IV SA/Po 183/13

WyrokWSA w Poznaniu2013-05-22

Skład orzekający: Tomasz Grossmann, Ewa Kręcichwost-Durchowska, Izabela Bąk-Marciniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda prawidłowo zastosował art. 146 § 2 k.p.a. w sytuacji, gdy w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść jedynie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej, mimo stwierdzenia naruszenia prawa procesowego?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 146 § 2 k.p.a., stwierdzając naruszenie prawa procesowego, ale nie uchylając decyzji, ponieważ w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść jedynie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej, która jest zgodna z prawem materialnym. Sąd, związany wcześniejszym wyrokiem, uznał, że organ nie naruszył prawa, stosując się do wytycznych sądu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła pozwolenia na przebudowę i zmianę sposobu użytkowania obiektu "kurnik" na chlewnię. Po wydaniu pierwotnej decyzji przez Starostę, E. T. wniosła o wznowienie postępowania, argumentując brak udziału w pierwotnym postępowaniu. Po wznowieniu i kolejnych decyzjach, Wojewoda uchylił decyzję Starosty z sierpnia 2012 r. i orzekł o wydaniu decyzji z października 2010 r. z naruszeniem prawa, nie uchylając jej ze względu na art. 146 § 2 k.p.a. E. T. wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym art. 153 PPSA.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann Sędziowie WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska WSA Izabela Bąk-Marciniak (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Laura Szukała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 maja 2013 r. sprawy ze skargi E. T. na decyzję Wojewody z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na budowę oddala skargę Decyzją Wojewody z dnia [...] listopada 2012 r. Nr [...]uchylono decyzję Starosty P. z dnia [...] sierpnia 2012 r. w całości oraz orzeczono o wydaniu decyzji Starosty P. z dnia [...] października 2010 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na przebudowę obiektu "kurnik" i przystosowania go dla potrzeb budynku inwentarskiego - chlewnia oraz zmianę sposobu użytkowania obiektu "kurnik" na budynek inwentarski - chlewnia na działce nr geodezyjny [...] w L. gm. Ł. z naruszeniem prawa, nie uchylając jednocześnie tej decyzji ze względu na przesłanki wynikające z art. 146 § 2 kpa. Powyższą decyzję wydano w następującym stanie faktycznym: Starosta P. decyzją z dnia [...] października 2010 r. znak: [...]zatwierdził projekt budowlany i udzielił A. B. pozwolenia na budowę inwestycji polegającej na przebudowie obiektu "kurnik" i przystosowanie go dla potrzeb budynku inwentarskiego - chlewnia oraz zmianę sposobu użytkowania obiektu "kurnik" na budynek inwentarski - chlewnia na działce nr geodezyjny [...] w L.gm. Ł. W dniu 27 grudnia 2010 r. E. T. wystąpiła z wnioskiem o wznowienie postępowania w sprawie powyższej decyzji, argumentując to brakiem uznania za stronę w postępowaniu poprzedzającym wydanie decyzji Starosty P. Organ I instancji postanowieniem z dnia[...]stycznia 2011 r. wznowił postępowanie w danej sprawie. Po przeprowadzeniu postępowania decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. Starosta P.odmówił uchylenia decyzji z dnia [...] października 2010r. Po rozpatrzeniu odwołania E. T. Wojewoda decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. znak: [...], utrzymał w mocy decyzję Starosty P. z dnia [...] lutego 2011 r. Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 13 września 2011 r., sygn. akt: IV SA/Po 522/11, uchylił powyższą decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty P. z dnia [...] lutego 2011 r. Sąd w uzasadnieniu wyroku nakazał organom przy ponownym rozpoznaniu sprawy zastosowanie się do wytycznych zawartych w uzasadnieniu, w szczególności poprzez zbadanie czy decyzję Starosty P. z dnia [...] października 2010 r. należy uchylić i ponownie orzec co do meritum sprawy (art. 151 § 1 pkt 2 kpa) czy też zachodzą przesłanki uzasadniające stwierdzenie wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa (art. 151 § 2 kpa); ustalenie jaki jest rzeczywisty obszar oddziaływania spornej inwestycji; zbadanie czy nie naruszono w procesie budowlanym uzasadnionych interesów osób trzecich na tle przepisów odrębnych o jakich mowa w art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 i art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego. Organ I instancji po otrzymaniu akt sprawy przeprowadził postępowanie wyjaśniające podczas którego uzupełnił materiał dowodowy oraz umożliwił stronom czynny udział w postępowaniu. W dniu [...]sierpnia 2012 r. Starosta P. decyzją znak; [...], odmówił uchylenia decyzji Starosty P. z dnia [...] października 2010 r. Od powyższego rozstrzygnięcia odwołanie złożyła E. T. Wojewoda w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] listopada 2012 r. wskazał, iż E.T., wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego oparła na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Zgodnie z przywołanym przepisem, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Zgodnie natomiast z dyspozycją art. 149 § 1 i 2 k.p.a. wznowienie postępowania administracyjnego następuje w drodze postanowienia, na podstawie którego właściwy w sprawie organ przeprowadza postępowanie co do przyczyny wznowienia oraz ustala w tym zakresie treść rozstrzygnięcia. Organ II instancji podkreślił, że przedmiotowa sprawa była badana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny- wyrok z dnia 13 września 2011 r., sygn. akt: IV SA/Po 522/11. Stosownie do art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ocena prawna oraz wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Przepis ten ma charakter bezwzględnie wiążący i oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane- zobacz wyrok NSA z dnia 27 września 2011 r., sygn. akt: II OSK 1384/10, LEX 1151858. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego, ciążący na organie i sądzie, może być wyłączony tylko w wypadku zmiany stanu prawnego lub istotnej zmiany okoliczności faktycznych, a także po wzruszeniu wyroku zawierającego ocenę prawną, w przewidzianym do tego trybie (wyrok NSA z 10 stycznia 2012 r., sygn. akt: II FSK 1296/10, LEX 1107582). W ocenie Wojewody w przedmiotowej sprawie Sąd w wyroku z dnia 13 września 2011 r., w sposób jednoznaczny wskazał, że E.T. przysługiwał status strony w podstawowym postępowaniu o pozwolenie na budowę. Analizując ponownie materiał dowodowy organ odwoławczy nie odnalazł nowych okoliczności faktycznych lub zmiany stanu prawnego, które by wskazywały, że wyrok zapadły w badanej sprawie stracił na aktualności. Za nowe okoliczności faktyczne nie można bowiem uznać nowego materiału dowodowego w danej sprawie, gdyż nie zmieniają one kluczowego stanu faktycznego tj. miejsca posadowienia przedmiotowego budynku jak i odległości tegoż obiektu od nieruchomości będącej własnością E. T. oraz oceny przedmiotowych robót budowlanych dokonanej przez Sąd. W konsekwencji mając na uwadze powyższe wskazania Sądu należało uznać, że Starosta P.wydając decyzję na podstawie art. 151 § 1 pkt. 1 k.p.a. oraz odmawiając ponownie przymiotu strony E. T.naruszył art. 153 p.p.s.a. W przedmiotowym wyroku Sąd wprost stwierdził, że wystąpiły przesłanki z art. 145 § 1 pkt. 4 k.p.a. W zaistniałej sytuacji organ zatem nie może odmówić uchylenia decyzji dotychczasowej na podstawie art. 151 § 1 pkt. 1 k.p.a., ale stosownie do art. 151 § 1 pkt. 2 k.p.a. uchyla decyzję dotychczasową i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy lub w myśl art. 151 § 2 k.p.a. w przypadku gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności o których mowa w art. 146 k.p.a. organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji. Zgodnie z art. 146 § 2 k.p.a. nie uchyla się decyzji także w przypadku, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść jedynie decyzja odpowiadająca w swej istocie dotychczasowej. Zdaniem organu odwoławczego w badanej sprawie zachodzą przesłanki z art. 146 § 2 k.p.a., ponieważ mimo naruszenia art. 28 Prawa budowlanego, tj. brak uczestnictwa E. T. w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę, w przedmiotowej sprawie zapadłaby decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Zgodnie z art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego organ przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę sprawdza m.in. zgodność projektu budowlanego z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, z wymaganiami środowiska, zgodność zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno- budowlanymi. Wojewoda wskazał, iż na przedmiotowym terenie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania terenu uchwalony w dniu [...] kwietnia 2001 r. przez Radę Miasta Ł. uchwałą nr [...]- opublikowanego w Dzienniku Urzędowym Województwa Wielkopolskiego z 2001 r., nr 64, poz. 1197. Zgodnie z ustaleniami przedmiotowego planu działka o nr ew. [...], będąca własnością A. B. położona jest terenie oznaczonym symbolem Zr. W myśl § 14 ust. 1 pkt 7 planu, jest to teren o przeznaczeniu dla terenów rekreacyjnych. Jednakże w § 14 ust. 2 planu ustalono, że na całym obszarze objętym planem zachowuje się istniejące budynki, z prawem do ich rozbudowy lub przebudowy i zachowaniem warunków wynikających z art. 4 Prawa budowlanego, warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz warunków ustalonych niniejszą uchwałą. A.B. wystąpił z wnioskiem o pozwolenie na budowę obejmującym zmianę sposobu użytkowania obiektu kurnik na budynek inwentarski (chlewnia), który obejmuje właśnie przebudowę już istniejącego budynku inwentarskiego. Stosownie do art. 71 ust. 1 pkt. 2 Prawa budowlanego przez zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części rozumie się w szczególności podjęcie bądź zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej warunki: bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy zdrowotne, higieniczno- sanitarne, ochrony środowiska, bądź wielkość lub układ obciążeń. W przedmiotowym budynku w związku z wydaną decyzją dojdzie do zmian warunków higieniczno- sanitarnych oraz ochrony środowiska. Jednakże z punktu zagospodarowania terenu oraz obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dany budynek nadal będzie pełnił funkcję budynku inwentarskiego. Zatem przedmiotowa inwestycja jest zgodna z zapisami § 14 jak i § 19 planu. W odwołaniu podniesiono naruszenie § 5 planu, który stanowi w ust. 1, że na całym obszarze objętym planem ustala się zakaz lokalizowania inwestycji mogących znacząco pogorszyć stan środowiska, a w szczególności zdrowia ludzi. W ustaleniach planu nie ma definicji inwestycji mogących znacząco pogorszyć stan środowiska, a w szczególności zdrowia ludzi. W konsekwencji należy się posłużyć innymi przepisami regulującymi powyższą kwestię. Przedmiotowa uchwała została przyjęta w dniu [...] kwietnia 2001 r. W tym czasie obowiązywało Rozporządzenie Ministra Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 14 lipca 1998 r., w sprawie określenia rodzajów inwestycji szczególnie szkodliwych dla środowiska i zdrowia ludzi albo mogących pogorszyć stan środowiska oraz wymagań, jakim powinny odpowiadać oceny oddziaływania na środowisko tych inwestycji, które zostało wydane na podstawie przepisów ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym (art. 40 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym). Uchwałodawca w § 5 ust. 1 planu zawarł identyczne określenie jak w treści wyżej wymienionego rozporządzenia. W konsekwencji należy uznać, że pośrednio odwołał się do aktu ogólnie obowiązującego i wyższego rzędu. Zgodnie z § 2 pkt. 1 tegoż Rozporządzenia do przedsięwzięć mogących pogorszyć stan środowiska zaliczano inwestycje w rolnictwie związane z hodowlą zwierząt od 50 do 500 DJP. Decyzja Starosty P. z dnia [...] października 2010 r. została wydana w trakcie obowiązywania Rozporządzeniem Rady Ministrów z 09 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. z 2004 r., nr 257 poz. 2573). Stosownie do § 4 Rozporządzeniem Rady Ministrów z 09 listopada 2010 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2010 nr 213, poz. 1397)- data wejścia w życie 15 listopada 2010 r., do postępowań dotyczących pozwoleń na budowę wszczętych przed wejściem w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe. Wniosek o pozwolenie na budowę wpłynął w dniu 12 października 2010 r., natomiast decyzja pozwolenia na budowę została wydana w dniu [...]października 2010 r., czyli w dacie obowiązywania rozporządzenia z dnia 09 listopada 2004 r. Stosownie do § 3 ust. 1 pkt. 90 rozporządzenia sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisku mogą wymagać przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko takie jak chów lub hodowla zwierząt. W przypadku gdy obiekt znajduje się w granicy administracyjnej miast, zwartej zabudowy wsi, lub na terenach objętych formami ochrony przyrody na podstawie art. 6 ust 1 ustawy o ochronie przyrody, chów ten lub hodowla musi być nie niższa niż 40 DJP, natomiast na pozostałych obszarach w liczbie nie niższej niż 60 DJP. Przedmiotowa nieruchomość A. B. nie leży w granicy administracyjnej miasta oraz nie jest terenem objętym formami ochrony przyrody takimi jak: park narodowy, rezerwat przyrody, park krajobrazowy, obszar chronionego krajobrazu, obszar NATURA 2000, pomnik przyrody, stanowisko dokumentacyjne, użytki ekologiczne, zespoły przyrodniczo- krajobrazowe, ochrona gatunkowa roślin, zwierząt i grzybów (art. 6 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody). Ponadto zgodnie z mapami załączonymi do akt sprawy (a zwłaszcza projektem zagospodarowania terenu) działka nr 314 nie jest położona w zwartej zabudowie wsi. Od strony północnej, wschodniej i zachodniej sąsiaduje z gruntami stanowiącymi role o znacznej powierzchni. Wyjątek stanowi sąsiedztwo z kierunku południowo- zachodniego gdzie znajduje się nieruchomość Pani E. T. (obie nieruchomości są oddzielone drogą). Takie usytuowanie działki oraz zagospodarowanie analizowanego terenu nie stanowi zwartej zabudowy wsi. Zgodnie z projektem budowlanym oraz oświadczeniem Inwestora łączna obsada zwierząt po zmianie sposobu użytkowania w danym gospodarstwie rolnym nie będzie przekraczać 60 DJP. W konsekwencji dane przedsięwzięcie nie może być zaliczone do mogących znacząco oddziaływać na środowisko, a co za tym idzie nie można mówić w tej sytuacji o inwestycji mogącej znacząco pogorszyć stan środowiska, a w szczególności zdrowia- § 5 ust. 1 planu miejscowego. W przypadku gdy nie mamy do czynienia z inwestycją mogącą znacząco pogorszyć stan środowiska w rozumieniu § 5 ust. 1 planu miejscowego, nie mają zastosowania zapisy § 5 ust, 2 i 3 planu, gdyż odnoszą się one tylko do powyższych inwestycji. Zatem nie mogą być brane pod uwagę argumenty dotyczące uciążliwości danego obiektu. Organ podniósł także, iż stosownie do rozporządzenia z 09 listopada 2004 r. przedmiotowa inwestycja nie wymagała przeprowadzenia oceny na środowisko, a co za tym idzie Inwestor nie był zobligowany do przedstawienia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Zgodnie z projektem budowlanym, oświadczeniem Inwestora jak i pozostałą dokumentacją łączna obsada zwierząt w gospodarstwie A. B. nie przekroczy 60 DJP. Zatem nie można danej inwestycji zaliczyć do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, gdyż teren należący do Wnioskodawcy nie leży na terenie zwartej zabudowy wsi. Odnośnie zbiorników na gnojówkę, Organ zauważył, że będą one realizowane wewnątrz budynku. Stosownie do § 3 Rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 07 października 1997 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie (Dz. U. nr 132, poz. 877) zbiorniki na płynne odchody zwierzęce stanowią budowlę rolniczą. Stosownie do wyroku Sądu jak i do treści § 3 powyższego rozporządzenia zbiorniki na płynne odchody zwierzęce stanowią budowlę rolniczą. Natomiast w myśl § 11 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej usytuowanie budowli rolniczych uciążliwych dla otoczenia, w szczególności z uwagi na zapylenie, zapachy, wydzielenie się substancji toksycznych, powinno uwzględniać przeważające kierunki wiatrów, tak żeby przez jak najdłuższą część roku znajdowały się one po stronie zawietrznej względem obiektów przeznaczonych na pobyt ludzi oraz względem obszarów chronionych. Zgodnie z rozkładem wiatrów przedstawionym przez M. B.w "Ocenie rozprzestrzenienia się zanieczyszczeń zapachowych zbiorników na gnojownice w budynku inwentarskim" wynika, że na analizowanym terenie przeważają wiatry z kierunku zachodniego i południowo- zachodniego. W konsekwencji biorąc pod uwagę daną różę wiatrów oraz usytuowanie budynków E.T.należy przyjąć, że przedmiotowa chlewnia znajduje się od strony zawietrznej względem nieruchomości odwołującej. Skargę na decyzję Wojewody wniosła do sądu E. T. domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz zasądzenia kosztów postępowania wg norm przepisanych. W skardze podniesiono zarzuty naruszenia przepisów postępowania, co miało wpływ na wynik sprawy. Wskazano na naruszenie art. 7, 77 kpa, poprzez niepodjęcie wszystkich niezbędnych działań zmierzających do wszechstronnego i wyczerpującego wyjaśnienia sprawy. Naruszenie art. 153 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez brak zastosowania z uwagi na dokonanie przez organ administracji, orzekający w warunkach uchylenia jego poprzedniej decyzji przez sąd administracyjny, własnej oceny prawnej okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy w sposób odmienny i sprzeczny, aniżeli zawarł to sąd administracyjny w wyroku uchylającym. Naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez dowolną interpretację zebranego materiału dowodowego w sprawie, w szczególności poprzez ustalenie, że nieruchomość E. T.znajduje się poza obszarem oddziaływania inwestycji oraz naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Wskazując na naruszenie przepisów prawa materialnego, strona skarżąca zwróciła uwagę na niewłaściwe zastosowanie art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy Prawo budowlane poprzez zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę obiektu niezgodnego z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz z przepisami dotyczącymi ochrony środowiska. Brak zastosowania art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego, który stanowi, że obiekt budowlany wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy projektować i budować zapewniając poszanowanie występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich. Skarżąca zarzuciła również organowi błędną wykładnię § 12 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 7 października 1997 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie - poprzez uznanie, że dwa rzędy świerków, w tym samym wieku i wysokości, i to nie tworzące zwartego szpaleru, oddzielające nieruchomości stron postępowania, stanowią zieleń średniopienną i wysokopienną. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoją dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona. Na wstępie podkreślić należy, iż w rozpatrywanej sprawie orzekał już raz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu. Sąd ten w wyroku z dnia 13.09.2011 r. IV SA/Po 522/11 uchylił decyzję Wojewody z dnia [...] kwietnia 2011r. oraz poprzedzającą ją decyzję S.P. z dnia [...]lutego 2011r. Sąd w powyższej sprawie zwrócił uwagę, że na gruncie niniejszej sprawy zaistniała przesłanka, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 kpa, a zatem Skarżąca posiada status strony w przedmiotowym postępowaniu. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy zobowiązano organy do zbadania czy decyzję Starosty P. z dnia [...]października 2010 r. należy uchylić i ponownie orzec co do meritum sprawy (art. 151 § 1 pkt 2 kpa) czy też zachodzą przesłanki uzasadniające stwierdzenie wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa (art. 151 § 2 kpa). Badając sprawę in meriti organy miały w szczególności, ustalić jaki jest rzeczywisty obszar oddziaływania spornej inwestycji i uzasadnić precyzyjnie swoje stanowisko w tym zakresie. Przyjęte ustalenia winny opierać się na całokształcie zgromadzonej i załączonej do akt dokumentacji. Ponadto organy były zobowiązane uwzględnić wymagania wynikające z art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego mając na uwadze potrzebę ustalenia, czy nie naruszono w procesie budowlanym uzasadnionych interesów osób trzecich na tle przepisów odrębnych. Stosownie do treści art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012, poz. 270 j.t. –dalej jako p.p.s.a.) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Uregulowanie zawarte w art. 153 p.p.s.a. oznacza, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, bo jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w danej sprawie. Ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu administracyjnego jest wiążąca w sprawie, zarówno gdy dotyczy zastosowania przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania administracyjnego. Oznacza to, że organ administracji jest obowiązany rozpatrzyć sprawę ponownie, stosując się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach (por. wyrok NSA z 1 września 2010 r., I OSK 920/10). Z kolei, związanie samego sądu administracyjnego, w rozumieniu art. 153 p.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organu administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania. Sąd wskazuje, iż będąc związany oceną prawną wyrażoną w niniejszej sprawie w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 13.09.2011 r. IV SA/Po 522/11, dokonał kontroli zaskarżonej decyzji zgodnie z tą oceną i wskazaniami zawartymi w wyroku uznając, że w stanie prawnym wynikającym z tej oceny, Wojewoda nie naruszył prawa. Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie była decyzja z dnia [...] listopada 2012 r., którą Wojewoda uchylił decyzję Starosty P. z dnia [...] sierpnia 2012 r. w całości oraz orzekł o wydaniu decyzji Starosty P. z dnia [...] października 2010 r. z naruszeniem prawa, nie uchylając jednocześnie tej decyzji ze względu na przesłanki wynikające z art. 146 § 2 kpa. Postępowanie administracyjne zakończone decyzją poddaną kontroli Sądu toczyło się w nadzwyczajnym trybie jakim jest wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną. Zgodnie z art. 149 § 2 k.p.a. postanowienie o wznowieniu postępowania stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania, co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Dopiero po wznowieniu postępowania rozpoczyna się drugi etap postępowania, zwany też właściwym lub rozpoznawczym. Na tym etapie postępowania bada się istnienie podstaw wznowienia, a w razie ich stwierdzenia przeprowadza się postępowanie wyjaśniające w celu rozstrzygnięcia istoty sprawy. Po przeprowadzeniu postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy organ administracji publicznej wydaje decyzję, określoną w art. 151 k.p.a. W niniejszej sprawie Skarżąca żądała wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. U podstaw zasady zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu (art. 10 k.p.a.) leży powinność zagwarantowania stronie przez organy administracji publicznej możliwości obrony praw i interesów w toczącym się postępowaniu. Bezspornym jest, że skarżąca nie uczestniczyła w postępowaniu zakończonym wydaniem przez Starostę P. decyzji z dnia [...]października 2010 r. Nie budzi również wątpliwości, iż należało przyznać Skarżącej status strony. A zatem zaistniała podstawa wznowienia postępowania, co obligowało następnie organ do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Stosownie do treści art. 146 § 2 k.p.a. nie uchyla się decyzji, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Przesłanka wynikająca z art. 146 § 2 k.p.a., zakłada więc, że nie wszystkie wady postępowania administracyjnego mają znaczący wpływ na treść rozstrzygnięcia. Wyjawienie tych wad i ich usunięcie we wznowionym postępowaniu prowadzi często do konstatacji, że pomimo usunięcia tych wad, treść rozstrzygnięcia winna pozostać niezmieniona, gdyż jest zgodna z prawem. W tym wypadku nie uchyla się więc zaskarżonej decyzji, jednak w uzasadnieniu decyzji wydanej w trybie art. 151 § 2 k.p.a. należy wykazać, jakiego naruszenia prawa procesowego dopuścił się organ administracji w poprzednim postępowaniu oraz że naruszenia te nie miały żadnego wpływu na treść podjętego w sprawie merytorycznego rozstrzygnięcia. W ocenie Sądu Organ II instancji, w pełni wykazał, że gdyby uchylił zaskarżoną decyzję z powodów procesowych, które mogły mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, to podjęte nowe rozstrzygnięcie w sprawie byłoby tożsame z rozstrzygnięciem dotychczasowym, które - należy podkreślić - jest zgodne z prawem materialnym. Przedmiotowa inwestycja jest zgodna z zapisami planu zagospodarowania przestrzennego Rady Miasta Ł. nr [...]. Organ wskazał również, iż przedsięwzięcie nie może być zaliczone do mogących znacząco oddziaływać na środowisko, a co za tym idzie nie można mówić w tej sytuacji o inwestycji mogącej znacząco pogorszyć stan środowiska, a w szczególności zdrowia. W konsekwencji nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Organ II instancji wskazał również, iż nie naruszono art. art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego. W tym miejscu należy podnieść, że ochronie w procesie budowlanym podlegają nie jakiekolwiek interesy osób trzecich ale interesy uzasadnione, tj. oparte o konkretne przepisy prawa, z których strony postępowania mogą wywieść przysługujące im uprawnienia lub ograniczające inwestora obowiązki. Takich przepisów prawa, które zostałyby naruszone kwestionowaną inwestycją, zdaniem Sądu, skarżąca nie wskazała. Również działając z urzędu Sąd nie dopatrzył się naruszenia takich przepisów. Powoływanie się w tym względzie na zasadę uwzględniania występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich (art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego) z uwagi na swoją ogólną treść nie może samo przez się prowadzić do negatywnej oceny, gdy chodzi o legalność objętej postępowaniem inwestycji. Ochrona uzasadnionych interesów osób trzecich może opierać się wyłącznie na obiektywnej ocenie dotyczącej przestrzegania obowiązujących przepisów prawa, a w szczególności wymagań techniczno-budowlanych oraz norm dotyczących budowy. Oznacza to, że właścicielowi nieruchomości przysługują prawne środki ochrony przed sposobem zagospodarowania na cele budowlane nieruchomości sąsiedniej, jeżeli projektowany sposób zagospodarowania kolidowałby z jego prawnie chronionym interesem poprzez naruszenie przez inwestora obowiązujących przepisów techniczno-budowlanych oraz norm dotyczących budowy. Natomiast jeśli inwestycja w żaden sposób nie narusza tych przepisów i norm, nie można mówić o naruszeniu uzasadnionych interesów. Tak więc ochrona uzasadnionych interesów musi wynikać z przepisów prawa, które takiej ochrony danym podmiotom udzielają. Innymi słowy w postępowaniu administracyjnym o udzielenie pozwolenia na budowę ocenie podlega badanie, czy dochodzi, względnie czy może dojść do naruszenia interesów osób trzecich, a więc i interesu właściciela sąsiedniej nieruchomości, jednakże wyłącznie w aspekcie ewentualnego naruszenia norm z zakresu prawa budowlanego i warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 marca 2004 r., IV SA 3483/02, opubl. LEX nr 156958). Skoro zaś wymogi przewidziane tymi przepisami zostały zachowane, nie mogą przynieść oczekiwanego rezultatu argumenty o naruszeniu interesów osób trzecich. Taka też sytuacja istnieje w niniejszej sprawie. Należy wyjaśnić, iż organy administracji publicznej przeprowadzają postępowanie dowodowe, kierując się wynikającą z art. 80 k.p.a. zasadą swobodnej oceny dowodów. Jej istota sprowadza się do zapewnienia organowi prowadzącemu postępowanie możliwości badania sprawy (stanu faktycznego) i do swobodnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego. Zasada ta nie oznacza jednak, że organ jest uprawniony do oceny dowodów według dowolnych kryteriów; swoją ocenę w tej mierze obowiązany jest oprzeć na przekonywujących podstawach i dać temu wyraz w uzasadnieniu decyzji. W niniejszej sprawie wymogi te zostały spełnione. Organ zastosował się do wytycznych Sądu, zatem nie zasługuje na aprobatę zarzut naruszenia art. 153 p.p.s.a. Odnosząc się do podniesionych w skardze zarzutów naruszenia przepisów postępowania tj. art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 k.p.a. poprzez odstąpienie od podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy należy stwierdzić, że zarzut ten również nie zasługuje na uwzględnienie. W związku z tym, iż w wyniku ponownego merytorycznego rozpoznania i rozstrzygnięcia istoty sprawy Wojewoda podjąłby decyzję w treści odpowiadającą decyzji dotychczasowej, obowiązany był zastosować przesłankę negatywną z art. 146 § 2 k.p.a.". W razie niemożności uchylenia decyzji z przyczyn określonych w art. 146 kpa, organ administracji - stosownie do art. 151 § 2 kpa - ogranicza się do stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił decyzji. Mając na uwadze, iż Wojewoda w pełni zastosował się do wytycznych Sądu zawartych w wyroku z dnia 13 września 2011 r., sygn. akt: IV SA/Po 522/11, a wydana przez niego decyzja nie narusza prawa, Sąd, na mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło