I FSK 1358/15
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-03-01
Skład orzekający: Marek Kołaczek, Maria Dożynkiewicz, Halina Adamczewska-Wasilewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku importu usług, gdy faktura wystawiona przez kontrahenta zagranicznego jest wystawiona przed powstaniem obowiązku podatkowego, polski podatnik (usługobiorca) powinien przeliczać kwoty z tej faktury na złote według kursu z dnia poprzedzającego dzień wystawienia faktury (art. 31a ust. 2 u.p.t.u.), czy też według kursu z dnia poprzedzającego dzień powstania obowiązku podatkowego (art. 31a ust. 1 u.p.t.u.)?Ratio decidendi
Przepis art. 31a ust. 2 ustawy o VAT, dotyczący przeliczania walut obcych na złote według kursu z dnia poprzedzającego dzień wystawienia faktury, nie ma zastosowania do faktur wystawionych przez zagranicznych usługodawców w ramach importu usług. W takiej sytuacji, gdy podatnikiem jest usługobiorca (zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 4 u.p.t.u.), a fakturę wystawia podmiot zagraniczny niebędący podatnikiem z tytułu importu usług, należy stosować ogólne zasady przeliczania walut określone w art. 31a ust. 1 u.p.t.u., czyli według kursu z dnia poprzedzającego dzień powstania obowiązku podatkowego.Stan faktyczny
Spółka K. P. S.A. nabywała usługi, dla których była podatnikiem z tytułu importu usług. Otrzymywała faktury w walucie obcej od kontrahentów zagranicznych, wystawione przed wykonaniem usług lub dokonaniem zapłaty. Spółka uważała, że powinna przeliczać kwoty z tych faktur na złote według kursu z dnia poprzedzającego dzień wystawienia faktury (art. 31a ust. 2 u.p.t.u.). Minister Finansów uznał to stanowisko za nieprawidłowe, twierdząc, że art. 31a ust. 2 u.p.t.u. nie dotyczy faktur zagranicznych, a należy stosować kurs z dnia poprzedzającego dzień powstania obowiązku podatkowego (art. 31a ust. 1 u.p.t.u.).Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu w całości i oddalił skargę K. P. S.A. w P.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Kołaczek, Sędzia NSA Maria Dożynkiewicz, Sędzia WSA (del.) Halina Adamczewska-Wasilewicz (spr.), Protokolant Krzysztof Osial, po rozpoznaniu w dniu 1 marca 2017 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Ministra Finansów od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 19 marca 2015 r., sygn. akt I SA/Po 1150/14 w sprawie ze skargi K. P. S.A. w P. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia 11 sierpnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości, 2) oddala skargę, 2) zasądza od K. P. S.A. w P. na rzecz Ministra Rozwoju i Finansów kwotę 340 (słownie: trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
1. Wyrok Sądu I instancji i przedstawiony przez ten Sąd przebieg postępowania administracyjnego.
1.1. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 19 marca 2015r. sygn. akt I SA/Po 1150/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia 11 sierpnia 2014r. w przedmiocie podatku od towarów i usług. Przedstawiając stan sprawy Sąd I instancji wskazał, że we wniosku Skarżąca Spółka podała, iż w ramach prowadzonej działalności nabywa (będzie nabywać) usługi importu, dla których jest podatnikiem zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2004r. Nr 54, poz. 535 ze zm.), dalej: "u.p.t.u." W związku z nabyciem usług otrzymuje (będzie otrzymywać) od kontrahentów faktury sprzedaży w walucie obcej.
Mając na uwadze powyższy stan faktyczny zadała pytanie: według jakiego kursu Spółka powinna dokonywać przeliczenia kwot wynikających z faktur wystawionych przez kontrahentów przed wykonaniem usług lub dokonaniem przez Spółkę zapłaty należności w całości lub w części, w celu określenia podstawy opodatkowania z tytułu importu usług?
Zdaniem Wnioskodawcy, do usług tych powinny mieć zastosowanie przepisy art. 31a
ust. 2 u.p.t.u. W przypadku, gdy kontrahent wystawi na Spółkę fakturę przed wykonaniem usług lub dokonaniem zapłaty należności w całości lub w części, Spółka powinna dokonać przeliczenia kwot na ostatni dzień poprzedzający dzień wystawienia faktury przez kontrahenta.
1.2. Minister Finansów w interpretacji indywidualnej uznał stanowisko Spółki za nieprawidłowe. Zdaniem organu, przepis art. 31a ust. 2 u.p.t.u. nie dotyczy faktur wystawionych przez kontrahentów zagranicznych, lecz odnosi się do faktur wystawianych przez polskich podatników. Interpretator zwrócił uwagę na art. 106a pkt 1 u.p.t.u. określający zakres stosowania faktur. Z powyższych przepisów organ wywiódł, że dokument wystawiony przez podmiot zagraniczny nie stanowi faktury
w rozumieniu przepisów ustawy o podatku od towarów i usług. Stwierdził, że - w celu określenia podstawy opodatkowania importu usług - jako kurs przeliczenia danej waluty obcej na złote, należy przyjąć kurs na ostatni dzień roboczy poprzedzający dzień wykonania usługi lub dzień dokonania zapłaty należności przed wykonaniem usługi,
a nie jak twierdzi strona skarżąca, na ostatni dzień roboczy poprzedzający dzień wystawienia faktury przez kontrahenta zagranicznego.
1.3. Spółka wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa, który podtrzymał stanowisko zawarte w interpretacji.
2. Skarga do Sądu I instancji.
2.1. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Spółka wniosła
o uchylenie interpretacji zarzucając naruszenie:
- art. 31a ust. 2 u.p.t.u. przez jego błędną wykładnię i niezastosowanie;
- art. 31a ust. 1 u.p.t.u. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie.
2.2. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie.
3. Uzasadnienie rozstrzygnięcia Sądu I instancji.
3.1. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylając interpretację stwierdził, że Minister Finansów dokonał błędnej wykładni art. 31a ust. 2 u.p.t.u. przyjmując, iż zawarte w jego treści pojęcie "faktura" nie dotyczy faktur wystawionych przez kontrahentów zagranicznych, lecz odnosi się do faktur wystawianych przez polskich podatników.
W ocenie Sądu, interpretacja ta nie znajduje oparcia w regułach wykładni językowej, systemowej i funkcjonalnej. Sąd wskazał, że skutkiem zastrzeżenia w art. 106a pkt 1 wyjątku, o którym mowa w art. 17 ust. pkt 4 u.p.t.u, jest brak obowiązku stosowania przez podmiot zagraniczny przepisów tej ustawy dotyczących fakturowania. Nie oznacza to - zdaniem Sądu - że w stosunku do polskiego kontrahenta wyłączone zostaje zastosowanie art. 31a ust. 2 ustawy. Tym bardziej, że w tym przepisie mowa jest o fakturze, jako dokumencie pełniącym określoną i istotną rolę w systemie podatku VAT rozumianego w kontekście wspólnotowym, bez zawężania rozumienia pojęcia "faktury" do regulacji zawartej w prawie krajowym.
Wobec tak doniosłego znaczenia faktury w systemie podatku VAT, w ocenie Sądu, nie można zaakceptować preferowanego przez organ wyniku wykładni art. 31a ust. 2 u.p.t.u. Prawidłowa wykładnia tego przepisu pozwala na jego zastosowanie przez Spółkę w przedstawionych okolicznościach faktycznych. Oznacza to, że Skarżąca może dokonać przeliczenia kwot wynikających z otrzymanej faktury na złote na ostatni dzień poprzedzający dzień wystawienia faktury przez kontrahenta.
4. Skarga kasacyjna.
4.1. Minister Finansów od powyższego wyroku wniósł skargę kasacyjną zaskarżając go w całości. Zarzucił - w oparciu o art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) dalej: p.p.s.a. - naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
- art. 31a ust. 2 u.p.t.u. przez jego błędną wykładnię i w konsekwencji jego zastosowanie w niniejszej sprawie polegające na uznaniu, że przepis ten dotyczy faktur wystawionych przez kontrahentów zagranicznych, podczas gdy odnosi się on wyłącznie do faktur wystawionych przez polskich podatników;
- art. 31a ust. 1 u.p.t.u poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji przyjęcie, że
w przedstawionym we wniosku stanie faktycznym, w sytuacji gdy kontrahent zagraniczny wystawia na rzecz strony faktury w walucie obcej przed wykonaniem przez niego usługi lub przed dokonaniem przez Skarżącą zapłaty należności przed wykonaniem usługi, jako kurs przeliczenia nie powinna Spółka przyjmować kursu na ostatni dzień roboczy poprzedzający dzień wykonania usługi lub dzień dokonania zapłaty należności, lecz na ostatni dzień roboczy poprzedzający dzień wystawienia faktury przez kontrahenta zagranicznego.
Przy tak sformułowanych zarzutach organ wniósł o uchylenie wyroku w całości
i oddalenie skargi, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
4.2. W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik Spółki wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania.
5. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
5.1. Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej,
z urzędu zaś bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania.
Z akt sprawy nie wynika, aby zaskarżona interpretacja została wydana w warunkach nieważności, której przesłanki określa art. 183 § 2 p.p.s.a., zatem rozważania Naczelnego Sądu Administracyjnego mogły uwzględniać jedynie ewentualne naruszenie wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa.
5.2. Skarga kasacyjna organu w niniejszej sprawie oparta jest na podstawie kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a., czyli naruszeniu przepisów prawa materialnego. Istota zarzutów sprowadza się do tego, że Wojewódzki Sąd Administracyjny
w Poznaniu w okolicznościach faktycznych sprawy dokonał błędnej wykładni art. 31a ust. 2 u.p.t.u. bowiem uznał, iż przepis ten dotyczy przeliczenia waluty z faktur wystawionych przez kontrahentów zagranicznych z tytułu importu usług.
W konsekwencji błędnie przyjął, że w sytuacji, gdy kontrahent zagraniczny wystawia na rzecz Spółki faktury w walucie obcej przed wykonaniem przez niego usługi lub przed dokonaniem przez Skarżącą zapłaty należności w całości lub w części przed wykonaniem usługi, jako kurs przeliczenia na złote danej waluty obcej powinna ona przyjmować kurs ogłoszony przez Narodowy Bank Polski (lub ostatni kurs wymiany opublikowany przez Europejski Bank Centralny) - na ostatni dzień roboczy poprzedzający dzień wystawienia faktury przez kontrahenta zagranicznego. Zdaniem organu, w celu określenia podstawy opodatkowania importu usług w sytuacji, gdy kontrahent zagraniczny wystawia (wystawi) na rzecz Spółki faktury w walucie obcej przed wykonaniem przez niego usługi lub przed dokonaniem przez Spółkę zapłaty należności w całości lub w części przed wykonaniem usługi, jako kurs przeliczenia na złote danej waluty obcej powinien on przyjąć kurs ogłoszony przez Narodowy Bank Polski (lub ostatni kurs wymiany opublikowany przez Europejski Bank Centralny) na ostatni dzień roboczy poprzedzający dzień wykonania usługi lub dzień dokonania zapłaty należności w całości lub w części przed wykonaniem usługi, a nie jak twierdzi Wnioskodawczyni, na ostatni dzień roboczy poprzedzający dzień wystawienia faktury przez kontrahenta zagranicznego.
5.3. Na wstępie należy podać, że przedmiotowa sprawa dotyczy szczególnej sytuacji importu usług, w której podatnikiem rozliczającym podatek należny nie jest usługodawca, lecz usługobiorca, co wynika z powołanej przez strony regulacji z art. 17 ust. 1 pkt 4 u.p.t.u. Powyższy przepis stanowi, że podatnikami są również osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne nabywające usługi, jeżeli łącznie spełnione są następujące warunki:
a) usługodawcą jest podatnik nieposiadający siedziby działalności gospodarczej oraz stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju,
a w przypadku usług, do których stosuje się art. 28e, podatnik ten nie jest zarejestrowany zgodnie z art. 96 ust. 4,
b) usługobiorcą jest
- w przypadku usług, do których stosuje się art. 28b - podatnik, o którym mowa w art. 15, lub osoba prawna niebędąca podatnikiem, o którym mowa w art. 15, zarejestrowana lub obowiązana do zarejestrowania zgodnie z art. 97 ust. 4,
- w pozostałych przypadkach - podatnik, o którym mowa w art. 15, posiadający siedzibę działalności gospodarczej lub stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju lub osoba prawna niebędąca podatnikiem, o którym mowa w art. 15, posiadająca siedzibę na terytorium kraju i zarejestrowana lub obowiązana do zarejestrowania zgodnie z art. 97 ust. 4.
Zauważyć należy, że przepis art. 17 ust. 1 pkt 4 u.p.t.u. jest odwzorowaniem regulacji zawartej w art. 196 Dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006r.
w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz.Urz. UE L Nr 347, s.1 ze zm.), zgodnie z którym do zapłaty VAT zobowiązany jest każdy podatnik lub osoba prawna niebędąca podatnikiem zidentyfikowana do celów VAT, na rzecz której świadczone są usługi objęte art. 44, jeżeli usługi te są świadczone przez podatnika niemającego siedziby na terytorium tego państwa członkowskiego.
Z powyższego wynika, że import usług to wyjątkowy przypadek, gdy podatnikiem jest nabywca usługi, a nie podmiot świadczący usługę. Obowiązek podatkowy ciąży na usługobiorcy, a nie usługodawcy. Nie budzi zatem wątpliwości, że w świetle powyższej regulacji i uwzględniając stan faktyczny przedstawiony we wniosku o interpretację, podatnikiem z tytułu importu usług jest skarżąca Spółka.
5.4. Z kolei art. 31a ust. 1 u.p.t.u. stanowi, że w przypadku gdy kwoty stosowane do określenia podstawy opodatkowania są określone w walucie obcej, przeliczenia na złote dokonuje się według kursu średniego danej waluty obcej ogłoszonego przez Narodowy Bank Polski na ostatni dzień roboczy poprzedzający dzień powstania obowiązku podatkowego. Podatnik może wybrać sposób przeliczania tych kwot na złote według ostatniego kursu wymiany opublikowanego przez Europejski Bank Centralny na ostatni dzień poprzedzający dzień powstania obowiązku podatkowego; w takim przypadku waluty inne niż euro przelicza się z zastosowaniem kursu wymiany każdej z nich względem euro. Na podstawie art. 31a ust. 2 tej ustawy w przypadku, gdy podatnik wystawia fakturę przed powstaniem obowiązku podatkowego, a kwoty stosowane do określenia podstawy opodatkowania są określone na tej fakturze w walucie obcej, przeliczenia na złote dokonuje się według kursu średniego danej waluty obcej ogłoszonego przez Narodowy Bank Polski na ostatni dzień roboczy poprzedzający dzień wystawienia faktury. Przepis ust. 1 zdanie drugie stosuje się odpowiednio.
Uregulowanie z art. 31a u.p.t.u. stanowi implementację art. 91 ust. 2 ww. Dyrektywy, zgodnie z którym w przypadku, gdy kwoty stosowane do określenia podstawy opodatkowania transakcji innej niż import towarów są wyrażone w walucie innej niż waluta państwa członkowskiego, w którym następuje określenie tej wartości, jako kurs wymiany stosuje się ostatni zanotowany kurs sprzedaży, w chwili gdy VAT staje się wymagalny, na najbardziej reprezentatywnym rynku lub rynkach walutowych danego państwa członkowskiego, lub też kurs ustalony przez odniesienie do takiego rynku lub rynków, na warunkach określonych przez to państwo członkowskie. Państwa członkowskie zezwalają na to, by zamiast tego zastosować ostatni kurs wymiany opublikowany przez Europejski Bank Centralny w momencie, w którym podatek staje się wymagalny. W przypadku walut innych niż euro przelicza się je z zastosowaniem kursu wymiany każdej z nich względem euro. Państwa członkowskie mogą wymagać, by podatnik powiadomił je o korzystaniu z tej możliwości. W odniesieniu do niektórych transakcji, o których mowa w akapicie pierwszym, lub niektórych kategorii podatników, państwa członkowskie mogą jednak stosować kurs wymiany ustalony zgodnie
z przepisami prawa wspólnotowego obowiązującymi w zakresie obliczania wartości celnej.
5.5. Przepis art. 31a ust. 2 u.p.t.u. określa zatem datę przeliczenia waluty obcej
w przypadku wystawienia faktury przed powstaniem obowiązku podatkowego.
W ocenie tut. Sądu użyty przez ustawodawcę w art. 31a ust. 2 u.p.t.u. zwrot "gdy podatnik wystawia fakturę" należy odnosić nie do każdego podatnika podatku od wartości dodanej, lecz do podatnika jako podmiotu podlegającego obowiązkowi podatkowemu z tytułu konkretnej czynności opodatkowanej podatkiem od towarów
i usług, z którą wiąże się obowiązek wystawienia faktury. Jeżeli taką czynnością opodatkowaną jest import usług, to zauważyć należy, że fakturę nie wystawia podatnik tej czynności, lecz usługodawca niemający statusu podatnika podlegającego obowiązkowi podatkowemu z tytułu tego importu. W związku z tym, że faktura pochodzi od podmiotu, który nie jest podatnikiem z tytułu importu usług, to tym samym art. 31a ust. 2 u.p.t.u. nie ma zastosowania do przeliczania waluty obcej. Podatnikiem z tytułu importu jest skarżąca Spółka, która jednak nie wystawia faktury. Zatem już z samej analizy treści art. 31a ust. 2 w związku z art. 17 ust. 1 pkt 4 tej ustawy wynika, że faktura wystawiona przez usługodawcę zagranicznego, nie jest fakturą od podatnika posiadającego ten status z tytułu importu usług. Podatnikiem jest podmiot nabywający usługę, a nie usługodawca.
5.6. Ponadto za powyższym stanowiskiem przemawia także art. 106a pkt 1 u.p.t.u.,
z którego wynika, że przepisy rozdziału regulującego faktury stosuje się do sprzedaży,
z wyjątkiem przypadków, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 i 5 oraz ust. 1a,
w których usługodawca lub dokonujący dostawy towarów nie rozlicza podatku należnego i faktura dokumentująca te transakcje nie jest wystawiana przez usługobiorcę lub nabywcę towarów w imieniu i na rzecz usługodawcy lub dokonującego dostawy towarów. Powyższy przepis art. 106a u.p.t.u. stanowi implementację art. 219a dyrektywy Rady 2006/112/WE dodanego przez dyrektywę 2010/45/UE. Na podstawie art. 219a dyrektywy: "Bez uszczerbku dla art. 244-248 zastosowanie ma, co następuje:
1) Fakturowanie podlega przepisom mającym zastosowanie w państwie członkowskim uznawanym za państwo dostawy towarów lub wykonania usług zgodnie z przepisami tytułu V.
2) W drodze odstępstwa od pkt 1 fakturowanie podlega przepisom mającym zastosowanie w państwie członkowskim, w którym dostawca lub usługodawca ma siedzibę działalności gospodarczej lub stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej, z którego wykonywana jest dostawa towaru lub świadczona usługa, albo, w przypadku braku takiej siedziby lub stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej, w państwie członkowskim, w którym dostawca lub usługodawca ma stałe miejsce zamieszkania lub zwykłe miejsce pobytu, w przypadku gdy:
a) dostawca lub usługodawca nie ma siedziby w państwie członkowskim uznawanym za państwo dostawy towarów lub wykonania usług, zgodnie z przepisami tytułu V, lub gdy jego przedsiębiorstwo w tym państwie członkowskim nie uczestniczy w tej transakcji dostawy towarów lub świadczenia usług w rozumieniu art. 192a, a osobą zobowiązaną do zapłaty VAT jest osoba, której dostarczane są towary lub na rzecz której świadczone są usługi. Jednak w przypadku gdy fakturę wystawia nabywca lub usługobiorca (samofakturowanie), stosuje się pkt 1;
b) uznaje się, że dostawa towarów lub świadczenie usług nie odbywają się wewnątrz Wspólnoty, zgodnie z przepisami tytułu V."
Z przywołanych przepisów dyrektywy wynika, że zasadą jest, iż państwo członkowskie, w którym ma miejsce dostawa, określa zasady fakturowania. Oznacza to, że fakturowanie podlega przepisom mającym zastosowanie w państwie, na którego terytorium ma miejsce dostawa albo świadczenie usług. Na gruncie ww. dyrektywy istnieją od tej zasady wyjątki, tj. gdy dostawca/usługodawca nie jest zobowiązany do rozliczenia VAT w państwie usługi/dostawy. Wówczas wręcz niecelowe byłoby nakładanie na niego obowiązku wystawiania faktur zgodnie z prawem państwa, na terytorium którego dochodzi do czynności opodatkowanej.
Ustawodawca krajowy - w zgodzie z ww. regulacją dyrektywy - jednoznacznie przesądził, że przepisów dotyczących faktur nie stosuje się do importu usług, o których mowa w art. 17 ust.1 pkt 4 u.p.t.u. W konsekwencji wystawiona przez zagranicznego usługodawcę faktura nie jest fakturą, o której mowa w art. 31a ust. 2 u.p.t.u.
5.7. Dodatkowo zasadność takiej interpretacji zdaje się także potwierdzać analiza przepisów regulujących powstanie obowiązku podatkowego. Otóż na podstawie art. 19a ust. 1 u.p.t.u. obowiązek podatkowy powstaje z chwilą dokonania dostawy towarów lub wykonania usługi, z zastrzeżeniem ust. 5 i 7-11, art. 14 ust. 6, art. 20
i art. 21 ust. 1. Stosownie natomiast do art. 19a ust. 5 pkt 4 obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wystawienia faktury z tytułu:
a) dostaw energii elektrycznej, cieplnej lub chłodniczej oraz gazu przewodowego,
b) świadczenia usług:
- telekomunikacyjnych i radiokomunikacyjnych,
- wymienionych w poz. 140-153, 174 i 175 załącznika nr 3 do ustawy,
- najmu, dzierżawy, leasingu lub usług o podobnym charakterze,
- ochrony osób oraz usług ochrony, dozoru i przechowywania mienia,
- stałej obsługi prawnej i biurowej,
- dystrybucji energii elektrycznej, cieplnej lub chłodniczej oraz gazu przewodowego
- z wyjątkiem usług, do których stosuje się art. 28b, stanowiących import usług.
Z powyższego wynika, że w przypadku importu usług obowiązek podatkowy nie powstaje chwilą wystawienia faktury. Oczywiście powstanie obowiązku podatkowego
i przeliczenie waluty, to dwa różne zagadnienia - jak zauważa Sąd I instancji - niemniej jednak z obowiązkiem podatkowym z tytułu importu usług koreluje obowiązek przeliczenia waluty obcej według kursu z dnia roboczego poprzedzającego moment powstania tego obowiązku. Skoro w przypadku importu usług obowiązek podatkowy nie powstaje w momencie wystawienia faktury (podatnik nie wystawia faktury), to spójne z tym rozwiązaniem jest wyłączenie art. 31a ust. 2 u.p.t.u., czyli niedopuszczalne jest przeliczanie kursu według danych z dnia poprzedzającego wystawienie faktury.
5.8. W związku z tym nie można zgodzić się z poglądem Sądu I instancji, że
w przypadku, gdy kontrahent wystawi dla skarżącej Spółki fakturę przed wykonaniem usług lub dokonaniem zapłaty należności w całości lub w części, Spółka powinna - na podstawie art. 31a ust. 2 u.p.t.u. - dokonać przeliczenia kwot wynikających z takiej faktury na złote po kursie średnim ogłaszanym przez Narodowy Bank Polski (ewentualnie po ostatnim kursie wymiany opublikowanym przez Europejski Bank Centralny) na ostatni dzień poprzedzający dzień wystawienia faktury przez kontrahenta.
5.9. W tej sytuacji trafne są zarzuty skargi kasacyjnej, że Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonał błędnej wykładni art. 31a ust. 1 oraz 2 u.p.t.u. i w konsekwencji powyższego wadliwie uznał, że do opisanego we wniosku stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego będzie miał zastosowanie art. 31 ust. 2 zamiast art. 31 ust. 1 tej ustawy.
5.10. Na marginesie tut. Sąd zauważa, że pogląd, iż art. 31a ust. 2 u.p.t.u. nie ma zastosowania w przypadku faktur wystawianych przez kontrahentów zagranicznych
z tytułu importu usług prezentowany jest w piśmiennictwie (zob.: J. Zubrzycki, Leksykon VAT 2017, wyd. Unimex, s. 412-413; Leksykon VAT pod red. E. Sokołowskiej-Strug, wyd. C.H.Beck, W-wa 2014, s. 529-530; T. Krywan, Przeliczanie na potrzeby VAT kwot wyrażonych na fakturach (...), Lex, komentarz praktyczny do art. 31a ust. 2 u.p.t.u ).
5.11. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny uznając zasadność zarzutów skargi kasacyjnej oraz przyjmując, że istota sprawy została dostatecznie wyjaśniona, na podstawie art. 188 w związku z art. 151 p.p.s.a., uchylił zaskarżony wyrok i oddalił skargę. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono zgodnie z art. 203 pkt 2,
art. 205 § 2 i art. 209 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło