II SA/Łd 1253/14

WyrokWSA w Łodzi2015-03-12

Skład orzekający: Jolanta Rosińska, Arkadiusz Blewązka, Sławomir Wojciechowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i umorzyło postępowanie w sprawie wniosku o zmianę decyzji przyznającej dodatek do zasiłku rodzinnego w trybie art. 155 K.p.a., argumentując wygaśnięciem decyzji z uwagi na upływ okresu zasiłkowego?
Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze błędnie uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i umorzyło postępowanie, ponieważ decyzja przyznająca świadczenia rodzinne nie wygasa z upływem okresu zasiłkowego. Wygaśnięcie dotyczy jedynie uprawnienia do otrzymywania świadczeń, a nie samej decyzji, która może być zmieniona lub uchylona w trybach nadzwyczajnych. Brak było podstaw do umorzenia postępowania z powodu jego bezprzedmiotowości.
Stan faktyczny
K. Z. złożyła wniosek o zmianę decyzji przyznającej dodatek do zasiłku rodzinnego w trybie art. 155 K.p.a., powołując się na uchwałę NSA. Organ pierwszej instancji odmówił zmiany, uznając, że przepis ten nie ma zastosowania do decyzji związanych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i umorzyło postępowanie, argumentując wygaśnięciem decyzji z powodu upływu okresu zasiłkowego. Skarżąca wniosła skargę do WSA, kwestionując błędną wykładnię przepisów materialnych i proceduralnych.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 12 marca 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Jolanta Rosińska, Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka (spr.), Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski, , Protokolant Referent stażysta Izabela Bielińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2015 roku sprawy ze skargi K. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie odmowy zmiany decyzji przyznającej dodatek do zasiłku rodzinnego uchyla zaskarżoną decyzję a.bł. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., po rozpatrzeniu odwołania K. Z., uchyliło decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] nr [...] i umorzyło postępowanie I instancji w całości. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy niniejszej ostateczną decyzją z dnia [...], nr [...] Prezydent Miasta Ł. przyznał K. Z. prawo do zasiłku rodzinnego na dziecko Z. Z. na okres od 1 listopada 2013r. do 31 października 2014r. w wysokości 77,00 zł miesięcznie, prawo do zasiłku rodzinnego na dziecko S. Z. na okres od 1 listopada 2013r. do 31 października 2014r. w wysokości 77,00 zł miesięcznie oraz prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego na dzieci Z. Z., S. Z. na okres od 1 listopada 2013r. do 31 października 2014r. w wysokości 400,00 zł miesięcznie. W dniu 1 września 2014r. K. Z. zwróciła się do organu I instancji z wnioskiem o zmianę w trybie art. 155 K.p.a. decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] w części dotyczącej wysokości dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego na dziecko Z. Z., S. Z. w związku z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 czerwca 2014r. sygn. akt I OPS 15/13. Decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta Ł. odmówił zmiany własnej decyzji z dnia [...], argumentując, że zmiana decyzji w trybie art. 155 K.p.a. może mieć zastosowanie wyłącznie w stosunku do decyzji opartych na uznaniu administracyjnym, a nie do decyzji związanych. W odwołaniu od tej decyzji K. Z. nie zgodziła się z decyzją organu I instancji i wniosła o jej zmianę oraz przyznanie dodatku rodzinnego z tytułu opieki nad dziećmi – Z. Z. i S. Z. na każde dziecko, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Wspomnianą na wstępie decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 105 §1 K.p.a., art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2013r., poz. 1456 ze zm.) – dalej w skrócie "u.ś.r.", uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i umorzyło postępowanie I instancji w całości. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie Kolegium przywołało brzmienie norm prawnych stanowiących podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia, a następnie wyjaśniło, że konstrukcja przepisu art. 155 K.p.a., powoduje, że nie można dopatrywać się w nim środka zmierzającego do ponownego rozpoznania sprawy zakończonej ostateczną decyzją administracyjną niejako w "kolejnej instancji". Postępowanie prowadzone na podstawie art. 155 K.p.a. jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym a jego celem jest jedynie ustalenie, czy zachodzą przesłanki do uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej określone w art. 155 K.p.a. Dokonując oceny decyzji, w stosunku do której strona domaga się zastosowania trybu przewidzianego w art. 155 K.p.a. koniecznym jest poddanie ocenie przepisu prawa materialnego w oparciu, o który wydano decyzję "pierwotną". Kolegium podkreśliło w tym miejscu, że przepis "pierwotny" nie jest wcale wbrew twierdzeniom organu I instancji jasny i czytelny i budził już wcześniej wiele kontrowersji zarówno organów je stosujących jak i sądów administracyjnych. Kolegium już dawno stało na stanowisku, iż dodatek przysługuje na dwoje dzieci w wysokości po 400 zł miesięcznie na każde dziecko. Potwierdzeniem prawidłowego toku myślenia członków orzekających Kolegium było podjęcie w dniu 26 czerwca 2014r. uchwały przez Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów, w sprawie I OPS 15/13, zgodnie z którą dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego, o którym mowa w art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych w przypadku korzystania z urlopu wychowawczego w celu sprawowania opieki nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym podczas jednego porodu przysługuje do zasiłku rodzinnego na każde z tych dzieci. Jednocześnie Kolegium zauważyło, że uchwały rozstrzygające zagadnienie prawne w konkretnej sprawie wiążą bezwzględnie, jednak w doktrynie przyjmuje się, iż wiążą one nie tylko w danej sprawie. Zdaniem Kolegium można więc w takiej sytuacji uznać, że organ administracji w tych konkretnych sprawach ma pewien luz decyzyjny, a decyzja wydana na podstawie art.155 K.p.a. jest decyzją uznaniową. W ocenie Kolegium w niniejszej sprawie decydujące znaczenie mają jednak zupełnie inne kwestie, a mianowicie fakt, że przesłankami zastosowania trybu uregulowanego w art. 155 K.p.a., jest istnienie ostatecznej i nadal obowiązującej decyzji oraz przemawianie za uchyleniem bądź zmianą takiej decyzji interesu społecznego lub słusznego interesu strony. Organ podkreślił, że decyzja przyznająca stronie świadczenie z dnia [...] wygasła, gdyż prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dziećmi było przyznane na okres od 1 listopada 2013r. do 31 października 2014r. Nie ma wiec możliwości zmiany tej decyzji ze skutkiem ani ex tunc ani ex nunc, ponieważ skutki te może wywierać decyzja dopiero od dnia, kiedy stanie się ostateczna. Dalej Kolegium zauważyło, że decyzja uwzględniająca wniosek strony na podstawie art. 155 K.p.a., czy to uchylająca ostateczną decyzję czy też ją zmieniająca, jako decyzja o charakterze konstytutywnym może wywierać skutki tylko na przyszłość poczynając od dnia, kiedy stanie się ostateczna. Poza tym, w trybie art. 155 K.p.a. można zmienić bądź uchylić tylko taką decyzję, która nadal obowiązuje. Brak jest więc jakichkolwiek podstaw by uchylać lub zmieniać decyzję przyznającą prawa do określonych świadczeń z mocą wsteczną - ex tunc. Decyzja zmieniająca może wywoływać jedynie skutki na przyszłość (ex nunc). Organ stwierdził następnie, że wyjątkiem od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy jest umorzenie postępowania administracyjnego, uregulowane w art. 105 § 1 K.p.a. Bezprzedmiotowość postępowania, o której mowa w art. 105 § 1 K.p.a., oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a zatem nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Przesłanka umorzenia postępowania może istnieć jeszcze przed wszczęciem postępowania, może także powstać w czasie trwania tego postępowania. Bezprzedmiotowość postępowania może wynikać z różnych przyczyn, które można podzielić na podmiotowe oraz przedmiotowe. Przyczyny te mogą wynikać z faktów naturalnych lub zdarzeń prawnych (na przykład śmierć osoby fizycznej, zmiana tytułu własności rzeczy, jej zniszczenie). Podsumowując Kolegium wywiodło, że w rozpatrywanym przypadku nie jest możliwa zmiana decyzji z dnia [...] w trybie art. 155 K.p.a. z przyczyn wskazanych powyżej, co uzasadniało uchylenie decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania I instancji w całości. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi K. Z. wniosła o uchylenie decyzji Kolegium oraz zasądzenie kosztów postępowania, podnosząc zarzuty dotyczące naruszenia: 1. prawa materialnego, mającego wpływ na treść zaskarżonej decyzji, przez błędną wykładnię treści art. 8 pkt. 2 u.ś.r. w związku z art. 10 ust. 1 u.ś.r., co skutkowało odmową przyznania skarżącej dodatku do zasiłku rodzinnego w kwocie 400zł z tytułu opieki nad drugim dzieckiem urodzonym w czasie jednego porodu, 2. przepisów postępowania – art. 155 K.p.a. poprzez błędną wykładnię i uznanie, że nie może być on zastosowany do decyzji terminowej, która wygasła, 3. prowadzenia wadliwie postępowania sprowadzającego się do wydania decyzji dopiero po wygaśnięciu decyzji administracyjnej, co stanowi naruszenie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, 4. zasady praworządności poprzez uznanie, iż organ jest związany podstawą prawną podaną przez stronę, 5. prowadzenia wadliwie postępowania poprzez niedostrzeżenie, że decyzja wydana w niniejszej sprawie posiada specyficzny charakter, tj. w części przyznawała dodatek na jedno dziecko natomiast odmawiała przyznania dodatku na drugie dziecko, 6. zasady uwzględnienia z urzędu interesu społecznego i słusznego interesu strony, poprzez nierozważenie przez organ możliwości zmiany ostatecznej decyzji zgodnie ze słusznym interesem strony (art. 7 i 77 § 1 K.p.a.), 7. przepisów postępowania, poprzez brak odniesienia się w zaskarżonej decyzji do wskazywanych we wniosku przesłanek zmiany ostatecznej decyzji, 8. art. 31 u.ś.r., poprzez jego niezastosowanie i odmowę wypłaty błędnie niewypłaconych stronie świadczeń, 9. wadliwego przyjęcia, iż wygasła decyzja o odmowie przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego na dziecko Z. Z., S. Z., w sytuacji, gdy co najwyżej wygasła decyzja z tytułu przyznania zasiłku na jedno dziecko natomiast nie może wygasnąć decyzja odmawiająca przyznania zasiłku na drugie dziecko, w tej sytuacji organ winien przeprowadzić postępowanie w zakresie zmiany decyzji w trybie art. 154 K.p.a. i zmienić decyzję odmowną na decyzję o przyznaniu zasiłku na drugie dziecko, 10. naruszenia art. 156 § 1 pkt. 2 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji stwierdzenia braku podstaw do zmiany decyzji w trybie art. 155 K.p.a. Odpowiadając na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie. Na rozprawie w dniu 12 marca 2015 r. skarżąca poparła skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga podlegała uwzględnieniu. Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014r., poz. 1647) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) – przywoływanej dalej w tekście jako "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie istotą sporu pomiędzy stronami postępowania jest wyjaśnienie, czy Kolegium prawidłowo uchyliło decyzję Prezydenta Miasta Ł. o odmowie zmiany w trybie art. 155 K.p.a. własnej decyzji z dnia [...] przyznającej K. Z. zasiłek rodzinny na dzieci: Z. Z. i S. Z. na okres od 1 listopada 2013r. do 31 października 2014r. w wysokości po 77,00 zł miesięcznie, oraz dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego na dzieci: Z. Z., S. Z. na okres od 1 listopada 2013r. do 31 października 2014r. w wysokości 400,00 zł miesięcznie i umorzyło postępowanie pierwszej instancji w całości, argumentując, że decyzja z dnia [...] wygasła, bowiem upłynął okres na jaki przyznano skarżącej prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dziećmi. Przypomnieć w tym miejscu trzeba, że postępowanie administracyjne, poprzedzające wydanie zaskarżonej decyzji Kolegium zostało zainicjowane przez skarżącą, która pismem z dnia 1 września 2014r. zwróciła się do Prezydenta Miasta Ł. o zmianę w trybie art. 155 K.p.a. decyzji tego organu z dnia [...] w związku z podjętą przez Naczelny Sąd Administracyjny uchwałą z dnia 26 czerwca 2014r., w sprawie I OPS 15/13. W tej sytuacji organ prowadząc postępowanie związany był wskazaną przez skarżącą podstawą prawną. Bezspornym jest, że decyzja w sprawie przyznania świadczeń rodzinnych ma charakter związany, albowiem jej wydanie nie jest pozostawione uznaniu organu administracyjnego, a wręcz przeciwnie uzależnione zostało przez ustawodawcę od łącznego spełnienia przesłanek określonych przepisami prawa. Pogląd organu odwoławczego, iż o uznaniowym charakterze określonej regulacji, będącej podstawą prawną wydanego rozstrzygnięcia świadczy możliwość jego wieloznacznego interpretowania świadczy o niezrozumieniu dystynkcji decyzji związanych i uznaniowych. W rozumieniu art. 155 K.p.a. decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony; przepis art. 154 § 2 stosuje się odpowiednio. Postępowanie, o którym mowa w brzmieniu przywołanego wyżej unormowania jest jednym z kliku trybów nadzwyczajnych weryfikacji decyzji ostatecznych, które są względem siebie niekonkurencyjne. Oznacza to, że poszczególne tryby nadzwyczajne mają na celu usunięcie wadliwości określonego rodzaju i nie mogą być stosowane zamiennie. Zatem, w przypadku wad kwalifikowanych decyzji w rachubę wchodzi postępowanie nieważnościowe (art. 156 § 1 K.p.a.), zaś w przypadku wad o charakterze niekwalifikowanym postępowanie wznowieniowe (art. 145 § 1 i następne K.p.a.). Stosowanie trybów nadzwyczajnych może mieć również zastosowanie do weryfikacji decyzji prawidłowych. W tym wypadku ustawodawca przewidział dwa tryby weryfikacji decyzji z art. 154 K.p.a. bądź z art. 155 K.p.a., w zależności od tego, czy chodzi tu o decyzję, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa (art. 154 K.p.a.), czy też o decyzję, na mocy której strona nabyła prawo (art. 155 K.p.a.). W judykaturze ugruntowało się stanowisko, że do obalenia decyzji na podstawie art. 155 K.p.a. może dojść tylko wtedy, gdy nie ma podstaw do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji (vide: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 stycznia 1999r., w sprawie III RN 101/98, publ. OSNP 1999/20/637). Podkreśla się także, że postępowanie prowadzone w trybie art. 155 K.p.a. nie zmierza do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy już ostatecznie zakończonej. Zmiana decyzji ostatecznej na podstawie tego przepisu może być dokonana tylko w granicach stanu faktycznego sprawy "pierwotnej", przy uwzględnieniu normy prawa materialnego, w oparciu o którą tę decyzję "pierwotną" wydano. Prawna możliwość zastosowania trybu przewidzianego w art. 155 K.p.a. uwarunkowana jest zatem prowadzeniem postępowania w ramach tego samego stanu prawnego i faktycznego oraz z udziałem tych samych stron. Zmiana lub uchylenie decyzji na podstawie art. 155 K.p.a. nie może prowadzić do wydania aktu administracyjnego niezgodnego z obowiązującym prawem. Organ dokonujący weryfikacji decyzji ma obowiązek stosować przepisy normujące załatwienie sprawy co do istoty obowiązujące w dniu tej weryfikacji, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Uchylenie decyzji ostatecznej w trybie art. 155 K.p.a. następuje ze skutkiem prawnym ex nunc, a nie ex tunc, tak jak w przypadku stwierdzenia nieważności decyzji w trybie art. 156 § 1 K.p.a. (vide: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 28 marca 2013r., w sprawie II OSK 2325/11 – Lex nr 1332683; 24 października 2012r., w sprawie I GSK 792/11 – Lex nr 1233641, 29 maja 2012r., w sprawie II OSK 430/11 – Lex nr 1252065). Dodać w tym miejscu trzeba, że w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowane jest stanowisko, zgodnie z którym uchylenie lub zmiana decyzji w powołaniu się na treść art. 155 K.p.a. może zajść jedynie wtedy, gdy ustawodawca w przepisie materialnoprawnym przewidzi pewien "luz decyzyjny". Tylko w obszarze tego "luzu decyzyjnego" wzgląd na interes społeczny lub słuszny interes strony może doprowadzić do uchylenia lub zmiany decyzji. Jeżeli w przypadku art. 155 K.p.a. można mówić o wadliwości, to wyłącznie w znaczeniu nieodpowiedniego rozumienia (w zakreślonych prawem granicach) interesu społecznego lub słusznego interesu strony. W razie zaś gdy ustawodawca w sposób sztywny i bezwarunkowy narzuca określone rozwiązanie, o stosowaniu art. 155 K.p.a. nie może być mowy (vide: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 24 kwietnia 2012r. sygn. akt II OSK 188/11 – Lex nr 1251871, 9 sierpnia 2013r. sygn. akt II OSK 756/12 – Lex nr 1376778, 25 lutego 2011r. sygn. akt I OSK 607/10 – Lex nr 784233). Wobec powyższego przesłankami, które muszą zostać łącznie spełnione, ażeby organ mógł uchylić lub zmienić decyzję ostateczną, mocą której strona nabyła prawo są: po pierwsze, strona wyraziła zgodę na zmianę lub uchylenie decyzji, po drugie, przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie decyzji i po trzecie, za uchyleniem lub zmianą decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Lektura treści zaskarżonej decyzji prowadzi do konkluzji, że organ odwoławczy uchylił się od zbadania i rzetelnej oceny, czy w realiach tej konkretnej sprawy zachodzą omówione wyżej przesłanki, warunkujące uchylenie lub zmianę decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] w trybie art. 155 K.p.a. Kolegium orzekając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. skupiło swoją uwagę wyłącznie na fakcie, iż rozstrzygnięcie organu I instancji z dnia [...] wygasło, ponieważ przyznawało świadczenia rodzinne na okres od dnia 1 listopada 2013r. do 31 października 2014r., co tym samym wyklucza możliwość zmiany lub uchylenia tej decyzji. Z takim stanowiskiem nie sposób się zgodzić, bowiem wynika z niego, że organ mylnie utożsamia wygaśnięcie decyzji z upływem okresu zasiłkowego, na który decyzja przyznawała świadczenia rodzinne. Wyjaśnić w tym miejscu wypada, że decyzja przyznająca świadczenia rodzinne wraz z dodatkami nie mogła wygasnąć, gdyż żaden z przepisów u.ś.r., nie przewiduje takiej możliwości. Nadto z materiału dowodowego sprawy niniejszej nie wynika ażeby została wydana decyzja stwierdzająca wygaśnięcie decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] na zasadach ogólnych w trybie art. 162 K.p.a., który stanowi, że organ administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji, stwierdza jej wygaśnięcie, jeżeli decyzja: 1) stała się bezprzedmiotowa, a stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji nakazuje przepis prawa albo gdy leży to w interesie społecznym lub w interesie strony; 2) została wydana z zastrzeżeniem dopełnienia przez stronę określonego warunku, a strona nie dopełniła tego warunku. Ustawa o świadczeniach rodzinnych w art. 3 pkt 10 definiuje pojęcie "okresu zasiłkowego" jako okres od dnia 1 listopada do dnia 31 października następnego roku kalendarzowego, na jaki ustala się prawo do świadczeń rodzinnych. Oznacza to, że z upływem okresu, na który decyzja przyznawała prawo do świadczeń rodzinnych "wygasa" tylko uprawnienie do ich otrzymywania, nie zaś decyzja, która – gdy zajdzie taka potrzeba, powinna zostać odrębnie uchylona lub zmieniona (vide: wyrok WSA w Opolu z dnia 2 marca 2009r., w sprawie II SA/Op 288/08 oraz WSA w Białymstoku z dnia 24 września 2013r., w sprawie II SA/Bk 491/13, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Decyzję taką uważa się za wykonaną. Fakt, że decyzja nie wygasła a ekspirowała nie skutkuje jej automatycznym usunięciem z obrotu prawnego, bowiem decyzja ostateczna, a taką niewątpliwie pozostaje decyzja Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] mogłaby zostać usunięta z obrotu prawnego wyłącznie w jednym z przewidzianych przepisami prawa trybów nadzwyczajnych, o czym stanowi expressis verbis art. 16 § 1 K.p.a. Skoro zatem żaden z przepisów u.ś.r. nie przewiduje prawnej możliwości wydania decyzji orzekającej o wygaśnięciu decyzji przyznającej świadczenia rodzinne, a nadto brak jest takich podstaw w świetle przepisów K.p.a., to nie budzi wątpliwości wadliwość prezentowanego w tej kwestii stanowiska organ II instancji i wydanej na tej podstawie decyzji uchylającej decyzję organu I instancji i umarzającej postępowanie pierwszej instancji z powodu jego bezprzedmiotowości. W realiach tej sprawy brak było podstaw do podjęcia przez organ odwoławczy rozstrzygnięcia w trybie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., a w szczególności twierdzenia, że postępowanie pierwszej instancji stało się bezprzedmiotowe. Obowiązkiem organu odwoławczego zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania było natomiast ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy objętej decyzją organu I instancji z poszanowaniem obowiązujących norm prawnych, od czego Kolegium bez wątpienia się uchyliło. Takie działanie nie mogło zostać zaakceptowane w państwie prawa. Stwierdzone naruszenie art. 155 K.p.a. oraz art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., bez wątpienia mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i musiało skutkować usunięciem zaskarżonej decyzji Kolegium z obrotu prawnego. Rozpoznając sprawę ponownie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. uwzględni oceną prawną wynikającą z niniejszego wyroku. Przede wszystkim zaś rozpoznając odwołanie skarżącej wypowie się jednoznacznie, czy w realiach tej sprawy spełnione zostały przesłanki do zastosowania trybu z art. 155 K.p.a., a następnie wyda w tym zakresie rozstrzygnięcie odpowiadające przepisom obowiązującego prawa. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. LP

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło