II SA/Wa 1667/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Anna Mierzejewska (sprawozdawca) Sędzia WSA – Sławomir Fularski Sędzia WSA – Stanisław Marek Pietras Protokolant – specjalista Marek Kozłowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 marca 2015 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Dowódcy Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do odszkodowania i wypłaty odsetek – oddala skargę – Dowódca Generalny Rodzajów Sił Zbrojnych, decyzją Nr [...] z dnia [...] lipca 2014 r., na podstawie art. 104 , art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2013 r., poz. 267 ze zm.) oraz na podstawie art. 116 ust. 1 i 3 a contrario ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U z 2010 r. Nr 90 poz. 593 ze zm.) po rozpoznaniu odwołania R.S. od decyzji z dnia [...] kwietnia 2014 r. Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] w sprawie odmowy przyznania prawa do odszkodowania i wypłaty odsetek, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że R. S. pełnił zawodową służbę wojskową na podstawie kontraktu Nr [...] z dnia [...] września 2010 r. w Jednostce Wojskowej Komandosów (wcześniej [...] pułk specjalny). Z dniem [...] marca 2012 r. został zwolniony z zawodowej służby wskutek upływu czasu określonego w kontrakcie. Zwolnienie nastąpiło z mocy prawa, a potwierdzone zostało rozkazem personalnym Nr [...] pkt 2 Dowódcy Jednostki Wojskowej Komandosów z dnia [...] marca 2012 r. oraz rozkazem dziennym Nr [...] Dowódcy Jednostki Wojskowej Komandosów z dnia [...] marca 2012 r. Dalej organ podał, że R. S. w dniu [...] marca 2014 r. wezwał Dowódcę Jednostki Wojskowej Nr [...], do wydania decyzji w przedmiocie przyznania prawa do odszkodowania, o którym mowa w art. 116 ust. 3 ustawy z dnia11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 z późn. zm.), wraz z odsetkami od kwoty głównej. We wniosku strona wskazała, iż podstawą faktyczną do wezwania jest treść wyroku z dnia 19 marca 2013 r. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie (sygn. akt III SA/Kr 1027/12), którym sąd uchylił decyzję Nr [...] Dowódcy Wojsk Specjalnych z dnia [...] maja 2012 r. oraz poprzedzający ją rozkaz organu pierwszej instancji, tj. rozkaz personalny Nr [...] Dowódcy Jednostki Wojskowej Komandosów z dnia [...] marca 2012 r. Organ pierwszej instancji potraktował przedmiotowe wezwanie jako wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie wypłaty odszkodowania, o którym mowa w art. 116 ust. 3 ustawy pragmatycznej. W dniu [...] kwietnia 2014 r. Dowódca Jednostki Wojskowej Nr [...] decyzją Nr [...], wydaną na podstawie art. 116 ustawy pragmatycznej oraz art. 104 § 1 oraz art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm.) – dalej również jako K.p.a., odmówił przyznania stronie prawa do odszkodowania i wypłaty odsetek. Organ pierwszej instancji wskazał w uzasadnieniu, iż rozkazem personalnym Nr [...] z dnia [...] marca 2012 r. Dowódca Jednostki Wojskowej Komandosów odmówił stronie zawarcia kolejnego kontraktu oraz zwolnił [...] R. S. z zawodowej służby wojskowej. Strona złożyła odwołanie od decyzji w przedmiocie odmowy zawarcia kolejnego kontraktu (rozkaz personalny Nr [...] pkt 1). W wyniku rozpatrzenia ww. odwołania, Dowódca Wojsk Specjalnych decyzją Nr [...] z dnia [...] maja 2012 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Ww. decyzja stała się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który wyrokiem (sygn. akt III SA/Kr 1027/12) uchylił decyzję Nr [...] Dowódcy Wojsk Specjalnych z dnia [...] maja 2012 r. oraz poprzedzający ją rozkaz personalny. Organ pierwszej instancji wskazał, iż odszkodowanie, o wypłatę którego wnosi strona, przysługuje w razie uchylenia orzeczenia, o którym mowa w art. 111 pkt 11 i 13 -15 lub art. 112 ust. 1 pkt 1 ustawy pragmatycznej, albo w razie uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej lub wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez organ. Zdaniem organu, w związku z faktem, iż strona wniosła odwołanie od decyzji w przedmiocie odmowy zawarcia kolejnego kontraktu i to tej decyzji dotyczył wyrok WSA w Krakowie z dnia 19 marca 2013 r., nie zaszły przesłanki uzasadniające wypłatę odszkodowania. Od decyzji R. S. w dniu [...] maja 2014 r., wniósł odwołanie i zarzucił naruszenie art. 116 ust. 3 ustawy pragmatycznej, poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji niezastosowanie w sprawie. Odwołujący podnosił ponadto, iż wyrokiem WSA w Krakowie z dnia 19 marca 2013 r. Sąd uchylił w całości decyzję Nr [...] Dowódcy Wojsk Specjalnych z dnia [...] maja 2012 r. oraz poprzedzający ją rozkaz personalny Nr [...] Dowódcy Jednostki Wojskowej Komandosów. Strona wskazuje również, iż organ pierwszej instancji błędnie ustalił, iż odwołanie od rozkazu personalnego Nr [...] dotyczyło jedynie sprawy odmowy zawarcia kolejnego kontraktu. Odwołujący utrzymuje, iż ww. rozkaz personalny został zaskarżony w całości, co w konsekwencji świadczy o zasadności jego żądań. Organ pierwszej instancji nie znalazł podstaw do uwzględnienia odwołania w trybie art. 132 K.p.a. Organ odwoławczy podkreślił, iż zwolnienie [...] R. S. z zawodowej służby wojskowej nastąpiło z mocy prawa, wskutek upływu czasu określonego w kontrakcie (art. 115 ust. 2 w zw. z art. 111 pkt 8 ustawy pragmatycznej), a nie na skutek rozkazu personalnego Nr 11 pkt 2. Ten, zgodnie z treścią art. 115 ust. 3 ustawy pragmatycznej, wydany został jedynie do celów ewidencyjnych i jako taki nie podlegał zaskarżeniu w drodze odwołania – powyższe stanowisko potwierdzone zostało wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 marca 2011 r. sygn. akt. I OSK 1683/10, w którym stwierdzono, iż "Ustawodawca w art. 115 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych posłużył się określeniem "rozkaz personalny wydany dla celów ewidencyjnych". Określenie to powinno być rozumiane w znaczeniu "poświadczenia", aktu zbliżonego swym charakterem do zaświadczenia w rozumieniu art. 217 Kodeksu postępowania administracyjnego, z tą różnicą, iż wydawane jest ono w sferze wewnętrznej działania administracji i z urzędu, a nie na żądanie osoby ubiegającej się o jego wydanie. Mimo więc, że art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych stanowi, iż ilekroć w ustawie użyte jest określenie "decyzja", to należy przez nie rozumieć także rozkaz personalny, to "rozkaz personalny wydany dla celów ewidencyjnych" nie może być uznany za decyzję administracyjną, w rozumieniu art. 104 i 107 Kodeksu postępowania administracyjnego." W związku z powyższym, decyzja Nr [...] Dowódcy Wojsk Specjalnych z dnia [...] maja 2012 r., wydana na skutek odwołania [...] R. S., utrzymała w mocy jedynie pkt 1 rozkazu personalnego Nr [...]. W konsekwencji należało uznać, że również wyrok WSA w Krakowie z dnia 19 marca 2013 r. (sygn. akt III SA/Kr 1027/12) uchyla decyzję Nr [...] oraz poprzedzający ją rozkaz personalny Nr [...] pkt 1. Powyższe potwierdza szczegółowa analiza uzasadnienia ww. wyroku. Dalej organ podał, że zgodnie z art. 116 ust. 1 ustawy pragmatycznej w razie uchylenia orzeczenia, o którym mowa w art. 111 pkt 11 i 13 - 15 lub art. 112 ust. 1 pkt 1, albo uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej lub wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez organ wojskowy, ulegają uchyleniu skutki tego orzeczenia lub decyzji, jakie wynikły dla żołnierza zawodowego z tego tytułu. Ponadto zgodnie z ust. 3 przywołanego przepisu, żołnierzowi zawodowemu, o którym mowa w ust. 1, przysługuje od Skarbu Państwa odszkodowanie w wysokości sześciokrotności kwoty uposażenia zasadniczego, wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym, z uwzględnieniem powstałych zmian mających wpływ na prawo do uposażenia lub jego wysokość, a w przypadku gdy stanowisko służbowe, które żołnierz zawodowy zajmował przed zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej, nie istnieje, według stawek na porównywalnym pod względem stopnia etatowego i grupy uposażenia stanowisku służbowym, obowiązujących w dniu uprawomocnienia się orzeczenia lub decyzji wymienionych w ust. 1. Jak wskazano powyżej, wyrok WSA w Krakowie z dnia 19 marca 2013 r. (sygn. akt III SA/Kr 1027/12) uchylił decyzję Nr [...] Dowódcy Wojsk Specjalnych oraz poprzedzający ją rozkaz personalny Nr [...] Dowódcy Jednostki Wojskowej Komandosów. Nie zachodziła więc okoliczność uchylenia decyzji o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej. W sprawie [...] R.S. doszło, do zwolnienia żołnierza wskutek upływu okresu określonego w kontrakcie. Decyzja na której uchylenie powołuje się strona tj. rozkaz personalny Nr [...] Dowódcy Jednostki Wojskowej Komandosów miała charakter ewidencyjny i nie wywierała skutku zwolnienia żołnierza z zawodowej służby, a jedynie potwierdzała ten fakt, który nastąpił z mocy samego prawa tj. w związku z zaistnieniem obligatoryjnej przesłanki zwolnieniowej, jaką jest upływ czasu określonego w kontrakcie (art. 111 pkt 8 ustawy pragmatycznej). Decyzja ta nie podlegała zaskarżeniu w drodze odwołania, nie była przedmiotem badania przez Dowódcę Wojsk Specjalnych, a później przedmiotem rozstrzygnięcia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w sprawie III SA/Kr 1027/12, nie została tym samym uchylona, a więc nie występuje przesłanka na którą powołuje się strona. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w której skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonych decyzji. Decyzjom zarzucił: 1. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj. art. 116 ust. 3 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2003 r. Nr 179, poz. 1750 z późn. zm.), poprzez jego błędną wykładnię i bezzasadne uznanie, że przepis ten nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie pomimo uchylenia w całości rozkazu personalnego Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] w L. Nr [...] z dnia [...] marca 2012 r. prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 19 marca 2013 r. w sprawie o sygn. akt 111 SA/Kr 1027/12, co zgodnie z powołanym przepisem winno z urzędu skutkować przyznaniem skarżącemu jednorazowego odszkodowania; 2. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 8, 77, 78 k.p.a., poprzez ich niezastosowanie i niezrozumiałe przyjęcie, że prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 19 marca 2013 r. w sprawie o sygn. akt III SA/Kr 1027/12 nie dotyczył decyzji o zwolnieniu skarżącego z zawodowej służby wojskowej, pomimo tego, że wyrok ten zgodnie z zakresem zaskarżenia oraz wnioskami skarżącego uchylił w całości decyzję nr [...]. W uzasadnieniu skargi podał, że decyzje organów obu instancji są całkowicie wadliwe, ponieważ odmawiają skarżącemu prawa do odszkodowania, które jest mu należne na mocy przywołanych wyżej przepisów. Z uzasadnienia obu decyzji wynika, iż w ocenie organów prowadzących postępowanie skarżący kwestionował jedynie fakt nieprzedłużenia z nim kontaktu na pełnienie dalszej służby w charakterze żołnierza zawodowego, nie kwestionując jednocześnie samego faktu zwolnienia ze służby. Tego rodzaju twierdzenia są jednak całkowicie bezpodstawne, albowiem w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na decyzję Dowódcy Wojsk Specjalnych Nr [...] z dnia [...] maja 2012 r., utrzymującą w mocy rozkaz personalny Dowódcy Jednostki Wojskowej Komandosów Nr [...] z dnia [...] marca 2012 r. wyraźnie wskazane zostało, że orzeczenie podlega zaskarżeniu w całości. Konsekwentnie też wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 19 marca 2013 r. uchylił oba orzeczenia w całości. Rozkaz personalny Dowódcy Jednostki Wojskowej Komandosów Nr [...] z dnia [...] marca 2012 r., zawierał w sobie dwa punkty, które były ze sobą ściśle powiązane. Zwolnienie ze służby skarżącego nastąpiło bowiem z powodu nieprzedłużenia mu kontraktu na dalsze jego pełnienie. Wadliwość odmowy przedłużenia kontaktu i tym samym zwolnienia ze służby zakwestionował Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie powołując argumenty jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Oceniając legalność zaskarżonej decyzji wskazać należy, iż kryterium kontroli wykonywanej przez sądy administracyjne określa art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), który stanowi że jest ona sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola sądów administracyjnych polega więc na zbadaniu, czy organ administracji publicznej nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu, organ dokonał prawidłowej wykładni stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia art. 116 ust. 1-3 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2008 r. Zgodnie z tym przepisem, w razie uchylenia orzeczenia, o którym mowa w art. 111 pkt 11 i 13-15 lub art. 112 ust. 1 pkt 1, albo uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej lub wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez organ wojskowy, ulegają uchyleniu skutki tego orzeczenia lub decyzji, jakie wynikły dla żołnierza zawodowego z tego tytułu (ust. 1). W przypadkach, o których mowa w ust. 1, data zwolnienia z zawodowej służby wojskowej nie ulega zmianie, przy czym uznaje się, że zwolnienie żołnierza zawodowego nastąpiło w drodze wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez właściwy organ (ust. 2). Żołnierzowi zawodowemu, o którym mowa w ust. 1, przysługuje od Skarbu Państwa odszkodowanie w wysokości sześciokrotności kwoty uposażenia zasadniczego, wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym, z uwzględnieniem powstałych zmian mających wpływ na prawo do uposażenia lub jego wysokość, a w przypadku gdy stanowisko służbowe, które żołnierz zawodowy zajmował przed zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej, nie istnieje, według stawek na porównywalnym pod względem stopnia etatowego i grupy uposażenia stanowisku służbowym, obowiązujących w dniu uprawomocnienia się orzeczenia lub decyzji wymienionych w ust. 1 (ust. 3). W tym brzmieniu przepis został wprowadzony na podstawie art. 1 pkt 51 ustawy z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 176, poz. 1242). W uzasadnieniu do projektu ustawy podano, iż proponowane w niej rozwiązania mają na celu poprawę efektywności systemu kadrowego w Siłach Zbrojnych RP. Wskazano, iż dotychczasowe przepisy ustawy pragmatycznej nie zawierały regulacji dotyczących spraw związanych uchyleniem lub stwierdzeniem nieważności decyzji zwalniającej żołnierza z zawodowej służby wojskowej. W takich przypadkach w większości uznawano, że żołnierz nie został zwolniony ze służby i wypłacono mu uposażenie za cały czas, jaki upłynął od dnia zwolnienia. Często były to okresy kilkuletnie. Nowe brzmienie art. 116 ustawy porządkuje ten obszar. W razie zaistnienia takich przypadków ulegać będą uchyleniu skutki tego orzeczenia lub decyzji, jakie wyniknęły dla żołnierza zawodowego z tego orzeczenia w jego stosunku służbowym zawodowej służby wojskowej. Natomiast data zwolnienia z zawodowej służby wojskowej nie ulegnie zmianie. Uznawać się będzie, że zwolnienie żołnierza zawodowego nastąpiło w drodze wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez właściwy organ. Jednocześnie przyjęto, że żołnierzowi takiemu będzie przysługiwało od Skarbu Państwa odszkodowanie w wysokości sześciokrotności kwoty uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należne na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym, z uwzględnieniem powstałych zmian mających wpływ na prawo do uposażenia lub jego wysokość, a w przypadku gdy stanowisko, które żołnierz zawodowy zajmował przed zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej, nie istnieje, według stawek na porównywalnym pod względem stopnia etatowego i grupy uposażenia stanowisku służbowym, obowiązującym w dniu uprawomocnienia się orzeczenia lub decyzji. Ponadto żołnierz taki będzie mógł ubiegać się o powołanie do zawodowej służby wojskowej na ogólnie obowiązujących zasadach. W sprawie niniejszej zwolnienie z zawodowej służby wojskowej nastąpiło na podstawie art. 111 pkt 8 tj. upływu czasu określonego w kontrakcie , jeżeli nie nastąpi zawarcie kolejnego kontraktu. Regulacje prawne wskazują, że organ nie ma obowiązku zawarcia kolejnego kontraktu. Kontrakt, a więc umowa nie została przedłużona i w wyniku jej wygaśnięcia, z mocy prawa nastąpiło zwolnienie z zawodowej służby wojskowej. Mając na względzie powyższe, stwierdzić należy, iż organ dokonał prawidłowej wykładni art. 116 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, składającego się z trzech powiązanych ze sobą elementów zawartych w kolejnych jego ustępach. Skarżący wskazuje jedynie na normy określone tylko w ust. 1 i 3 art. 116, nie dostrzegając całości tego przepisu. Organ, analizując niniejszą sprawę uwzględnia wszystkie elementy składowe omawianej normy i zasadnie stwierdza, że odszkodowanie przysługuje przy zaistnieniu przesłanek wskazanych w ust. 1 i 2 art. 116, a zatem musi wystąpić zwolnienie żołnierza ze służby, uchylenie tej decyzji przy jednoczesnym przyjęciu, że data zwolnienia z zawodowej służby wojskowej nie ulega zmianie i uznaniu, że zwolnienie żołnierza zawodowego nastąpiło w drodze wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej przez właściwy organ (ust. 2 art. 116). W ocenie Sądu, nie można więc zgodzić się ze stanowiskiem skarżącego, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie z dnia 19 marca 2013 r. o sygn. akt III SA/Kr 1027/12 uchylając decyzję Dowódcy Wojsk Specjalnych w K. z dnia [...] maja 2012 r., stworzył przesłankę dla zastosowania odszkodowania przewidzianego w art. 116 ust 1 ustawy pragmatycznej. W istocie pkt 2 wskazanej wyżej decyzji był niepotrzebny. Dokonując natomiast analizy uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, nie ulega wątpliwości, że Sąd zajął się jedynie kwestią opiniowania ww., prawidłowym przeprowadzeniem tej procedury i wnioskiem o zawarcie kolejnego kontraktu. Jeszcze raz należy podkreślić, że zwolnienie R. S. nastąpiło na podstawie art. 111 pkt 8 ustawy pragmatycznej tj. wskutek wygaśnięcia kontraktu. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w wyroku.