I SA/Sz 132/13
WyrokWSA w Szczecinie2013-06-19
Skład orzekający: Marzena Kowalewska, Joanna Wojciechowska, Elżbieta Woźniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy doręczenie decyzji podatkowej w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej, w sytuacji gdy na dowodzie doręczenia brak jest adnotacji o miejscu pozostawienia zawiadomienia, jest skuteczne, a w konsekwencji czy wniesione odwołanie zostało złożone po terminie?Ratio decidendi
Doręczenie decyzji w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej jest skuteczne, jeśli spełnione są wszystkie przesłanki, w tym pozostawienie pisma na 14 dni, dwukrotne zawiadomienie adresata i pozostawienie zawiadomienia w miejscu wskazanym w przepisie. Brak precyzyjnej adnotacji o miejscu pozostawienia zawiadomienia na dowodzie doręczenia może być uzupełniony w drodze postępowania dowodowego. Jeśli po uzupełnieniu postępowania organ ustali, że doręczenie było skuteczne, a odwołanie wniesiono po terminie, stwierdzenie uchybienia terminowi jest zasadne.Stan faktyczny
Spółka złożyła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Celnej stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w sprawie zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym. Spółka kwestionowała prawidłowość doręczenia decyzji Naczelnika Urzędu Celnego, argumentując, że na potwierdzeniu odbioru brakowało adnotacji o miejscu pozostawienia zawiadomienia. Dyrektor Izby Celnej, po przeprowadzeniu uzupełniającego postępowania dowodowego, uznał doręczenie za skuteczne w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej, co skutkowało stwierdzeniem uchybienia terminowi do wniesienia odwołania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Kowalewska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Joanna Wojciechowska, Sędzia WSA Elżbieta Woźniak, Protokolant Lidia Maląg, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 19 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi N. Z. K. , P. G., L. V. Spółka jawna z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia 14 grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania oddala skargę.
Dyrektor Izby Celnej postanowieniem z [...] roku nr [...] na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 w zw. z art. 12 § 1 i 6 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r. poz.749) dalej O.p., stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego nr [...] z dnia [...]
Organ wskazał, że w niniejszej sprawie decyzją numer [...] z dnia[...] . Naczelnik Urzędu Celnego określił spółce jawnej "N.", Z K., E. W., P. G., L. W. z siedzibą w W. przy ul.[...] , zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym za miesiąc sierpień 2006 roku w wysokości [...] zł. oraz odsetki od nie zapłaconych w terminie wpłat dziennych w wysokości [...] zł.
Przedmiotowa decyzja została doręczona Spółce w dniu [...] roku w trybie art. 150 w związku z art. 151 O.p.. Stosownie zatem do art. 223 § 2 pkt 1 O.p. - 14 dniowy termin do wniesienia odwołania rozpoczął bieg od dnia [...] roku i upłynął z dniem [...] roku. Organ wskazał, że z dniem [...] roku decyzja Naczelnika Urzędu Celnego stała się decyzją ostateczną.
W dniu [...] roku do Naczelnika Urzędu Celnego , wpłynęło odwołanie z dnia [...] roku od decyzji nr [...] z dnia [...] roku. Organ wskazał, że ze stempla pocztowego odciśniętego na kopercie zawierającej przedmiotowe odwołanie, zostało ono nadane w placówce pocztowej [...] w dniu [...] roku.
Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania został rozstrzygnięty w odrębnym postępowaniu przez Dyrektora Izby Celnej postanowieniem z dnia [...] r.
Dyrektor Izby Celnej po zapoznaniu się z argumentami strony oraz po analizie zgromadzonego materiału tj. postanowienia Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, dowodów doręczenia, postanowieniem z dnia [...] r. stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od ww decyzji.
Spółka, nie zgadzając się z rozstrzygnięciem zawartym w postanowieniu organu odwoławczego, pismem z dnia [...] r. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Wnosząc przedmiotową skargę Strona wystąpiła o uchylenie w całości postanowienia Dyrektora Izby Celnej, zasądzenie na rzecz Strony Skarżącej kosztów postępowania, podnosząc brak prawidłowości doręczenia przedmiotowej decyzji.
Zdaniem Spółki, doręczenie decyzji nr [...] z dnia [...] r. nastąpiło w sposób nieprawidłowy. Na dokumencie "potwierdzenie odbioru" pracownik, poczty nie wskazał bowiem miejsca gdzie pozostawił zawiadomienie o przechowywaniu przesyłki w placówce pocztowej. W związku z tym Strona uważa, że decyzja ta nie została w ogóle doręczona, a co najwyżej doręczono ją dopiero w dniu [...] roku, tj. w dniu odbioru kserokopii decyzji przez przedstawiciela Spółki.
Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, co następuje:
Sądowa kontrola zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) –dalej p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności
(art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia w tym zakresie należy stwierdzić, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadza się do ustalenia, czy organ miał podstawy prawne do wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi do wniesienia odwołania tj. czy doszło do uchybienia terminowi do wniesienia odwołania tj. kiedy i komu w sposób prawidłowy doręczono decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] r. i kiedy upływał termin do wniesienia odwołania.
Wskazać należy, że stosownie do art. 228 § 1 pkt 2 O.p, konsekwencją stwierdzenia przez organ odwoławczy uchybienia terminowi do wniesienia odwołania jest stwierdzenie w formie postanowienia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania. Oznacza to, że podatnik pozbawiony zostaje prawa do kontroli instancyjnej wydanego przez organ I instancji rozstrzygnięcia. Dlatego też postanowienia dotyczące stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania powinny być wydawane wówczas, gdy przekroczenie terminu jest oczywiste i po analizie okoliczności sprawy.
W badanej sprawie warunki te zostały spełnione.
Przekroczenie terminu było oczywiste wobec doręczenia decyzji [...] r. i wniesionego odwołania [...] r. (data stempla pocztowego), było udokumentowane w sposób nie budzący wątpliwości.
Organ wskazał z powołaniem się na art. 150 O.p., że nastąpiło doręczenie decyzji Naczelnika Urzędu Celnego nr [...] z dnia [...] r. i to na adres siedziby spółki jawnej, w konsekwencji stwierdzając, że skuteczne i prawidłowe było doręczenie przesyłki w trybie art. 150 O.p. w dniu 21 lipca 2011 r., co wynika z dowodu doręczenia co do terminu awizowania także z postanowienia Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. odmawiającego przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, w którym wskazano na podejmowane czynności Dyrektora Izby Celnej celem stwierdzenie skuteczności doręczenia spornej decyzji.
Przepis art. 150 O.p. wprowadził fikcję prawną doręczenia przesyłki w razie niemożności dokonania bezpośredniego jej doręczenia adresatowi.
Aby jednak uznać skuteczność doręczenia dokonywanego w ten sposób muszą zostać spełnione następujące przesłanki: złożenie pisma na okres 14 dni (w tym przypadku w placówce pocztowej), dwukrotne zawiadomienie adresata o pozostawieniu przesyłki oraz pozostawienie zawiadomienia o tym fakcie w jednym z miejsc wskazanych w tym przepisie. Jedynie łącznie spełnienie tych wszystkich przesłanek pozwala na przyjęcie, iż pismo zostało skutecznie doręczone stronie.
Prawidłowo sporządzona przez doręczającego pismo adnotacja o awizowaniu przesyłki, o odpowiedniej treści, przy użyciu pieczątki lub ręcznie, opatrzone podpisem doręczyciela, datą i pieczęcią jest dla nadawcy pisemnym dowodem dopełnienia tej czynności. Dowód ten w postępowaniu podatkowym nie ma waloru dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 194 O.p. , skoro nie pochodzi od organu władzy publicznej czy od jednostki, na podstawie określonych przepisów, uprawnionej do ich wydawania. "Pocztowy dowód doręczenia (potwierdzenie odbioru) przesyłki zawierający informację z art. 150 O.p., nie jest wyłącznym dowodem okoliczności w nim zawartych, stanowi jedynie oświadczenie doręczyciela, że opisane w tym dokumencie czynności zostały przez niego wykonane we wskazany tam sposób. Dlatego też uzasadniony jest pogląd, że adnotacja o awizowaniu przesyłki nie jest równoznaczna z potwierdzeniem faktu pozostawienia zawiadomienia w miejscu złożenia przesyłki w skrzynce oddawczej. Nie można przyjąć, że jedynym dowodem mającym skutecznie potwierdzać fakt dochowania wymogów z art. 150 § 2 O.p. jest stosowna adnotacja doręczyciela. Dopuszczalna jest ocena wszelkich dowodów w tym względzie i przeprowadzenie różnorakich wnioskowań wyprowadzonych z ustalonych okoliczności" (tak wyrok NSA z dnia 29 czerwca 2005 r., sygn. akt I GSK 475/05, wyrok NSA z dnia 16 kwietnia 2008 r., sygn. akt I FSK 599/07, wyrok NSA z dnia 20 sierpnia 2008 r., sygn. akt II FSK 715/07, publ. LEX nr 485139; wyrok NSA z dnia z dnia 9 kwietnia 2008 r., sygn. akt II GSK 25/08, publ. LEX nr 469476).
Ponieważ zatem w rozpatrywanej sprawie dowód doręczenia nie był prawidłowo wypełniony przez doręczyciela, nie mógł stanowić dowodu doręczenia decyzji. Na dowodzie tym widniała bowiem adnotacja dotycząca daty pierwszego i powtórnego awiza, brak było jednakże zapisów świadczących w sposób nie budzący wątpliwości, o miejscu pozostawienia awiza. Dlatego w tym zakresie Dyrektor Izby Celnej przeprowadził uzupełniające postępowanie dowodowe, którego sposób przeprowadzenia i wyniki należy zaakceptować.
Przyjmując zasadę, iż braki dowodu doręczenia wynikające z jego nieprawidłowego wypełnienia, mogą być uzupełniane poprzez przeprowadzenie stosownego postępowania dowodowego, należy uznać, iż słusznie Dyrektor Izby Celnej odwołał się do treści pisma Poczty Polskiej z dnia [...] r. udzielającej odpowiedzi Dyrektorowi Izby Celnej co do przesyłki zawierającej decyzję dotyczącą miesiąca lipca, w których to Poczta stwierdziła, że "zawiadomienia były umieszczane na drzwiach biura firmy, po zainstalowaniu skrzynki oddawczej na bramie wjazdowej – awiza zostały wrzucane do ww skrzynki, jednak po jakimś czasie skrzynka została zdemontowana, wówczas zawiadomienia listonosz wkładał w bramie wjazdowej ponieważ nie miał możliwości wejścia na teren firmy". Jak wynika z treści pisma odpowiedź Poczty oparta była na oświadczeniu listonosza.
Istotne jest też, że każde ze wskazanych przez listonosza miejsc pozostawienia zawiadomienia jest miejscem o którym mowa w art. 150 § 2 O.p. a nadto należy zwrócić uwagę, że pismo to jest odpowiedzią dotyczącą dwóch przesyłek tj. jednej zawierającej decyzje za miesiące lipiec, sierpień i wrzesień oraz za kolejne miesiące październik, listopad, grudzień 2006 r.
W piśmiennictwie przyjmuje się, że domniemanie doręczenia pisma w sposób określony w art. 150 O.p. może być obalone dowodem przeciwnym. Jednak w rozpatrywanej sprawie strona Skarżąca poza twierdzeniami o dołożeniu należytej staranności przy odbiorze korespondencji oraz odwoływaniem się do błędów popełnionych przez Pocztę podczas doręczania korespondencji, braku skrzynki która należałaby do spółki a która przynależała do sąsiedniej posesji, nie podważyła ustaleń organu podatkowego. Przede wszystkim nie wskazała na żadne dowody pozwalające skutecznie zakwestionować wyniki postępowania dowodowego przeprowadzonego przez Dyrektora Izby Celnej, bo za takie nie można uznać wniosku Skarżącej o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania listonosza na okoliczność wskazania miejsca pozostawienia zawiadomienia o przesyłce czyli na okoliczność stwierdzoną w piśmie Poczty opartej na wyjaśnieniach listonosza.
Na tle tak poczynionych ustaleń, zasadne jest zatem przyjęcie, iż w dniu [...] r. doszło do doręczenia decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] r. poprzez przyjęcie fikcji prawnej doręczenia.
Zasadnie też Dyrektor Izby wskazał, że stosownie do art. 223 § 1 pkt 2 O.p. termin 14-dniowy do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji zaczął biec zatem w dniu [...] r. i upływał z dniem 4 sierpnia 2011 r., zgodnie z zasadami obliczania terminów przewidzianymi w art. 12 § 1 O.p. ( w odpowiedzi na skargę Dyrektor wskazuje na datę 5 sierpnia 2011 r. – co nie ma wpływu na prawidłowość podjętego rozstrzygnięcia).
Jak wspomniano na wyżej wymienioną decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w dniu [...] r., wpłynęło odwołanie datowane [...] r. od decyzji nr [...] z dnia [...] r., nadane w placówce pocztowej [...]
W tych okolicznościach należy stwierdzić, że ustalenia organu odwoławczego, iż nastąpiło uchybienie ustawowego terminu do jego wniesienia, są prawidłowe.
Podkreślić należy, że stwierdzenie uchybienia terminowi do złożenia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego, gdyż obowiązek taki wynika wprost z ustawy. Każde nawet nieznaczne, przekroczenie terminu zobowiązuje organ odwoławczy do wydania postanowienia stwierdzającego jego uchybienie (por. m.in. wyrok NSA z dnia 6 czerwca 2003 r., sygn. akt SA/Bk 271/03, niepubl.).
W niniejszej sprawie organ, w pierwszej kolejności rozpoznał sprawę z wniosku Strony o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania a następnie stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania, co wyczerpuje dyspozycję art. 228 O.p..
Reasumując, Sąd nie stwierdził naruszenia prawa wskazanego w skardze. Materiał znajdujący się w aktach administracyjnych tj. dowody doręczenia spornej decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] r., rozstrzygnięcie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r., potwierdza okoliczności faktyczne, na których oparte zostało zaskarżone postanowienie, a tym samym twierdzenia zawarte w skardze nie znajdują potwierdzenia.
Sąd nie stwierdził naruszenia prawa prowadzącego do konieczności wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia i na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę jako nieuzasadnioną oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło