I FSK 1324/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Marek Zirk-Sadowski, po rozpoznaniu w dniu 9 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej A. sp. z o. o. w likwidacji we W. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 25 marca 2015 r. sygn. akt I SA/Kr 212/15 odrzucającego skargę A. sp. z o. o. w likwidacji we W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 10 grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za październik, listopad i grudzień 2009 r. postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. Zaskarżonym postanowieniem z 25 marca 2015 r., I SA/Kr 212/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargę A. sp. z o.o. w likwidacji we W., stosownie do art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej Ppsa). W motywach orzeczenia stwierdzono, że pismem z 17 lutego 2015 r. pełnomocnik spółki został wezwany do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez złożenie dokumentu określającego sposób reprezentacji skarżącej na dzień złożenia skargi, zgodnie z wymogiem art. 29 Ppsa, w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie zostało doręczone 25 lutego 2015 r., jednakże pozostało bez odpowiedzi. Niewykonanie w terminie nałożonego przez sąd obowiązku spowodowało odrzucenie skargi. W skardze kasacyjnej od ww. postanowienia zarzucono naruszenie art. 58 § 1 pkt 3 Ppsa poprzez odrzucenie skargi, mimo braku wcześniejszego wezwania do uzupełnienia ww. braku formalnego, a także art. 67 § 5 Ppsa poprzez uznanie, że przesyłka zawierająca wezwanie z 17 lutego 2015 r. została skutecznie doręczona, choć nie odebrał jej umocowany w sprawie pełnomocnik, lecz osoba, która nie była upoważniona przez niego do odbioru pism. W związku z powyższym wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. Do skargi kasacyjnej dołączono oświadczenia pracowników spółki, z których wynika, że w otrzymanej przesyłce brak było stosownego wezwania do uzupełnienia przedmiotowego braku formalnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 67 § 5 Ppsa. Z treści załączonego do skargi pełnomocnictwa wynika, że "adresem do doręczeń pozostaje adres spółki" (k. 14 akt sądowych); z kolei z oświadczenia K. W. dołączonego do skargi kasacyjnej wynika, że jest osobą odpowiedzialną za przepływ korespondencji spółce (k. 65 akt sądowych). W związku z tym argumentacja środka odwoławczego (s. 5 i n.), że ww. osoba nie została upoważniona do odbioru pism adresowanych do pełnomocnika, nie może zostać uwzględniona. Wskazanie w pełnomocnictwie adresu spółki, jako adresu właściwego do doręczeń, stwarzało w świetle art. 67 § 5 Ppsa domniemanie poprawności doręczenia dokonanego pełnomocnikowi poprzez osobę upoważnioną do odbioru pism w spółce; brak jest podstaw normatywnych, by nakładać w takiej sytuacji na sąd, czy operatora pocztowego obowiązek weryfikacji, czy osoba taka (zajmująca się obsługą kancelaryjną) została zarazem umocowana bezpośrednio przez pełnomocnika do odbioru kierowanej do niego korespondencji. Sąd uwzględnił natomiast zarzut naruszenia art. 58 § 1 pkt 3 Ppsa. Wprawdzie w aktach sprawy znajduje się dowód doręczenia wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi (k. 30-31 akt sądowych); z opisu widniejącego na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki wynika bowiem, że zawierała ona poza odpisem odpowiedzi na skargę "wezwanie o określenie sposobu reprezentacji" (kopię pozostawiono w aktach sprawy z adnotacją, że przekazano je do biura podawczego 17 lutego 2015 r.). Tym niemniej pamiętać należy, że domniemanie doręczenia wezwania wynikające ze zwrotnego potwierdzenia odbioru ma charakter wzruszalny. Tymczasem w środku odwoławczym wskazano (s. 3 i n.), że otrzymana przesyłka z sądu zawierała jedynie odpis odpowiedzi organu na skargę wraz z pismem przewodnim (kopia w aktach – k. 29). Twierdzenie to spółka uprawdopodabnia składając wierzytelne kopie pisemnych oświadczeń pracowników o zawartości przesyłki, a przede wszystkim korespondencji email z 25 lutego br., tj. z daty doręczenia przesyłki sądowej do spółki, z której to korespondencji wynika, że pani A. S. dysponowała jedynie (otrzymaną od K. W.) odpowiedzią na skargę oraz pismem przewodnim sądu, których elektroniczne kopie przesłała pełnomocnikowi. W świetle zgromadzonych w aktach sprawy dokumentów nie można zatem wykluczyć omyłki zarówno po stronie sekretarza sądowego, jak i pracownika spółki, zważywszy na tę okoliczność, że wezwanie do uzupełnienia braku formalnego stanowiło odrębne od pisma przewodniego pismo sądowe. Wątpliwości co do stanu faktycznego w tym zakresie należy ocenić na korzyść strony mając na uwadze, że ewentualny błąd w odniesieniu do rozstrzygnięcia negatywnego może skutkować pozbawieniem jej sądowoadministracyjnej kontroli zaskarżonej decyzji i tym samym godzić w konstytucyjno-prawne standardy procesu sądowego (art. 45 ust. 1 Konstytucji). Skład orzekający podziela pogląd przytoczony przez skarżącą, że "jeżeli istnieją wątpliwości, co do prawidłowości doręczenia zarządzeń nakładających na stronę określone obowiązki i to pod rygorem formalnego zakończenia sprawy poprzez odrzucenie skargi, to uwzględniając okoliczności sprawy, należy kierować się potrzebą doprowadzenia do merytorycznego jej zbadania" (post. NSA z 20 sierpnia 2013 r., II OSK 1817/13, CBOSA). Z tych powodów orzeczono jak w sentencji, stosownie do art. 185 § 1 Ppsa.