II SAB/Ol 7/15

Dnia 17 marca 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Beata Jezielska Sędziowie sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora sędzia WSA Bogusław Jażdżyk (spr.) Protokolant specjalista Wojciech Grabowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 marca 2015 roku sprawy ze skargi I. Ż. na bezczynność Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w udostępnieniu informacji publicznej 1/ umarza postępowanie sądowe w zakresie bezczynności organu; 2/ stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3/ zasądza od Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy na rzecz skarżącego I. Ż. kwotę 100 złotych (słownie: sto) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W dniu 10 grudnia 2014r. I. Z. zwrócił się drogą elektroniczną do Powiatowego Urzędu Pracy w A o udzielnie informacji publicznej w zakresie: treści wszystkich umów wraz z załącznikami i ewentualnymi aneksami w sprawie refundacji zwrotu kosztów wyposażenia stanowiska pracy dla osoby niepełnosprawnej zawartych w 2013 i 2014 roku. Wskazano, że informacja ta ma być dostarczona w postaci dowolnego pliku komputerowego na adres poczty elektronicznej. W odpowiedzi poinformowano wnioskodawcę, że niemożliwe jest udostępnienie dokumentów, o które on wnosi, z uwagi na ochronę danych osobowych. Następnie w dniu 17 grudnia 2014r. wnioskodawca w emailu skierowanym, do pracownika PUP w A, wskazał, że jeśli żądane dane zawierają dane osobowe to należy je utajnić i wydać decyzję o odmowie udzielenia informacji publicznej w części. W pozostałym zaś zakresie należy wnioskowane informacje ujawnić. W odpowiedzi w emailu z dnia 22 grudnia 2014r. przesłano wnioskodawcy wykaz pracodawców, z którymi w latach 2013-2014 zawarto umowy o refundację kosztów wyposażenia stanowisk pracy z funduszy PFRON oraz wzór umowy. Następnie w piśmie przesłanym drogą elektroniczną w dniu 23 grudnia 2014r. wnioskodawca przypomniał organowi o udostępnienie jakich informacji publicznych pierwotnie wnioskował. Zaznaczył, że nie żądał udostępnienia mu wzoru umowy. Stwierdził przy tym, że w związku z tymi nieprawidłowościami, wstępuje na drogę sądową. Następnie pismem nadanym w dniu 24 grudnia 2014r. (wpływ skargi do organu – 30 grudnia 2014 r.) I. Z. wywiódł skargę na bezczynność Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w sprawie udzielenia informacji publicznej na wniosek złożony zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Skarżący zwrócił się o uznanie, że organ dopuścił się bezczynności w rozumieniu przepisów ustawy p.p.s.a. oraz uznanie, że bezczynność nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa. Wniósł również o zobowiązanie organu do wydania w określonym terminie informacji publicznych określonych wnioskiem. W uzasadnieniu skargi strona podkreśliła, że jej wniosek o udzielenie informacji publicznej w dalszym ciągu pozostaje nierozpoznany. W piśmie oznaczonym datą 14 stycznia 2015r. organ poinformował skarżącego, że w załączeniu przesyła mu wnioskowane przez niego informacje w postaci umów. Jednocześnie poinformował, że podanie przez stronę adresu umożliwiło organowi przesłanie rzeczonych dokumentów. Z powodów technicznych nie było to bowiem możliwe w formie elektronicznej. W odpowiedzi na skargę pismem z dnia 16 stycznia 2015r. organ wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu stwierdził, że odpowiedź na wniosek złożony w dniu 10 grudnia 2014r. z adresu "[...]" została udzielona w dniu 12 grudnia 2014r. Kolejna zaś korespondencja dotycząca udzielenia informacji publicznej była prowadzona przez skarżącego z adresu "[...]". Żądane w niej informacje nie mogły zostać w pełni udzielone w formie elektronicznej ze względu na niemożność ich zeskanowania. Dopiero zaś w skardze skarżący podał adres i na ten adres pismem z dnia 14 stycznia 2015r. wysłano mu żądane informacje. W rezultacie strona uzyskała interesujące ją informacje w dniu 22 stycznia 2015r. Na podstawie zarządzenia z dnia 27 stycznia 2015r. zwrócono się do skarżącego o udzielenie informacji czy żądana przez niego informacja publiczna została mu przekazana. W odpowiedzi pismem z dnia 30 stycznia 2015r. skarżący poinformował, że nie otrzymał od organu wnioskowanych informacji. Otrzymał jedynie wykaz pracodawców, z którymi zawarto rzeczone umowy, o który to wykaz nie wnioskował. W kolejnym piśmie z dnia 12 lutego 2015r. skarżący wniósł o umorzenie postępowania sądowego w niniejszej sprawie w związku z faktem rozpoznania jego wniosku i udzielenia mu żądanej informacji publicznej, co nastąpiło jednak z uchybieniem ustawowego terminu, przesyłką poleconą z dnia 6 lutego 2015r. W piśmie procesowym, które wpłynęło do Sądu 23 lutego 2015r., Dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy poinformował, że odpowiadając na skargę strony i znając jej adres, przesłał wnioskowane przez nią informacje. Skarżący nie potwierdził otrzymania informacji, w związku z czym organ wysłał ją ponownie pismem z dnia 6 lutego 2015r., nadanym w Urzędzie Pocztowym. Pismo to strona odebrała w dniu 9 lutego 2015r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Sprawowana przez sądy administracyjne kontrola działalności administracji publicznej obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1– 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.). Ich właściwość w powyższym zakresie dotyczy zatem niepodejmowania przez organy administracji nakazanych prawem aktów lub czynności w sprawach indywidualnych. W przypadku skargi na bezczynność organu przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak, w sytuacji gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi była bezczynność Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w sprawie udzielenia informacji publicznej. Bezsprzecznie organ ten jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznych, będących w jego dyspozycji. Udostępnianie zaś informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki i nie później niż w terminie 14 dni (art. 13 ust. 1), za wyjątkiem sytuacji przewidzianych w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 oraz następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku art. 14 ust. 1). Jeśli jednak informacja publiczna, której domaga się zainteresowany podmiot, została upubliczniona w formach zgodnych z ustawą, organ, do którego skierowano odpowiedni wniosek, winien jedynie odesłać wnioskodawcę do publikatora. Jeżeli zaś informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia, wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się (art. 14 ust. 2). Ponadto trzeba mieć na uwadze, że zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji. Do rozstrzygnięć podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji, niebędących organami władzy publicznej, o odmowie udostępnienia informacji oraz o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji przepisy art. 16 stosuje się odpowiednio. Wnioskodawca może wystąpić do podmiotu, o którym mowa w ust. 1, o ponowne rozpatrzenie sprawy. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołania (art. 17 ustawy). Na ograniczenia w zakresie udzielenia informacji publicznej wskazuje art. 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Stosownie do tej regulacji prawnej organ może ograniczyć dostęp do żądanych informacji publicznych np. ze względu na prywatność osoby fizycznej lub z uwagi na ochronę informacji niejawnych lub innych tajemnic ustawowo chronionych. Nie jest natomiast odmową udzielenia informacji publicznej wskazanie, że się ich nie posiada. Jednakże o tym fakcie organ winien powiadomić wnioskodawcę pisemnie, wskazując – jeśli posiada taką wiedzę, gdzie zainteresowany żądane informacje może uzyskać. Organ nie ma natomiast obowiązku wydawania w takiej sytuacji decyzji administracyjnej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 27 września 2002r., II SAB 289/02). W sytuacji zaś gdy wnioskodawca żąda udzielenia informacji, które nie są informacjami publicznymi, lub takich informacji publicznych, w stosunku do których tryb dostępu odbywa się na odrębnych zasadach, organ nie ma obowiązku wydawania decyzji o odmowie udzielenia informacji, lecz zawiadamia jedynie wnoszącego, że żądane dane nie mieszczą się w pojęciu objętym przedmiotową ustawą (por. wyrok NSA Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie z 20 czerwca 2002r., II SA/Lu 507/02). W przedmiotowej sprawie organ ostatecznie udzielił wnioskowanej przez skarżącego informacji pismem z dnia 14 stycznia 2015 r. (pisma tego skarżący nie odebrał) oraz z dnia 6 lutego 2015r. Drugie z wymienionych pism skarżący otrzymał w dniu 9 lutego 2015r. (akta sądowe, potwierdzenie odbioru, k. – 36). W związku z powyższym, pismem z dnia 12 lutego 2015r. skarżący wniósł o umorzenie postępowania sądowego w niniejszej sprawie w związku z faktem rozpoznania jego wniosku i udzielenia mu żądanej informacji publicznej, co jednak nastąpiło już po wniesieniu skargi na bezczynność organu. W zaistniałej sytuacji postępowanie sądowoadministracyjne w przedmiocie wyznaczenia organowi terminu do usunięcia stanu bezczynności stało się bezprzedmiotowe i podlega w tym zakresie umorzeniu, stosownie do art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie stało się bezprzedmiotowe. W sprawach ze skargi na bezczynność organów administracji publicznej, bezprzedmiotowość postępowania będzie bowiem miała miejsce, gdy stan bezczynności przestanie istnieć, co do zasady, w wyniku wydania aktu lub podjęcia określonej czynności przez organ - po wniesieniu skargi, a przed wydaniem rozstrzygnięcia przez sąd. Wskazać tu należy, że w sprawach skarg na bezczynność organu sąd orzeka, biorąc za podstawę stan faktyczny sprawy w czasie wydania orzeczenia sądowego. Jeżeli w toku postępowania sądowoadministracyjnego, przed dniem orzekania w sprawie ze skargi na bezczynność, organ administracji publicznej nie pozostaje już w stanie bezczynności, to sąd nie może uwzględnić skargi na tzw. milczenie władzy. W sprawie po dniu doręczenia organowi skargi na bezczynność, organ stan bezczynności usunął, w związku z powyższym w tym zakresie postępowanie stało się bezprzedmiotowe. W związku z tym orzeczono tak jak w pkt 1 wyroku. Jednocześnie należy stwierdzić, że podjęcie działania przez organ, którego bezczynność była przedmiotem skargi, nie powoduje jednak, że bezprzedmiotowość dotyczy całego postępowania sądowoadministracyjnego. Okoliczność ta nie zwalnia bowiem Sądu od dokonania oceny, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz, w zależności od tej oceny, ewentualnego orzeczenia o wymierzeniu organowi grzywny (por. postanowienie NSA z dnia 26 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1360/12, ONSA i WSA nr 1/2013, poz. 7, postanowienie NSA z dnia 17 października 2012 r. sygn. akt I OSK 2443/12 i z dnia 18 czerwca 2013 r. sygn. I OSK 1221/13, dostępne w CBOSA ). Stosownie bowiem do treści art. 149 § 1 zd. drugie p.p.s.a. Sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W przedstawionych okolicznościach faktycznych sprawy Sąd nie znalazł podstaw do uznania, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z akt sprawy wynika, że organ nieznacznie uchybił terminowi, określonemu w art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Przy czym organ nie zignorował wniosku o udzielenie informacji publicznej, lecz rozpoznał go najpierw niewłaściwe, udzielając informacji, o którą strona nie wnioskowała, a potem udzielił stosownej informacji, ale uczynił to z uchybieniem ustawowego terminu i dopiero po wniesieniu skargi na bezczynność przez skarżącego. Zaznaczyć należy, że argumentacja organu jakoby nie znał on adresu strony i z tego powodu nie mógł udzielić jej wnioskowanej informacji, ze względu na ograniczenia techniczne związane z brakiem możliwości skanowania dokumentów, nie zasługuje na uwzględnienie. Jak wskazano, jeżeli żądana informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. Organ miał więc możliwość załatwienia sprawy w terminie zgodnie z przepisami ustawy, pomimo tego, że nie miał możliwości technicznych do przesłania żądanej informacji publicznej drogą elektroniczną. Nie mniej jednak zachowanie organu nie miało w ocenie Sądu znamion uporczywego uchylania się od rozpoznania wniosku strony. Dlatego orzeczono tak jak w pkt 2 wyroku. O kosztach postępowania, obejmujących zwrot od organu na rzecz skarżącego uiszczonego wpisu od skargi w kwocie 100 zł, rozstrzygnięto w pkt 3 sentencji wyroku na zasadzie art. 200 p.p.s.a.