II SA/Rz 1277/14
WyrokWSA w Rzeszowie2015-03-19
Skład orzekający: Jerzy Solarski, Elżbieta Mazur-Selwa, Joanna Zdrzałka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej powinny prowadzić odrębne postępowania i wydawać odrębne decyzje w przedmiocie ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej wobec obojga rodziców, czy też jedno postępowanie i jedna decyzja skierowana do obojga rodziców?Ratio decidendi
Organy administracji publicznej powinny prowadzić jedno postępowanie i wydać jedną decyzję dotyczącą ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej, skierowaną do obojga rodziców, ze względu na ich solidarną odpowiedzialność za tę opłatę. Prowadzenie odrębnych postępowań i wydawanie odrębnych decyzji stanowi rażące naruszenie przepisów prawa, skutkujące koniecznością stwierdzenia nieważności tych decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia miesięcznej opłaty za pobyt dziecka A. W. w pieczy zastępczej. Starosta Powiatu wydał dwie odrębne decyzje, jedną dla matki M. W., a drugą dla ojca R. W., odmawiając odstąpienia od ustalenia opłaty i ustalając jej wysokość. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało te decyzje w mocy. Rodzice wnieśli skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnoprawnych, w tym wadliwe ustalenie stanu faktycznego i prawnego oraz nieprawidłowe prowadzenie postępowań.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie stwierdził nieważność zaskarżonych decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzających je decyzji Starosty Powiatu. Ponadto, orzeczono, że zaskarżone decyzje nie podlegają wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Jerzy Solarski /spr./ Sędziowie WSA Elżbieta Mazur-Selwa WSA Joanna Zdrzałka Protokolant sekretarz sądowy Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 marca 2015 r. sprawy ze skarg ze skarg M. W. i R. W. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] lipca 2014 r., nr [...] i z dnia [...] września 2014 r., nr [...] w przedmiocie odpłatności rodziców za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej I. stwierdza nieważność zaskarżonych decyzji i decyzji Starosty Powiatu [...] z dnia [...] czerwca 2014 r., nr [...] oraz decyzji Starosty Powiatu [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r., nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżone decyzje nie podlegają wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
I. Decyzją z dnia [...] lipca 2014 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] /dalej: SKO lub Kolegium/, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego /Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm., dalej: K.p.a./ oraz art. 194 ust. 2, ust. 3 i art. 193 ust. 1 pkt 1, pkt 2, ust. 2, ust. 6 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej /Dz. U. z 2013 r. poz. 135 ze zm./, po rozpoznaniu odwołania M. W. od decyzji Starosty Powiatu [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia miesięcznej opłaty za pobyt dziecka A. W. w pieczy zastępczej, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu stwierdzone zostało, że decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r. Starosta Powiatu [...] działając na wniosek M. W., w pkt 1 odmówił odstąpienia od ustalenia miesięcznej opłaty za pobyt dziecka – A. W. w pieczy zastępczej, jednocześnie ustalając wymienionej w pkt 2 tego rodzaju opłatę w wysokości przyznanego świadczenia na pokrycie kosztów utrzymania dziecka w pieczy zastępczej, tj. w rodzinie niezawodowej u M. P. za okres od 15 do 19 maja 2014 r. kwotę 161,29 zł oraz w placówce opiekuńczo-wychowawczej tj. Zespole "[...]" w S. za okres od 20 do 31 maja 2014 r. kwotę 1 200 zł oraz za okres od 1 czerwca do 30 listopada 2014 r. kwotę po 3 100 zł miesięcznie.
W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu 3 czerwca 2014 r. M. W. zwróciła się z wnioskiem o odstąpienie od ustalenia opłaty za pobyt jej dziecka – A. W. w pieczy zastępczej. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego organ ustalił, że postanowieniem z dnia 14 maja 2014 r. (sygn. akt [...]) Sąd Rejonowy [...] udzielił małoletniej A. W. zabezpieczenia przez umieszczenie w rodzinie zastępczej niezawodowej u M. P. do czasu prawomocnego zakończenia postępowania o zmianę postanowienia o ograniczeniu władzy rodzicielskiej nad wymienionym dzieckiem.
A. W. przekazana została pod pieczę rodziny zastępczej w dniu 15 maja 2014 r. Natomiast postanowieniem z dnia 20 maja 2014 r. (sygn. akt [...]) Sąd Rejonowy [...] zmienił swe poprzednie orzeczenie i udzielił A. W. zabezpieczenia poprzez umieszczenie jej w wymienionej w sentencji placówce opiekuńczo-wychowawczej, do której przekazana została w dniu 20 maja 2014 r. Organ ustalił także, że wnioskodawczyni 30 maja 2014 r. powróciła zza granicy do Polski i rozpoczęła prowadzenie wspólnego gospodarstwa domowego z mężem R. W. Wymieniona nie pracuje, nie jest zarejestrowana w urzędzie pracy. R. W. również nie pracuje, pobiera emeryturę w kwocie 2 915,47 zł. Powołując się na unormowania art. 193 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy organ wskazał, że rodzice zobowiązani są do ponoszenia miesięcznej opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej. W przypadku umieszczenia dziecka w rodzinie zastępczej niezawodowej opłatę tę ustala się w wysokości przyznanych świadczeń i dodatków, natomiast w razie umieszczenia dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej opłatę ustala się w wysokości średnich miesięcznych wydatków przeznaczonych na utrzymanie dziecka w tego rodzaju placówce. Następnie organ wskazał na regulacje uchwały Nr [...] Rady Powiatu [...] z dnia 28 lutego 2012 r. w sprawie określenia szczegółowych warunków umorzenia w całości lub w części łącznie z odsetkami, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty lub odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt w pieczy zastępczej (Dz. Urz. Woj. [...] z 4 kwietnia 2012 r. poz. [...]). Zgodnie z § 3 ust. 1 i ust. 4 tego aktu, odstąpienie od ustalenia opłaty następuje na czas określony w decyzji oraz na wniosek osób zobowiązanych po przedłożeniu niezbędnych dokumentów uwzględniających ich sytuację majątkową, rodzinną i zdrowotną. Paragraf 3 ust. 2 pkt 1 uchwały stanowi, że odstąpienie od ustalenia przedmiotowej opłaty może nastąpić, gdy dochód osób lub na osobę w rodzinie nie przekracza kryterium dochodowego określonego przepisami ustawy o pomocy społecznej. Z kolei, w myśl § 1 pkt 1 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń z pomocy społecznej (Dz. U. poz. 823), kryterium dochodowe na osobę w rodzinie wynosi 456 zł. Wobec ustalenia, że dochód na osobę w rodzinie państwa W. wynosi 1 457,74 zł, a zatem przekracza wskazaną wyżej kwotę 456 zł, odmówiono wnioskodawczyni odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt jej dziecka – A. W. w pieczy zastępczej. Organ stwierdził, że w niniejszej sprawie nie ma z kolei zastosowania § 3 ust. 2 pkt 2 uchwały stanowiący, że odstąpienie od ustalenia opłaty może nastąpić, gdy dochód osób lub na osobę w rodzinie osób zobowiązanych do ponoszenia opłat wynosi nie więcej niż 250 % kryterium dochodowego określonego przepisami ustawy o pomocy społecznej, a osoby te wychowują inne dzieci pozostające pod ich opieką, lub ponoszą odpłatność za pobyt innych członków rodziny w jednostkach pomocy społecznej jako, że dochód na osobę w rodzinie tzn. 1 457,74 zł przekracza 250 % kryterium dochodowego na osobę w rodzinie tj. 1 140 zł. Starosta Powiatu [...] nie uwzględnił ponadto takich okoliczności jak: bezradność w sprawach opiekuńczo-wychowawczych i przy prowadzeniu gospodarstwa domowego – ze względu na ważny interes społeczny, ograniczone środki w budżecie powiatu na realizację obligatoryjnych zadań powiatu w zakresie ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej oraz znaczne przekroczenie dochodu wnioskodawczyni w stosunku do kryterium dochodowego na osobę w rodzinie.
W odwołaniu M. W. wniosła o zmianę decyzji i podkreśliła, że z mężem i dwiema córkami – G. i A. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, a jedynym źródłem ich utrzymania jest emerytura R. W. (męża), która w przeliczeniu daje kwotę 728,86 zł na osobę w rodzinie. Odwołująca się podniosła, że jest osobą bezrobotną od kilkunastu lat i ze względu na pogarszający się stan zdrowia nie jest w stanie podjąć żadnej pracy. Koszt pobytu jednej tylko córki w placówce opiekuńczo-wychowawczej przekracza wysokość dochodu rodziny.
Opisaną na wstępie decyzją z dnia [...] lipca 2014 r. Kolegium utrzymało w mocy kwestionowaną decyzję i powtórzyło ustalenia oraz argumentację organu I instancji.
W skardze M. W. wniosła o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji Starosty Powiatu [...] oraz o zasądzenie kosztów postępowania, zarzucając naruszenie:
- art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., art. 193 ust. 1 pkt 1, pkt 2 oraz art. 193 ust. 2, ust. 3 ustawy, przez nieuzasadnioną odmowę uwzględnienia jej odwołania i tym samym utrzymanie w mocy decyzji ustalającej opłatę w wysokości przekraczającej możliwości finansowe jej i jej męża,
- art. 107 § 3 K.p.a. przez sporządzenie uzasadnienia decyzji w sposób nie spełniający wymogów ustawowych, w szczególności w zakresie uzasadnienia faktycznego.
Skarżąca podniosła, że w uzasadnieniu decyzji organu I instancji brak jest jakiejkolwiek argumentacji co do sposobu ustalenia jej dochodu, wskazania co i w jakiej wysokości składa się na dochód rodziny oraz jakie osoby uwzględnione zostały w składzie tej rodziny i dlaczego. Ograniczono się bowiem do wskazania jedynie kwoty tego dochodu i podania, że przekracza on kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej tj. 542 zł. Dokumenty znajdujące się w aktach sprawy nie mogą tymczasem zastąpić należytego uzasadnienia decyzji, poza tym brak jest w aktach dokumentacji dotyczącej braku uzyskiwania przez nią jakiegokolwiek dochodu.
II. Decyzją z dnia [...] września 2014 r. Nr [...] Kolegium, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 194 ust. 2, ust. 3 i art. 193 ust. 1 pkt 1, pkt 2, ust. 2, ust. 6 ustawy, po rozpoznaniu odwołania R. W. od decyzji Starosty Powiatu [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia miesięcznej opłaty za pobyt dziecka A. W. w pieczy zastępczej, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu wskazano, że rozpoznając ponownie sprawę, decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r. Starosta Powiatu [...] działając na wniosek R. W. w pkt 1 odmówił odstąpienia od ustalenia miesięcznej opłaty za pobyt dziecka – A. W. w pieczy zastępczej, jednocześnie ustalając wymienionemu w pkt 2 tego rodzaju opłatę w wysokości przyznanego świadczenia na pokrycie kosztów utrzymania dziecka w pieczy zastępczej tj. w rodzinie niezawodowej u M. P. za okres od 15 do 19 maja 2014 r. kwotę 161,29 zł oraz w placówce opiekuńczo-wychowawczej, tj. Zespole "[...]" w S. za okres od 20 do 31 maja 2014 r. kwotę 1 200 zł, za okres od 1 czerwca do 31 lipca 2014 r. kwotę po 3 100 zł miesięcznie oraz za okres od 1 do 13 sierpnia 2014 r. kwotę w wysokości 1 300 zł.
Wcześniejsza decyzja Starosty Powiatu [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. Nr [...], identycznej treści jak decyzja skierowana do M. W., opisana w punkcie I uzasadnienia, została uchylona decyzją Kolegium z dnia [...] lipca 2014 r. Nr [...]. Organ odwoławczy nakazał Staroście Powiatu [...] ustalenie w ponownie prowadzonym postępowaniu składu rodziny wnioskodawcy, składników dochodu tej rodziny i jego wysokości oraz wskazanie w uzasadnieniu nowego rozstrzygnięcia, jakie kwoty i z jakiego tytułu zostały przyjęte za podstawę obliczenia kryterium dochodowego i jakich członków rodziny uwzględniono przy ustalaniu kwoty dochodu. Organ drugiej instancji zwrócił także uwagę na potrzebę odniesienia się do podniesionej w odwołaniu kwestii odpłatności za czas nieprzebywania dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej.
W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] sierpnia 2014 r. organ I instancji wskazał, że w dniu 16 maja 2014 r. R. W. zwrócił się z wnioskiem o odstąpienie od ustalenia opłaty za pobyt jego dziecka – A. W. w pieczy zastępczej. Następnie, czyniąc ustalenia identyczne co do sytuacji dziecka, a także w odniesieniu do rodziny i dochodów, rozstrzygnął identycznie, jak w decyzji skierowanej do M. W. Dodatkowo zwrócił uwagę, że postanowieniem z dnia 13 sierpnia 2014 r. (sygn. akt [...]) Sąd Rejonowy [...] zmienił swoje orzeczenie z dnia 20 maja 2014 r. w ten sposób, że udzielił zabezpieczenia małoletniej A. W. poprzez ustanowienie nadzoru kuratora sądowego nad sposobem sprawowania władzy rodzicielskiej przez M. i R. W. i zarządził natychmiastowe zwolnienie małoletniej z placówki opiekuńczo-wychowawczej "[...]" w S. Informacja powyższa znalazła następnie odzwierciedlenie w wymienionej decyzji z dnia [...] sierpnia 2014 r., w której zamieszczono dodatkowe rozstrzygnięcie ustalające R. W. opłatę za pobyt córki A. W. w placówce "[...]" za okres od 1.08 do 13.08.2014 r. w kwocie 1300 zł. Jednocześnie Starosta stwierdził, że czasowa nieobecność A. W. w tym ośrodku nie powoduje zwolnienia Powiatu z ponoszenia odpłatności za pobyt dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej.
R. W. w odwołaniu wniósł o uchylenie tej decyzji w całości. Zarzucił naruszenie art. 107 § 3 K.p.a. przez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy oraz niedokonanie ustaleń faktycznych mających istotne znaczenie w sprawie. Zwrócił także uwagę, że doszło do naruszenia art. 194 ust. 3 ustawy, poprzez wydanie decyzji z naruszeniem kryteriów określonych w uchwale Rady Powiatu [...] z dnia 28 lutego 2012 r. Podniósł, że wbrew ustaleniom organu, jego rodzina składa się z 4 osób, w tym jego, jego żony oraz dwóch córek: G. i A., co winno zostać uwzględnione przy ustaleniu kryterium dochodowego.
Wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] września 2014 r. SKO [...] utrzymało w mocy kwestionowaną decyzję Starosty Powiatu [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r. W motywach rozstrzygnięcia Kolegium powtórzyło ustalenia i argumentację organu I instancji. Dodatkowo podniosło, że do osób w rodzinie wnioskodawcy nie można zaliczyć córek G. i A., bowiem przebywają one w pieczy zastępczej.
W skardze R. W. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji wraz z poprzedzającą ją decyzją Starosty Powiatu [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r. oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Skarżący zarzucił naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., art. 193 ust. 1 pkt 1, pkt 2 oraz art. 193 ust. 2, ust. 3 ustawy, przez nieuzasadnioną odmowę uwzględnienia jego odwołania i tym samym utrzymanie w mocy decyzji ustalającej opłatę w wysokości przekraczającej możliwości finansowe jego i niepracującej żony, jak również art. 107 § 3 K.p.a. przez sporządzenie uzasadnienia decyzji w sposób nie spełniający wymogów ustawowych, w szczególności w zakresie uzasadnienia faktycznego.
Skarżący podniósł też okoliczność w postaci zajęcia przez dwa składy orzekające Kolegium dwóch różnych stanowisk wyrażonych w decyzjach tego organu z dnia [...] lipca oraz z dnia [...] września 2014 r. Podał, że A. W. przebywała faktycznie w ośrodku "[...]" w S. tylko przez 10 dni (tj. w okresie 20.05. – 29.05.2014 r.), a zatem jedynie za ten okres winna zostać naliczona opłata. Na uzasadnienie swojego stanowiska w tym zakresie strona zwróciła uwagę na nowelizację ustawy, tj. na ustawę z dnia 25 lipca 2014 r. o zmianie ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej oraz niektórych innych ustaw, polegającą na dodaniu ust. 6a w art. 193, wedle którego opłaty nie ponosi się za okres, w którym dziecko umieszczone w pieczy zastępczej przebywa u rodziców. Tym samym Starosta Powiatu [...] nie zastosował się do wskazań organu drugiej instancji i nie uwzględnił powyższej okoliczności. W ocenie skarżącego, koniecznym jest więc przeprowadzenie przez organ I instancji ponownego postępowania, w którym dokładnie ustali on skład rodziny, składniki dochodu i jego wysokość, a w uzasadnieniu wykaże jakie kwoty i z jakiego tytułu przyjął za podstawę obliczenia kryterium dochodowego i jakich członków rodziny uwzględniono przy obliczaniu dochodu.
W odpowiedzi na skargi SKO wniosło o ich oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
skargi zasługują na uwzględnienie z przyczyn, które Sąd wziął pod rozwagę i uwzględnił z urzędu.
I. Bezsporne w niniejszej sprawie jest, że A. W., córka M. i R. W., postanowieniami Sądu Rejonowego [...] z dnia 14 maja 2014 r. oraz z dnia 20 maja 2014 r. (sygn. akt [...]) umieszczona została najpierw w rodzinie zastępczej niezawodowej u M. P., następnie zaś w placówce opiekuńczo-wychowawczej – Zespole "[...]" w S., z którego zwolniona została w dniu 14 sierpnia 2014 r. W oparciu o wniosek R. W. z dnia 16 maja 2014 r., zaś M. W. z dnia 3 czerwca 2014 r., Starosta Powiatu [...] wszczął i prowadził dwa odrębne postępowania w odniesieniu do odstąpienia od ustalenia wymienionym miesięcznej opłaty za pobyt córki w pieczy zastępczej. Postępowania te zakończyły się wydaniem dwóch tożsamej treści decyzji zarówno w zakresie odmowy odstąpienia od ustalenia przedmiotowej opłaty, jak i ustalenia tego rodzaju opłaty i jej wysokości, skierowanych oddzielnie do M. W. i R. W.
II. Materialnoprawną podstawę kwestionowanych skargami decyzji stanowiły regulacje ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, zwanej dalej "ustawą". Stosownie do art. 193 ust. 1 tego aktu, za pobyt dziecka w pieczy zastępczej rodzice ponoszą miesięczną opłatę w szczegółowo określonej tym przepisem wysokości. W myśl z kolei ust. 2 powołanego artykułu, za ponoszenie tej opłaty rodzice odpowiadają solidarnie. Opłatę ustala, w drodze decyzji, starosta właściwy ze względu na miejsce zamieszkania dziecka przed umieszczeniem w rodzinie zastępczej, rodzinnym domu dziecka, placówce opiekuńczo-wychowawczej, regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej albo interwencyjnym ośrodku preadopcyjnym (art. 194 ust. 1 ustawy). Organ ten, na wniosek albo z urzędu, uwzględniając stosowną uchwałę rady powiatu może umorzyć w całości lub w części łącznie z odsetkami, odroczyć termin płatności, rozłożyć na raty lub odstąpić od ustalenia opłaty (art. 194 ust. 3 ustawy).
III. Powołane wyżej unormowania prawa materialnego nie pozostawiają wątpliwości co do tego, że kwestia płatności za pobyt dziecka w pieczy zastępczej to jedna indywidualna sprawa administracyjna w rozumieniu art. 1 pkt 1 K.p.a., której stronami są obydwoje rodzice, kończąca się wydaniem jednej decyzji. Konstatacja taka wynika wprost z brzmienia art. 193 ust. 2 ustawy, który przewiduje solidarną odpowiedzialność rodziców za przedmiotową opłatę. W takiej sytuacji, zgodnie z zasadą jedna sprawa – jedna decyzja, właściwy organ winien przeprowadzić jedno postępowanie i wydać jedno rozstrzygnięcie, o którym mowa w art. 104 K.p.a. tyle, że skierowane do obojga rodziców dziecka. Przewidziana w cyt. przepisie solidarność oznacza bowiem, że rodzice obowiązani są do poniesienia całości opłaty, dlatego też oboje muszą być adresatami podjętego aktu. Kwestia wykonania takiego aktu, a zatem tego, kto faktycznie zapłaci za przebywanie dziecka w pieczy zastępczej – obydwoje rodziców i w jakim stosunku, czy też tylko jedno z nich, to już odrębne zagadnienie, tj. związane z egzekucją wynikających z przedmiotowego aktu obowiązków. Istotą zobowiązania solidarnego jest bowiem, że odpowiada za nie w całości kilka osób, jednak zaspokojenie wierzyciela możliwe jest tak z majątku wszystkich, jak i tylko jednej z nich, w zależności od dokonanego przez niego w tym zakresie wyboru. Dlatego też postępowanie w przedmiocie ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej powinno obejmować swym zakresem podmiotowym wszystkie osoby, których ono dotyczy, a więc zarówno matkę, jak i ojca dziecka (współudział rodziców w takim postępowaniu oparty jest na tzw. współuczestnictwie materialnym), zaś kończąca go decyzja administracyjna powinna łącznie regulować obowiązki dłużników solidarnych. Stanowisko powyższe nie budzi wątpliwości w orzecznictwie sądowym [por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (WSA) z dnia 23.10.2014 r. I SA/Wa 2233/14, wyrok WSA w Łodzi z 3.09.2014 r. II SA/Łd 687/14, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl].
Tymczasem Starosta Powiatu [...], jak już wyżej zaznaczono, prowadził odrębne postępowania w przedmiocie opłaty za pobyt A. W. w pieczy zastępczej: jedno w stosunku do R. W., zaś drugie wobec M. W., co stoi w ewidentnej sprzeczności z brzmieniem art. 193 ust. 2 ustawy. Uchybienie to uszło z kolei uwadze organowi odwoławczemu, który objęte odwołaniami decyzje utrzymał w mocy.
IV. Należy także zwrócić uwagę, że prawodawca w sposób odmienny uregulował podstawy ustalenia opłaty, której dotyczy sprawa oraz przesłanki do odstąpienia od jej ustalenia. W pierwszym przypadku, art. 193 ust. 1 ustawy określa dokładnie okoliczności mające wpływ na ustalenie wysokości opłaty (tj. wysokość przyznanych świadczeń i dodatków, o których mowa w art. 80 ust. 1 i art. 81 ustawy bądź średnie miesięczne wydatki przeznaczone na utrzymanie dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej) oraz osoby za nią odpowiedzialne. Natomiast powody, dla których możliwe jest odstąpienie od ustalenia przedmiotowej opłaty precyzuje rada powiatu w uchwale podjętej na podstawie art. 194 ust. 2 ustawy, a w postępowaniu prowadzonym na jego podstawie organ ma za zadanie ustalić, czy rodzice dziecka spełniają określone w uchwale warunki. Ponadto, postępowanie w sprawie ustalenia opłaty wszczynane jest z urzędu, natomiast postępowanie w sprawie odstąpienia od jej ustalenia może być wszczęte bądź z urzędu bądź na wniosek. Poza tym, decyzja dotycząca ponoszenia przez rodziców opłaty to rozstrzygnięcie ustalające, podczas gdy decyzja o odstąpieniu od jej ustalenia zapada w ramach tzw. uznania administracyjnego. To wszystko nakazuje uznać, że postępowanie z art. 193 ust. 1 ustawy i z art. 194 ust. 3 tego aktu to dwa różne postępowania o odmiennych podstawach. Zakończenie jednego z nich (tj. w przedmiocie odstąpienia od ustalenia opłaty) powinno dopiero otwierać drogę do wszczęcia kolejnego (dotyczącego ustalenia opłaty), o ile oczywiście zaistnieje taka potrzeba. W tym zakresie Sąd podziela stanowisko wyrażone w orzecznictwie sądowym (por. wyrok WSA w Krakowie z 23.10.2014 r. III SA/Kr 479/14, wyrok WSA w Gliwicach z 6.12.2013 r. IV SA/Gl 397/13, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W niniejszej sprawie Starosta Powiatu [...] w jednej decyzji administracyjnej rozstrzygnął w dwóch przedmiotach, mimo wyraźnego rozgraniczenia przez ustawodawcę obydwu wskazanych materii. Uchybienia tego nie dostrzegło następnie SKO [...], które utrzymało w mocy rozstrzygnięcia organu I instancji.
V. Przedstawione wyżej błędy proceduralne organów wskazują, że wydane w sprawie decyzje administracyjne dotknięte są kwalifikowaną wadą w postaci rażącego naruszenia art. 193 ust. 2 ustawy, co skutkuje koniecznością usunięcia ich z obrotu prawnego. Stwierdzony rodzaj naruszeń wyłącza równocześnie odniesienie się przez Sąd do merytorycznych zarzutów skarg.
VI. W ponownym postępowaniu Starosta Powiatu [...] uwzględni poczynione wyżej uwagi i w pierwszej kolejności przeprowadzi postępowania dotyczące odstąpienia od ustalenia opłaty względem M. W. i R. W. Następnie zaś, w razie gdyby postępowania te zakończyły się odmową uwzględnienia wniosków stron, procedować będzie łącznie w przedmiocie ustalenia M. i R. W. opłaty za pobyt ich dziecka – A. W. w pieczy zastępczej.
Z tych przyczyn orzeczono, jak w punkcie I wyroku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm../ w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. i art. 193 ust. 2 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej.
W pkt II wyroku orzeczono na podstawie art. 152 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło