręczania "w miejscu pracy adresata" pozwala doręczać korespondencję "sobie upoważnionej przez pracodawcę do odbioru korespondencji" to nie oznacza to jednak, że "osoba upoważniona przez pracodawcę" musi być zatrudniona na podstawie umowy o pracę w rozumieniu kodeksu pracy. W powołanym przepisie chodzi raczej o osobę dysponującą tzw. pełnomocnictwem pocztowym do odbioru korespondencji w konkretnym lokalu, lub osobę faktycznie zatrudnioną (niezależnie od podstaw zatrudnienia) na stanowisku związanym z odbiorem korespondencji (np. w sekretariacie). W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że "miejsce pracy", o którym mowa w art. 148 § 1 Ordynacji podatkowej jest to każde miejsce, w którym adresat pisma wykonuje pracę, bez względu na podstawę prawną świadczenia. Tak samo jak miejsce pracy należy rozumieć miejsce prowadzenia przez adresata działalności gospodarczej (por. wyrok NSA z dnia 19 września 2012 r., I FSK 1123/12 i powołane tam orzeczenia; dostępne na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Ordynacja podatkowa w sposób wyraźny nie zawęża sposobu rozumienia określeń: "miejsce pracy" czy też "pracodawca" poprzez zrównanie ich wyłącznie z tego typu określeniami występującymi w Kodeksie pracy. W obecnych realiach rynkowych praca jest wykonywana również na podstawie umów cywilnoprawnych. W art. 148 Ordynacji podatkowej istotne jest raczej faktyczne wykonywanie pracy jako zajęcia zarobkowego czy to przez samego adresata czy to przez osobę upoważnioną do odbioru korespondencji. Przyjęcie odmiennego poglądu uniemożliwiałoby w ogóle stosowanie art. 148 §2 pkt 2 Ordynacji podatkowej w przypadku gdy zarówno adresat jak i osoba upoważniona do odbioru korespondencji w lokalu (na podstawie pełnomocnictwa pocztowego) – wykonywaliby swoje zajęcia na innej podstawie niż regulacje z Kodeksu pracy. Odnosząc się natomiast do zarzutów skarżącego dotyczących naruszenia art. 7 i art. 42 Konstytucji RP oraz art. 120, art. 121, art. 122 i nast. oraz art. 187 Ordynacji podatkowej to Sąd zauważa, że prawny obowiązek zawarcia pouczenia w decyzji (zgodnie z art. 210 §1 pkt 7 Ordynacji podatkowej) nie może być w ten sposób rozumiany, że organ powinien poinformować o skutkach i różnicach nadawania przesyłek przez tzw. operatorów wyznaczonych w rozumieniu Prawa pocztowego (art. 12 §6 pkt 2 Ordynacji podatkowej) oraz pozostałych operatorów pocztowych działających na rynku tego typu usług. Podobnie, zdaniem Sądu, z art. 121 Ordynacji podatkowej nie wynika obowiązek organów podatkowych do udzielania porad prawnych lub informacji na wypadek, gdyby mogły one okazać się przydatne podatnikowi. Skarżący nie jest osobą nieporadną życiowo. Z akt sprawy wynika, że posiada wykształcenie wyższe. Profil prowadzonej działalności (rzeczoznawstwo) wskazuje na konieczność orientowania się w przepisach natury administracyjnej. Poza tym w przy obecnych możliwościach uzyskania fachowej pomocy prawnej, powoływanie się na nieznajomość prawa nie może odnieść skutku, nawet przy przyjęciu, iż w postępowaniu administracyjnym reguła ignorantia iuris nocet jest złagodzona (por. postanowienie NSA z dnia 2 grudnia 2014 r., I OSK 2085/13). W ocenie Sądu, nie miało więc znaczenia, że skarżący działał w przekonaniu o zachowaniu terminu do wniesienia odwołania przy nadawaniu przesyłki za pośrednictwem operatora pocztowego Siódemka S.A. Organy odwoławczy oceniając czy odwołanie zostało wniesione w terminie, nie naruszył więc prawa. Powoływanie się przez skarżącego na art. 42 Konstytucji jest w ogóle bezzasadne, ponieważ przepis ten dotyczy przepisów karnych, a nie administracyjnych. Mając powyższe na uwadze Sąd skargę oddalił na zasadzie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 720 ze zm.). Przepis ten stanowi, że w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala.